عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
DÜNYA

Trump İran'ın kültürel alanlarını hedef alma tehdidini yineledi

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
    Washington/Şarku’l Avsat
TT
TT

Trump İran'ın kültürel alanlarını hedef alma tehdidini yineledi

ABD Başkanı Donald Trump (AFP)
ABD Başkanı Donald Trump (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, gerek İran, gerekse ABD’den gelen ‘savaş suçu’ tepkilere rağmen 'İran’ın kültürü açından önemli yerleri vurma' söylemini yineledi.
Trump, dün akşam Florida dönüşünde gazetecilere yaptığı açıklamada, "Onların insanımızı öldürmelerine izin var, insanımıza işkence etmelerine ve sakatlamaların izin var. Yol kenarlarına bomba yerleştirip insanımızı öldürmelerine izin var da bizim onların kültürel alanlarına dokunmamıza mı izin yok. İşler böyle yürümüyor" şeklinde konuştu.
Trump, İran Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin Bağdat’ta öldürülmesine cevaben misilleme gelmesi halinde ‘çok hızlı ve çok sert’ yanıt vererek, 52 noktayı hedef alabilecekleri tehdidinde bulunmuştu. 1979 İslam Devrimi sonrasında ABD’nin Tahran Büyükelçiliği'nde rehin alınan ABD'lilerin sayısı nedeniyle 52 noktanın belirlendiğini ifade etmişti.
ABD’li hukuk uzmanları, eski diplomatlar ve Demokrat Parti’den birçok kişi Trump’ı ‘savaş suçuna’ hazırlık yapmakla suçlamıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Trump'ın İran için kültürel anlamda önemli yapıları hedef olarak belirlemesinin uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirtse de, gerektiğinde İran'a karşı saldırıların devam edeceğini vurgulamıştı.
Pompeo CNN’e verdiği demeçte, “ABD’liler onları her zaman koruyacağımızı bilmeli. Atacağımız tüm adımlar ABD anayasasına ve uluslararası hukuka uygun olacaktır” demişti.
Zarif: Kültürel alanları hedef almak savaş suçudur
İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ise Trump’ın aralarında kültürel alanların da bulunduğu İran’daki 52 noktayı hedef alacaklarına ilişkin açıklamasına, "Kültürel alanları hedef almak savaş suçudur” diyerek tepki göstermişti.
İranlılar da ülkelerinde bulunan UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girmiş tarihi bölgelerin fotoğraflarını sosyal medyada paylaşarak Trump’a tepki göstermişti.
Diğer yandan ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Trump’ın İran ile ilgili askeri eylemelerini sınırlandırmak amacıyla başkanın savaş yetkileri hakkında bir önergeyi bu hafta oylamaya sunacaklarını bildirdi.
Pelosi, söz konusu önergenin Temsilciler Meclisi'nde kabul edilmesi halinde, Kongre’nin 30 gün içerisinde harekete geçmemesi halinde Trump yönetiminin İran'a karşı yürüttüğü operasyonların duracağını söyledi.
Demokratların çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi’nden geçmesi beklenen önergenin Trump’ın eylemlerini destekleyen Cumhuriyetçiler tarafından kontrol edilen Senato’dan onay alması zor görünüyor.
Bazıları Trump’ın arkeolojik alanlara yönelik tehditlerini, Mart 2001'de Taliban’ın Afganistan’ın Bamiyan Vadisi’nde bulunan dev Buda heykellerini yok etmesine benzetti.
“ABD’liler İran ile savaşmak istemiyor”
Demokrat Parti’nin 2020 başkanlık seçimlerinde aday adaylarında olan Senatör Elizabeth Warren, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Savaş suçları işlemekle tehdit ediyor. İran ile savaşta değiliz. ABD’liler İran ile savaşmak istemiyor” ifadelerini kullandı.
Başkanlık seçimlerinde Demokrat Parti’nin aday adayı olan ABD eski Başkan Yardımcısı Joe Biden’in eski güvenlik danışmanı Colin Kahl ise “Pentagon’un Trump’a İran'ın kültürel yerlerini içeren hedefleme seçenekleri sağlayacağına inanmakta zorlanıyorum. Trump savaş yasalarını önemsemeyebilir ancak Savunma Bakanlığı’ndaki yetkili ve avukatlar önemsiyor. Kültürel yerleri hedeflemek bir savaş suçu oluşturur” şeklinde konuştu.

Daha fazlasını oku

 
 
DÜNYA

İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
TT
TT

İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit ediyor... ABD alarma geçti

Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)
Brüksel'de Avrupa dışişleri bakanları arasında İran konusunda yapılan görüşmelerden, (EPA)

İran ile Batı arasında hem askeri hem de diplomatik cephelerde gerilim tırmanırken, Tahran dün ABD'nin askeri hazırlığının artmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nı kapatmakla tehdit etti. Avrupa Birliği ise İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nu terör örgütü olarak ilan etti.

İran ordusu dün, Hürmüz Boğazı'nda canlı atış tatbikatları yapılacağı yönündeki NOTAM’la eş zamanlı olarak, savaş cephaneliğine 1000 stratejik insansız hava aracı (İHA) eklediğini duyurdu. Keyhan gazetesi, boğazın kapatılması olasılığını gündeme getirerek, böyle bir adımın "yasal bir hak" olduğunu savundu.

Buna karşılık, Amerika Birleşik Devletleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran konusundaki kararını beklerken, muhrip gemileri ve bir uçak gemisi de dahil olmak üzere ek takviye birlikleri konuşlandırdı.

Brüksel'de, AB dışişleri bakanları İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun terör örgütleri listesine alınmasını onayladı.

Tahran, Arakçi'nin Ankara ziyaretinin arifesinde, bölgedeki gerilimleri azaltmak amacıyla bölgedeki ülkelerle temaslarını yoğunlaştırdı.

DÜNYA

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
TT
TT

Uygur kamplarını ifşa eden Çinli, ABD’de sığınma hakkı kazandı

Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)
Uluslararası kamuoyu, Uygurların tutulduğu gözaltı kamplarının kapatılması çağrısında bulunmuştu (AP)

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde gizlice görüntü çeken Guan Heng'e ABD'de sığınma hakkı tanındı. 

New York şehrinde 28 Ocak'ta düzenlenen duruşmada yargıç Charles Ouslander, Guan'ın Çin'e geri gönderilmesi halinde zulüm göreceğine dair "haklı bir korkusu" olduğunu söyleyerek kendisine sığınma hakkı tanınmasına karar verdi. 

38 yaşındaki Çinli, Sincan'da Uygurların tutulduğu gözaltı merkezleriyle bölgedeki yoğun güvenlik uygulamalarının görüntülerini 2020'de çekmişti. 

Yaklaşık 20 dakikalık videoları yayımladıktan sonra tutuklanma korkusuyla ülkeyi 2021'de terk etmiş, Hong Kong'dan Ekvador'a oradan da Bahamalar'a geçip küçük bir şişme botla ABD'ye ulaşarak iltica başvurusunda bulunmuştu. 

Guan, geçen yıl ağustosta Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza (ICE) ekipleri tarafından New York'ta yakalanıp gözaltına alınmıştı. 

Donald Trump yönetimi, Guan'ın Uganda'ya sınır dışı edileceğini duyurmuş, insan hakları örgütleri de karara tepki göstermişti. 

New York Times'ın aktardığına göre Guan henüz serbest bırakılmadı. İç Güvenlik Bakanlığı'nın mahkeme kararına itiraz etmeyi planladığı, bu süre zarfında Çin vatandaşının gözaltında tutulacağı belirtiliyor. 

Guan, videokonferans yöntemiyle katıldığı duruşmada Bahamalar'dan Florida'ya geçerken yaşamını yitirebileceği için videoyu YouTube'dan yayımlama kararı aldığını söyledi. Görüntüleri paylaşmasının ardından, Çin'de yaşayan babasının polis tarafından üç kez sorgulandığını ifade etti. 

Guan'ın avukatı Chen Chuangchuang, ABD'nin müvekkiline sığınma hakkı sağlamakta "ahlaki ve hukuki bir sorumluluğu" olduğunu vurguladı. 

Göçmenlere karşı sert uygulamalarıyla gündemden düşmeyen Trump yönetiminde iltica başvuruları da iyice zorlaştı. 

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen Mobile Pathways'in derlediği federal verilere göre, sığınma başvurularının onaylanma oranı 2010-2024'te yüzde 28 iken, bu oran geçen yıl yüzde 10'a kadar geriledi. 

Çin, Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde zorla çalıştırma, işkence ve "yeniden eğitim kampı" adı altında alıkoyma suçlamalarıyla karşı karşıya.

İnsan hakları örgütleri, bölgedeki yaklaşık 1 milyon kişinin zorla toplama kamplarına ve hapishanelere yerleştirildiğini öne sürüyor. ABD de Uygurlara yönelik muameleyi "soykırım" diye niteliyor.

Pekin yönetimiyse iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunuyor.

Independent Türkçe, Guardian, New York Times

DÜNYA

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
TT
TT

Rusya-Ukrayna savaşının geleceğine dair üç senaryo

Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)
Analize göre Ukrayna, piyade açığını insansız hava araçlarıyla (İHA) kapatmaya çalışıyor (Reuters)

ABD arabuluculuğundaki ateşkes müzakerelerinden henüz sonuç çıkmazken, Rusya ve Ukrayna karşılıklı saldırıları sürdürüyor. 

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) raporuna göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısıyla başlayan savaşta yaklaşık 2 milyon kişi öldü, yaralandı ya da kayboldu. 

Çalışmada, Rusya'nın yaklaşık 1,2 milyon kayıp verdiği ifade ediliyor. Ukrayna içinse bu rakam 600 bin civarında. 

Rus ordusunda 275 bin ila 325 bin askerin hayatını kaybettiği, Ukrayna ordusundaysa 100 bin ila 140 bin askerin yaşamını yitirdiği aktarılıyor.

Wall Street Journal, bu yıl savaşın gidişatını değiştirebilecek üç senaryoyu inceledi.

Savaş sürecek, müzakereler devam edecek

Analize göre en muhtemel senaryo, görüşmelerin sonuçsuz kalırken savaşın 5. yılında da devam etmesi. 

Trump yönetimi, müzakereler kapsamında Donbas’ın geri kalanının Rusya’ya verilmesi halinde ateşkes sağlanabileceğini savunuyor ancak Kiev yönetimi toprak tavizine yanaşmıyor. 

Eski Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Zahorodniyuk, “Ukrayna halkı, ABD öncülüğündeki görüşmelere büyük şüpheyle yaklaşıyor” diyor. 

Rusya'daki her askeri, endüstriyel ve siyasi gelişmenin savaşın süreceğini işaret ettiğini, Donbas’ın Moskova tarafından işgali tekrar başlatmak için kullanılabileceğini savunuyor. 

Ukrayna geri adım atacak

Yıllardır savaşan Ukrayna ordusunun gücünün nihayetinde tükenmesi de savaşın gidişatını belirleyecek olasılıklar arasında yer alıyor. 

Ukrayna ordusu, piyade açığını drone geliştirerek kapatmaya çalışsa da bu, Rusya’nın yıpratma taktikleri ve yoğun cephe saldırılarına karşı yeterli olmayabilir. 

Berlin merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nin direktörü Alexander Gabuev, şu değerlendirmeleri paylaşıyor: 

Yıpratma savaşları önce yavaş yavaş, sonra da aniden kaybedilebilir.

Askeri tarihçiler de I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman ordusunun, çatışmanın büyük bir bölümünde taktiksel üstünlüğüne rağmen yorgun düştüğünü hatırlatıyor.

Rusya saldırıları durduracak 

Analize göre Rus ekonomisi hem Batı yaptırımlarının hem de savaşın etkisiyle güçlük çekiyor.

Ukrayna’nın petrol rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları ve ABD’yle Avrupa’nın “gölge filoya” karşı aldığı önlemler de Kremlin’in enerji sektöründen elde ettiği gelirlere darbe vurdu. 

Rus iş insanları da savaşın ekonomiyi kötü etkilediğini, Moskova’yı parça tedariki ve petrol alımında Çin’e bağımlı hale getirdiğini söylüyor. 

Analizde, daha sıkı yaptırımlarla ekonomiye yük bindirilmesi halinde Rusya’nın savaşı uzatma kapasitesinin de zayıflayabileceği yorumu yapılıyor. 

Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times