Netanyahu, Kudüs'teki yangınların ormandan şehre yayılabileceği konusunda uyardı

TT

Netanyahu, Kudüs'teki yangınların ormandan şehre yayılabileceği konusunda uyardı

Netanyahu, Kudüs'teki yangınların ormandan şehre yayılabileceği konusunda uyardı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu dün yaptığı açıklamada, Kudüs yakınlarında çıkan orman yangınlarının şehre ulaşabileceği uyarısında bulundu.

İsrailli itfaiyeciler, Kudüs-Tel Aviv otoyolu yakınlarında çıkan ve çok sayıda kişinin yaralanmasına neden olan yangınlarla mücadele ediyor.

Başbakanlık Ofisi tarafından yayınlanan video mesajında Netanyahu, ‘batı rüzgarlarının yangını kolayca Kudüs banliyölerine ve hatta şehre doğru itebileceğini’ söyledi.

“Şu an için öncelik Kudüs'ün savunulmasıdır” diyen Netanyahu, durumu ‘ulusal acil durum’ olarak tanımladı.

İsrail İtfaiye ve Kurtarma Kurumu Komiseri Eyal Caspi, düzenlediği basın toplantısında, “İsrail'de son on yılın en büyük yangınıyla karşı karşıyayız” dedi.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar'ın ofisi, Romanya'dan gelen desteğe ek olarak İspanya'dan iki, Fransa'dan da bir yangın söndürme uçağının geldiğini duyurdu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Kudüs şehrini tehdit eden yangınlar karşısında ülkesinin İsrail ile dayanışma içinde olduğunu ifade ederek, Paris'in bu kriz karşısında İsrail’e ‘maddi destek’ sağlamaya hazır olduğunu vurguladı. Macron bugün X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, “Korkunç yangınlarla karşı karşıya olan İsrail halkıyla dayanışma içindeyiz. Fransa önümüzdeki saatlerde maddi destek sağlamaya hazır” ifadelerini kullandı.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir de orduya, gerekirse yangınların söndürülmesinde polise ve itfaiyeye destek olunması talimatı verdi. Bazı ordu birlikleri şimdiden görevlendirildi.

asdfg

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, ordu komutanlığına, itfaiyecilerin şiddetli yangınlarla başa çıkmasına yardımcı olmak üzere birlikler konuşlandırması talimatını verdi.

sdfrg

İsrail acil durum servisi Kızıl Davut Yıldızı, yangınlar nedeniyle yüzlerce sivilin risk altında olduğu uyarısında bulundu.

Kızıl Davut Yıldızı, hafif yaralı en az 23 kişiyi tedavi ettiğini ve alarm durumunu en üst seviyeye çıkardığını bildirdi.

sdfvgth

Katz yaptığı kısa açıklamada şunları söyledi: “Ulusal acil durum halindeyiz… Tüm güçler hayat kurtarmak ve yangınları kontrol altına almak için seferber edilmeli.”

Tahliye edilen bölgeler

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre öğleden sonra bölgeye ulaşan birlikler, yoğun duman bulutları arasında yollarda mahsur kalan insanların tahliyesine yardımcı oldu.

İsrail polisine göre Kudüs'ün yaklaşık 30 kilometre batısındaki en az beş bölge boşaltıldı.

Ana otoyol kapatıldı ve yol boyunca yaşayan sakinler tahliye edildi.

sdfgr

İsrail polisi tarafından X platformu üzerinden yapılan açıklamada, “Route 1 ve Kudüs Tepeleri bölgesinde yangınların yayılması nedeniyle sahada çok sayıda polis gücü faaliyet gösteriyor. Halktan bölgeye seyahat etmekten kaçınmaları isteniyor” denildi.

Bir AFP fotoğrafçısı, Latrun ve Beit Shemesh arasındaki yol boyunca ormanları saran alevleri görüntüledi. Bu durum birçok sürücünün araçlarını yol ortasında terk ederek alevlerden kaçmasına neden oldu.

erg

Fotoğrafçı, bir çekicinin insanların olay yerinden taşınmasına yardım ettiğini, helikopterlerin ise yangınları söndürme çalışmalarına katıldığını görüntüledi. AFP tarafından yayınlanan görüntülerde, otoyoldan tahliye edilirken bir çekicinin arkasında oturan insanlar görüldü.

dswevgrre

AFP fotoğrafçısına göre, bölgeyi kaplayan yoğun duman görüş mesafesini büyük ölçüde engelliyor ve bölgede mahsur kalanlar arasında boğulma vakalarına neden oluyor.

Kızıl Davut Yıldızı, yangınların neden olduğu trafik sıkışıklığında mahsur kalanlara tıbbi yardım sağlamak için motosiklet birimleri görevlendirdiğini duyurdu.

wefrew

İsrail polisinden yapılan açıklamada, yangınların ormanlık alandaki yüksek sıcaklık ve şiddetli rüzgar nedeniyle yayıldığı ve en az beş topluluğun tahliye edilmesine neden olduğu belirtildi.

Etkinlikler iptal edildi

İsrail'in itfaiye teşkilatını denetleyen Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, genellikle yılın bu zamanlarında orman yangınlarının görüldüğü bölgeye gitti.

Bir video açıklamasında Ben-Gvir, yangından etkilenen bölgelere daha fazla yardım sağlamak ve mahsur kalan sivilleri tahliye etmek için çalışmaların devam ettiğini bildirdi.

wegfr

Ben-Gvir daha sonra yaptığı açıklamada, yangınların suç teşkil eden bir eylem olabileceğini ima etti ve polis Doğu Kudüs'te yaşayan bir kişiyi gözaltına aldığını açıkladı. Bu kişinin ‘şehrin güneyindeki bir tarlayı ateşe vermeye çalışırken’ gözaltına alındığı belirtildi.

Ancak hiçbir resmî açıklama iki olay arasında doğrudan bir bağlantı kurmadı.

Ben-Gvir, “İsrail polisi, kundaklama saldırılarına karışan herkesi gözaltına almak için çabalarını sürdürecektir” dedi.

Kudüs Belediyesi, Bağımsızlık Günü münasebetiyle dün gece kentte yapılması planlanan tüm etkinliklerin iptal edildiğini duyurdu.

İtfaiye teşkilatından bir sözcü, “Kurtarma ve yangın müdahale hizmetleri etkinliklerin güvenliğinin sağlanmasına katılamayacaktır” diyerek, Bağımsızlık Günü kutlamalarının iptal edilebileceğini belirtti.

wefgre

Başbakanlık Ofisi’nden dün yapılan açıklamaya göre, aralarında İtalya'nın da bulunduğu çeşitli ülkelerden yangın söndürme uçaklarının ‘mümkün olan en kısa sürede’ İsrail'e ulaşması bekleniyor.

Geçtiğimiz hafta yangınlar Kudüs'te aynı bölgeye yaklaştığında Netanyahu uluslararası takviye talep etmeyi düşündüğünü söylemiş, ancak yangınlar sonunda kontrol altına alınmıştı.



Yapay zeka bot saldırıları sadece bir yılda 10 kat arttı

2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
TT

Yapay zeka bot saldırıları sadece bir yılda 10 kat arttı

2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)

Yeni bir araştırmada, yapay zeka botları tarafından internette gerçekleştirilen siber saldırıların sayısının son bir yılda 10 kattan fazla arttığı bulundu.

Thales'in siber güvenlik araştırmacılarının hazırladığı 2026 Kötü Niyetli Bot Raporu'na göre, yapay zeka destekli botların günlük saldırı sayısı sadece bir yıl içinde 2 milyondan 25 milyona çıktı.

Raporda, "Yapay zeka destekli saldırılardaki bu artış önemli olsa da 2025'teki daha büyük değişim, internet altyapısında yapay zeka ve otomasyonun normalleşmesiydi" ifadelerine yer verildi.

Yapay zeka tabanlı saldırıların çok çeşitli sektörlerde ve coğrafyalarda gözlemlenmesi, yapay zeka destekli otomasyonun küresel ölçeğini ve erişimini vurguluyor.

Yapay zeka botlarının hedef aldığı sektörler, perakende ve iş dünyasından eğitim ve kamu sektörüne kadar uzanıyor.

Aynı raporda geçen yıl, 2024'teki tüm internet trafiğinin yarısından fazlasının botlardan oluştuğu ve bu eğilimin 2025'te de süreceği tespit edilmişti.

Botlar artık tüm internet trafiğinin yüzde 53'ünden fazlasını oluştururken, bu oran bir önceki yıl belirlenen yüzde 51'den daha yüksek.

İnternet trafiğinin yaklaşık yüzde 40'ı artık kötü niyetli bot denen yazılımlardan meydana geliyor. Bunlar, veri çalmak için tasarlanmış otomatik sistemlerden, internet sitelerini çökertmek amacıyla yoğun trafik gönderen botnetlere kadar uzanabiliyor.

2025'te bot saldırılarının en çok hedef aldığı ülke ABD olurken onu Avustralya, Birleşik Krallık ve Fransa izledi.

Kötü niyetli yapay zeka botlarının yükselişi, sürekli evrim geçiren bu tehdide karşı interneti korumakla görevli siber güvenlik uzmanları için yeni zorluklar yaratıyor.

Thales'in uygulama ve güvenlikten sorumlu genel müdürü Tim Chang, "Yapay zeka, otomasyonu kuruluşların engellemeye çalıştığı bir şeyden, aynı zamanda yönetmek zorunda oldukları bir şeye dönüştürüyor" diyor.

Artık işin zor kısmı botları tespit etmek değil. Botun, ajanın veya otomasyonun ne yaptığını, bunun iş amaçlarıyla uyumlu olup olmadığını ve kritik sistemlerle nasıl etkileşime girdiğini anlamak.

Independent Türkçe

 


Akreplerin ölümcül sırrı metallerde saklı çıktı

Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
TT

Akreplerin ölümcül sırrı metallerde saklı çıktı

Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)

Bilim insanları, akreplerin iğne ve kıskaçlarını çinko ve demir gibi metallerle güçlendirdiğini tespit etti.

8 bacaklı araknidler olan akrepler, böcekleri kıskaçlarıyla yakalayıp zehirli iğnelerini saplayarak avlanıyor.

Avlarını etkisiz hale getirmek için bazı türler büyük kıskaçlarına, diğerleriyse iğnelerine daha çok bel bağlıyor.

Bilim insanları bazı akrep türlerinin vücudunda metaller bulunduğunu biliyordu ancak bunların avlanma biçimlerini nasıl etkilediği belirsizliğini koruyordu. Farklı türlerin avlanırken farklı vücut bölümlerini öne çıkarması, bu tercihlerle metal dağılımı arasında bir bağlantı olabileceğini düşündürüyordu.

Smithsonian Enstitüsü Ulusal Doğa Tarihi Müzesi'nden araştırmacılar, akreplerin "silah" gibi kullandığı uzuvlardaki metal içeriğinin avlanma biçimleriyle ilişkisini inceledi.

Ekip müzedeki koleksiyonlardan yararlanarak 18 akrep türünü X ışınları, elektron mikroskopları ve son derece ince lazerlerle analiz etti.

Bulguları hakemli dergi Journal of the Royal Society Interface'te bugün (29 Nisan) yayımlanan çalışmada çinko, manganez ve demir gibi metallerin belirli bölgelerde yoğunlaştığı görüldü.

Örneğin iğnelerin ucunda bir çinko tabakası, hemen arkasında ise manganez bulundu. Kıskaçların ise özellikle kesici kenarlarında çinko ve demir saptandı.

Araştırmacılar, eğer iğne veya kıskaçta yüksek oranda çinko varsa diğer uzuvda daha az çinko bulunduğunu tespit etti. Bu durum, bazı türlerin avlanırken iğneyi, bazılarınınsa kıskaçları daha çok kullanmasıyla örtüşüyor.

Bilim insanları ayrıca kıskaçları daha küçük ve zayıf olan türlerin bu vücut kısımlarında, diğerine göre daha fazla çinko ve demir olduğunu gözlemledi. Bu metaller, kıskaçları daha dayanıklı  hale getirmeye yarıyor olabilir. 

Araştırmacılar ince kıskaçların daha hızlı hareket ederek avı yakalamayı kolaylaştıracağını ancak kalın olanara kıyasla daha çabuk kırılacağını söylüyor. Bulgular, çinko ve demirin bu kırılganlığı azaltabileceğine işaret ediyor.

Yeni çalışma, bir türün avlanma davranışıyla kendine özgü metal bileşimi arasında açık bir evrimsel bağlantı olduğunu gösteriyor.

Bilim insanları çalışmadaki yöntemin, karıncalar, yaban arıları ve kırkayaklar gibi çeşitli vücut parçalarında metal bulunan türleri daha iyi anlamaya yaramasını umuyor.

Independent Türkçe, Interesting Engineering, Smithsonian Magazine, Journal of the Royal Society Interface


Şempanzeler hava durumunu öngörebiliyor mu?

Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
TT

Şempanzeler hava durumunu öngörebiliyor mu?

Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)

Şempanzelerin yaklaşan hava koşullarını sezerek yuvalarını buna göre hazırlıyor olabileceği tespit edildi.

Şempanzeler ormanda geçirdikleri her günün sonunda kendilerine bir yuva hazırlayıp burada uyuyor. Genellikle ağaçlara yaptıkları bu yuvalar rüzgar ve yağmurdan korunmalarını sağlıyor.

Bugüne kadar şempanzelerin yuva yapma davranışıyla ilgili çalışmalar büyük ölçüde sıcak ortamlara odaklanıyordu.

Batı Avustralya Üniversitesi'nden doktora öğrencisi Hassan Al-Razi ve ekibi, bu davranışı daha soğuk ortamlarda incelemek için Ruanda'daki Nyungwe Ulusal Parkı'ndaki şempanzeleri bir yıl boyunca gözlemledi.

67 şempanzeyi takip eden araştırmacılar, bu primatların yuvalarını her zaman çevresel koşullara göre hazırladığını belirledi. Soğuk ve yağışlı havalarda yapılan sığınaklar daha kalın ve derindi; ayrıca daha iyi bir yalıtıma sahipti.

Bilim insanları daha sonra yuvaların özelliklerini, inşa edildikleri sıradaki ve sonraki gecenin hava durumuyla karşılaştırdı.

Bulguları hakemli dergi Current Biology'de dün (28 Nisan) yayımlanan çalışmaya göre yuvalar, yapıldıkları zamandaki hava koşullarından ziyade yaklaşan gecenin koşullarına daha çok uyumluydu.

Bu durum, şempanzelerin hava durumunu tahmin etme ve kararlarını yalnızca o anki koşullara göre değil, geleceğe dönük bir öngörüyle de verebiliyor olabileceğine işaret ediyor.

Çalışmanın yazarları örneğin kuşların barometrik basınç değişikliklerini algılayıp yaklaşan fırtınalardan kaçtığına değiniyor.

Şempanzeler de sıcaklık, nem veya atmosfer basıncındaki değişimler gibi çevresel ipuçlarını yakalıyor olabilir.

Araştırmacılar, şempanzelerin her gece yuva yapmaya sadece birkaç dakika ayırdığını ve neden her gün dayanaklı sığınaklar yapmadıklarını bilmediklerini söylüyor. Bunun basitçe enerji tasarrufundan kaynaklanması da mümkün.

Yeni çalışma şempanzelerin özel bir beceriye sahip olabileceğine işaret etse de bilim insanları, mevcut bulguların kesin bir yargıya varmak için yeterli olmadığını belirtiyor.

Al-Razi, Conversation için kaleme aldığı yazıda "Bu durum, şempanze davranışlarının, daha sonraki koşullarla ilişkili çevresel sinyallere tepki vermeyle tutarlı olduğunu gösteriyor" diyerek ekliyor: 

Her halükarda şempanzeler çevrelerine karşı olağanüstü bir duyarlılık sergiliyor ve içinde nasıl yaşayacaklarını iyi biliyorlar.

Independent Türkçe, IFLScience, Conversation, Current Biology