​Pompeo’dan İran'ın tehditlerine karşı Varşova Konferansı’ndan çağrı

Varşova'da gerçekleştirilen Ortadoğu konferansından bir kare (AP)
Varşova'da gerçekleştirilen Ortadoğu konferansından bir kare (AP)
TT

​Pompeo’dan İran'ın tehditlerine karşı Varşova Konferansı’ndan çağrı

Varşova'da gerçekleştirilen Ortadoğu konferansından bir kare (AP)
Varşova'da gerçekleştirilen Ortadoğu konferansından bir kare (AP)

Ortadoğu'da Barış ve Güvenliğin Geleceğini Destekleme Konferansı dün sona erdi.
ABD ve Polonya, konferans sonrasında yayınlanan sonuç bildirgesinde, Ortadoğu’da istikrarın sağlanması için böyle bir konferansın gerçekleştirilmesinin gerekliliğine dikkat çekerken, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İran'ın tehditleri konusunda küresel bir anlaşmaya varılması için işbirliği yapılması çağrısında bulundu ve bu tehditlerin Ortadoğu ile sınırlı kalmayacağını, bilakis Avrupa’ya ve Batı’ya da yöneleceğini söyledi. Polonya Dışişleri Bakanı Jacek Czaputowicz ise yaptığı konuşmada, İran'ın Suriye'ye müdahalelerinin bölgeyi olumsuz etkilediğini söyledi.
“İran, Hizbullah ve terörizm Ortadoğu için büyük bir tehdit oluşturuyor”
Varşova Konferansı’nın krizlerin üstesinden gelinmesi için gerçekleştirildiğini dile getiren Pompeo, “İran, Hizbullah ve terörizmin yayılması Ortadoğu için büyük bir tehdit oluşturuyor. Ortadoğu'daki barış çalışmalarına devam edeceğiz. Daha fazla yaptırım ve daha fazla baskı istiyoruz. Böylece İran'daki diktatörlerin devamlılığının önüne geçebiliriz” açıklamasında bulundu. Ayrıca bölgedeki İran saldırganlığının gerçek bir tehlike olduğuna dikkat çeken Pompeo, “Konferansta İran’ı savunan hiçbir ülke yok. İran’ın bölgeyi istikrarsızlaştıran rolü konusunda hepimiz hemfikiriz” dedi. Pompeo, İran rolüne atıfta bulunmadan bölgedeki sorunlardan bahsetmenin zor olduğuna dikkat çekerek, İran’ın tehditleri konusunda küresel bir anlaşmaya varmak için işbirliğine ihtiyaç duyulduğunu ve Washington’un İran'a daha fazla yaptırım uygulama konusunda haklı olduğunu söyledi.
Öte yandan Polonya Dışişleri Bakanı Jacek Czaputowicz, Ortadoğu'daki sorunların karmaşık olduğuna ve Avrupa Birliği’nin (AB) tek başına bunların üstesinden gelmek için yeterli güce sahip olmadığına dikkat çekerek, “İran'ın olumsuz bir etkisi var. Tartışmalarımızda bunu göz ardı etmedik” dedi.
Konferansa yaklaşık 60 ülke katıldı, fakat katılımın Avrupa ayağı düşüktü. ABD yetkilileri, İran'ın eylemlerini tehdit olarak gören Arap devletleri ve İsrail gibi farklı tarafların bölgede bulunmasının önemini vurguladılar.
Pence’den Avrupa ülkelerine suçlama
Konferansın oturum aralarında açıklamalarda bulunan ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, İran dosyasıyla ilgili olarak Amerikan ve Avrupa tarafları arasındaki farklara ışık tuttu. ABD yetkilisi, Avrupalıları, ‘İran rejimine yönelik yaptırımları, mali işlemler için bir mekanizma kurarak atlatmaya çalışmakla’ suçladı. Bu davranışların hoş olmadığına dikkat çeken Pence, bu davranışların taraflar arasındaki ilişkilerde birtakım sonuçları olabileceğini söyledi.
ABD Başkan Yardımcısı Pence, konuşmasının devamında, Trump'ın iki yıl önce başkanlık koltuğuna oturmasında sonra ilk dış ziyaretini Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiğine ve Arap-İslam-Amerikan Zirvesi’ne katıldığına atıfta bulunarak, barışın sağlanması için konferansa katılan bütün ülkeler ile çalışmaya hazır olduklarını belirtti.
Katılımcıların bölge için daha iyi bir gelecek inşa edilmesi hakkında konuştuğunu kaydeden Pence, “Şu anda toplantılar yapılıyor. Çünkü radikal İslami terörizm gibi ortak bir sorunla karşı karşıyayız. Terörizm yalnızca Amerika'ya değil bölgedeki tüm ülkelere yönelik bir tehdit oluşturuyor. Başkan Trump yönetimi, bu radikal tehdide karşı koyma konusunda adımlar attı ve DEAŞ örgütü ile kendini gösteren bu tehdidin ortadan kaldırılması hususunda esas katkılarda bulundu. ABD, kendi vatandaşlarının güvenliğini önceliyor. Fakat Amerika’nın öncelenmesi, yalnız Amerika demek değildir. Washington, aşırılıkçılığa karşı uluslararası bir koalisyon oluşturmak için çalışıyor.”
Başbakan Netanyahu'nun geçen yılın sonunda Umman'ı ziyareti ve Papa Franciscus'un bu yıl BAE'ye yaptığı ziyaret gibi bölgedeki ‘değişim rüzgarlarına’ değinen Pence, “Bu tarihi konferans yeni bir dönemin başladığının kanıtıdır” diyerek sözlerini şöyle sürdürdü:
“DEAŞ hilafeti kısa bir süre sonra sona erecek ve Trump’ın açıklamasına göre yakın zamanda bölgedeki ABD birlikleri geri çekilecek. Bu, taktiklerdeki bir değişikliktir, görevde değil. Toprakları DEAŞ’ın elinden geri almamız yeterli değil. Ortaklarımızla çalışmaya hazırız. DEAŞ katıntıları her nerede olursa olsun takip edeceğiz.”
ABD'nin Suriye'deki yeni bir kimyasal saldırıya yanıt verme konusundaki kararlılığını dile getiren Pence, ülkesinin İngiltere ve Fransa ile birlikte, Devlet Başkanı Beşşar Esed rejiminin gerçekleştirdiği kimyasal bir saldırıya yanıt verdiğini hatırlatarak, rejim tarafından gerçekleştirilecek benzer bir saldırıya aynı şekilde yanıt vermeye hazır olduklarını söyledi.
“Tahran rejimi terörizmi desteklemeye devam ediyor”
Sonra, İran rejiminin bölgenin geleceği ve Ortadoğu’daki barış ve istikrar için en büyük tehdit olduğunu dile getirerek İran hakkında konuşmaya başlayan Pence, “Tahran rejimi terörizmi desteklemeye devam ediyor, Suriye ve Yemen'e müdahale ediyor, Hizbullah'ı destekliyor ve Amerikalı rehineleri elinde tutuyor” dedi. İran’ı Ortadoğu’daki etkisini genişletmek için Irak ve Suriye’de birer koridor açmakla itham eden Pence, savaşçıları ile Esed rejiminin düşmesini engellemeye çalıştığını ve Lübnan Hizbullahı’na roketler gönderdiğini söyledi.
Pence, 1979 yılında Şah’ın devrilmesinin ardından geçen 40 yıl boyunca başarısızlık ve terörün İran’da hüküm sürdüğünü dile getirerek, yapılan nükleer anlaşmanın İran’ı caydırmadığını, bilakis bölgedeki müdahalelerini daha da arttırdığını söyledi. Başkan Trump’ın nükleer anlaşmadan çekildiğini, İran rejimine yaptırımlar uyguladığını ve İran'ın eylemlerine itiraz eden diğer ülkelerin de bu yaptırımları desteklediğini dile getiren Pence, “Maalesef, en yakın Avrupalı arkadaşlarımızdan bazıları bu yaptırımları ihlal etti ve onları atlatmaya çalıştı. Fransa, İngiltere ve Almanya kurdukları finansal işlemler mekanizması ile bu yaptırımların üstesinden gelmeye çalıştılar. Bu hamle, ABD ile Avrupa’nın aralarının açılmasına sebep olacaktır” dedi.
“Avrupalıların bizlerin ve İran halkının yanında olma zamanı geldi”
İran'ın teknik olarak uygulayıp uygulamamasının değil, nükleer anlaşmanın kendisinin bir sorun olduğunu dile getiren Pence, “Avrupalıların bizlerin ve İran halkının yanında olma zamanı geldi. Artık anlaşmadan çekilmeliler. Bu fırsatı görmezden gelemeyiz” dedi.
Ortadoğu’daki barış süreci hakkında konuşan Pence, “Başkan Trump, üç İbrahimî din olan Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam'ın tabilerinin barış içinde birlikte yaşamalarını istiyor” ifadesini kullandı.
Öte yandan Varşova Konferansı’na katılan Suudi Arabistan’ın Washington Büyükelçisi Prens Halid bin Selman, önceki gün Twitter hesabı üzerinden yapmış olduğu paylaşımlarda, “Molla rejimi 40 yıl önce iktidarı ele geçirdi. İran halkının yaşam standartları bu süre içerisinde ciddi bir düşüne tanık oldu. Bu rejim, bölgedeki terörizm, radikalizm, mezhepçilik ve istikrarsızlığı desteklemek için halkının parasını israf etmeye devam ediyor. Dost İran halkı, bölgede bölücülük ve terör fitnelerini yaymak için servetini ve parasını israf etmek yerine halkına özen gösteren bir yönetimi hak ediyor. İran rejimi halen Arapları dize getirmeye çalışmak gibi asla gerçekleşmeyecek bir yanılsama içinde. Ayrımcı söylemleri kendisini açığa çıkarıyor, Bu rejimin boş hayalleri 40 yıl sonra artık kimseyi kandıramıyor” açıklamasında bulundu.
İran rejiminin yayılımcı hayallerine hâlâ bağlı olduğuna dikkat çeken Prens Halid bin Selman, “İran rejiminin lideri, devrimlerinin 40’ıncı yıl dönümü konuşmasında Basra Körfezi'ndeki Arap topraklarının kendi topraklarının bir parçası olduğunu iddia ederek, bu bölgeyi güney İran olarak adlandırdı. Böylece yayılımcı niyetlerini ortaya koydu” ifadelerini kulandı.
Konferansın açılışı
Polonya Dışişleri Bakanı Jacek Czaputowicz, sabah saatlerinde kullandığı şu ifadeler ile konferansın açılışını yaptı;

“Bölgedeki barış ve güvenlik sorununa yeni bir ivme kazandırmanın zamanı geldi. Mülteci krizleri, ekonomik krizler ve bazı durumlarda devlet kurulması gibi krizlerin bölgede olumsuz etkiler oldu. Ortadoğu’nun istikrarını güvence altına almak, devam eden krizlere son vermek, kültürlerarası birliği teşvik etmek ve kapsayıcı toplumlar inşa etmek gibi durumlar, büyük zorluklar ile karşı karşıya. Uluslararası toplumun istikrarı ve sürdürülebilir barışı korumak için bu çabaları aktif olarak desteklemesi önemlidir.”
Czaputowicz açılış konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Ortadoğu'daki çatışmaların birçok kaynağı var. Bunlardan bazıları, bazı liderlerin her ne pahasına olursa olsun gücü ellerinde tutmak istemesi, dini köktencilik ve hoşgörüsüzlüktür. Ayrıca güç dengesizlikleri, coğrafi ayrılıklar veya dış kuvvetlerin müdahalesi de çatışmaya sebep olan unsurlar arasında yer alabilir. ABD ve AB’nin İran’ın bölgede oynayacağı rol konusunda paylaştıkları bir inançları var. Ancak İran'ın nükleer programının olası sonuçları ve bu ülkenin bölgede oynadığı istikrarsızlaştırıcı rolü konusunda endişeliyiz. İran'ın tahammül edilemez davranışlarını şiddetle kınıyoruz. Aramızda araçlar bakımından farklılıklar olabilir. AB, İran'ın nükleer programının barışçıl doğasını korumanın, bir ortak eylem planını gerektirdiğine inanıyor. ABD bu anlaşmadan çekildi ve İran’a yaptırımlar uyguladı. Bugün Ortadoğu’nun karşılaştığı zorlukları hatırlatan bölge temsilcilerini dinleme fırsatına sahibiz.”
Konferans dahilinde gerçekleştirilecek görüşmelerde herhangi bir ülkenin veya konunun görüşmelerin seyrine hakim olmayacağını dile getiren ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise şunları söyledi:
“Konferans, Yemen Dışişleri Bakanı Halid el-Yemani’nin başkanlığını yapacağı Yemen hakkında bir tartışma ile başlayacak. Daha sonra Suriye'deki idarenin sonraki adımlarını ve değişmeyen stratejik hedeflerimize ulaşmak için çabalarımızı sürdürme taahhüdümü gözden geçireceğiz. Sonrasında Başkanı Trump'ın danışmanı Jared Kushner, ABD yönetiminin İsrail ile Filistinliler arasında kapsamlı ve sürdürülebilir bir barışı sağlama çabalarını tartışacak. Tüm bu konular hakkında soru sorma ve yorum yapma fırsatı da olacak. Sonrasında ise ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, Polonya Başbakanı ve 7 Dışişleri Bakanı ilgili konular hakkındaki değerlendirmelerini bizimle paylaşacak. Daha sonra bir grup devletle, mültecilerin ve insani zorlukların ele alındığı bir öğle yemeği tertip edilecek. Bunun ardından füze geliştirme ve bunları yayma, siber tehditlerle mücadele, terörizm ve yasadışı fon sağlamak ile mücadele konulu bir dizi çalışma oturumu düzenlenecek.”
Pompeo sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bugün çok önemli görüşmelerde bulunacağız, ancak konferans sona ermeyecek. Çalışmamız gerekiyor. Suriye ve Yemen, silahların yayılması, barış süreci, terörizm, İran, siber güvenlik ve insani krizler gibi meseleler tek başına üstesinden gelinecek sorunlar değil. Güvenliği sağlamak için birlikte çalışmalıyız. Hiçbir ülke bunun dışında kalamaz. ABD, Ortadoğu’daki güvenlik sorunlarına yönelik çabalara liderlik etmeye devam edecek. Bölge için iyi bir güç olmaya devam edeceğiz. Bugün gerçekleştirilen konferans bunun kanıtıdır.”
Pompeo, sabah saatlerinde, konferansı ‘istisnai’ olarak nitelendiren Netanyahu ile ortak bir basın toplantısı düzenledi.
İsrail Başbakanı Netanyahu konferans ile ilgili "tarihsel bir dönüm noktası" değerlendirmesinde bulunduktan sonra şunları söyledi:
“Burada 60 ülkeden dışişleri bakanı ve hükümet temsilcisi, İsrail başbakanı ve önde gelen Arap ülkelerinin dışişleri bakanları karşılıklı oturup bugüne kadar görülmemiş bir güç ve açıklıkla İran rejiminin yarattığı ortak tehditle nasıl baş edilmesi gerektiğini konuştu. İlk kez birlikte geleceğimizi tehdit eden şeyin ne olduğunu ve onu güvence altına almak için neler yapmamız gerektiğini tartışma fırsatı bulduk. Bu diyaloğu gelecekte yalnızca güvenlik konusunda değil, Ortadoğu halklarının yaşamını etkileyecek her alanda sürdürmeliyiz”
“İran’la yüzleşmeden Ortadoğu’da barış ve istikrar sağlayamayız” diyen Pompeo ise İran’ın eylemleri de dahil olmak üzere istikrarsızlaştırıcı eylemleri ele almaya yönelik ortak çabalara duyulan ihtiyaçtan söz ederek sözlerini şöyle sürdürdü:
“Basitçe ifade etmek gerekirse, İran ile yüzleşmeden bunları gerçekleştirmek söz konusu olamaz. Lübnan’da Yemen’de Suriye’de Irak’ta yıkıcı etkilerde bulunuyorlar. Buralarda Hamas, Hizbullah ve Husiler gibi gerçek tehditler var. İran’a karşı harekete geçmeden Ortadoğu’da barış sağlayamayız.”



ABD askerleri Japonya'da suç işlemeye devam ediyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

ABD askerleri Japonya'da suç işlemeye devam ediyor

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Japon polisi, Okinawa adasında alkollü araç kullandığı şüphesiyle ABD Hava Kuvvetleri'nde görevli bir yüzbaşıyı gözaltına aldı. Yüzbaşı, ABD ordusunun ekimdeki cinayet vakasının ardından bölgede alkol kısıtlamaları getirmesinden bu yana aynı şüpheyle gözaltına alınan ikinci Amerikalı asker.

Okinawa prefektörlük polisi sözcüsü, 27 yaşındaki askerin cumartesi günü yerel saatle 03.09 civarında Okinawa şehrinde bir yolda araç kullanırken gözaltına alındığını belirtti.

Kyodo Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre asker, adadaki Kadena Hava Üssü'nde görevliydi.

The Japan News'un aktardığına göre polis, adamı bir eğlence bölgesinin yakınındaki olay yerinde gözaltına aldı. Kanındaki alkol oranının yasal sınırın yaklaşık üç katı olduğu tespit edildi. Asker polise, alkol seviyesinin yasal sınırın altında olduğunu düşündüğünü ve evinin yakın olması nedeniyle araç kullanmasında bir sakınca görmediğini söyledi.

Polis sözcüsü, ABD yetkilileri tarafından getirilen kısıtlamalara atıfta bulunarak, "Sokağa çıkma yasağını ihlal edip etmediği henüz net değil" dedi.

Gözaltı, Tokyo ve Washington yönetimlerinin Okinawa'daki ABD askerlerinin işlediği suçları önlemeye yönelik tedbirler üzerinde anlaşmaya varmasından bir hafta sonra gerçekleşti. Anlaşma, bir Amerikalı deniz piyadesinin karıştığı iddia edilen ve büyük tepki çeken bir cinayetin ardından yapılmıştı.

20 yaşındaki bir deniz piyadesi ekimde Okinawa'nın Naha kentindeki bir otel odasında bir kadını öldürdüğü ve eşyalarını çaldığı şüphesiyle tutuklanmıştı. Bunun üzerine ABD kuvvetleri, 7-9 Ekim tarihleri ​​arasında Okinawa eyaletindeki tüm askerlerin üslerinden ayrılmasını ve hem üs içinde hem de dışında alkol almasını yasaklamıştı.

ABD ordusu, takip eden 30 günü değerlendirme dönemi ilan ederek personelin gece yarısıyla sabah 05.00 arasında üs dışına çıkmasını yasaklamıştı. 31 Ekim'de ise başka bir deniz piyadesi alkollü araç kullandığı şüphesiyle gözaltına alınmıştı.

ABD'li yetkililer geçen hafta, alt rütbeli askerlere yönelik sokağa çıkma yasağının 7 Aralık'a kadar uzatıldığını ve tüm askeri personelin gece yarısıyla sabah 05.00 saatleri arasında evlerinin dışında alkol almasının yasaklandığını duyurdu.

ABD ordusunun Japonya'da, büyük çoğunluğu Okinawa'da olmak üzere yaklaşık 54 bin personeli var. Askerler tarafından işlenen suçlar, iki yakın güvenlik müttefiki olan Japonya ve ABD arasındaki ilişkileri uzun süredir geriyor.

Independent Türkçe


Kalibaf: Ne savaş ne de barış durumunda kalmayacağız... Savaşın coğrafyasını silahlı kuvvetler belirleyecek

İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
TT

Kalibaf: Ne savaş ne de barış durumunda kalmayacağız... Savaşın coğrafyasını silahlı kuvvetler belirleyecek

İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.
İran Meclisinin internet sitesinde yayımlanan, Meclisin pazar sabahı çevrim içi gerçekleştirilen oturumunun açılışında Muhammed Bakır Kalibaf'ı gösteren fotoğraf.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, pazar günü yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'a karşı yeni bir askerî harekâta girişmesi halinde savaşın coğrafyasını İran Silahlı Kuvvetlerinin belirleyeceği tehdidinde bulundu.

İran Meclisinin internet sitesine göre Kalibaf, çevrim içi gerçekleştirilen Meclis Genel Kurulu'nun gündem maddeleri öncesinde yaptığı konuşmada, “ABD'nin müzakere mi yoksa savaş mı istediği bizim için hiçbir önem taşımıyor. Amerikalılar bu kez bir hata yaparsa İran Silahlı Kuvvetlerinin kapasitesi ve iradesi savaşın coğrafyasını belirleyecektir” dedi.

İran'ın “ne savaş ne de barış” durumunda kalmayacağını belirten Kalibaf, “Yedi makul şartımızı kabul ederlerse anlaşmaya varmanın yolu açık olacaktır” ifadelerini kullandı. Kalibaf, yeni bir savaşın sonuçlarına çok sayıda kişinin katlanmak zorunda kalacağı uyarısında bulundu.

Kalibaf, yeni bir “füze şehrinin” açılışını, “savaş sırasında ve düşman ateşi altında” gerçekleştirilen bir başarı olarak nitelendirdi. Bunun bölgedeki stratejik dönüşümlerin bir simgesi olduğunu belirten Kalibaf, Devrim Muhafızları Ordusu'nun füze biriminin “imkânsızı mümkün hale getirdiğini” söyledi.

Kalibaf'ın açıklamaları, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in silahlı kuvvetler komutanlarına herhangi bir tehdide “derhal ve coğrafi sınırlama olmaksızın” karşılık verilmesi yönünde talimat vermesinin ardından geldi. Söz konusu talimat, Hamaney'in resmî internet sitesinde yayımlandı.

dgthy
Devrim Muhafızları Ordusunun perşembe günü Tahran yakınlarında düzenlediği sergide yer alan karadan havaya füze sistemi (AFP)

Genelkurmay Başkanı Ali Abdullahî, salı günü askerî komutanlarla birlikte yer altındaki bir füze tesisini ziyaret ettiği sırada, İran'ın yeni bir saldırıya vereceği karşılığın Orta Doğu'nun ötesine uzanabileceği uyarısında bulundu.

Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai de çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran'a saldırmak amacıyla kullanılması halinde Avrupa'dakiler de dahil olmak üzere Orta Doğu dışındaki ABD üslerinin hedef alınabileceğini söyledi.

Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Hüseyin Muhibî, geçen hafta füzelerin menziline ilişkin kısıtlamaların kaldırıldığını, füze ve İHA üretim hatlarının yer altına taşındığını duyurmuştu. İran füzelerinin açıklanan azami etkili menzili 2 bin ila 2 bin 500 kilometre arasında değişiyor.

Devrim Muhafızları'na yakın Tasnim Haber Ajansı ise cumartesi günü, uydu taşıyıcıları aracılığıyla ABD'nin doğu kıyısına ulaşabilecek, yaklaşık 10 bin kilometre menzilli kıtalararası bir füze geliştirilmesi seçeneğini gündeme getirdi.

Meclis Ulusal Güvenlik Komisyonu üyesi Ahmed Bahşayiş Erdestani de cumartesi günü yaptığı açıklamada, müzakereler bir açılım sağlayamadığı sürece savaş ihtimalinin devam ettiğini söyledi. Erdestani, İsrail'in Cebelülfas tesisini vurması halinde Dimona'nın hedef alınabileceği tehdidinde bulundu.

Ne savaş ne de barış

Tahran'ın tehditleri, Washington yönetiminin değişken açıklamalarda bulunduğu bir dönemde yoğunlaşıyor. ABD Başkanı Donald Trump, haftanın başında savaşın askerî açıdan “fiilen sona erdiğini” söylemiş, perşembe günü ise ülkesinin İran'la bir anlaşmaya ihtiyaç duymadığını açıklamıştı.

Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, petrol fiyatlarının sert şekilde yükselmesine yol açan savaşın, 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerde Demokratların elde ettiği başarıya katkıda bulunduğunu kabul etti.

Reuters'ın cumartesi günü kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Trump'ın danışmanlarına, İran veya Husiler tarafından herhangi bir provokasyon gerçekleşmediği sürece yeni saldırılar düzenlemekten kaçınabileceğini söylediği aktarıldı. Başka kaynaklar ise üçüncü bir ABD uçak gemisinin bölgeye doğru ilerlediğini bildirdi.

Associated Press (AP) ajansı da cumartesi günü Ortadoğulu iki diplomata dayandırdığı haberinde, Hürmüz Boğazı'nda deniz ulaşımının yeniden başlamasını amaçlayan geçici anlaşmaya yönelik Katar arabuluculuğunun bekleme aşamasına girdiğini aktardı. Haberde, Trump'ın Başkan Yardımcısı'nı müzakerelerden uzaklaştırmasının bu süreçte etkili olduğu belirtildi.

cdgthyj
Ziyaretçiler, perşembe günü Tahran dışında Devrim Muhafızları Ordusunun düzenlediği sergide sergilenen karadan havaya füze sisteminin önünde fotoğraf çekiyor (AFP)

Devrim Muhafızları'na bağlı Fars Haber Ajansı ise pazar günü, İran hava sahasında Tahran'a doğru ilerleyen Katarlı bir devlet uçağının tespit edildiğini bildirdi. Bu gelişme, başka bir Katar uçağının perşembe günü İran'ın başkentine gelişinden iki saatten kısa bir süre sonra ülkeden ayrılmasından günler sonra yaşandı.

Hürmüz Boğazı

Kalibaf, salı günü yayımladığı görüntülü mesajda, “ABD taahhütlerini yerine getirmezse onu bunları yerine getirmeye güç diliyle zorlayacağız” dedi.

İran'ın politikasının, dini liderin talimatı doğrultusunda “İslamabad Mutabakatı”ndaki şartların yerine getirilmesini sağlamak olduğunu belirten Kalibaf, ABD'nin taahhütleri uygulanmadığı sürece Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağını ifade etti.

Kalibaf, “ABD'nin diplomasi sahasındaki üçüncü yenilgisi, taahhütlerini yerine getirmeye zorlanması olacaktır” diye konuştu.

Mutabakatın uygulanması sürecinde İran'ın 80 milyon varilden fazla petrol ihraç ettiğini belirten Kalibaf, temel ihtiyaç maddelerinin ithalatında da “olumlu adımlar” atıldığını söyledi.

Savaş öncesinde dünya petrol ve doğal gaz üretiminin beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. Tahran, savaşın başlamasından bu yana boğazı fiilen kapatırken Washington yönetimi de İran limanlarına abluka uygulamaya başlamıştı.

İran, belirlediği güzergâhın dışından geçmeye çalışan gemileri hedef almaya devam ediyor. Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, cumartesiyi pazara bağlayan gece yaptığı açıklamada, belirlenen güzergâh dışında ve izinsiz bir rotadan geçmeye çalışan iki petrol ürünleri tankerinin mayınlara çarpması sonucu alev aldığını duyurdu.

Devrim Muhafızları Ordusu ayrıca cumartesi günü, ABD'ye ait MQ-1 tipi bir insansız hava aracını Keşm Adası üzerinde düşürdüğünü açıkladı. İran tarafı, bunun düşürülen 17'nci MQ-1 tipi İHA olduğunu ileri sürdü.

Ancak İran'ın söz konusu iki iddiası da bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.


Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor
TT

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

Tahran'dan yeni savaş uyarısı: ABD istihbaratına göre İran'ın elinde 2 bin 500 füze bulunuyor

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, pazar günü yaptığı açıklamada, yeni bir savaşın patlak vermesinin ağır sonuçları olacağı uyarısında bulunarak, ABD'nin ülkesine yönelik yeni bir saldırı düzenlemesi halinde İran Silahlı Kuvvetlerinin “savaşın coğrafyasını” belirleyeceğini söyledi. ABD istihbarat birimleri ise İran'ın hâlâ 2 bin 500'e kadar füzeye sahip olduğunu değerlendiriyor. Bu durum, savaşın yeniden başlaması halinde Tahran'a ABD ve müttefiklerinin bölgedeki hedeflerini vurma konusunda önemli bir kapasite sağlıyor.

Kalibaf, İran'ın “ne savaş ne de barış” durumunda kalmayacağını belirterek, Tahran'ın yedi şartının kabul edilmesi halinde anlaşmaya varılması için kapının açık olacağını ifade etti. Kalibaf'ın açıklamaları, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney'in silahlı kuvvetlere, herhangi bir tehdide “derhal ve coğrafi sınır tanımaksızın” karşılık verilmesi yönünde talimat vermesinin ardından geldi.

Öte yandan Wall Street Journal gazetesinin ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, İran'ın bin 500 ila 2 bin 500 arasında füzeye sahip olduğu ve üretim tesislerinde meydana gelen hasara rağmen füze cephaneliğini yeniden oluşturmaya devam ettiği belirtildi. Yetkililer, söz konusu tahminlerin “düşük güven düzeyine” sahip olduğunu, zira fırlatılmaya hazır veya depolarda bulunan füzelerin kesin sayısını belirlemenin güç olduğunu kaydetti.

Bu gelişmelerin ardından Bahreyn Savunma Kuvvetleri Genel Komutanlığı, pazar sabahı yaptığı açıklamada, İran kaynaklı çok sayıda hava saldırısının hedeflerine ulaşmadan engellenerek imha edildiğini duyurdu. Açıklamada, kuvvetlerin her türlü tehdide karşı koymaya hazır olduğu vurgulandı.

Bu açıklama, İran'ın Bahreyn'deki bir ABD üssünü insansız hava araçlarıyla hedef aldığını duyurmasının ardından geldi. Saldırı sırasında sirenler çalarken, yetkililer halka güvenli bölgelere gitmeleri çağrısında bulundu