Irak: Demokratik Değişim Güçleri, yerel seçimlere katılmak için ittifak oluşturdu

Oluşum,11 parti ve siyasi hareketi kapsıyor.

Irak güvenlik güçleri mensupları (Arşiv- Reuters)
Irak güvenlik güçleri mensupları (Arşiv- Reuters)
TT

Irak: Demokratik Değişim Güçleri, yerel seçimlere katılmak için ittifak oluşturdu

Irak güvenlik güçleri mensupları (Arşiv- Reuters)
Irak güvenlik güçleri mensupları (Arşiv- Reuters)

Irak’ta ‘Demokratik Değişim Güçleri’ olarak bilinen oluşum çerçevesinde faaliyet gösteren 11 siyasi parti ve birim, 18 Aralık’ta yapılması planlanan yerel seçimlere katılmak üzere bir siyasi ittifak oluşturduklarını duyurdu.

Cuma günü Demokratik Değişim Güçleri’nin toplantısına ilişkin yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

Seçim ittifakı oluşumu tamamlandı. Uzlaşmalar, Vatan parlamento bloğu ile anlaşmayı ve ülke genelinde bu yılın sonunda yapılması planlanan yerel seçimlere hazırlık için çeşitli vilayetlerdeki ortaklara açılım göstermeyi içeriyordu. Seçim ittifakı önümüzdeki günlerde bir basın toplantısı ile açıklanacak. İttifak, ulusal demokratik değişim projesini gerçekleştirmek, siyasi ve toplumsal demokrasiyi benimseyen ve vatandaşlık ile sosyal adalet temellerine dayanan modern, demokratik bir sivil devlet inşa etmek için çaba gösterme sorumluluğunu taşımaktadır.

Açıklamaya göre yeni anlaşmayı “Irak Komünist Partisi, Demokrasi Hakkım için Mücadele Hareketi, Sosyal Akım Partisi, Ulusal Ev Partisi, Milletvekili Seccad Salim, Irak Vaat Akımı Partisi, Ulusal Sivil Hareket, Demokratik Akım, Tişrin (Ekim) Demokrasi Hareketi ile bazı vilayetlerdeki bağımsızlar oluşumlar ve Vatan parlamento ittifakı” imzaladı.

Bağımsız Milletvekili Seccad Salim dışında tüm müttefik güçlerin Irak parlamentosunda temsiliyetlerinin olmadığı dikkat çekiyor. Komünist Parti önceki iki parlamentoda iki sandalye kazanmayı başarmıştı. Bu güçlerin çoğu, bir yıldan fazla süren Ekim 2019 protesto hareketinde yer almış, ancak Ekim 2021’de yapılan son parlamento seçimlerine katılmamıştı. Öte yandan İmtidad Hareketi’nin Ekim hareketinden doğmasına ve mevcut parlamentoda dokuz milletvekili olmasına rağmen, yeni ittifakta yer almadığı kaydedildi. Bu, özellikle bu güçlerin bir önceki yerel seçimlerde sandalye kazanma olasılığı hakkında spekülasyonları artırıyor. Bu güçler, Federal Parlamento tarafından geçen 19 Mart’ta onaylanan vilayet meclisleri yasasını şiddetle eleştirmişti.

Bir seçim bölgesi

Birden fazla seçim bölgesi yerine tek bir seçim bölgesi sistemi benimsendi ve kazanan bloklardaki oyların dağılımı için Sainte-Laguë formülü yeniden yürürlüğe konuldu. Değişim Güçleri, yeni yasanın “anayasayı ihlal ettiğini, demokrasi ve siyasi çoğulculuk değerlerini çiğnediğini ve iktidar güçlerinin geçmiş yıllarda her zaman uyguladığı dışlama ve ötekileştirme yöntemini onayladığını” belirtti.

Ancak Irak Komünist Partisi lideri Yasir es-Salim, “Değişim İttifakı’nın yaklaşan yerel seçimlerde iyi bir şansı olduğuna” inancını dile getirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan Salim “İttifak, Irak’ın Kürdistan vilayeti hariç 15 vilayetinde yarışacak. İyi sonuçlar elde edebilir. Yeni seçim yasası, önceki gözlemlerimize rağmen iyi bir şekilde kullanılabilir” dedi.

Geçtiğimiz salı günü Irak hükümeti, daha önce kasım ayı olarak belirlediği yerel seçimleri 18 Aralık’a ertelediğini duyurdu. Yerel seçimler en son 10 yıl önce 2013 Nisan ayında yapılmıştı.

Yeni seçimlerin, Bağdat ile Kürdistan bölgesi arasındaki tartışmalı Kerkük vilayeti de dahil olmak üzere 15 vilayeti kapsaması bekleniyor. Kürdistan bölgesinin üç vilayetinde (Erbil, Duhok ve Süleymaniye) Irak’ın geri kalan vilayetlerinden ayrı yerel seçimler yapılıyor. 2019’daki halk protestolarının baskısı altında, Irak parlamentosu; halk tarafından yolsuzluk, liyakatsizlik, siyasi parti ve blokların özel gündemlerine ve çıkarlarına boyun eğmekle suçlanan yerel meclislerin çalışmalarını askıya almak zorunda kalmıştı.



Suriye ve İran Savaşı: Fırsatlar ve riskler

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Suriye ve İran Savaşı: Fırsatlar ve riskler

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

İbrahim Hamidi

Suriye, İran'daki savaştan kazançlı mı çıkıyor, yoksa kayıp mı veriyor? Şam, kendini yeni bir sınavın eşiğinde buldu. Batı sınırında Lübnan'da İsrail ile Hizbullah arasında süren çatışmalar ve doğuda Irak'ta milisler ile devlet arasında tırmanan gerginlik arasında sıkışmış durumda. Hava sahasında ise İsrail uçakları ile İran füzeleri ve insansız hava araçları (İHA) arasında çatışmalar yaşanıyor.

Kayıplar açısından bakıldığında, Suriye’nin yeniden inşası projeleri ve ülkeye yönelik yatırım akışı askıya alınmış görünüyor. Yeniden inşanın temel dayanağını oluşturan müttefik ülkeler, artık kendi güvenlik ve ekonomik öncelikleri ile meşgul. İyileşme sürecinde vazgeçilmez bir ortak olan Avrupa ülkeleri ise, artan savaş masraflarının yol açtığı sonuçlarla boğuşuyor. Tüm bunlar, Suriye'deki ekonomik krizi ve bunun sosyal ve güvenlik alanındaki etkilerini daha da şiddetlendirirken radikalizm ve DEAŞ’ın yeniden ortaya çıkışına zemin hazırlar.

İran'ın, İHA’lar, sızmalar ve milisler yoluyla Suriye'yi savaşa sürüklemeye ve kaos yaratmaya çalışması ise diğer bir zorluk. İran, ‘Esed Suriye’sini’ kaybetmesini ve bunun ‘Direniş Ekseni’nin nüfuzunun azalmasına olan etkisini henüz kabullenebilmiş değil.

Eğer Savaş Tel Aviv'in zaferiyle sonuçlanırsa, bu durum İsrail'i bölgede hâkim bir güç olarak konumunu pekiştirecek ve ona Şam üzerinde ek baskı araçları kazandıracak. Ayrıca bölgeyi Tel Aviv ile Suriye'nin yeni müttefiki Ankara arasında bir çatışma sahnesine dönüştürecek. Bu da İsrail’in 2024 yılı sonlarında Beşşar Esed rejiminin düşmesinden sonra işgal ettiği bölgelerden çekilmesi yönündeki baskıyı üzerinden kaldıracak ve Suriye'nin güneyindeki müdahalesini artıracak. İsrail, birkaç gün önce savaş sırasında Suveyda’yı bombalamıştı.

Savaşın başlamasından bu yana Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, Suriye’yi bölgesel çatışmanın dışında tutmayı ve Arap eksenine yakın durmayı tercih etti. Yangının yayılmasını önlemek için orduyu batı sınırlarına konuşlandırdı. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Şara’dan Lübnan'a müdahale etmesini istedi, ancak o ‘beklemeyi’ tercih etti. Çünkü Suriye hâlâ kendi yaralarını sarmaya ve kurumlarını yeniden inşa etmeye çalışıyor. Böyle bir müdahale, vesayet döneminin hayaletlerini canlandıracak ve ‘Esed'in Suriye'si’ ile dolu anıları akıllara geri getirecekti. Ayrıca Sünniler ve Şiiler arasında mezhepsel gerginliği alevlendirerek, Hizbullah'ın Suriye'deki kanlı olaylara karıştığı imajını yeniden canlandıracaktı. Daha da tehlikelisi, Suriye güçlerini sanki İsrail'in kara koluymuş gibi gösterecekti ki bu, ne bugün ne de gelecekte Suriye'nin çıkarlarına hizmet etmez.

İhracatçı ve ithalatçı ülkelerin, Tahran ve milislerinin tehditlerine maruz kalmayacak alternatif yollar araması gayet doğal

Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre Lübnan’daki durumun kötüye gitmesi ve bölgesel sahnede Arap ve Müslüman ülkelerin altında buluştuğu bir şemsiyenin oluşması, hesapları değiştirebilir. Ancak bu sefer, önceki vesayet döneminden farklı bir mantıkla. Doğu’da ise Şam, Iraklı milislerin Arap komşularına yönelik tehditlerini frenlemede ve devlete bir Suriye penceresi açmada rol oynayabilir. Bu rol, onu doğrudan çatışmanın ortasına sürüklemeden bölgesel ağırlık kazandırır. Güneydoğuda ise Ürdün ile koordinasyon için ‘operasyon odaları’ kurulması, milislerin, silahların ve uyuşturucu ticaretinin Ürdün ve Körfez sınırlarına akınını durdurur.

İran savaşı, pek çok denklemi değiştirirken göz ardı edilmemesi gereken fırsatlar ve riskler ortaya çıkıyor. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ve Bab’ul-Mendeb Boğazı’na yönelik tehdit, enerji ve ticaret haritasını yeniden çizdi. Petrol ve doğal gaz ihracatı ile tedarik zincirlerinde bu iki noktaya olan bağımlılığın yarattığı açıkları ortaya çıkardı. İhracatçı ve ithalatçı ülkelerin öncelikle İran'ın saldırganlığını durdurmayı ve Tahran ile milislerinin tehditlerine maruz kalmayacak alternatif yollar araması gayet doğal. Bu noktada Suriye, Körfez'den Ürdün üzerinden Türkiye ve Akdeniz'e uzanan ve dünyanın dört bir yanına ulaşan boru hatları, iletişim ve demiryolu projeleriyle olası bir coğrafi seçenek olarak öne çıkıyor.

Suriye, birçok ülke gibi, bölgesel bir fırtınanın ortasında bir dönüm noktasında bulunuyor. Savaşın tarafı değil, ancak savaşın etkilerinden de muaf değil. Asıl zorluk, bunu bir itici güce dönüştürmekte yatıyor.

Bu gelişmeler gerçekleşirse, Suriye’ye yeni jeopolitik konumu sayesinde küresel sistemde bir rol kazandıracak ve yıpranmış ekonomisine hayati önem taşıyan ekonomik getiriler sağlar.

Kabloların ana hatları Kızıldeniz'den geçtiği için, savaş Suudi Arabistan ile Suriye arasında Ürdün üzerinden hatları birbirine bağlayacak bir projeyi güçlendirdi; bu da mevcut duruma kıyasla çok daha hızlı iletişim imkânı sunacak ve dijital istikrar için güvenli bir alternatif sunar. Bu seçeneklerin ve senaryoların artık fiilen gündeme geldiğine ve fikir sandıklarından karar masalarına taşındığına şüphe yok.

Suriye, birçok ülke gibi bölgesel bir fırtınanın ortasında bir dönüm noktasında bulunuyor. Savaşın taraflarından biri değil, ancak savaşın etkilerinden de muaf değil. Öncelik, zorlu sınavlar ve bölünmelerle uyanmakta olan iç düzeni sağlamlaştırıyor. Asıl zorluk, iç güvenliği sağlamlaştırmak ve dış gelişmeleri stratejik bir kaldıraç haline getiriyor. Çünkü bölge, bu savaşın ritmine göre yeniden şekilleniyor.


Irak'taki hava üssünde füze saldırısıyla bir uçak imha edildi

Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü'nde imha edilen uçak (Irak Savunma Bakanlığı)
Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü'nde imha edilen uçak (Irak Savunma Bakanlığı)
TT

Irak'taki hava üssünde füze saldırısıyla bir uçak imha edildi

Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü'nde imha edilen uçak (Irak Savunma Bakanlığı)
Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü'nde imha edilen uçak (Irak Savunma Bakanlığı)

Irak Savunma Bakanlığı, «Şehit Muhammed Alâ» Hava Üssü'nün roket saldırısına uğradığını ve bu saldırı sonucunda bir uçağın imha edildiğini, ancak can kaybı yaşanmadığını duyurdu.

Bakanlık, bugün X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, "Gece yarısını 01:55'te, Şehit Muhammed Alâ Hava Üssü, başkent Bağdat'ın dış mahallelerinden fırlatılan 122 mm'lik Grad füzeleriyle saldırıya uğradı. Bu saldırı sonucunda Irak Hava Kuvvetlerine ait bir Antonov-132 uçağı imha edildi, ancak can kaybı yaşanmadı" denildi.

Bakanlık, “Yetkili makamlar, hasarı değerlendirmek ve füzelerin atıldığı yerleri tespit etmek için gerekli önlemleri almaya başladı” ifadelerini kullandı.

Bakanlık, «ülkenin mülklerine zarar vermenin yıkıcı bir eylem ve güvenliği sarsma girişimi olarak değerlendirildiğini» vurgulayarak, «Irak’ın güvenliğini ve egemenliğini ihlal etmeye cüret eden herkesi takip etmekten geri durmayacağını» ifade etti.


İsrail, Hermon Dağı'ndan Lübnan üzerindeki kontrolünü artırıyor

Lübnan'ın güneyinde artan çatışmalarda İsrail'in hava saldırısı sonrasında duman yükseliyor (Reuters)
Lübnan'ın güneyinde artan çatışmalarda İsrail'in hava saldırısı sonrasında duman yükseliyor (Reuters)
TT

İsrail, Hermon Dağı'ndan Lübnan üzerindeki kontrolünü artırıyor

Lübnan'ın güneyinde artan çatışmalarda İsrail'in hava saldırısı sonrasında duman yükseliyor (Reuters)
Lübnan'ın güneyinde artan çatışmalarda İsrail'in hava saldırısı sonrasında duman yükseliyor (Reuters)

Üniversitelere yönelik tehditler, Beyrut’taki “Amerikan” topluluğunu tedirgin ediyor. İsrail’in Cebel el-Şeyh ekseni üzerinden yaptığı ilerleme, Lübnan’la süren savaşa sahada farklı bir ritim kazandırıyor; bu da çatışma hatlarını yeniden çiziyor ve çatışma kurallarını değiştiriyor.

İsrail ordusu, operasyonların kapsamını daha karmaşık arazilere doğru genişletmek amacıyla, Cebel el-Şeyh'in Suriye tarafından başlayıp Lübnan'ın Şeba Çiftlikleri'ne kadar uzanan bir sınır ötesi operasyon gerçekleştirdiğini duyurdu. Ancak bu operasyon, geniş alanları kontrol etmesine olanak tanıyan coğrafi bir avantaj sağlıyor ve geleneksel temas hatlarını aşan yan yollar açıyor.

Ayrıca İsrail, dün yoğun hava saldırıları düzenleyerek, “Hizbullah”ın doğudaki Batı Bekaa'dan gelen tek kalan ikmal hattını keserek bölgenin tecrit edilmesi sürecini sürdürdü. İsrail, bu stratejiyi, Sur şehrinin eteklerine kadar uzanan kara harekatı yoluyla deniz kıyısında da uygulamaktadır.

Diplomatik alanda ise siyasi baskı ile askeri tırmanışın sonuçlarına dair uyarı arasında denge kurmaya çalışan Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, “Hizbullah”ı Lübnan'ı savaşa sürüklemekle suçladı ve İsrail'i “herhangi bir kara harekatı başlatmaktan veya sivil altyapıyı ve özellikle Beyrut gibi yoğun nüfuslu bölgeleri hedef almaktan kaçınmaya” çağırdı.