Rapor: İran, İsrail saldırılarının videolarını yayınlayanları hapisle tehdit ediyorhttps://turkish.aawsat.com/5075271-rapor-i%CC%87ran-i%CC%87srail-sald%C4%B1r%C4%B1lar%C4%B1n%C4%B1n-videolar%C4%B1n%C4%B1-yay%C4%B1nlayanlar%C4%B1-hapisle-tehdit-ediyor
Rapor: İran, İsrail saldırılarının videolarını yayınlayanları hapisle tehdit ediyor
İsrail'in dün (Cumartesi) şafak vakti düzenlediği saldırıların ardından Tahran'ın güneyindeki bir bölgeden dumanlar yükseliyor. (Sosyal medya)
Rapor: İran, İsrail saldırılarının videolarını yayınlayanları hapisle tehdit ediyor
İsrail'in dün (Cumartesi) şafak vakti düzenlediği saldırıların ardından Tahran'ın güneyindeki bir bölgeden dumanlar yükseliyor. (Sosyal medya)
İran polisi, İsrail saldırılarının videolarını yayınlayan vatandaşları 10 yıl hapisle tehdit ederken, üç eyaletteki askeri tesislere yapılan saldırıları da resmen doğruladı.
İsrail, cumayı cumartesiye bağlayan gece İran'da çok sayıda hedefi vurdu ve sosyal medyada Tahran üzerinde uçan füzeleri gösteren videolar yayınlandı.
Şarku’l Avsat’ın İngiliz The Telegraph gazetesinden aktardığına göre İran polisi, ‘Siyonist rejime bağlı düşman medya’ ile görüntü ya da bilgi paylaşmanın bir yıldan 10 yıla kadar hapis cezası gerektiren bir suç olduğu uyarısında bulundu.
Uyarı, İranlıların internet kısıtlamalarını aşmak ve sosyal medyada görgü tanığı hesaplarını yayınlamak için sosyal ağları kullandıkları sırada geldi.
Bu tehdit, yetkililerin Batılı medya kuruluşlarını düşman kuruluşlar olarak sınıflandırdığı ve onlarla iş yapmanın ölümle cezalandırılabildiği İran'da büyük önem taşıyor.
Bu arada İran Hava Savunma Komutanlığı, İsrail saldırılarının başkent Tahran da dahil olmak üzere üç vilayetteki ‘askeri merkezleri’ vurduğunu kabul etti. Hava savunma sistemlerinin ‘bu saldırı eylemini başarıyla önlediğini ve karşı koyduğunu’ iddia eden yetkililer, ‘bazı bölgelerde sınırlı hasar’ olduğunu bildirdi.
İsrail operasyonunu ‘suç ve yasa dışı’ olarak niteleyen yetkililer, “Maceracı eylemlerden kaçınılması yönünde daha önce yapılan uyarılara rağmen, bu gayrimeşru rejim bu sabah erken saatlerde provokatif bir saldırı gerçekleştirdi” dedi.
Askeri liderlik vatandaşları ‘birlik ve sükûneti’ korumaya davet ederken, gelişmeleri sadece resmi medya organlarından takip etmeleri çağrısında bulundu. Ayrıca ‘düşman medya organları tarafından yayılan söylentilere’ karşı uyardı.
The Telegraph’a göre, bir yandan saldırıları resmen kabul ederken diğer yandan vatandaşları bilgi paylaşımı konusunda tehdit eden ikili yaklaşım, yetkililerin saldırıların ayrıntıları ortaya çıktıkça sıkı bir kontrol sağlamaya çalıştığını gösteriyor.
Hürmüz’de ‘ablukaya karşı abluka’ ne anlama geliyor?https://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5262091-h%C3%BCrm%C3%BCz%E2%80%99de-%E2%80%98ablukaya-kar%C5%9F%C4%B1-abluka%E2%80%99-ne-anlama-geliyor
Hürmüz’de ‘ablukaya karşı abluka’ ne anlama geliyor?
Fotoğraf: Reuters
İran, Hürmüz Boğazı’nı kapattığında bunu fiilen (örneğin tamamen mayınlayarak) gerçekleştirmedi. Bunun yerine, Körfez’e kıyısı bulunan ülkelerin gemileri ile petrol tankerlerinin yanı sıra, başta ABD ve İsrail olmak üzere ‘düşman’ ülkelerin gemilerinin boğazı kullanmasını yasakladı.
Buna karşılık Tahran, günlük 1,5 milyon varil seviyesindeki petrol ihracatını dünyaya ulaştırmak amacıyla kendi tankerlerinin geçişine izin vermeyi sürdürdü.
Bu durum, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı dünyaya karşı fiilen ablukaya aldığı, ancak kendi ihracat ve ithalatı için geçişi açık tuttuğu anlamına geliyor.
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı ve tüm İran limanlarına deniz ablukası uygulanacağını açıklaması, pratikte ‘ablukaya karşı abluka’ anlamı taşıyor. Bu adım, İran’ın boğazdan faydalanmasını engelleyerek petrol ve petrol dışı tüm ihracatını felce uğratacak ve ülke ekonomisini ciddi şekilde baskı altına alacak.
İran’ın kazanç ve kayıpları
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından petrol fiyatlarında yükseliş yaşandı. Şubat ayında savaş öncesinde varil başına yaklaşık 75-80 dolar seviyesinde olan fiyatlar, çatışmalar sırasında en yüksek noktada 120-126 dolar aralığına çıktı.
İran’ın günlük yaklaşık 1,5 milyon varil petrol ihraç ettiği dikkate alındığında, Tahran’ın ortalama olarak günlük yaklaşık 60 milyon dolar ek gelir elde ettiği tahmin ediliyor. Ancak ihracatının yaklaşık yüzde 90’ını indirimli fiyatlarla Çin’e satması nedeniyle, bu ek gelirin günlük yaklaşık 45 milyon dolar civarında kalmış olabileceği belirtiliyor.
Bu rakam yalnızca ek kazancı ifade ederken, mevcut fiyatlar üzerinden (varil başına 100 dolar hesaplandığında) İran’ın toplam petrol gelirinin günlük yaklaşık 150 milyon dolar, aylık ise yaklaşık 4,5 milyar dolar seviyesinde olduğu hesaplanıyor. ‘Ablukaya karşı abluka’ uygulamasının devreye girmesiyle İran’ın bu gelirden mahrum kalacağı değerlendiriliyor.
Söz konusu uygulamanın petrol fiyatlarını daha da yukarı çekmesi beklenirken, İran dışında bazı ülkelerin de bu durumdan daha fazla etkilenebileceği ifade ediliyor. Bunların başında ise İran petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ını alan Çin geliyor.
Şarku’l Avsat’ın Pakistan kaynaklarından edindiği bilgilere göre, Pekin yönetimi 7 Nisan’da ABD Başkanı Donald Trump tarafından ilan edilen iki haftalık ateşkesi Tahran’ın kabul etmesi için son aşamada önemli rol oynadı.
Bazı gözlemciler ise ‘ablukaya karşı ablukanın’ Çin üzerindeki olumsuz etkilerinin, Pekin’i yeniden İran’a baskı yapmaya yöneltebileceğini ve bunun da savaşın sona erdirilmesi amacıyla ABD ile yürütülen müzakerelerde Tahran’ın taviz vermesine yol açabileceğini değerlendiriyor.
Gemilerin rotasını değiştirmek
İran, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerini yasakladığında, geçişine izin verdiği gemilerin rotasını da kontrol edebilmek amacıyla fiilen değiştirdi. Bu değişiklik, geleneksel anlamda resmi deniz rotalarının yeniden çizilmesi şeklinde değil; gemi hareketlerinin kontrol, kısıtlama ve yönlendirmelerle yeniden düzenlenmesi yoluyla gerçekleşti.
Bu kapsamda İran, gemileri uluslararası kabul görmüş güzergâhlar yerine kendi kıyılarına yakın bir hattı kullanmaya yönlendirdi. Özellikle gemilerin, Ebu Musa ile Büyük ve Küçük Tunb adaları arasından geçen klasik rotalar yerine, Keşm ve Larak adaları arasındaki İran kıyılarına yakın koridoru kullanmaları sağlandı. Bu adımla Tahran, resmî olarak ilan edilmese de fiili bir kontrol koridoru oluşturmuş oldu.
Hürmüz Boğazı'ndaki gemiler ve tekneler, 12 Nisan 2026 (Reuters)
Ayrıca birçok durumda boğazdan geçiş, İran makamlarından önceden izin alınması, koordinasyon sağlanması veya ücret ödenmesi şartına bağlandı. Savaş öncesinde serbest olan geçişler bu şekilde kısıtlandı.
İran, ‘dost’ veya ‘tarafsız’ olarak nitelendirdiği gemilerin geçişine belirli koşullar veya ücretler karşılığında seçici biçimde izin verirken, ‘düşman’ olarak değerlendirdiği gemileri engelledi. Bu çerçevede insansız hava araçları (İHA), deniz mayınları ve sürat tekneleri, önceden koordinasyon sağlamayan gemilere karşı kullanıldı.
Yaşanan bu gelişmeler, çok sayıda denizcilik şirketini rotalarını Afrika’daki Ümit Burnu üzerinden geçecek şekilde değiştirmeye veya riskleri azaltmak amacıyla İran kıyılarına yakın daha uzun ancak nispeten güvenli güzergâhları tercih etmeye zorladı.
Savaş öncesinde günde yaklaşık 130-150 geminin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda, çatışmalar sırasında bu sayı günlük 5 gemi veya daha altına kadar geriledi.
ABD'de iki temsilci istifa ederken, diğer ikisi Kongre'den ihraç edilme riskiyle karşı karşıyahttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/5262070-abdde-iki-temsilci-istifa-ederken-di%C4%9Fer-ikisi-kongreden-ihra%C3%A7-edilme-riskiyle-kar%C5%9F%C4%B1
ABD'de iki temsilci istifa ederken, diğer ikisi Kongre'den ihraç edilme riskiyle karşı karşıya
Demokrat Partili Temsilci Eric Swalwell (AFP)
Fransız Haber Ajansı AFP, ABD'de dün iki temsilcinin istifa ettiğini, iki temsilcinin ise her iki partiyi sarsan ve Kongre'de kaosa yol açan skandallar nedeniyle görevden alınma riskiyle karşı karşıya olduklarını bildirdi.
Hafta sonu, kadınlar tarafından ‘cinsel taciz ve uygunsuz davranışla’ suçlandıktan sonra eyalet valiliği seçim kampanyasını aniden askıya alan Kaliforniya’dan Demokrat Temsilci Eric Swalwell, dün sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Kongre'den istifa ettiğini duyurdu.
Swalwell’in istifasından sadece birkaç saat sonra, Teksas eyaletinden Cumhuriyetçi Temsilci Tony Gonzalez, daha sonra intihar eden bir sözleşmeli çalışanla evlilik dışı bir ilişki yaşadığını nihayet itiraf etmesinin ardından artan baskılar karşısında aynı platformdan görevinden istifa ettiğini açıkladı.
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ve diğer Cumhuriyetçi liderler, Gonzalez’in önümüzdeki kasım ayında yapılması planlanan ara seçimlerde yeniden aday olmamasını istemişti.
Gonzalez'in istifasından önce bir açıklamada bulunan New Mexico eyaletinden Demokrat Partili Temsilci Tereza Fernandez şunları söyledi:
“Gonzalez ve Swalwell, meslektaşlarının ideallerini ve kamuya hizmet etme duygusunu bir zayıflık olarak kullandılar; saygıyla muamele görmek yerine, av oldular.”
Öte yandan seçim kampanyası finansmanı ile ilgili usulsüzlükler olduğu şüphesiyle hakkında suçlamalar olan Demokrat Partili Temsilci Sheila Shervelous-McCormick ile hakkında cinsel saldırı, aile içi şiddet, seçim kampanyası finansmanı ihlalleri ve hediye kabul ettiği suçlamaları olan Cumhuriyetçi Temsilci Corey Mills, bu hafta başlaması beklenen görevden alma işlemleriyle karşıya karşıyalar.
Bir temsilcinin ihraç edilmesi için üçte iki çoğunluğa ihtiyaç var ve ABD Temsilciler Meclisi’nin 237 yıllık tarihinde, Kongre'den ihraç edilen üye sayısı sadece altı.
NATO’nun Ankara Zirvesi’nde Trump ile ilişkilerini yeniden ayarlaması gündemdehttps://turkish.aawsat.com/d%C3%BCnya/t%C3%BCrkiye/5262064-nato%E2%80%99nun-ankara-zirvesi%E2%80%99nde-trump-ile-ili%C5%9Fkilerini-yeniden-ayarlamas%C4%B1
NATO’nun Ankara Zirvesi’nde Trump ile ilişkilerini yeniden ayarlaması gündemde
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara'da düzenlenen ortak basın toplantısında konuşuyor... Türkiye, 9 Nisan 2026 (EPA)
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, dün (Pazartesi) yaptığı açıklamada, NATO üyesi ülkelerin temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek zirvede, ABD Başkanı Donald Trump ile ilişkileri yeniden yapılandırmaları ve ABD’nin ittifaka desteğini azaltma ihtimaline karşı hazırlıklı olmaları gerektiğini bildirdi.
Şarku'l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara'nın Trump'ın Türk mevkidaşı Recep Tayyip Erdoğan'a duyduğu "kişisel saygı" nedeniyle 7 ve 8 Temmuz tarihlerinde yapılacak NATO zirvesine liderler düzeyinde katılmasını beklediğini, ancak Trump'ın toplantıya katılmakta tereddüt ettiğini anladığını belirtti.
Trump yıllardır NATO'yu eleştiriyor ve geçen hafta Avrupa üye devletlerinin Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için gemi göndermeyi reddetmesi nedeniyle ABD'yi ittifaktan çekmekle tehdit etti. Bu durum, daha önce Grönland'ı ittifaka kabul etme planları nedeniyle ittifak içindeki gerilimleri daha da artırdı.
Fidan, Anadolu Ajansı’na verdiği demeçte, müttefiklerin Trump'ın eleştirilerini her zaman sadece retorik olarak değerlendirdiklerini, ancak şimdi ABD'nin rolünde olası bir düşüşe karşı planlama yaptıklarını ve savunma kapasitelerini güçlendirmek için çalıştıklarını söyledi.
Fidan, "NATO ülkelerinin Ankara zirvesini ABD ile ilişkilerini sistematik olarak yeniden yapılandırmak için bir fırsata dönüştürmeleri gerekiyor" ifadesini kullandı.
Dışişleri Bakanı, "Eğer ABD ittifakın bazı mekanizmalarından çekilirse, bunu kademeli olarak sona erdirmek için bir plan ve program olmalıdır" dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Trump'ın ittifaka duyduğu hayal kırıklığını anladığını, ancak "Avrupa ülkelerinin büyük çoğunluğunun" Washington'un İran'daki savaş çabalarını desteklediğini söyledi.
Beyaz Saray'dan üst düzey bir yetkili geçen hafta Reuters'e verdiği demeçte, NATO'dan hayal kırıklığına uğrayan Trump'ın Avrupa'daki bazı ABD birliklerini geri çekmeyi düşündüğünü söylemişti.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة