Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri, ülkesinin ilerleyen süreçte Etiyopya’nın Nahda Barajı konusunda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) başvurabileceğini duyurdu. Başvurunun, tahminlere ve duruma ilişkin gelişmelere ve gelecekteki çıkarlar konusunda yapılacak hesaplara bağlı olduğunu vurguladı.
Şukri salı akşamı MBC Mısır televizyonuna, Nahda Barajı konusunda yeniden BMGK’ya başvurulmaması yönündeki açıklamaları hakkında konuşan Şukri “Şu an Mısır’ın Güvenlik Konseyi’ne başvurmamaya karar verdiği bir zamandayız. Ancak başka bir aşamada veya farklı koşullarda başvurmamız mümkün” ifadelerini kullandı. Durumun geniş bir çerçevede ele alındığını belirten Bakan, açıklamalarının Etiyopya’nın barajın dördüncü dolumunu tamamlama niyetiyle bağlantılı olduğunu vurguladı.
Mısır Dışişleri Bakanı geçen hafta yaptığı açıklamalarda, Etiyopya’nın uzlaşmazlığının Nahda Barajı konusunda bir anlaşmaya varılmasını engellediğini ancak Mısır liderliği ve kurumlarının konuyla başa çıkma yeteneğine sahip olduğunu, Mısır vatandaşını ve Mısır su güvenliğini korumak için önlemler aldıklarını belirtti. Ayrıca Mısır’ın ‘bu aşamada bu dosyayı müzakere etmek için bir daha Güvenlik Konseyi'ne başvurmayacağını’ kaydetti.
Ancak Şukri salı günkü açıklamasında ‘bazı kişilerin Mısır’ın bu araçlardan vazgeçtiğine yönelik önceki açıklamasını yanlış yorumladığını’ yineledi. Açıklama hakkında “Bu, barajın dördüncü dolumuyla ilgiliydi. O zamanki yanıt, bu kuruma başvurulmayacağı yönündeydi. Ancak bu durum, diğer şartlara ve değerlendirmelere göre tekrar başvuru yapılmasını engellemez” dedi.
Mısır, Temmuz 2020’de BMGK’ya başvurdu. Konsey tarafları dinledi ancak toplantı somut bir ilerleme sağlanamadan sona erdi. Konsey, Mısır, Etiyopya ve Sudan’ı makul bir süre içerisinde, Nahda Barajı’nın doldurulması ve işletilmesi ile ilgili olarak taraflar açısından kabul edilebilir ve bağlayıcı bir anlaşmaya varmak amacıyla, Afrika Birliği Başkanı’nın daveti üzerine müzakereleri yeniden başlatmaya çağırdı.
Şukri ise açıklamasında Etiyopya’nın ‘Baraj konusunda bir anlaşmaya varmak için siyasi irade göstermeyerek daima zaman kazanmayı amaçladığını’ vurguladı. Addis Ababa’nın ‘zaman kazanmak için Sudan çatışmasına ihtiyacı olmadığını’ belirterek, ‘en iyisinin iki meseleyi ayrı tutmak olduğunu’ belirtti.
Şukri, bazı kişilerin devam eden Sudan krizi ve savaşında Etiyopya’nın en büyük kazanan olduğunu, Mısır’ın ise en büyük kaybeden olduğu yönündeki konuşmalarına ilişkin değerlendirmesinde Bu bağlamda “Tüm komşu ülkeler istikrarsızlıktan ve bunun neden olduğu yansımalardan etkileniyor” ifadelerini kullandı. Ayrıca, ‘herhangi bir çatışma ve bunun sonuçlarının, özellikle de durum askeri bir çatışmaya dönüştüğünde devlet kurumlarının çökmesi ihtimalinin tüm komşu ülkeleri tehlikeye attığını’ vurguladı.
Mısır, Sudan ve Etiyopya arasında 2015 yılında imzalanan, diyalog ve müzakerenin üç ülke arasında barajla ilgili tüm sorunları çözecek araçlar olmasını şart koşan İlkeler Bildirgesi Anlaşması’na rağmen, 10 yılı aşkın bir süredir birbirini izleyen müzakere turları, barajda su depolama mekanizması ve işletim mekanizması konusunda bir anlaşmaya varamadı. Üç ülke arasındaki son müzakere turu Ocak 2021’de yapıldı.
Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre Bakan Şukri “Mısır baskı fikrinden uzaklaşıyor” diyerek ülkesinin amacını şu sözlerle açıkladı:
“Amaç, karşı tarafı kendi çıkarlarını ve başkalarının çıkarlarını korumaya teşvik etmek ve kendisinin baskı altında kalmasını önlemektir. Etiyopya’daki kardeşlerimizin de Mısır’ın konumunu, ihtiyaçlarını ve Mısır’ın su güvenliğini koruma ihtiyacını takdir edeceklerini umuyoruz. Bunun yanı sıra genel olarak güvenliği koruyor ve istikrarı sağlıyoruz zira istikrar olmazsa hepimiz etkileniriz. Herkesin iyiliği için ortak çıkarlara ulaşmak üzer baskı fikrinden kutuplaşma fikrine geçiyoruz.”.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi bir süre önce, Mısır’ın ‘herhangi bir su sıkıntısına katlanmayacağını’ belirtmiş ve ardından Dışişleri Bakanı Samih Şukri, ‘Nahda Barajı sorununu halletmek için tüm seçeneklerin mevcut olduğunu’ açıklamıştı.
Yapılan açıklamalar Arap su güvenliğine ilişkin maddenin ve bunun Nahda Barajı konusuyla bağlantısının, Suudi Arabistan’ın Cidde şehrinde düzenlenecek Arap zirvesinin gündeminde yer almasının beklendiği yönünde.
