عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
YAŞAM

Rakamlarla tarihin en ölümcül salgınları

Pekin (Fotoğraf/AP)
Pekin (Fotoğraf/AP)
    ​Pekin/Şarku’l Avsat
TT
TT

Rakamlarla tarihin en ölümcül salgınları

Pekin (Fotoğraf/AP)
Pekin (Fotoğraf/AP)

Salgınlar ve kronik hastalıklar çağlar boyunca çok sayıda insanın hayatına mal olmuş ve uzun süre üstesinden gelinmesi gereken büyük krizlere yol açmıştır.
İngiltere merkezli ‘Daily Mail’ gazetesi, Antoninus Vebası’ndan (Galen'in Vebası) koronavirüse kadar tarihin en ölümcül salgınlarına ilişkin bir haber yayınladı.
Gazetenin haberine göre MS. 165-180 yılları arasında Roma İmparatorluğu’nu vuran Antoninus vebası tüm dünyaya yayılarak 5 milyon insanın ölümüne neden oldu.
MS. 541 ve 542 yılları arasında ortaya çıkan Justinianus Veba Salgını ise Bizans İmparatorluğu'nu vurdu ve tüm dünyada 30 milyondan fazla insanın hayatına mal oldu.
MS. 735 yılında Tokyo’da ortaya çıkan Japon Çiçek Hastalığı Salgını komşu ülkelere yayılarak iki yıl içinde yaklaşık bir milyon insanı öldürdü.
Tarihin en ölümcül salgınlarının başında ise Kara Veba (Kara Ölüm) geliyor. Hıyarcıklı Vebası (Bubonic Plague) olarak da bilinen salgın 1347 ve 1351 yılları arasında tüm dünyaya yayılarak yaklaşık 200 milyon insanın ölümüne neden oldu. Kara Veba’nın Çin'de veya yakınlarında ortaya çıktığına ve ardından önce İtalya'ya, daha sonra tüm Avrupa'ya, oradan da dünyanın dört bir yanına yayıldığına inanılıyor.
Çiçek Hastalığı Salgını (Small Pox) ise 1520 yılında ortaya çıktı ve 56 milyon insanın hayatına mal oldu.
1817 ve 1923 arasında ortaya çıkan Kolera 6 Salgını (Cholera Six Outbreak) da dünyanın dört bir yanından bir milyon can aldı.
Çin'in Yunnan Eyaleti’nde 1855 yılında, Üçüncü Veba (The Thirid Plague) olarak bilinen oldukça geniş kapsamlı bir veba formu ortaya çıktı. Salgın daha sonra dünyadaki tüm kıtalara yayıldı ve 12 milyon insanın hayatına mal oldu.
1889 - 1890 yılları arasında yayılan Rus Gribi (Russian Flu) salgınında ise bir milyon kişi öldü.
Çin'de 1956 yılında ortaya çıkan Asya Gribi (Asian Flu) nedeniyle de yaklaşık 1 milyon kişi hayatını kaybetti.
1918 yılında patlak veren İspanyol Gribi (Spanish Flu) sadece bir yılda yaklaşık 50 milyon insanın ölümüne neden oldu. Dünya nüfusunun dörtte biri salgından etkilendi.
Öte yandan tarihin bugüne kadarki en ölümcül hastalıkları arasında dünyada hâlâ yaygın olarak rastlanan AIDS (HIV) bulunuyor. İlk olarak 1981 yılında ortaya çıkan AIDS nedeniyle şuana kadar 35 milyon kişi öldü.
Yakın tarihte 2009-2010 yılları arasında ABD ve Meksika'da Domuz Gribi (Swine Flu) patlak verdi. Tüm dünyaya yayılan hastalık nedeniyle yaklaşık 200 bin insan hayatını kaybetti.
2002-2003 yılları arasında patlak veren SARS virüsünün yayılması sonucu 774 kişi ölürken MERS virüsü de 2012'den bu yana en az 828 kişinin canına mal oldu.
Dünya şimdi de Çin’de ortaya çıkan ve dünyanın birçok ülkesine yayılan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) ile boğuşuyor. Koronavirüs nedeniyle dünya çapında şuana kadar yaklaşık 8 bin kişi ölürken vaka sayısı 200 bine ulaştı.

Daha fazlasını oku

 
 
YAŞAM

Kim Kardashian, Prens Harry ve Meghan'ın fotoğrafını neden sildiğini açıkladı

Meghan ve Harry, Anma Günü'nde yapılan bir partide çekilen fotoğraflarının kaldırılmasını istemiş (Reuters)
Meghan ve Harry, Anma Günü'nde yapılan bir partide çekilen fotoğraflarının kaldırılmasını istemiş (Reuters)
TT
TT

Kim Kardashian, Prens Harry ve Meghan'ın fotoğrafını neden sildiğini açıkladı

Meghan ve Harry, Anma Günü'nde yapılan bir partide çekilen fotoğraflarının kaldırılmasını istemiş (Reuters)
Meghan ve Harry, Anma Günü'nde yapılan bir partide çekilen fotoğraflarının kaldırılmasını istemiş (Reuters)

Kim Kardashian'ın açıkladığı üzere Prens Harry ve Meghan Markle, Kris Jenner'ın 70. yaş günü partisinde çekilmiş bir Instagram fotoğraflarının silinmesini, Anma Günü olduğu için istemiş.

Harry ve Meghan'ın partide çekilmiş fotoğrafları, 9 Kasım'daki kutlamalardan birkaç gün sonra Kardashian ve Jenner'ın sosyal medya hesaplarından kaldırılmıştı.

Kardashian bu kararın arkasındaki nedeni nihayet açıklayarak çiftin, dünya savaşlarında hayatını kaybedenlerin anıldığı ulusal bayramda eğlenirken görülmenin duyarsızca olacağını düşündüklerini söyledi.

Kız kardeşi Khloe Kardashian'ın podcast'i Khloe In Wonder Land'de konuşan Kardashian, "Fotoğrafı paylaşmanın hiç sorun olmayacağını söylemişlerdi" dedi.

Fotoğraf paylaşıldıktan sonra sanırım Anma Günü olduğunu fark ettiler ve partide görülmek istemediler; fotoğraf zaten paylaşılmıştı ama yine de kaldırıldı.

Realite TV yıldızı ve Skims'in kurucusu, çiftin fotoğrafları silmelerini istedikleri için pişman olduğunu çünkü medyanın bu konuya büyük ilgi gösterdiğini öne sürdü.

Kardashian, "Sanırım 'Bu çok aptalcaydı' diye düşündüler" diye ekledi. 

Gerçekten masum bir şeydi, ki bu çok saçma. Annem ve Meghan birkaç yıldır arkadaş ve çok tatlı bir ilişkileri var.

Kardashian ayrıca ikilinin, kâr amacı gütmeyen kuruluş Baby2Baby için aynı gün düzenlenen bir yardım galasında fotoğraf çektirmekten memnun olduğunu, "parti yaparken ve dans ederken" görülmeye kıyasla bunun "sorun olmadığını" düşündüklerini söyledi.

The Independent cevap hakkı için Harry ve Meghan'la temasa geçti.

Harry ve Meghan, 2020'de Britanya kraliyet ailesindeki görevlerinden ayrılıp Kaliforniya'ya taşındıktan sonra Kardashian-Jenner ailesiyle yakın arkadaş oldu.

Jenner'ın James Bond temalı doğum günü kutlaması, Jeff Bezos'un Beverly Hills'teki malikanesinde düzenlenmişti. Ünlü konuklar arasında Oprah Winfrey, Beyoncé, Adele, Mariah Carey, Paris Hilton, Justin ve Hailey Bieber ve Savaş Üstüne Savaş'ın (One Battle After Another) Oscar adayı yıldızı Teyana Taylor vardı.

TMZ'ye göre, Bruno Mars'ın sürpriz bir performans sergilediği bu şaşaalı parti, gece boyunca yüksek sesli müzik ve çevreye verdiği rahatsızlık nedeniyle birçok gürültü şikayeti almıştı.

Bezos'un eşi Lauren Sanchez'le paylaştığı, Beverly Hills'teki geniş evin önünde polisler görüntülenmişti. Memurlar, partinin güvenlik ekibiyle konuşmuş ve uyarıda bulunmuştu.

Parti, Jenner'ın 6 çocuğu tarafından düzenlenmişti: Kim, Khloé, Kourtney Kardashian, Rob Kardashian, Kylie Jenner ve Kendall Jenner.

Independent Türkçe

YAŞAM

Paul Dano, Tarantino'nun sert eleştirisine ilk kez yanıt verdi

Quentin Tarantino'nun, kendisini kötü bir aktör olarak nitelendirmesinden birkaç ay sonra Paul Dano sessizliğini bozdu (AFP)
Quentin Tarantino'nun, kendisini kötü bir aktör olarak nitelendirmesinden birkaç ay sonra Paul Dano sessizliğini bozdu (AFP)
TT
TT

Paul Dano, Tarantino'nun sert eleştirisine ilk kez yanıt verdi

Quentin Tarantino'nun, kendisini kötü bir aktör olarak nitelendirmesinden birkaç ay sonra Paul Dano sessizliğini bozdu (AFP)
Quentin Tarantino'nun, kendisini kötü bir aktör olarak nitelendirmesinden birkaç ay sonra Paul Dano sessizliğini bozdu (AFP)

Paul Dano, yönetmen Quentin Tarantino'nun oyunculuk yeteneklerini eleştirmesiyle ilgili sessizliğini bozdu.

Tarantino'nun, kendisini "Amerika Oyuncular Sendikası'nın en zayıf aktörü" diye nitelendirmesinin ardından 41 yaşındaki aktör, son haftalarda meslektaşlarından gelen destek ve övgü seline boğuluyor. Ancak Hayalimdeki Aşk'ın (Ruby Sparks) oyuncusu, yönetmenin hakaretiyle ilgili bugüne kadar konuşmamıştı.

Variety'de çarşamba günü yayımlanan röportajında Dano "Gerçekten çok hoştu" dedi. 

Dünya benim adıma konuştuğu ve böylece benim konuşmama gerek kalmadığı için son derece minnettarım.

Ucuz Roman'ın (Pulp Fiction) yönetmeni, Brett Easton Ellis'in podcast'ine katıldığı sırada 21. yüzyılın en iyi filmleri sıralamasını konuşurken tepkileri üzerine çekmişti. 2007 yapımı Kan Dökülecek'i (There Will Be Blood) yüzyılın en iyi 5. filmi olarak seçen Tarantino, Dano'nun performansı olmasaydı listenin daha üst sıralarında yer alacağını söylemişti.

Tarantino podcast'te "[Dano] yetersiz biri, abi. Zayıf halka. [Daniel Day Lewis] onu [canlı canlı] yiyor. Austin Butler o rolde harika iş çıkarırdı. Dano çok ama çok zayıf, sönük bir adam" diyerek oyuncuyu yerden yere vurmuştu.

Sundance'de Küçük Gün Işığım'ın (Little Miss Sunshine) 20. yıldönümü gösteriminde Tarantino'nun sözleri sorulduğunda Dano'nun rol arkadaşı Toni Collette, aktör cevap veremeden onu savunmak için araya girdi.

Collette "Gerçekten bu konuya mı giriyoruz?" diye sertçe çıkıştı. 

S**tir et o adamı! Kafası iyi olmalı... Çok kafa karıştırıcıydı. Böyle bir şeyi kim yapar ki?

Paul Thomas Anderson'ın yönettiği Kan Dökülecek, yozlaşmış petrol baronu Daniel Plainview'la (Daniel Day-Lewis) vaiz Eli Sunday'in (Dano) gerilimli ilişkisine odaklanıyor. Yapım, genellikle yüzyılın en iyi filmlerinden biri kabul ediliyor.

Diğer yandan Dano, Küçük Gün Işığım (2006), Meek's Cutoff (2010) ve Fabelmanlar (The Fabelmans / 2022) gibi filmlerdeki performanslarıyla kariyeri boyunca sürekli övgü topladı.

Aralık ayında birçok ünlü, Tarantino'nun Dano hakkındaki acımasız sözlerine tepki göstermişti. Kan Dökülecek'in başrol oyuncusu Day-Lewis'e ait gibi görünen bir Instagram hesabı, "Paul Dano, neslinin en iyi ve en yetenekli oyuncularından biri" diye bir gönderi paylaşmıştı. Üç kez Oscar kazanarak rekor kıran oyuncunun temsilcileri, hesabın hayranları tarafından yönetildiğini ancak Britanyalı oyuncunun bu görüşleri desteklediğini The Guardian'a açıklamıştı.

Ayrıca ilk seçilen oyuncunun aniden ayrılmasının ardından Dano'yu filmdeki Eli Sunday rolüne Day-Lewis önermişti.

Öte yandan 2018 yapımı Escape at Dannemora'da Dano'nun yönetmenliğini yapan Ben Stiller, X'te "Paul Dano o kadar muhteşem ki" diye yazmıştı.

Paul Thomas Anderson'ın 2014 yapımı filmi Gizli Kusur'da (Inherent Vice) rol alan Reese Witherspoon, Threads'de şöyle eklemişti: 

Paul Dano inanılmaz yetenekli, çok yönlü bir oyuncu. Daha da önemlisi, o bir beyefendi.

1996 yapımı vampir filmi Günbatımından Şafağa'da (From Dusk Till Dawn) Tarantino'yla başrolleri paylaşan George Clooney de önceki haftaarda Dano'ya desteğini göstermişti. Amerikan Emekliler Derneği'nin Movies for Grownups ödül törenine katılan Clooney, Dano'yla çalışmaktan "onur duyacağını" söyleyerek Tarantino'nun "acımasızlığından" hoşlanmadığını ima etmişti.

Independent Türkçe

YAŞAM

Zapotek kültürüne ait mezar Meksika'da son 10 yılın keşfi oldu

İçine insan yüzü oyulmuş baykuş heykeli bulundu (INAH)
İçine insan yüzü oyulmuş baykuş heykeli bulundu (INAH)
TT
TT

Zapotek kültürüne ait mezar Meksika'da son 10 yılın keşfi oldu

İçine insan yüzü oyulmuş baykuş heykeli bulundu (INAH)
İçine insan yüzü oyulmuş baykuş heykeli bulundu (INAH)

Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum Pardo, ülkenin güneyinde ortaya çıkarılan MS 600 tarihli antik mezarı, "son 10 yılın en önemli arkeolojik keşfi" diye nitelendirdi.

Zapotek kültürüne ait, iyi korunmuş 1400 yıllık mezar, gagasında sıvalı ve boyalı bir adam figürü olan iri gözlü bir baykuş heykeli, çok renkli duvar resimleri ve takvim oymaları gibi ince detaylara sahipti.

Antik Mezoamerika'nın en eski uygarlıklarından Zapotekler, günümüzde Meksika'nın güneyinde yer alan Oaxaca eyaletinde MÖ 500 civarında ortaya çıkmış ve İspanyolların bölgeye gelmesine kadar gelişmeye devam etmişti.

Bugün bile canlı bir gelenek olarak varlığını sürdürürken, Meksika'nın güneyinde yaklaşık 400 bin ila 1 milyondan fazla kişi kendini Zapotek diye tanımlıyor.

Araştırmacılar, İspanyollardan önceki kültürde baykuşun geceyi ve ölümü temsil ettiğini, bu nedenle heykeldeki adamın bu mezarla onurlandırılan bir ata olduğunu öne sürüyor.

"Korunmuşluk düzeyi ve sağladığı bilgiler açısından bu, Meksika'da son 10 yıldır yapılan en önemli arkeolojik keşif" diyen Meksika Cumhurbaşkanı Pardo, bulguların Meksika'nın ihtişamının güçlü bir örneğini sunduğunu vurguluyor.

Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (INAH) yaptığı açıklamada, Oaxaca'nın Orta Vadileri'ndeki mezarın Zapotek kültürünün mimari zenginliğini koruduğunu ve bu antik toplumun sosyal organizasyonu ve cenaze ritüelleri hakkında bilgiler sunduğunu belirtiyor.

Meksika Kültür Bakanı Claudia Curiel de Icaza şu ifadeleri kullandı: 

Korunmuşluk düzeyi ve Zapotek kültürü hakkında ortaya koydukları nedeniyle olağanüstü bir keşif: Bu kültürün sosyal organizasyonu, cenaze törenleri ve mimariyle duvar resimlerinde korunmuş dünya görüşünü yansıtıyor.

Icaza bulguların, "Meksika'nın bin yıllık ihtişamını" ve Antik Mezoamerika'nın kültürel tarihinde oynadığı merkezi rolü temsil ettiğini söylüyor.

fvgth
Araştırmacılar Zapotek mezar alanındaki baykuş heykelini inceliyor (INAH)

Mezarın bir antre ve bir mezar odasından oluştuğu ve canlı sanatsal eserler, heykeller ve resimlerle süslendiği tespit edildi.

Arkeologlar mezar alanında, takvim isimlerinin kazındığı mezar taşları ve her iki elinde eserler bulunan, başlıklarla süslenmiş bir erkek ve bir kadın figürü ortaya çıkardı.

Arkeologlar bu figürlerin, mezarın bekçileri ve ölülerin koruyucularını temsil edebileceğini düşünüyor.

dfrgty
Meksika'nın güneyindeki Zapotek mezarı (INAH)

INAH mezar odasında, aşıboyası, beyaz, yeşil, kırmızı ve mavi renkli "olağanüstü" duvar resimlerinde kopal torbaları taşıyan ve girişe doğru yürüyen karakterlerin oluşturduğu bir alayın da tasvir edildiğini belirtiyor.

Halihazırda ekipler, kökler ve böceklerle kaplı hassas duvar resimlerinin sağlama alınması da dahil, kazı alanında koruma ve araştırma çalışmaları yürütüyor.

Independent Türkçe