Ortadoğu haber | Eş-Şark El-Avsat

Rusya Netanyahu’yla görüşmesinde İran düğümünü çözmeye çalışıyor - ŞARKUL AVSAT
English edition of Asharq Al-Awsat - the world’s premier pan-Arab daily. News, Politics, Middle-East, Saudi Arabia, Oponion, and Lots more...
DÜNYA, Rusya

Rusya Netanyahu’yla görüşmesinde İran düğümünü çözmeye çalışıyor

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Güney Suriye hakkında bugün çok önemli bir müzakere gerçekleştirmesi bekleniyor. Ortaya çıkan veriler ışığında İran’ın Suriye’deki varlığı, taraflar arasında esaslı bir düğüm olacağa benziyor. Taraflardan biri olan Rusya, ABD ve İsraille, İran’ın bölgedeki gücünü azaltma konusunda anlaşmaya yakın olarak görünürken öte yandan Rusya’nın İran’a baskı yapma güç ve iradesi hakkında şüpheler de var.

Kremlin basın bürosu dün yaptığı açıklamada Putin ve Netanyahu’nun ikili ilişkiler, Filistin-İsrail çatışmasının çözümü ve Suriye hakkında görüşeceklerini duyurdu.

Netanyahu bu karşılaşmaya son derece önem atfederek iki taraf arasında devam eden güvenlik koordinasyonunun sağlanması ve bölgesel gelişmelerin tartışılacağını söyledi. Netanyahu bu görüşmelerde iki temel ilke üzerinde duracaklarını vurguladı. Bunlardan biri İran ve yandaşlarının -İsrail sınırının yakınında ya da uzağında olsun- Suriye topraklarının hiçbir yerinde bulunmaması.

İkincisi ise Suriye ve ordusunun 1974’te imzalanan çatışmanın sona erdirilmesi anlaşmasını uygulaması.

Şarku’l Avsat’ın elde ettiği bilgilere göre başlangıçta Rusya’nın Netanyahu ile görüşmesi başka bir gündem üzerineydi. Rusya, Netanyahu ile Mahmud Abbas’ı görüşmelerin yeniden başlaması için bir araya getirmek istiyordu. Netanyahu ise görüşme tarihi ve konusunun değişmesini istedi ve çalışma takviminin başında Suriye konusunu gündeme soktu. Sonunda Kremlin yönetimi Netanyahu ile Putin’i görüştürdü fakat Putin’in yoğun gündemi nedeniyle görüşme 40 dakikayı geçmedi.

Her ne kadar bu durum, görüş ayrılıklarını peşinen ortaya çıkarsa da Suriye dosyası üzerinde yoğunlaşmaya engel olmadı. Rusya, Güney Suriye’deki savaştan sonra yapılacak düzenlemelerle ilgili toplantı hazırlıklarına büyük bir önem atfediyor. Öncesinde Pazartesi günü Amerika ile Rusya arasında yapılacak Putin ile Trump’ı bir araya getirecek olan Helsinki zirvesi var.

Rus medyasının belirttiğine göre, şu anda Rusya, Güney Suriye’nin kontrolü sağlandıktan sonra bölgede yapacağı düzenlemelerle ilgili öneri hazırlamak için zamanla yarışıyor. Rusya konuyla ilgili uluslararası ve bölgesel anlaşmalar yapıyor. Son olarak Ürdün ile bir anlaşma yapmıştı. Geçtiğimiz Mayıs ayında Netanyahu’nun Moskova ile yaptığı anlaşmaları da sağlamlaştırmak istiyor. Rusya anlaşma sonrasında yaptığı açıklamada “İsrail’in Suriye topraklarında İran’a yönelik hareketliliğinde herhangi bir engel çıkarmayacağını” söylemişti.

Bu anlaşmada İran ve yandaş güçlerinin sınır bölgesinde 40-50 km içerilere çekilmesini öngörürken İsrail’in talebi İran’ın 80 km.den fazla bir alana çekilmesiydi. Ayrıca bu bölgeye Esed güçleri yerleştirilecekti. Askeri operasyonlar ve sonunda muhalifler yapılan anlaşmalarla bu durum gerçekleşti.

Anlaşmalarda İsrail’in onayıyla Güney’de Rus polis teşkilatının güvenliği sağlamak ve sürtüşmeleri engellemek için konuşlandırılmasına karar verildi. Ayrıca Suriye savaşı nedeniyle Golan tepelerinden çekilen uluslararası güçler yerine Rusya’nın kilit bir rol oynama ihtimali de bulunuyor. Ancak anlaşmalarda bölgede İran’ın varlığıyla ilgili son noktaya ulaşılmadı.

Daha önce Rusya ile İsrail arasında yapılan anlaşmalarda İsrail’e, tehdit hissettiğinde Suriye’deki İran güçlerini vurma izni verilmiş ancak rejim güçlerine dokunulmaması şartı konulmuştu. O zamandan beri İsrail bu izni kullanıyor.

Rus gözlemcilere göre Netanyahu’nun özellikle şimdi yapacağı ziyaret çok önem taşıyor. Zira, bu ziyaret önceki anlaşmaları pekiştirecek hem de Trump’la görüşmeden sonra Moskova’nın ihtiyaç duyduğu nihai düzenlemelere kapı aralayacak.

Ancak Moskova’nın karşılaştığı temel sorun, İran’ın bölgede varlığıyla ilgili. Şunu bilmek gerekir ki; Rusya’nın tutumu İran’ın da içinde olduğu tüm yapancı güçlerin Suriye’den ayrılması gerektiğiyle; son zamanlarda ifade ettiği gibi İran’ın Suriye konusunda ana aktörlerden biri olarak çözümün onsuz olamayacağı görüşü arasında gidip geliyor. Yine Rusya, İran’ın varlığını Tel Aviv hatta Washington’la tartışamaz çünkü bu Suriye rejiminin yetkisinde olan bir konu. Rus yetkililerin ifadelerinde ağırlık kazanan bu yaklaşım hem İsrail görüşmelerinde hem de Trumpla yapılacak ikili zirvedeki diyaloglarda sorun olabilir.

Bu konuda dikkat çekici bir yaklaşım Kremlin’e yakınlığıyla bilinen Rus aydın Mikail Alexandrov’dan geldi. Moskova Hükümeti Uluslararası İlişkiler Enstitüsünde profesör olan Alexandrov, Putin ve Trump’ın İran konusunda anlaşabileceğini düşünüyor çünkü Rusya için Amerika’nın Suriye’den çıkması büyük önem arz ediyor. Profesör bu konuda şunları ifade etti: “Trump ise İsrail’in güvenliğine öncelik veriyor. Biz Suriye’de İran’ın menfaatlerini gözetemeyiz. İstediğimiz şey askeri üssümüzün orda olması ve Suriye’nin bize dost kalması. İran’ın ise Suriye’de kalmakta çıkarları var ancak İran İsrail sınırında istikrarı bozuyor. Şunu belirtmek isterim ki burada İsrail’e ilave bir tehdit oluşturmak görevlerimizden biri olmamalı. Bu zeminde İsrail, Suriye topraklarını vursa da bize zarar vermeyecektir. Bu da Putin ile Trump arasında bir anlaşma yapılması gerektiği anlamına geliyor.”

Öte yandan Rus gözlemciler, Moskova’nın İranlılara baskı yapmak için gerçek bir güce veya tam bir iradeye sahip olmadığını düşünüyorlar. Buna göre, İranlılar Esed rejiminin askeri üniformalarının içinde Güney Suriye’de ya da başka alanlarda çıkabilir.

Rusya’nın çelişen tutumunu yorumlayan çevreler bu bağlamda Rusya’nın orta bir yol bularak İran’ın özellikle sınır bölgelerinde nüfuzunu azaltma yoluna gideceğini söylüyorlar. Ancak Rusya, İran’ın Suriye’den tamamıyla çıkarılmasıyla ilgili konuyu siyasi süreç başlayıp nihai düzenlemeler yapıldıktan sonraya bırakacak.

Rus gözlemciler, Moskova’nın sınırı güçlendirme dışında Golan meselesiyle ilgili İsrail önerilerine pek yaklaşmadığını söylüyorlar. Tel Aviv daha önce özellikle Rusya ve Amerika’yı Golan’ın İsrail’e ait olduğunu ikna etmek için zamanla yarışmış ve gelecekteki Suriye müzakerelerinde bu konuyu gündem dışı yapmak istemişti.

Şarku'l Avsat Türkçe

Şarku'l Avsat Türkçe

Şarku’l Avsat Arap dünyasının önde gelen günlük gazetelerden biridir. 4 kıtada 12 şehirde, her gün eş zamanlı olarak basılmaktadır. 1978 yılında Londra’da yayın hayatına başlayan Şarku’l Avsat, Arap dünyasına ve uluslararası olaylara ait en doğru yayınları yapmaktadır. Derin analizler ve özgün makalelerle birlikte tüm Arap dünyasının en kapsamlı yorumlarını okuyucularına sunmaktadır.

More Posts - Facebook - Google Plus - YouTube

ÖNCEK_ HABERSONRAKİ HABER

Haberlere abone

Asharq Al-Awsat Haber
Email adresi