Dubai çikolatasının yaratıcısı, aylardır dünyayı kasıp kavuran tatlıyı yaparken zorlu bir süreçten geçmiş.
Mısır asıllı Britanyalı Sarah Hamouda, 2021'de hamileyken künefe aşermesinin ardından bunu çikolatayla birleştirmek için kolları sıvadığını anlatıyor.
Dubai'de yaşayan Hamouda "Ertesi gün eşime bir çikolata işi kurmak istediğimi söyledim" diyor.
Daha önce hiç çikolata yapmayan Hamouda, evinde çalışmaya başlamış. Künefe malzemelerini içeren tarifler denedikten sonra nihayetinde halk arasında Dubai çikolatası diye bilinen yiyeceğe ulaştı.
Antep fıstığı ezmesi ve kadayıf dolgulu sütlü çikolataya "Can’t Get Knafeh of It" adını veren çift, 2022'de bir şirket kurdu. "Can't Get Knafeh of It", İngilizcede bir şeye doyamamak anlamındaki "can't get enough of it" deyimiyle künefenin (knafeh) birleşiminden oluşuyor.
FIX Dessert Chocolatier adlı çevrimiçi satış sitesini kuran çift, ilk başta haftada sadece bir çikolata sattıklarını söylüyor. Hamouda, o zamanki durumu şöyle anlatıyor:
Pes etmek istediğimiz o kadar çok gün oldu ki.
Ardından bir hayranın tavsiyesine pek de gönüllü olmadan uyan çift, çikolataları bölgedeki fenomenlere gönderdi.
Maria Vehera'nın paylaştığı ve bu haber yazıldığı sırada 6 milyondan fazla beğeniye sahip TikTok videosunun viral olmasıyla Dubai çikolatası dünyaya yayıldı.
Hamouda'nın eşi Yezen Alani, kısa süre içinde belki 30 bin sipariş aldıklarını ve teslimat uygulamasının çöktüğünü söylüyor. Hamouda, "Telefonumu sokağa fırlattığımı hatırlıyorum" ifadelerini kullanıyor.
Artık FIX, 50 kişinin çalıştığı büyükçe bir işletme.
Ticari hakları kime ait?
Küresel çapta yankı uyandıran çikolata, çeşitli markalar tarafından üretilip satılıyor.
Diğer yandan Hamouda ve Alani büyük şirketler tarafından satılan ürünlere itiraz ederken, küçük işletmelerin ve evde yapan kişilerin "kendi yorumlarını katmasından" memnun olduklarını söylüyor.
Ancak Dubai çikolatasının tescilli markasının kime ait olduğu tartışmalı bir mesele.
Belirli bir yerde üretilen ürünlerin ismi, ticari marka olarak küresel çapta korunabiliyor. Örneğin şampanya (champagne) terimi Fransa'nın Champagne bölgesinden gelen köpüklü şaraplar için kullanılıyor.
Menşe Adlarının Korunması ve Coğrafi İşaretler Konusunda Lizbon Anlaşması'nın Cenevre Metni bölgeye dayalı ürün isimlerinin ticari hakkını koruyor.
Ancak patent avukatı Rüdiger Bals, Dubai'nin yer aldığı Birleşik Arap Emirlikleri'nin sözleşmenin imzacısı olmamasından dolayı kapsama alınmadığını ifade ediyor.
Deutsche Welle'ye konuşan Bals, bu nedenle Dubai çikolatası isminin korunamayacağını belirtiyor.
Tescilli marka haklarını almak için Avrupa'da çok fazla başvuru yapıldığını söyleyen Bals bunların sonuç vermeyeceği görüşünde. Çikolatanın içindeki ürünlerin Dubai'de üretilmemesi durumunda bu isimle anılmasının sorun yaratacağına ve tescilli marka yasalarını ihlal edeceğine değiniyor.
Kısa süre önce Almanya'daki bir mahkeme de bu yönde bir karar vermişti. Türkiye'de üretilen tatlıların Almanya'daki market zinciri Aldi'de "Dubai çikolatası" adıyla satılmasının tüketiciyi yanlış yönlendirdiğine hükmedilmişti.
Dava, çikolatayı Dubai'den ithal eden iş insanı Andreas Wilmers'in şikayeti üzerine açılmıştı. Wilmers, "Dubai çikolatası" yerine "Dubai tarzı" gibi ifadelerin kullanılmasının daha doğru olacağını savunuyor.
Independent Türkçe, New York Times, DW, Economist, Gazete Duvar
