Polonya'da ortaya çıkarılan Erken Demir Çağı takılarının, meteoritlerden gelen demir içerdiği tespit edildi. Bu, bölgenin eski sakinlerinin metali işleme becerisine sanılandan çok daha önce sahip olduğuna işaret ediyor.
Journal of Archaeological Science: Reports'ta yayımlanan araştırmada, Polonya'daki eski bir mezarlıkta keşfedilen üç bilezik, bir halhal ve bir iğne de dahil yaklaşık 26 takı örneğinin meteorit demiri içerdiği tespit edildi.
Araştırmacılar, "Bu mütevazı sayıdaki örnekler yine de dünya çapında tek bir arkeolojik kazı alanındaki en büyük meteorit kaynaklı demir ürün koleksiyonlarından birini oluşturuyor" diyor.
Bilim insanları, yaklaşık MÖ 750 ila MÖ 600'e tarihlenen Lusatian Kültürü'nden kişilerin, takılarında belirli bir desen oluşturmak için meteoritlerden gelen demiri kasten eritip kullandığından şüpheleniyor.
Araştırmada arkeologlar, her ikisi de Polonya'nın güneyinde, birbirine yaklaşık 6 km uzaklıktaki iki Erken Demir Çağı mezarlığından (Częstochowa-Raków ve Częstochowa-Mirów) elde edilen eserleri inceledi.
Antik eserlerin element bileşimini belirlemek için X ışını floresanı ve elektron mikroskobu gibi farklı teknikler kullandılar.
Araştırmacılar üç bilezik ve bir iğne de dahil 26 eserden 4'ünün meteorit kaynaklı demirden yapıldığını ve elementin muhtemelen tek bir meteoritten geldiğini tespit etti.
Nesnelerde hem eritilmiş cevherden hem de meteoritten elde edilen demirin kullanıldığını saptadılar.
Bilim insanları eritilmiş demirin ticaret yoluyla, muhtemelen Alp veya Balkan sıradağlarından gelen güneybatı cevherlerinden elde edildiğini ancak yerel olarak dövüldüğünü düşünüyor.
Bu hammaddeye Dünya dışı demirin de eklendiğini söylüyorlar.
Daha sonra yapılan analizler demir eserlerin, yüksek nikel içeriğine sahip ve ataksit meteorit adı verilen "son derece nadir" bir tür uzay kayasından yapıldığını ortaya koydu.
Bilim insanları şöyle yazıyor:
Kapsamlı incelemeler, yüksek ihtimalle sadece tek bir meteorit kaynağından gelen demirin kullanıldığına işaret ediyor.
Meteorit kaynaklı demirin "demir cevheri olarak kullanıldığını" söylüyorlar.
Bulgular, Polonya'nın güneyinin eski sakinlerinin demiri nasıl işleyeceğini daha önce düşünülenden çok daha önce bildiğine işaret ediyor.
Ayrıca meteorit kaynaklı demirin, demir eritmenin keşfinden önce Bronz Çağı'nda sahip olduğu sembolik değere artık sahip olmadığını da gösteriyor.
Araştırmacılar, "Meteorit kaynaklı demirin, wootz ve Şam çeliğinin varsayılan icadından bin yıl önce, demir takılar üzerinde belirli bir desen üretmek için kasten kullanıldığını düşünüyoruz" diye yazıyor.
Küçük bir buluntu olmasına rağmen bulgular, Polonya'nın güneyini dünyanın en zengin meteorit kaynaklı demir içeren arkeolojik alanlarından biri haline getirerek Antik Mısır kazı alanlarıyla aynı seviyeye taşıyor.
Independent Türkçe
