Ortadoğu haber | Eş-Şark El-Avsat

Suudi Arabistan küresel kaya gazı haritasını değiştirmeye hazırlanıyor - ŞARKUL AVSAT
English edition of Asharq Al-Awsat - the world’s premier pan-Arab daily. News, Politics, Middle-East, Saudi Arabia, Oponion, and Lots more...
SUUDİ ARABİSTAN

Suudi Arabistan küresel kaya gazı haritasını değiştirmeye hazırlanıyor

Birkaç gün içinde Saudi Aramco, bölgeye elektrik şirketi kurma ve projeyi gerçekleştirmek için gerekli olan “Vaad eş-Şimal” bölgesinde ortaya koyma hedefiyle Suudi Arabistan’ın kuzeyinde tarihindeki ilk alışılagelmemiş (konvansiyonel olmayan) gaz üretimine başlayacak.

Ülkenin başka yerlerinde de Suudi Arabistan ve bölgedeki enerji yüzünü değiştirecek olan petrol yataklarından gaz üretimi konusunda çalışmalar devam ediyor.
Dünyanın en büyük petrol sahası olan Gavar bölgesinin kuzey ve doğusundan çok uzak olmayan bölgede Saudi Aramco, el-Cafura’dan kaya gazı üretimi için sondaj çalışmaları ve ilk testleri yapmaya başladı. Aramco’nın tahminlerine göre Gavar petrol sahası, Teksas’taki kaya gazı üretim alanı olan The Eagle Ford petrol sahasının barındırdığı miktar ve yüzölçümüne paralel nitelikte.

Kaya gazı, konvansiyonel gaza göre daha karmaşık işlemler gerektiren alışılagelmemiş bir gaz. Kum oyuklarına sıkışan gaz gibi farklı çeşitleri de bulunmakta. Söz konusu bu gaz, Suudi Arabistan’ın kuzeyinde ve Gavar bölgesinin güneyinde yer almakta.

Bu noktada “Aramco’nun dünyanın beşinci en büyük konvansiyonel gaz rezervlerine sahip olmasına rağmen alışılagelmemiş gazlara yönelmesini sağlayan şey nedir?” sorusu ortaya çıkmakta. Nitekim cevabın “gaz hacmi ve ekstraksiyon olasılığı” olduğu söylenebilir. Öyle ki alışılagelmemiş doğal gaz miktarı, konvansiyonel gaz miktarının iki katına kadar çıkabilir veya bu miktardan daha fazla olabilir. Ülkenin konvansiyonel gaz rezervlerinin çoğunluğu oyuklardaki petrolle ilişkili iken alışılagelmemiş gaz, petrol ile ilişkilenmemiş ve tek başına alınabilen serbest bir gaz niteliğinde.

Suudi Arabistan’ın eski Petrol Bakanı Ali el-Naimi, ülkede yaklaşık 600 trilyon fit küp kaya gazı rezervi olduğunu tahmin ediyor. Nitekim bu rakam, konvansiyonel gaz rezervlerinin iki katına eşdeğer. Fakat bu tahminler, sadece başlangıçtan ibaret. Suudi Arabistan toprakları, bu rakamlardan daha fazla miktarda rezerv içerebilir. El-Cafura da yalnız başına bu miktarda veya daha fazla rezerv barındırabilir.

Bu bağlamda diğer bir soru da “Konvansiyonel gazın çıkarılma maliyetine kıyasla kaya gazının veya alışılagelmemiş gazın çıkarılma maliyeti nedir ve ticari olarak üretilebilir mi?” olabilir. Gerçek manada Suudi Arabistan’da alışılagelmemiş gazın, özellikle de kaya gazının çıkarılma ve üretim maliyeti oldukça yüksek. Çünkü üretimi, hidrolik çatlamaya bağlı. Nitekim aynı süreç ABD’de de yaşandı. Bu bağlamda hidrolik çatlamada su, oyuk katmanlarını çok yüksek basınçla delmek için bazı kimyasal maddeler ve özel kil ile pompalanıp, kayaların kırılması ve arasında sıkışan gazın çıkarılması sağlanmakta.

ABD’de kaya gazı için bir kuyu kazımı 6 ila 8 milyon dolar arasında değişmekte. Bu rakam, ABD dışında Polonya, Arjantin veya diğer ülkelerde ikiye katlanmakta. Bu nedenle Suudi Arabistan’da bir kuyu kazma maliyetinin, 15 ila 20 milyon dolar arasında olması muhtemel.

Yükselen maliyetin nedeni ise, bir yandan sondaj teknolojisi ve bu kuyulardaki kayaların kırılması için büyük miktarda ihtiyaç olunan suyun Suudi Arabistan’da yeteri kadar bulunmaması. Bu sebeple kaya gazı üretimi, mevcut dönemde Suudi Arabistan’da ticari olarak mevcut değil. Ancak bu durum, ülkede kaya gazı üretimini imkansız hale getirmeyecek. Zira maliyet sürekli olarak düşmekte ve Aramco, karbondioksit gibi kayaları kırmak için suya alternatif bazı şeyler pompalamak üzere birçok çözüm tekniği üzerinde çalışmakta.

Geçtiğimiz hafta Bahreyn’de gerçekleştirilen bir konferansta Saudi Aramco’nun Alışılagelmemiş Kaynaklar Genel Müdürü Halid el-Abdulkadir, el-Cafura için hala başka bir çözümün olduğunu açıkladı. Bu bağlamda ticari olması için el-Cafura’dan üretim miktarının yüksek olması gerektiğini söyleyen el-Abdulkadir, Aramco’nun bu sebeple bütün petrol sahalarını geliştirmeyi ve fiili üretim öncesinde maliyeti azaltmayı amaçladığını belirtti.

Ancak en önemli soru şu ki, el-Cafura bölgedeki ve Suudi Arabistan’daki enerji haritasını nasıl değiştirebilir? Bu bağlamda el-Cafura’daki kaya gazı miktarının tahmin edilmesi durumunda Suudi Arabistan’ın kaya gazı rezervleri, dünyada beşinci olacak. Aramco ise el-Cafura’dan ticari olarak gaz üretebilirse bu durum, enerji tesislerinde günlük olarak yakılan yüzbinlerce varil petrolün serbest bırakılmasını mümkün kılacak. Nitekim Suudi Arabistan, elde edilen miktarların büyük olması durumunda da boru hatları veya sıvılaştırılmış gaz istasyonları aracılığıyla komşu ülkelere gaz ihraç edebilecek.

Suudi Arabistan’ın doğal gaz arayışı, yerel elektrik ihtiyacının karşılanması için hızla büyüyor. Suudi Arabistan aynı şekilde, karbon emisyonlarının azaltılması sözü de verdi. Nitekim gaz, elektrik üretiminde petrolden daha temiz.

Bu bağlamda Saudi Aramco yaptığı açıklamada, kaya gazının günlük olarak 2 ila 3 milyar fit küp olmasının yanı sıra gaz üretiminin 10 yıl içinde günde 23 milyar fit küp olacağını belirtti.

Öte yandan el-Abdulkadir geçtiğimiz hafta, Suudi Arabistan’ın enerji santrallerinin çok miktarda petrol ve sıvı yaktığını açıkladı. El-Abdulkadir’e göre yakılan bu variller, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’ndeki (OPEC) Suudi Arabistan üretim kotasının bir parçası. Ve bu varillerin serbestleştirilmesi, örgüte yönelik yükümlülüklerinden ödün vermeden ülkenin petrol ihracatını arttıracak.

Alışılagelmemiş gaz üretimi

Saudi Aramco’nun Alışılagelmemiş Kaynaklar Genel Müdürü Halid el-Abdulkadir’in aktardığına göre, Aramco’nun bu ayın sonunda alışılagelmemiş gaz üretimine başlaması bekleniyor. Proje, yıl sonuna kadar hedeflenen üretim kapasitesine ulaşacak. Abdulkadir ayrıca, Suudi Arabistan’ın kaya gazı ve diğer alternatif rezervlerden elde ettiği kaynakların büyük olduğuna dikkati çekti.

Geçtiğimiz Temmuz ayında yayınlanan Aramco 2016 yıllık raporunda projeye dair bazı bilgilere yer verilmişti. Bu bağlamda 2017 yılı sonunda kuzey vaadi çerçevesinde endüstriyel tesisi ve elektrik santrallerine 55 milyon fit küp standart gaz tedarik edildi.

İlk tahminler, madencilik kompleksini ve Suudi Arabistanlı madencilik şirketi Ma’aden için inşa edilen enerji santralini besleyecek kaya gazı miktarının, 2018 yılına kadar günde 200 milyon fit küp olacağını ortaya koydu. Bu bağlamda kompleksin, 2019 yılına kadar tam kapasiteye ulaşması bekleniyor.

Şarku'l Avsat Türkçe

Şarku'l Avsat Türkçe

Şarku’l Avsat Arap dünyasının önde gelen günlük gazetelerden biridir. 4 kıtada 12 şehirde, her gün eş zamanlı olarak basılmaktadır. 1978 yılında Londra’da yayın hayatına başlayan Şarku’l Avsat, Arap dünyasına ve uluslararası olaylara ait en doğru yayınları yapmaktadır. Derin analizler ve özgün makalelerle birlikte tüm Arap dünyasının en kapsamlı yorumlarını okuyucularına sunmaktadır.

More Posts - Facebook - Google Plus - YouTube

ÖNCEK_ HABERSONRAKİ HABER

Haberlere abone

Asharq Al-Awsat Haber
Email adresi