Tahran tarafından yapılan açıklamalar, Mısır ile İran arasındaki ilişkilerde beklenen adımın atılmasına bu kez turizm yoluyla zemin hazırladı. İran medyası, iki ülke arasındaki turizm hareketliliğini kolaylaştırma yönünde resmi heyetlerin karşılıklı ziyaretleri hakkında bilgi verdi. İranlı yetkililer, Tahran ile Kahire arasında 45 gün içinde ilk doğrudan uçuşun başladığını duyururken, Mısır ise sessiz kaldı.
İran Seyahat ve Turizm Ofisleri Federasyonu Başkanı dün yaptığı açıklamada, Mısır Turizm Bakanlığı Genel Müdürü'nün önümüzdeki hafta resmi heyet başkanlığında Tahran'ı ziyaret edeceğini duyurdu. İran’ın resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığına göre federasyon başkanı, “Geçen hafta Mısır'a yaptığımız ziyarette bilhassa Mısır turizmi alanında hükümet yetkilileriyle görüştük” ifadelerini kullandı. Tahran ile Kahire arasındaki siyasi ilişkilerin yakında düzeleceği umudunu dile getiren İranlı yetkili, Mısır ile turizmi geliştirme müzakerelerine Irak'ın aracılık ettiğini açıkladı.
Daha önce İran’ın Tasnim haber ajansının bir haberinde, Hava Seyahat ve Turizm Hizmetleri Sendikası 45 gün içerisinde Tahran ile Kahire arasında ilk direkt uçuşun başlayacağını duyurmuştu.
İran lideri Ali Hamaney'in Uluslararası İlişkiler Danışmanı Ali Ekber Velayeti, ülkesi ile Mısır arasındaki ilişkilerin yeniden başlamasının büyük önem taşıdığını vurguladı. IRNA’nın dün yayınladığı habere göre Velayeti, “Tahran ile Kahire arasındaki ilişkilerin Suudi Arabistan'ın da katılımıyla normalleşmesi, bölgeye yeni bir denge getirecektir” vurgusunda bulundu.
İran geçtiğimiz haftalarda Kahire ile yakınlaşmaya yönelik açıklamalar ve sinyallere imza atarken Mısır makamları ise bu sinyallere sessiz kaldı. Şarku’l Avsat, Mısır Turizm Bakanlığından İran ile turizm işbirliğindeki gelişmeler hakkında resmi bir açıklama almak istedi, ancak herhangi bir yanıt alamadı.
Mısır Parlamentosu'nda Turizm ve Sivil Havacılık Komitesi Vekili Temsilci Ahmed et-Tibi, İranlı turistlerin Mısır'a yapacağı gezilerin yeniden başlama vaktinin henüz bilinmediğini söyledi. Parlamentoya bu konuda herhangi bir bilgi ulaşmadığına da işaret etti.
Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, genel olarak turistik gezilerin insanlar arasındaki ilişkileri geliştirdiğini ve bakış açılarını yakınlaştırdığını belirten Tibi, “İranlı turistlerin, milyonlarca İranlı için tarihi ve manevi değeri temsil eden Âl el-Beyt türbeleri başta olmak üzere tarihi ve miras zenginliği dolayısıyla Mısır'ı ziyaret etmeye yönelik ciddi bir ilgisi var. Mısır ise turizmi canlandırmak istiyor. Komite, İranlı turistlerin Mısır gezilerinin sözleşmeleri veya düzenliliği hakkında herhangi bir ayrıntı edinmedi. Konuyla ilgili ciddi gelişmeler olması halinde en yakın toplantıda konunun komisyona sunulması muhtemel” ifadelerini kullandı.
İranlı yetkililer ve parlamenterler geçtiğimiz haftalarda Tahran ile Kahire arasındaki ilişkilerin 30 Mayıs'ta yeniden başlamasına yönelik adımlardan bahsetti. İran hükümet sözcüsü, İran lideri Ali Hamaney'in ilişkilerin yeniden başlamasını memnuniyetle karşıladığı açıklamalarının ardından Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin Dışişleri Bakanlığına Mısır ile ilişkileri pekiştirme yönünde gerekli önlemleri alması talimatını verdiğini söyledi.
İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan ise daha sonra yaptığı açıklamada, iki ülkenin Tahran ve Kahire'de çıkarlarını koruma ofisleri aracılığıyla iki taraf arasında doğrudan iletişim için resmi bir kanal olduğunu vurguladı. Kahire’deki İran İslam Cumhuriyeti'nin Çıkarlarını Koruma Ofisi, geçtiğimiz ay İran havayollarının Kahire'ye uçuş gerçekleştirmek için Mısırlı yetkililerden izin talebinde bulunacağını duyurmuştu. Öncesinde ise İran Sivil Havacılık Örgütü Başkanı Muhammed Bahaş, Tahran'ın İran ile Mısır arasında doğrudan uçuşlar düzenlemeye hazır olduğunu doğrulamıştı.
Mısır hükümeti, geçen Mart ayında, İranlı turistlerin dahil olmak üzere gelen dış yolcuların turizm hareketliliğini kolaylaştırmak için bir kolaylaştırma paketini onaylamıştı. Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanı Ahmed İsa, “Gelen İranlı turistler, belirli kontroller ve koşullar dahilinde Güney Sina'daki havalimanlarına vardıklarında vize alacaklar” açıklamalarında bulundu. İranlı turistlerin önceden Mısır tarafıyla seyahati koordine eden şirketlerin organize edeceği şekilde vize almaları şart koşuldu.
Bu gelişmeyi memnuniyetle karşılayan İran, Mısır'a turistik geziler düzenlemeye hazır olduğunu açıkladı. Ancak İran Kültürel Miras ve Turizm Bakanı İzzetullah Zergami, geçen ayın başlarında yaptığı açıklamada İran'dan Mısır'a grupça turist gezilerinin olmadığını doğruladı.
Mısır eski Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Mısır Dışişleri Konseyi üyesi Büyükelçi Raha Ahmed Hasan, İran'ın Mısır'a turist gezilerinin yeniden başlaması haberini iki taraf arasında daha fazla yakınlaşmaya doğru bir adım olarak değerlendirdi. Bu uçuşların yeniden başlamasının güvenlik açısından bir atılım olduğu, iki ülke arasındaki ilişkiler dosyasının yönetilmesinde siyasi rolün arttığı anlamına geldiğini açıkladı.
Şarku’l Avsat’a konuşan Hasan, “Kahire, İran ve Türkiye gibi ülkelerle ilişkilerini ekonomik ve siyasi taraflar arasında yönetme hususunda uzun yıllardır ayrışmayı sürdürmüştür. Bazı dönemlerde yaşanan siyasi gerilimlere rağmen, İran'ın Mısır'daki ekonomik yatırımları Türk muadillerine kıyasla sınırlı olsa da, ekonomik ilişkiler bu gerilimden etkilenmemiştir. Mısır'da İran’ın inanç turizmine yönelik vizelerin açılması kararı ve direkt uçuşların yeniden başlaması haberleri ikili ilişkilerin geliştirilmesi bağlamında takip edilebilir” açıklamalarında bulundu.
İran'ın Mısır'a turistik geziler düzenleme çabaları ilk değil; 2011-2013 yılları arasında da bu konuda girişimler başlamıştı. Ancak dönemin etkili Mısırlı şahsiyetleri ve güçleri tarafından katı bir itirazla karşılanmış, bu sebeple bu adımların atılması engellenmişti.
