Rapor: İsrail, Şam'daki İran konsolosluğuna düzenlenen saldırıyı ‘dakikalar öncesinde’ ABD'ye bildirdi

Suriye ve Lübnan'daki Kudüs Gücü Komutanı Tuğgeneral Muhammed Rıza Zahidi (Fars Haber Ajansı)
Suriye ve Lübnan'daki Kudüs Gücü Komutanı Tuğgeneral Muhammed Rıza Zahidi (Fars Haber Ajansı)
TT

Rapor: İsrail, Şam'daki İran konsolosluğuna düzenlenen saldırıyı ‘dakikalar öncesinde’ ABD'ye bildirdi

Suriye ve Lübnan'daki Kudüs Gücü Komutanı Tuğgeneral Muhammed Rıza Zahidi (Fars Haber Ajansı)
Suriye ve Lübnan'daki Kudüs Gücü Komutanı Tuğgeneral Muhammed Rıza Zahidi (Fars Haber Ajansı)

ABD'li ve İsrailli yetkililer bugün (salı) Axios'a yaptıkları açıklamada, İsrail'in Suriye ve Lübnan'daki Kudüs Gücü Komutanı Tuğgeneral Muhammed Rıza Zahidi'nin Şam'da öldürülmesine neden olan saldırı hakkında ABD Başkanı Joe Biden yönetimini saldırı gerçekleştirilmeden birkaç dakika önce bilgilendirdiğini söyledi.

Şarku’l Avsat’ın Arap Dünyası Haber Ajansı'ndan (AWP)  aktardığı habere göre yetkililer, İsrail'in Suriye'deki İran konsolosluğunu hedef alan saldırıyı gerçekleştirmek için ABD'den ‘yeşil ışık’ istemediğini de sözlerine ekledi.

Axios'a konuşan İsrailli bir yetkili İsrail istihbaratının Suriye ve Lübnan'da Hizbullah ve diğer İran yanlısı grupların silahlandırılmasından sorumlu olan Zahidi'yi uzun süredir takip ettiğini, ancak son günlerde suikast düzenleme fırsatı bulduğunu söyledi.

Yetkili, İsrail ordusunun Suriye'deki İran yanlısı silahlı grupların misilleme saldırılarına karşı teyakkuzda olduğunu vurguladı.

Üst düzey bir ABD'li yetkili ise bir yanda İsrail diğer yanda İran ve vekil güçleri arasındaki çatışmanın tırmanacağını öne sürdü.



Çin’in Yıldız Savaşları’ndan fırlamış süper silahı: Luanniao ne kadar gerçekçi?

Uzmanlara göre uzay yarışında Avrupa'yı çoktan geride bırakan Çin, ABD'nin ardından ikinci sırada (CCTV)
Uzmanlara göre uzay yarışında Avrupa'yı çoktan geride bırakan Çin, ABD'nin ardından ikinci sırada (CCTV)
TT

Çin’in Yıldız Savaşları’ndan fırlamış süper silahı: Luanniao ne kadar gerçekçi?

Uzmanlara göre uzay yarışında Avrupa'yı çoktan geride bırakan Çin, ABD'nin ardından ikinci sırada (CCTV)
Uzmanlara göre uzay yarışında Avrupa'yı çoktan geride bırakan Çin, ABD'nin ardından ikinci sırada (CCTV)

Çin, bilimkurgu filminden fırlamış gibi duran bir süper silah üzerinde çalışıyor.  

Pekin yönetiminin geçen ayın başlarında yeni görüntülerini yayımladığı Luanniao savaş gemisi, Çin ordusunun uzay ve hava savunma sistemi Nantianmen'in en önemli parçasını oluşturuyor. 

Çin'in kamu yayıncısı Çin Merkez Televizyonu'ndaki (CCTV) askeri teknoloji programı "Lijian'ın" paylaştığı özelliklere göre uçan gemi, 242 metre uzunluğa ve 684 metre kanat genişliğine sahip olacak.

Luanniao'nun ayrıca Xuan Nu adlı inansız saldırı jetlerinden 88 adet taşıyabileceği ileri sürülüyor.

Yapımının 20 ila 30 yıla kadar tamamlanması öngörülen uçan geminin kalkışta 120 bin ton ağırlığı sırtlayabileceği savunuluyor. 

Dünyanın en büyük savaş gemisi olan Amerikan donanmasına ait USS Gerald R. Ford ise 337 metre uzunluğunda ve 78 metre genişliğinde. Mürettebat ve yakıt dahil ağırlığı da 100 bin ton civarı. 

Geminin Yıldız Savaşları serisindeki uzay araçlarına benzetildiği Telegraph'ın analizinde, Luanniao'nun özellikle Tayvan ve Güney Çin Denizi üzerinde Pekin yönetimine büyük avantaj sağlayabileceğine dikkat çekiliyor. 

Avustralya'daki Griffith Üniversitesi'ne bağlı Griffith Asya Enstitüsü'nden Peter Layton, uzay gemisinin karadan havaya füzeleri ve diğer savaş uçaklarını aşarak uçabileceğini belirtiyor: 

Bu gemi genel olarak hava koşullarının etkisinden uzak olduğu gibi çoğu savunma sisteminin menzilinin de dışında kalacak.

Luanniao'nun konsepti yaklaşık 10 yıl önce tanıtılmış ancak birçok uzman tarafından gerçekçilikten uzak bir askeri propaganda olarak görülmüştü. 

Böyle bir uçağın atmosferin üst katmanlarına kadar çıkıp yüzeye füze fırlatması için gerekli teknoloji şimdilik mevcut değil. Layton, Çin'in Luanniao'yu bir uydu gibi yörüngeye fırlatabileceğini ancak uçağın bu sefer de uzay enkazına çarpabileceğini söylüyor. 

Çin'in Luanniao'yu yörüngeye fırlatmak için yeniden kullanılabilir bir rokete de ihtiyacı olacak. Pekin, Elon Musk'ın SpaceX'inin geliştirdiği yeniden kullanılabilir roketlerden ilham alabilir fakat Layton, ülkenin böyle bir roketi ancak 10 ila 15 yıl içinde geliştirebileceğini savunuyor. 

DW'nin irtibata geçtiği Alman diplomat ve uzay araştırmacısı Heinrich Kreft de şu yorumları yapıyor: 

Proje, bugünün perspektifinden hiçbir şekilde gerçekçi değil. Ancak 20 veya 30 yıl önce bilimkurgu olarak görülen birçok şey bugün gerçeğe dönüştü.

Independent Türkçe, Telegraph, DW


Uluslararası yardım kesintileri artarsa 22 milyon kişi ölecek

Dünyanın açık ara en büyük insani yardım sağlayıcısı olan ABD’nin USAID sisteminde yaptığı kesintiler tepki çekiyor (Reuters)
Dünyanın açık ara en büyük insani yardım sağlayıcısı olan ABD’nin USAID sisteminde yaptığı kesintiler tepki çekiyor (Reuters)
TT

Uluslararası yardım kesintileri artarsa 22 milyon kişi ölecek

Dünyanın açık ara en büyük insani yardım sağlayıcısı olan ABD’nin USAID sisteminde yaptığı kesintiler tepki çekiyor (Reuters)
Dünyanın açık ara en büyük insani yardım sağlayıcısı olan ABD’nin USAID sisteminde yaptığı kesintiler tepki çekiyor (Reuters)

Hakemli dergi The Lancet'ta pazartesi yayımlanan araştırma makalesi, uluslararası yardım kesintilerinin yol açacağı acı tabloyu gözler önüne serdi.

2002'den 2021'e kadar ülkelerin ne kadar yardım aldığı ve ölüm oranlarının nasıl değiştiğine bakıldı. 

Son iki yıldaki kesinti eğilimi devam ederse 2030'a kadar 9,4 milyon kişinin daha ölmesinin beklendiği, bunların 2,5 milyonunun 5 yaş altı çocuklar olacağı açıklandı.

Konuya dair en detaylı modellemenin yapıldığı belirtilen makalede ayrıca fonların daha da azalması ihtimali ele alındı. 

2025'teki seviyelerin yarısına düşülmesi halinde engellenebilecek ölümlerin 22 milyonu aşabileceği ve bunların 5,4 milyonunun ufak çocuklar olacağı vurgulandı. 

Araştırmacılar son 20 yılda bulaşıcı hastalıklardan ölen küçük çocuk sayısında ciddi düşüş olduğunu ve bunda uluslararası yardımların kritik rol oynadığını belirtti. 

5 yaş altı ölümlerindeki yüzde 39'luk düşüşten doğrudan dış yardımların sorumlu olduğunun altı çizildi. 

Makalenin baş yazarlarından Prof. Davide Rasella, belirsizliğe dikkat çekerek "Maalesef şu aşamada hiç kimse gelecekte ne olacağını bilmiyor" dedi.

Araştırma makalesine dair haberlerde, yardımların azaldığı son bir yılda Somali, Haiti ve Sudan gibi pek çok kriz bölgesinde gıda ve ilaç sıkıntısının arttığına işaret edildi. 

Ulaşılan kazanımların ABD, Birleşik Krallık, Almanya ve İsveç gibi büyük bağışçıların yardım bütçelerini kısmasıyla tehlikeye girdiği ifade edildi.

ABD'nin 68 milyar dolarlık bütçesini 2025'te 32 milyara düşürdüğü, gayrısafi hasılasının binde 5'ini uluslararası yardımlara ayıran Birleşik Krallık'ın bu miktarı 2028'de binde 3'e kadar azaltacağı hatırlatıldı. 

Independent Türkçe, Washington Post, Guardian


Çin, Dalay Lama’ya Grammy verilmesine çıkıştı: Sanatı siyasete alet etmeyin

14. Dalay Lama, Tibet'in bağımsızlığı için şiddet karşıtı mücadelesiyle 10 Aralık 1989'da Nobel Barış Ödülü'nü almıştı (AFP)
14. Dalay Lama, Tibet'in bağımsızlığı için şiddet karşıtı mücadelesiyle 10 Aralık 1989'da Nobel Barış Ödülü'nü almıştı (AFP)
TT

Çin, Dalay Lama’ya Grammy verilmesine çıkıştı: Sanatı siyasete alet etmeyin

14. Dalay Lama, Tibet'in bağımsızlığı için şiddet karşıtı mücadelesiyle 10 Aralık 1989'da Nobel Barış Ödülü'nü almıştı (AFP)
14. Dalay Lama, Tibet'in bağımsızlığı için şiddet karşıtı mücadelesiyle 10 Aralık 1989'da Nobel Barış Ödülü'nü almıştı (AFP)

Tibet Budizmi'nin ruhani lideri 14. Dalay Lama Tenzin Gyatso'nun Grammy Ödülü'ne layık görülmesi Çin'i öfkelendirdi. 

Los Angeles'ta pazar günü düzenlenen Grammy töreninde Gyatso, "En İyi Sesli Kitap, Anlatım ve Hikaye Anlatımı Kaydı" kategorisinde ödül aldı. 

90 yaşındaki ruhani lider, "Meditasyonlar: Kutsal Dalay Lama'nın Düşünceleri" (Meditations: The Reflections of His Holiness the Dalai Lama) adlı sesli kitabıyla ödüle layık görüldü. 

Hindistan'da sürgünde yaşayan Dalay Lama, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı: 

Bu ödülü minnet ve tevazuyla kabul ediyorum. Bunu kişisel bir şey olarak değil, ortak evrensel sorumluluğumuzun bir takdiri olarak görüyorum.

Kitapta Dalay Lama'nın barış, merhamet ve farkındalıkla ilgili konuşma kayıtları yer alıyor. Sesli kitaptaki müziklerse Hindistanlı sanatçı Amjad Ali Khan tarafından bestelendi. 

Çalışmada Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı Maggie Rogers'la, törende Gyatso adına ödülü kabul eden Kanadalı-Amerikalı şarkıcı Rufus Wainwright da yer alıyor. 

Pekin yönetimiyse Tenzin Gyatso'nun ödüle layık görülmesine tepki gösterdi. 

Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lin Jian, 14. Dalay Lama'yı "din kisvesi altında Çin karşıtı ayrılıkçı faaliyetlerde bulunan siyasi bir sürgün" diye niteleyerek şunları söyledi: 

İlgili tarafların sanat ödüllerini Çin karşıtı siyasi manipülasyon aracı olarak kullanmasına kesinlikle karşı çıkıyoruz. Bu tutumumuz tutarlı ve nettir.

Himalaya Dağları'nın kuzeyinde yer alan 2,5 milyon kilometre genişliğindeki Tibet Platosu, tarih boyunca yarı göçebe Tibet halkının yurdu oldu. Bölge, 1951'de imzalanan 17 Nokta Anlaşması'yla Çin'in egemenliğine girmiş, Pekin yönetimi bunu "Tibet'in barışçıl özgürleşmesi" diye adlandırmıştı.

Tibet'teki Çin yönetimine karşı 1959'da başlayan fakat başarısızlığa uğrayan ayaklanma girişiminin ardından 23 yaşında Hindistan'a kaçan Nobel Barış Ödülü sahibi Gyatso, o tarihten bu yana Sürgündeki Tibet Hükümeti'nin merkezi olan Daramşala bölgesinde yaşıyor.

Tibet ve Çin arasındaki tartışma, Dalay Lama'nın haleflik açıklamasıyla yeniden alevlenmişti. 

Tibet Budizmi'ne göre Dalay Lama, reenkarne olacağı bedeni kendisi seçebiliyor. Gyatso, 15. Dalay Lama'nın Çin sınırları dışında "özgür dünyada" doğacağını söylemişti. Çin ise yeni Dalay Lama'nın Pekin yönetimi tarafından onaylanması gerekeceğini savunmuştu.

Independent Türkçe, Guardian, AP