BM’den Libya’ya göçmen uyarısı: İnsan haklarını ihlal etmeyin

Spot: BM Libya Misyonu ülke makamlarından göçmenlere uluslararası yükümlülükler uyarınca insan onuru çerçevesinde muamele edilmesini talep etti

BM’den Libya’ya göçmen uyarısı: İnsan haklarını ihlal etmeyin
TT

BM’den Libya’ya göçmen uyarısı: İnsan haklarını ihlal etmeyin

BM’den Libya’ya göçmen uyarısı: İnsan haklarını ihlal etmeyin

Birleşmiş Milletler Libya Misyonu (UNSMIL), Libyalı yetkililerin “binlerce erkek, kadın ve çocuğu sokaklardan, evlerinden ya da insan tacirlerine ait olduğu iddia edilen kamp ve depolara yapılan baskınlar sonrasında” tutukladığını belirterek, ülkenin her yerine ulaştığını söylediği düzensiz göçmen ve sığınmacılara yapılan “kitlesel keyfi gözaltılardan” duyduğu endişeyi dile getirdi.

UNSMIL, Libya'nın doğu ve batı olarak ikiye bölünmüş olması nedeniyle keyfi gözaltıların ülkedeki hangi yönetim tarafından yapıldığını belirtmedi. UNSMIL yaptığı açıklamada “hamile kadınlar ve çocuklar da dâhil olmak üzere çok sayıda göçmenin aşırı kalabalık ve sağlıksız koşullarda alıkonulduğunu ve binlercesinin bu muameleye maruz bırakıldığını” ifade etti. UNSMIL’den yapılan açıklamada şu ifadeler kullanıldı: “Libya’ya yasal yollardan girmiş olan göçmenler de dahil olmak üzere, yasal süreç ve inceleme olmaksızın sınır dışı edildiler. Keyfi tutuklama ve sınır dışı etme kampanyasına, internette ve medyada yabancılara karşı nefret söylemi ve ırkçı retorikte endişe verici bir artışın eşlik ediyor”.

Görsel kaldırıldı.
Libya'nın doğusundaki Emsaad sınır kapısından sınır dışı edilmeden önce düzensiz göçmenler (Şahat şehrindeki Yasadışı Göçmenlik Ajansı)

Libyalı insan hakları aktivisti Tarık Lemleum “geçtiğimiz günlerde Libya'nın çoğu bölgesinde insanları renk, ırk ve cinsiyet temelinde hedef alan” güvenlik operasyonlarının varlığından bahsetmiş ve “yüzlerce göçmenin resmi havaalanlarından varışlarının ardından, pasaportlarıyla otellerde ve evlerdeyken tutuklandığını belirtmişti. Binden fazla (düzenli) göçmenin gözaltına alınması ve 5 gün boyunca açık havada bırakılmasının son derece ahlaksızca olduğunu ve yerel ve uluslararası ahlaki ve yasal sorumluluklardan kaçmak olduğunu” da ifade etmişti.

Görsel kaldırıldı.
Arap ve Afrika uyruklu göçmenler Libya çölünde yollarını kaybettikten sonra bulundu (Sınır Muhafaza Servisi)

BM Libya Misyonu, Libya makamlarına “bu tedbirleri durdurmaları ve uluslararası yükümlülükleri doğrultusunda göçmenlere onurlu ve insani muamele etmeleri” çağrısında bulundu. Misyon, “Libyalı yetkililer, Birleşmiş Milletler kuruluşlarına ve uluslararası sivil toplum örgütlerine, acil korumaya ihtiyaç duyan tutuklulara engelsiz erişim hakkı vermelidir” dedi.

Libya'nın doğusu ve batısındaki güvenlik makamları zaman zaman yüzlerce düzensiz göçmeni sınır dışı ederken, insan hakları ve Batılı örgütler binlerce Mısırlı göçmenin Emsaad sınır kapısından Libya'nın doğusundaki ajanslar tarafından aşağılayıcı olarak nitelendirilen bir şekilde yaya olarak sınır dışı edilmesinden duydukları öfkeyi dile getirdiler.

Libya küresel ısınma, siyasi istikrarsızlık, işsizlik ve terörizm sebebiyle Afrika’nın Sahra altı bölgesinden Avrupa’ya gitmeye çalışan göçmenlerin geçiş rotasında bulunuyor. 



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters