Hacılar teşrik günlerinin sonuna yaklaşırken valizlerini hazırlıyor

Bazı hacılar, Medine’ye gitmek üzere bazıları ise evlerine geri dönmek üzere yola çıkmaya hazırlanıyor

TT

Hacılar teşrik günlerinin sonuna yaklaşırken valizlerini hazırlıyor

Hacılar teşrik günlerinin ilkinde şeytan taşladıktan sonra cemerat tesisinden ayrılırken (Fotoğraf: Adnan Mehdeli)
Hacılar teşrik günlerinin ilkinde şeytan taşladıktan sonra cemerat tesisinden ayrılırken (Fotoğraf: Adnan Mehdeli)

Kutsal topraklarda Hac ibadetini yerine getiren hacılar, dün Hac ibadetinin vaciplerinden şeytan taşlama cemrelerini (cemerat) tamamlayarak teşrik günlerinin (Eyyam-ı Teşrik) sonuna (Karr günü) geldiler. Cuma günü Mina'ya yerleşen hacılar, manevi atmosferin tadını çıkarırken, tam bir hizmet ve güvenlik sistemi koordinasyonunda Hz. Muhammed'in rehberliğinde ibadetlerini yerine getirdiler.

Şeytan taşlama işlemi, iyi tasarlanmış bir koridor planına göre gerçekleştirilirken plan, ilgili makamlar arasında iş birliği ve koordinasyonla ve anbean yapılan saha takibiyle, ince ince hesaplanmış organizasyon prosedürleri çerçevesinde kalabalığın cemerat tesisi içinde sorunsuz bir şekilde hareket etmesini kolaylaştırdı. Böylece hacıların en üst düzeyde emniyet ve güvenliğinin yanında sükûnet ve huzur ortamında ibadetlerini yerine getirmeleri sağlandı.

fgthy
Hacılar teşrik günlerinin ilkinde şeytan taşladıktan sonra cemerat tesisinden ayrılırken (Fotoğraf: Adnan Mehdeli)

Hacı adayları, Zilhicce ayının on ikisinde pazar günü gün batımından sonra Mina'dan ayrılarak yedişer çakıl taşı toplayarak küçük cemre, orta cemre ve büyük cemre (Akabe cemresi) olmak üzere üç cemrede şeytanı taşladıktan sonra veda tavafını yapmak üzere Mekke'deki Mescid-i Haram’a giderek haccın son ibadetlerini yerine getirecekler.

Seyahat talimatlarına uyma

Suudi Arabistan İçişleri Bakanlığı, hacı adaylarına cemerat, tavaf ve sa'y bölgelerine giderken ve dönerken belirlenen yolları takip etmeleri, cemerat tesisi ve Mescid-i Haram’a bavullarını götürmemeleri, teşrik günleri boyunca hareketlerini düzenleyen programlara ve talimatlara uymaya devam etmeleri ve hareketlerinde sükunet ve düzeni korumaları çağrısında bulundu. Bakanlık acele eden hacı adaylarına ise hizmetlerinden sorumlu kişiler tarafından belirtilen hareket saatine kadar kamplarında kalmaya çağırdı.

cdfghyju
Dün akşam Mescid-i Haram’a gelen hacı adayları (SPA)

İçişleri Bakanlığı Sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, hacıların güvenliği için güvenlik ve organizasyon çalışmalarının, planlar çerçevesinde hacılar ibadetlerini tamamlayıp güvenli bir şekilde evlerine dönene kadar devam edeceğini vurguladı. Sözcü, Suudi Arabistan yönetiminin arzularına ulaşmak amacıyla bu büyük onuru yerine getirmede başarı ve muvaffakiyet için dua etti.

İfaza için düzenleme

Mina'dan Mescid-i Haram’a kadar olan ‘iftaza’ adlı aşama entegre ve sıkı bir operasyonel planla koordine ediliyor. Hac ibadetinin en yoğun aşamalarından biri olan bu aşamada, kalabalığın zamansal ve mekânsal baskısını aşamalandırarak ve dağıtarak çift taraflı ulaşımın yapılmasını öngören plan çerçevesinde otobüsler için yaya trafiğinden ayrı çift yönlü özel güzergahlar tahsis edilmesini ve her biri 125 yolcu kapasiteli 100 körüklü otobüsün saatte 20 bin yolcu taşınıyor. Bu da yolculuk süresinin sadece 20 dakikaya indirilmesine ve ifaza tavafının (ziyaret tavafı) çok kısa bir sürede gerçekleştirilmesine katkıda bulunuyor.

Misafirlerinin bagajlarının korunması

Harameyn (Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi) İşleri Genel Başkanlığı, hacıların ibadetlerini kolay ve rahat bir şekilde yerine getirebilmeleri için bagajlarının korunması hizmeti sundu. Bagajlar, ana kapılara yakın dört merkezde ve ilgili yedi noktada günün her saati teslim alınıyor, donanımlı raflara yerleştiriliyor ve ardından ve izleme sistemleri, hızlı teslimat ve bagajın incelenmesi ve kaydedilmesi ve hacı adaylarının bilgilerinin kaydedildiği bir bileklik verilmesi gibi işlemler gerçekleştirilerek güvenli bir şekilde muhafaza ediliyor.

Hacı adaylarının deneyimlerinin iyileştirilmesi

Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığı, hacıların deneyimlerini iyileştirmek ve inanç yolculuklarının kalitesini arttırmak için kalplerine neşe ve rahatlık getirecek kaliteli girişimler başlattı. Bakanlık bu girişimler çerçevesinde ibadetlerin huşu içerisinde yapılmasını sağlamak amacıyla saha faaliyetlerini ve entegre hizmetleri uygulamaya çalışan 600'den fazla uzmandan oluşan ‘es-Saade Ekibi’ programını hayata geçirdi.

zxcvfdbgh
Hacı adaylarının inanç yolculuklarının kalitesini artırmaya yönelik girişimlerden bir kare (Fotoğraf: Gazi Mehdi)

Ekip, bu manevi atmosferi esnek ve profesyonel bir şekilde yönetmek, engellerle karşılaşıldığında öfkenin ortaya çıkmasını engellemek ve olumsuz deneyimleri olumlu anlara dönüştürerek stresi azaltmaya ve genel izlenimi iyileştirmeye katkıda bulunuyor.

Kesimhanelerde denetim yoğunlaştırıldı

Mekke-i Mükerreme Belediyesi, kontrol noktaları aracılığıyla bölgeye canlı hayvan girişini koordine etmek ve bunların rastgele yollarda kesilmesini önlemek için kontrollerini yoğunlaştırdı. En yeni ekipman ve mekanizmalarla donatılan kesimhanelerde, Kurban Bayramı'nın birinci gününden itibaren hacı adaylarının kurban taleplerini kabul etmeye başlayan belediye, hacı adaylarının hac ibadetini sağlıklı ve kolay bir şekilde yerine getirmelerini sağlama ve rastgele kesim yapılarak çevre kirliliğine veya hastalıklara neden olabilecek sonuçları ortadan kaldırma konusundaki kararlılığını vurguladı.

Kurban Bayramında operasyonel iyileşme

Suudi Arabistan Hedy ve Edha Projesi, en yüksek performansını göstererek bayramın birinci saatinde 27 binden fazla kurban kesimi gerçekleştirdi. Böylece ilk saatlerden itibaren geçtiğimiz hac mevsiminde saat başı kesilen 18 bin kurbanın ötesine geçildi. Bu başarı bir milyon metrekareden fazla alanı kapsayan 7 komplekste çalışan uzman ekiplerle entegre bir operasyonel model çerçevesinde elde edildi. Bayram süresince 1,1 milyondan fazla hacı adayı, yasal, sağlık ve çevresel hususları dikkate alan hassas bir takvime göre ağırlandı.

sdfrgty
Bir saatte 27 binden fazla kurban kesilerek rekor kırıldı (SPA)

Medine yoğunluğa hazırlanıyor

Öte yandan Medine'deki devlet kurumları, ibadetlerini tamamladıktan sonra otobüsler ve Harameyn Ekspresi treniyle 12 Zilhicce (8 Haziran) pazar akşamı gelmeye başlayacak olan hacı adaylarını karşılamak üzere hazırlıklarını tamamladı. Ziyaretçilerin Mescid-i Nebevi’ye girişlerini kolaylaştırmak üzere, onaylanan başvurular çerçevesinde önceden rezerve edilmiş tarihlere ve mekânın kapasitesine göre rehberlik ve organizasyon hizmetleri verilecek.

dfrgt
Medine hacı adaylarının ilk öncü kafilesini karşılamaya hazırlanıyor (SPA)

İlgili makamlar, Hac mevsimi sonrası için operasyonel planları uygulamaya başlarken el-Hicret Otoyolu’nda trafiğin sorunsuz akışını sağlamak amacıyla saha çalışmalarını artırdı ve hacıların Medine-i Münevvere'den geçerek Kasım ve Tebuk gibi varış noktalarına seyahat ettikleri yollarda en üst düzeyde güvenlik önlemleri aldı.



Yüksek Mahkeme ABD başkanının gümrük vergilerine darbe vurdu

Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
TT

Yüksek Mahkeme ABD başkanının gümrük vergilerine darbe vurdu

Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)
Trump, Nisan 2025'te dünyanın çoğu ülkesine uygulayacağını açıkladığı gümrük vergileri listesini gösteriyor (AFP)

ABD Yüksek Mahkemesi, 6'ya 3'lük çoğunlukla, Başkan Donald Trump'ın küresel ticareti aksatan bir dizi gümrük vergisi uygulayarak yetkisini aştığı ve yönetimin ekonomik gündemine darbe vurduğu sonucuna vardı.

Trump, gümrük vergilerini politikasının temel taşlarından biri haline getirmiş, hatta onları "en sevdiği kelime" olarak nitelendirmişti. Şarku'l Avsat'ın AP'den aktardığına göre birkaç eyalet valisiyle yaptığı özel bir toplantıda karardan haberdar edildiğinde bunu "utanç verici" olarak nitelendirdi.

Yüksek Mahkeme yargıçlarının çoğunluğu, Anayasa'nın Kongre'ye gümrük vergileri de dahil olmak üzere vergi koyma yetkisini "çok açık bir şekilde" verdiğini ve Anayasa'yı hazırlayanların yürütme organına vergi koyma yetkisinin hiçbir bölümünü vermediğini vurguladı.

Karara ilişkin uluslararası tepkiler ardı ardına geldi; Avrupa Birliği kararı "dikkatlice analiz ettiğini" ve ABD yönetimiyle iletişim halinde olduğunu açıklarken, Kanada kararı Trump'ın gümrük vergilerinin "haksız" olduğunu doğrulayan bir gelişme olarak değerlendirdi.

Birleşik Krallık, kararın sonuçlarını görüşmek üzere Washington ile iş birliği yapacağını ifade etti.


Muhammed bin Selman, Medine'de alimleri, bakanları ve vatandaşları kabul etti

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Medine'de alimler, bakanlar ve bir grup vatandaşı kabul ederken (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Medine'de alimler, bakanlar ve bir grup vatandaşı kabul ederken (SPA)
TT

Muhammed bin Selman, Medine'de alimleri, bakanları ve vatandaşları kabul etti

Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Medine'de alimler, bakanlar ve bir grup vatandaşı kabul ederken (SPA)
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Medine'de alimler, bakanlar ve bir grup vatandaşı kabul ederken (SPA)

Suudi Arabistan Başbakan Yardımcısı Veliaht Prens Muhammed bin Salman bin Abdulaziz, mübarek Ramazan ayının gelişi vesilesiyle kendisini tebrik etmek ve kutlamak için gelen alimleri, bakanları ve bir grup vatandaşı Medine'de kabul etti.

Hazır bulunanlar, mübarek ay vesilesiyle tebriklerini Veliaht Prens'e ilettiler, Veliaht Prens de herkesin oruçlarını, dualarını ve iyi amellerini Allah'ın kabul etmesini diledi.

Prens Muhammed bin Salman, mübarek Ramazan ayı vesilesiyle Medine'de tebriklerini kabul ediyor (SPA)Prens Muhammed bin Salman, mübarek Ramazan ayı vesilesiyle Medine'de tebriklerini kabul ediyor (SPA)

Resepsiyona Medine Bölgesi Valisi Prens Selman bin Sultan bin Abdulaziz, Devlet Bakanı ve Bakanlar Kurulu Üyesi Prens Turki bin Muhammed bin Fahd bin Abdulaziz, Riyad Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Muhammed bin Abdulrahman bin Abdulaziz, Medine Bölgesi Vali Yardımcısı Prens Suud bin Nahar bin Suud bin Abdulaziz, Kültür Bakanı Prens Bedr bin Abdullah bin Ferhan, Prens Suud bin Selman bin Abdulaziz, Prens Faisal bin Bedr bin Muhammed bin Celavi, Prens Fahd bin Selman bin Sultan bin Abdulaziz, Prens Nahar bin Suud bin Nahar bin Suud bin Abdulaziz ve bakanlar katıldı.


Gazze’deki karmaşık durumun ortasında Barış Konseyi’nin taahhütleri sınanıyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze’deki karmaşık durumun ortasında Barış Konseyi’nin taahhütleri sınanıyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlık ettiği Barış Konseyi’nin ilk toplantısı, çeşitli önerileri gündeme taşıdı. Washington yönetimi toplantının çıktısını Gazze Şeridi’nin yeniden imarı için finansman sağlanması ve Hamas’ın silahsızlandırılması başlıklarında özetlerken, Arap tarafı taleplerini Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasının tüm maddeleriyle uygulanması, uluslararası istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve teknokrat komitenin Tel Aviv’in engellemeleri olmaksızın görev yapabilmesi üzerine yoğunlaştırdı.

40’tan fazla ülkeden temsilciler ile 12 ülkeden gözlemcinin katıldığı toplantının sonuçlarının uygulama aşamasında başarıya ulaşıp ulaşamayacağı ise tartışma konusu oldu. Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, özellikle İsrail’in geri çekilmemesi ve Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin net mutabakat sağlanamaması gibi başlıca engeller nedeniyle sürecin ciddi zorluklarla karşılaşabileceğini, bunun da anlaşmanın aksamasına ya da askıya alınmasına yol açabileceğini ifade etti.

Endişeler

Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto, Gazze Şeridi’ndeki barış sürecini zayıflatabilecek girişimlere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Söz konusu açıklama, Subianto’nun, ABD Başkanı Donald Trump tarafından başlatılan Barış Konseyi’nin açılışına katılmasının ertesi gününde geldi. Toplantıda, İsrail saldırılarıyla büyük yıkıma uğrayan Gazze Şeridi’nin yeniden inşası ve bölgede uluslararası bir istikrar gücü oluşturulması konuları öne çıkmıştı.

Trump, ABD’nin konseye 10 milyar dolar bağışta bulunacağını açıklarken; Suudi Arabistan, Kazakistan, Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Fas, Bahreyn, Katar, Özbekistan ve Kuveyt’in Gazze Şeridi’ne yönelik yardım paketi için 7 milyar dolardan fazla katkı sağladığını belirtti.

Hamas’ın silahsızlandırılması gerektiğini vurgulayan Trump, hareketin söz verdiği üzere silahlarını teslim edeceğini ifade ederek, aksi halde ‘sert bir karşılık’ verileceği uyarısında bulundu. Trump, “Dünya şu anda Hamas’ı bekliyor… Şu an önümüzdeki tek engel o” dedi.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da Barış Konseyi toplantısındaki konuşmasında Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılması planına destek verdiğini açıkladı. Başbakan Binyamin Netanyahu ise toplantı öncesinde “Gazze silahsızlandırılmadan yeniden inşa olmayacak” mesajını vermişti.

Toplantıda konuşan ve yeni kurulan uluslararası istikrar gücünün komutanı olan General Jasper Jeffers, Endonezya, Fas, Kazakistan, Kosova ve Arnavutluk’un güç göndermeyi taahhüt ettiğini açıkladı. Gazze’ye komşu iki ülke olan Mısır ve Ürdün’ün ise polis ve güvenlik güçlerinin eğitilmesini üstlenmeyi kabul ettiği bildirildi.

Mısır Başbakanı Mustafa Medbuli, toplantıda yaptığı konuşmada Batı Şeria ile Gazze Şeridi arasındaki bağın korunmasının önemine işaret ederek, Filistin Yönetimi’nin Gazze Şeridi’ndeki sorumluluklarını yeniden üstlenebilmesi gerektiğini belirtti. Medbuli, Filistinlilerin kendi işlerini doğrudan yürütebilmesi ve teknokrat komitenin Gazze Şeridi’nin tüm bölgelerinde görev yapabilmesi çağrısında bulundu.

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ise konuşmasında Doha’nın nihai çözüme ulaşılması amacıyla Konsey’in çalışmalarına 1 milyar dolar katkı sağlayacağını duyurdu. Al Sani, Trump liderliğindeki Barış Konseyi’nin ‘20 maddelik planın tam ve gecikmeksizin uygulanmasını’ sağlayacağını ifade etti.

Yerinden edilmiş Filistinli amatör boksör Farah Ebu’l-Kumsan, Gazze şehrinde yıkılmış bir binanın kalıntıları önünde duruyor. (AFP)Yerinden edilmiş Filistinli amatör boksör Farah Ebu’l-Kumsan, Gazze şehrinde yıkılmış bir binanın kalıntıları önünde duruyor. (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi’nde İsrail meseleleri analisti olarak görev yapan Dr. Said Ukkaşe, Barış Konseyi’nde ortaya konan çerçevenin net planlar içermediğini ve bunun anlaşmanın uygulanmasında karmaşaya, hatta tıkanma ve donmaya yol açabileceğini belirtti. Ukkaşe, ABD Başkanı Donald Trump’ın, engellerin giderilmesi ve gerekli mutabakatların sağlanmasına odaklanmadan konseyi hızla devreye sokarak bir başarı elde etmeye çalıştığını ifade etti.

Filistinli siyasi analist Nizar Nazzal da benzer bir görüş dile getirdi. Nazzal, Konsey’in taahhütlerinin uygulama aşamasında sekteye uğrayabileceğini belirterek, ekonomik başlıklara -örneğin yeniden imar için fon sağlanmasına- ağırlık verildiğini, ancak açık bir yol haritası ortaya konmadığını söyledi. Güvenlik boyutunda ise Hamas’ın silahsızlandırılmasının gündeme getirildiğini, buna karşın İsrail’in çekilmesi ya da hareketin geleceği konusunda netlik bulunmadığını kaydetti.

Nazzal, siyasi yükümlülüklerden uzak bu yaklaşımın temel bir sorun teşkil ettiğini vurgulayarak, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması, İsrail’in geri çekilmesi ve teknokrat komitenin yetkilendirilmesi gibi hassas başlıkların güvenlik alanındaki karmaşık dengeler nedeniyle gecikebileceğini ifade etti.

Hamas’ın önceliği

Hamas ise son günlerde ABD Başkanı Donald Trump’ın silahsızlanma yönündeki açıklamalarıyla doğrudan bir polemiğe girmekten kaçınmayı sürdürdü. Hareket, perşembe günü yayımladığı bildiride, Gazze Şeridi’ne ilişkin herhangi bir düzenlemenin ‘İsrail saldırılarının tamamen durdurulmasıyla’ başlaması gerektiğini vurguladı.

Hamas, akşam saatlerinde yaptığı bir başka açıklamada da Gazze’nin ve Filistin halkının geleceğine dair ele alınacak her türlü siyasi sürecin ya da düzenlemenin, ‘saldırıların bütünüyle sona erdirilmesi, ablukanın kaldırılması ve başta özgürlük ve kendi kaderini tayin hakkı olmak üzere Filistin halkının meşru ulusal haklarının güvence altına alınması’ temelinde şekillenmesi gerektiğini belirtti.

ABD’li arabulucu Bishara Bahbah ise perşembe günü basına yaptığı açıklamada, Hamas’ın silahsızlandırılmasının, mensuplarına güvence ve koruma sağlanmasına bağlı olduğunu ifade etti.

Ukkaşe, ABD ve İsrail’den gelen açıklamaların, silahsızlanma gerçekleşmeden Gazze Şeridi’nde saldırıların durmasının mümkün olmadığına işaret ettiğini savundu. Ukkaşe, Hamas’ın izlediği çizginin örgütün varlığını sürdürme isteğini yansıttığını belirterek, bunun anlaşma maddelerinin tamamlanmasına engel olabileceğini ve Washington’un istikrar gücünün yetkileri ile konuşlandırılma takvimini netleştirmemesi halinde savaşın yeniden başlayabileceğini söyledi.

Nazzal ise Hamas’ın tamamen tasfiyesi üzerinden bir müzakere yürütülmesinin mümkün olmadığını belirterek, hareketin geleceğinin kapsamlı biçimde ele alınması ve karşılıklı tavizlere dayalı formüller yerine gerçek ve ciddi mutabakatlara yönelinmesi gerektiğini ifade etti.