Şam-Amman uluslararası yolunda yeni uzlaşı

Suriye resmi SANA ajansı, 2021'de Dera'nın Mehcah kasabasında önceki çözüm sürecine ilişkin görüntüleri yayınladı.
Suriye resmi SANA ajansı, 2021'de Dera'nın Mehcah kasabasında önceki çözüm sürecine ilişkin görüntüleri yayınladı.
TT

Şam-Amman uluslararası yolunda yeni uzlaşı

Suriye resmi SANA ajansı, 2021'de Dera'nın Mehcah kasabasında önceki çözüm sürecine ilişkin görüntüleri yayınladı.
Suriye resmi SANA ajansı, 2021'de Dera'nın Mehcah kasabasında önceki çözüm sürecine ilişkin görüntüleri yayınladı.

Suriye rejimi, ülkenin güneyindeki Dera'da uzlaşma anlaşmasına tabi bölgelerden, aranan kişilerle yeni uzlaşılar yapılmasını talep ediyor. Bu uzlaşılar, Deraa'nın kuzey kırsalındaki Mahcah kasabası ve Deraa'nın doğu kırsalındaki en-Naime, Um el-Mayazin ve Nasib gibi, Şam ve Amman'ı birbirine bağlayan uluslararası karayolu üzerindeki bölgeleri hedefliyor.

Bu yerleşimlerde yeni olanın, Suriye rejiminin, Rus tarafının desteklediği ve askeri istihbarat birimine bağlı sekizinci Tugay yerleşim gruplarının unsurları ve liderleri de dahil olmak üzere, yeni yerleşimlerin kapsadığı kasaba ve köylere isteyenlerin isimlerini göndermek olduğuna dikkat çekiliyor.

Şam ve Amman'ı birbirine bağlayan uluslararası yol üzerinde bulunan Dera'nın kuzey kırsalındaki Mahcah kasabasından kaynaklar Şarku'l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Kasabadaki yerel meclis, onlar için belediye binasında bir uzlaşı merkezi açtıktan sonra, kasabada yeni uzlaşılar yapmak için 29 kişiden oluşan bir liste dağıttığını bildirdi. Rejim, bölgedeki eski muhalif grupların 2018 uzlaşılarından sonra kurulan ve Rus tarafının desteğinden yararlanan sekizinci Tugay unsurları da dahil olmak üzere sahip oldukları bir dizi bireysel silahı teslim etme çağrısında bulundu.

Kaynak, Suriye rejiminin, kendilerine yönelik doğrudan bir suçlama olmamasına rağmen ilgili kişilerden yeni uzlaşıyı yürütmelerini talep ettiğini açıkladı. Kaynağa göre bunların arasında uzlaşı sürecini üç kez tamamlamış kişiler var. Bunlardan biri de özel gereksinimli.

Söz konusu kişilerin çoğu 2018'den bu yana herhangi bir yerel fraksiyona bağlı olmayan siviller haline geldi. Ancak, rejim o yıl bölgenin kontrolünü ele geçirmeden önce Dera'nın doğusundaki Busra el-Şam şehrinde 8. Tugay Askeri İdaresi'ne bağlı 8. Tugay mensupları (8 kişi) hariç hepsi eski muhalif gruplar arasındaydılar ve bir kısmı insani yardım alanlarında çalıştı.

Kaynak, rejimin, Suriye olaylarının başlamasından bu yana ve 2018'deki ilk uzlaşma anlaşmasının ardından oluşturduğu ve silahlandırdığı halk komitelerinin üyeleri ve liderleri ile yerel güvenlik gruplarının sunduğu çözüm önerilerini görmezden geldiğine dikkat çekti.

Dera şehrinde el-Kasm lakaplı Mustafa el-Mesalme grubu ve Dera'nın doğu kırsalındaki Imad Ebu Zureuk grubu gibi bölge halkından yerel silahlı gruplar olmalarına rağmen, güvenlik güçlerine bağlı, ihlal ve uyuşturucu kaçakçılığı yapmakla suçlanıyorlar.

Dera'nın kuzey kırsalındaki Mahcah kasabası, Dera vilayetinin geri kalan şehir ve kasabalarında olduğu gibi, bir güvenlik kaosuna ve istikrarsızlığa tanık oluyor. Suriye rejiminin üyeleri ve merkezleri ile güvenlik servislerine bağlı halk komitelerinin üyeleri defalarca hedef alındı. Bunlardan sonuncusu geçtiğimiz salı günü kasabadaki halk komitelerinin bir üyesine suikast girişimi oldu. Bu, halk komitesi grupları arasında bir gerilim durumu ve seferberliğe yol açtı.

Son birkaç gün içinde, Deraa'nın doğu kırsalındaki en-Naime, Um el-Mayazin kasabaları gibi, uluslararası karayolu üzerinde bulunan Deraa'nın doğu kırsalındaki birçok köy ve kasabada uzlaşılar gerçekleşti.

Rejim ile Dera'nın doğu ve batı kırsalından ileri gelenler arasındaki son müzakereler hakkında bilgi sahibi olan kaynaklar, 2018 yılının Temmuz ayında Dera ve Kuneytra'da imzalanan ilk uzlaşma anlaşmasına giren alanların çoğunu içeren yeni uzlaşma bölgeleri için hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Güvenlik Komitesi geçtiğimiz günlerde aranan kişilerin ve silahların çoğalmasını azaltmak ve uzlaşma anlaşması kapsamına giren kasaba ve köylerden silahlı tezahüratların kaldırılması için yeni uzlaşılar yapılmasını talep etti.

Kaynak, Güvenlik Komitesi’ne göre arananların bulunduğu bölgenin arananların isimlerini, bazılarının sahip olduğu silahları teslim etme ve Suriye devletine karşı düşmanlıklara geri dönmemek veya ona karşı eylemlerde bulunmamak için imza atacağını da sözlerine ekledi.

Kaynak, askerlikten kaçanların, askeri hakimden onları askeri firar cezasından muaf tutma kararı ve askeri birliklerine geri dönmeleri için bir tarih alacağını söyledi.

Buna göre askerliğini yapmayanlara 6 ay süre verilecek ve askerlik yapmama cezası kaldırılacak. 8'inci Tugay da dahil olmak üzere uzlaşı gruplarının mensuplarının durumlarının çözüme kavuşturulması süreci yürütülecek ve bölgede bulunan muhalif gruplarla daha önceki katılımları nedeniyle kendilerine dayatılan güvenlik talepleri de geri çekilecek. Bunun yanı sıra silah bulundurmaları, bağlı oldukları Suriye askeri otoritesi ile düzenlenecek.

Şarku'l Avsat’a konuşan eski muhalefet lideri, son uzlaşma tekliflerinin bölgeyi (Ürdünlülerin) özellikle Şam - Amman Uluslararası Otoyolu üzerinde bulunan köyler ve kasabaları düzenlemek amacıyla sunulduğunu öne sürdü. Son iki ay içerisinde Suriye polis güçlerini ve güvenlik birimlerini hedef alan güvenlik olaylarının yaşandığı bu uluslararası yolda olduğu gibi Naime, Um el-Mayazin, Mahcah ve Nasib kasabalarında da benzer durumların meydana geldiğini belirtti.

Yeni uzlaşma, şartları, maddeleri ve özellikleri açısından önceki uzlaşmalardan farklı olmadığı gibi, muhtemelen Dera'daki rejim tarafından, Arap ülkeleriyle olan anlaşmalarına bağlı olduğunu göstermek için bir ilk adım olarak takip edilebilecek bir yöntem olarak düşünülüyor. Bu, mayıs ortasında Amman'daki Arap Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın son bildirisinde belirtilen anlaşmaya göre, binlerce mültecinin Ürdün'den geri dönüşü için koşulları sağlamak amacıyla gerçekleştiriliyor.

Muhalif lider, 2018 yılından bu yana, Suriye'nin güneyindeki Dera ilinde, Rusya'nın himayesinde muhaliflerle Suriye rejimi arasında birçok uzlaşma anlaşması imzalandığını aktardı. Bu anlaşmaların, Suriye'deki olayların ve 2011'de bölgede Suriye rejimine karşı yapılan eylemlerin patlak vermesinden sonra gerçekleştiğini söyledi.

Söz konusu uzlaşmalar her seferinde benzer maddeler içeriyordu. Bu maddeler arasında silahların teslim edilmesi, uzlaşmayı reddeden silahlı grupların bölgeden çekilmesi, hükümet hizmetlerinin yeniden sağlanması ve yol, okul ve hastane gibi kamu tesislerinin bölgede yeniden inşa edilmesi yer alıyordu.

Dera'da dört uzlaşma gerçekleştirilmesine rağmen, anlaşmalar tam olarak uygulanmadı. Taraflar arasında sürekli karşılıklı suçlamalarda bulunulması, bölgenin güvenliğini ve istikrarını sarsan birçok güvenlik olayının meydana gelmesine neden oldu. Günlük olarak, rejim unsurlarına ve subaylarına yönelik saldırılar ve suikastlar ile eski muhalif grupların üyeleri ve liderlerine yönelik saldırılar gerçekleşti. Ayrıca, uyuşturucu tacirleri ve satıcılarına yönelik saldırılar da meydana geldi. Bununla birlikte yerel halkın hizmet ve yaşam koşulları iyileşmedi, hizmetlerin bölgelere etkili bir şekilde geri dönmediği görüldü.



ABD arabuluculuğuyla İsveç'te esir takası görüşmeleri yapılıyor

Ürdün ve Suriye dışişleri bakanları ile ABD elçisi Tom Barrack, geçen eylül ayında Şam'da düzenlenen ve "Süveyda yol haritası"nın açıklandığı basın toplantısında (EPA)
Ürdün ve Suriye dışişleri bakanları ile ABD elçisi Tom Barrack, geçen eylül ayında Şam'da düzenlenen ve "Süveyda yol haritası"nın açıklandığı basın toplantısında (EPA)
TT

ABD arabuluculuğuyla İsveç'te esir takası görüşmeleri yapılıyor

Ürdün ve Suriye dışişleri bakanları ile ABD elçisi Tom Barrack, geçen eylül ayında Şam'da düzenlenen ve "Süveyda yol haritası"nın açıklandığı basın toplantısında (EPA)
Ürdün ve Suriye dışişleri bakanları ile ABD elçisi Tom Barrack, geçen eylül ayında Şam'da düzenlenen ve "Süveyda yol haritası"nın açıklandığı basın toplantısında (EPA)

Suriye kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD arabuluculuğuyla Suriye'nin güneyindeki Süveyda vilayetinde bir esir takası konusunda görüşmelerin devam ettiğini doğruladı.

İl yönetiminin medya ilişkileri direktörü Kuteyba Azzam, Suriye hükümeti ile Şeyh el-Akl ve Hikmet el-Hicri'ye bağlı "Ulusal Muhafız Kuvvetleri" arasında, esir takası anlaşmasına varılması amacıyla görüşmelerin yapıldığını belirtti.

Medyada yer alan haberlere göre ABD elçisi Tom Barrack'ın ofisi, 2025 yazındaki olaylardan bu yana Şam kırsalında gözaltında tutulan Süveyda'dan 61 sivilin serbest bırakılması karşılığında, Savunma ve İçişleri Bakanlıklarından "Ulusal Muhafızlar" tarafından Süveyda'da tutulan 30 mahkumun teslim edilmesini içeren anlaşmanın sonuçlandırılması için her iki taraftan da onay aldı.

Süveyda Valisi Mustafa Bakur, geçen ay Suriye hükümetinin bu sivilleri aşiret güçlerinden teslim aldığını ve takas ayarlamak üzere gözaltına aldığını duyurdu.

Geçtiğimiz temmuz ayındaki olaylardan dolayı gözaltına alınanların serbest bırakılması, geçen eylül ayında Şam'dan Amerikan ve Ürdün'ün desteğiyle açıklanan "yol haritasının" maddelerinden biridir.


Filistin Sağlık Bakanlığı: İsrailli bir yerleşimci Batı Şeria’da ABD vatandaşı Filistinli genci öldürdü

İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları (Reuters)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları (Reuters)
TT

Filistin Sağlık Bakanlığı: İsrailli bir yerleşimci Batı Şeria’da ABD vatandaşı Filistinli genci öldürdü

İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları (Reuters)
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları (Reuters)

Filistin Sağlık Bakanlığı, 19 yaşındaki ABD vatandaşı Filistinli Nasrallah Muhammed Cemal Ebu Siyam’ın, çarşamba gecesi Batı Şeria’da bir İsrailli yerleşimcinin açtığı ateş sonucu ağır yaralandıktan sonra hayatını kaybettiğini açıkladı.

Bakanlık, Ebu Siyam’ın çarşamba günü işgal altındaki Batı Şeria’da, Ramallah yakınlarında bulunan Mihmas köyünde vurulduğunu bildirdi.

Reuters’a konuşan ABD Büyükelçiliği’nden bir yetkili ise şiddeti kınayarak, “ABD Dışişleri Bakanlığı için yurt dışındaki Amerikan vatandaşlarının güvenliği ve emniyetinden daha yüksek bir öncelik yoktur” ifadesini kullandı.

rgtbrgt
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları, cenaze töreninde gözyaşlarına boğuldu. (AFP)

İsrail güvenlik güçlerinin olası misillemesinden çekindiği için isminin açıklanmasını istemeyen Ebu Siyam’ın bir yakını, yerleşimcilerin köye koyun çalmak amacıyla baskın düzenlediğini öne sürdü.

Aralarında Ebu Siyam’ın da bulunduğu köylülerin hırsızlığı engellemeye çalıştığını, bunun üzerine yerleşimcilerin ateş açtığını ve Ebu Siyam ile birlikte bazı kişilerin yaralandığını söyledi.

Filistin resmi haber ajansı WAFA ise saldırılarda 5 kişinin yaralandığını, bunlardan 3’ünün -Ebu Siyam dahil- kurşunla yaralandığını bildirdi. Ajans, diğer yaralılara ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Reuters’ın olayla ilgili yorum talebine İsrail ordusu tarafından henüz yanıt verilmedi.

dcfgt
İşgal altındaki Batı Şeria’nın Ramallah kenti yakınlarında bulunan Mihmas köyünde İsrailli bir yerleşimci tarafından öldürülen ABD vatandaşı Filistinli gencin yakınları, cenaze töreninin ardından yas tutuyor. (Reuters)

Gazze Şeridi’nde Ekim 2023’te başlayan savaşın ardından Batı Şeria’da İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik şiddet eylemleri belirgin biçimde arttı. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, 2026 yılında yerleşimci saldırıları nedeniyle yaklaşık 700 kişi yerinden edildi.

Uluslararası kuruluş, 2026’da Batı Şeria’da 9 Filistinlinin öldürüldüğünü, 2025 yılında ise bu sayının 240’ı aştığını bildirdi. Verilere göre 2025 yılında Batı Şeria’da iki İsrailli öldü.

İsrail, yerleşimci şiddetiyle ilgili nadiren iddianame düzenliyor. İsrailli izleme kuruluşu Yesh Din, 2025 yılı sonunda yaptığı açıklamada, 7 Ekim 2023’ten bu yana belgeledikleri yüzlerce yerleşimci şiddeti vakasının yalnızca yüzde 2’sinde dava açıldığını duyurdu.

Son iki yılda Batı Şeria’da, aralarında aktivist Ayşenur Ezgi Eygi’nin de bulunduğu bazı ABD vatandaşları, İsrail güçleri ya da yerleşimciler tarafından öldürüldü.


Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
TT

Tunuslu bir milletvekili, Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırıldı

Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)
Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said (Reuters)

Yerel medyaya göre Tunus'ta bir mahkeme dün Milletvekili Ahmed Seydani'yi, ülkenin son sel felaketinin ardından sosyal medyada Cumhurbaşkanı Kays Said'i eleştirdiği gerekçesiyle sekiz ay hapis cezasına çarptırdı.

Seydani, bu ayın başlarında, Tunus'un çeşitli bölgelerinde altyapıya zarar veren sellere neden olan olağanüstü yağışların ardından Saïd'in iki bakanla yaptığı görüşmeyle ilgili Facebook'ta yaptığı, "Cumhurbaşkanı, yetki alanını resmi olarak yollara ve su borularına genişletmeye karar verdi. Görünüşe göre yeni unvanı Sanitasyon ve Yağmur Suyu Drenajı Başkomutanı olacak” yorumu nedeniyle tutuklandı.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Seydani'nin avukatı Husameddin Bin Atya ajansa yaptığı açıklamada, müvekkilinin Telekomünikasyon Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca yargılandığını ve bu maddenin “Kamu iletişim ağları aracılığıyla kasıtlı olarak başkalarına zarar veren veya huzurunu bozan herkesi” bir ila iki yıl hapis ve 100 ila 1.000 dinar (yaklaşık 300 avro) para cezası öngördüğünü söyledi.

Tunus'ta geçen ay 70 yıldan fazla süredir görülen en şiddetli yağışların ardından en az beş kişi hayatını kaybetti, birçok kişi ise hala kayıp durumunda.