Washington ve Batılı güçler, terörizme karşı yürüttüğü askeri harekatta Mogadişu ile iş birliği yaparken, Rusya'nın ülkeye silah sağlama teklif etti. Somali, yaklaşan Afrika-Rusya zirvesine katılacağını duyururken, iki ülke arasındaki yakınlaşma hakkında soru işaretleri oluştu.
Uzmanlar, “Somali'nin çeşitli uluslararası güçlerle yakınlaşma eğiliminin, devletin ihtiyaçlarının bir sonucu olduğuna ve Rusya'nın da çok önemli bir stratejik konuma sahip olan bu ülkede var olmak istediğine” inanıyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve Abşir Ömer Çama, cuma günü Moskova'da gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından düzenledikleri ortak basın toplantısında yaptıkları açıklamada Lavrov, “Somali Devlet Başkanı Hasan Şeyh Mahmud ikinci Rusya-Afrika zirvesine katılacak” dedi. “Somali'nin Ukrayna'da olup bitenlerle ilgili aldığı dengeli tutum” için takdirini dile getiren Lavrov, terörle mücadele çalışmalarını desteklemek için ülkesinin Somali Ulusal Ordusu'nun ihtiyacı olan gerekli teçhizatları karşılamaya hazır olduğunu belirtti.
Amerika'nın Sesi Radyosu (VOA), cuma günü (isminin açıklanmaması şartıyla) konuşan Somalili diplomatların, Rusya'nın teklifini doğruladığını duyurdu. Lavrov, yaptığı açıklamalarda, ülkesinin “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) kendisine uygulanan silah ambargosunu eleştirirken, Somali hükümetinin meşru pozisyonlarını destekleyeceğini, çünkü, aslında Somali hükümetinin durumu istikrara kavuşturma çabalarının zaten engellendiğini” açıkça belirtti.
Faslı uluslararası ilişkiler profesörü ve Afrika Kamu Politikaları Dergisi Genel Müdürü el-Abbas el-Verdi, kıtadaki şiddetli uluslararası çatışma ve jeostratejik rekabet bağlamında Washington ve Batılı güçlerin denediği gibi Rusya'nın da daha fazla Afrikalı müttefik kazanmaya çalıştığı görüşünde. El-Verdi, Şarku'l Avsat'a, Moskova'nın çok kutuplu yeni bir dünya arayışı bağlamında, ‘önemli stratejik konumu nedeniyle’ Somali ile ilgilendiğini söyledi. Zira Somali, büyük güçlerin ihtilaf konusu olan Hint Okyanusu'na bakıyor. Bu durum, Moskova'nın Afrika Boynuzu'ndaki etki çevresini genişletme imkanına yardımcı oluyor.
Mısırlı Afrika meseleleri uzmanı Emani Tavil ise Şarku'l Avsat'a şunları söyledi: “Açıklamalar ve ziyaret, Mogadişu'nun ekonomik ve askeri alanlarda Rus tarafından Batı'nın verdiğinden daha büyük, daha istikrarlı ve sürdürülebilir yardım ve ortaklığa olan iddiasının altını çiziyor. Öte yandan Moskova umutsuzca, Somali'nin Hint Okyanusu ve Kızıldeniz'deki stratejik kıyılarında var olmayı istiyor.”
Lavrov geçtiğimiz ay, ABD ve müttefiklerinin temmuz ayı sonlarında Rusya'nın St. Petersburg şehrinde yapılması planlanan ikinci Rusya-Afrika zirvesinin düzenlenmesini engellemeye ve Afrikalı ortakları foruma katılmaktan caydırmaya çalıştıklarını duyurdu. Lavrov, ABD'nin geçen yıl düzenlenen ABD-Afrika zirvesine askeri darbelere tanık olan bazı ülkeleri davet etmekten kaçınma kararı alması karşılığında, Moskova'nın tüm Afrika ülkelerini zirveye katılmaya davet ettiğini yineledi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Özel Misyonlar Elçisi ve Rusya-Afrika Ortaklık Forumu Sekreteryası Başkanı Oleg Ozerov, geçen mart ayında yaptığı açıklamalarda, “Moskova, ülkelerin liderlerinin çoğunun, Batılı ülkelerin Afrika ülkelerinden Rusya ile iş birliğine son vermelerini talep eden ‘açık tehditler ve düpedüz şantajı’ görmezden geleceğine inanıyor” ifadelerini kullanmıştı.
El-Verdi, Somali'nin “diğer Afrika ülkeleri gibi ilişki ve ortaklıklarını çeşitlendirmenin öneminin farkına vardığını ve özellikle de devletin yeniden inşası bağlamında Mogadişu'nun karşı karşıya olduğu muazzam ekonomik ve güvenlik sorunları çerçevesinde bunun onun en doğal hakkı olduğuna” inanıyor. El-Verdi, Washington'ın Rusya-Somali yakınlaşmasının bir sonucu olarak Somali'ye yönelik sert pozisyonlar alma ihtimalini dışladı. Çünkü Washington, cezalandırıcı politikaların artık Afrika ülkeleriyle başa çıkmada geçerli bir yol olmadığını biliyor. Zira bu tür politikaları kıtada uygulayan ülkelerin popülaritesi azalırken Emani Tavil “Somali'nin ekonomik dosya ve silah ambargosunun kaldırılması konusunda Batı tarafından hayal kırıklığına uğratıldığını” söyledi.
BMGK, 1992 yılında Somali'ye silah ambargosu koydu ve mevcut hükümet de dahil olmak üzere birbirini izleyen tüm Somali hükümetleri, halen Somali Silahlı Kuvvetleri’nin yeniden inşasına engel teşkil ettiğini söyledikleri bu ambargonun kaldırılması çağrısında bulunuyor Somali, büyük başarılar elde ettiğini söylediği aşırılık yanlısı Eş-Şebab Örgütü’ne karşı devam eden askeri operasyonlarında silah, asker ve istihbarat desteğinin yanı sıra ABD ve Batı ülkelerinden eğitim aldığını, ayrıca Washington ve Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin de operasyonlara katılım gösterdiklerini belirtti.
