Piramitler, Mısır medeniyetine yönelik iddiaları nasıl çürüttü?

Yapıların bulunduğu alanlardaki tarihi kanıtlar ve arkeolojik buluntular, firavunların mirasını kanıtlıyor

Piramitler, firavunlar için devasa mezarlar olarak inşa edildi ve son dinlenme yeri, güçlerinin ve ölümsüzlüklerinin sembolü olarak hizmet etti / Fotoğraf: AFP
Piramitler, firavunlar için devasa mezarlar olarak inşa edildi ve son dinlenme yeri, güçlerinin ve ölümsüzlüklerinin sembolü olarak hizmet etti / Fotoğraf: AFP
TT

Piramitler, Mısır medeniyetine yönelik iddiaları nasıl çürüttü?

Piramitler, firavunlar için devasa mezarlar olarak inşa edildi ve son dinlenme yeri, güçlerinin ve ölümsüzlüklerinin sembolü olarak hizmet etti / Fotoğraf: AFP
Piramitler, firavunlar için devasa mezarlar olarak inşa edildi ve son dinlenme yeri, güçlerinin ve ölümsüzlüklerinin sembolü olarak hizmet etti / Fotoğraf: AFP

Mısır uygarlığını soyma bakışına hakkında konuşulanlar oldukça geniş ve çok sayıda.

Ancak son zamanlarda, sosyal medyanın kullanımından dolayı, bu işletimin artmasıyla oyunların bir şekilde artması ve piramitler hakkında konuşmak yaygınlaştı.

Mısırlıların, en büyük sembolleri Büyük Piramit de dahil olmak üzere, eski piramitleri dışardan bazı gruplarla inşa ettiği yönergeleri, eski Mısır uygarlığıyla ilgili şüphelere neden oluyor.

Piramitleri bazen uzaylıların, bazen Ad kavminden Amalekliler'in yaptığı iddia ediliyor; bazen de Yahudilerin inşaatta parmağı olduğunu ileri sürülüyor.

Hatta öyle bir iddia var ki piramitleri, tüm Mısır medeniyetinin kendilerine ait olduğu iddia eden Afrosentrizm grubunun inşa ettiği dile getiriliyor.

Milattan önce 2630 ile 1530 yılları arasındaki dönem atfedilen piramitler, firavunlar için devasa mezarlar olarak inşa edildi ve "son dinlenme yeri", "güçlerinin ve ölümsüzlüklerinin simgesi" olarak hizmet etti.

Piramitleri inşa etmek için kullanılan yöntemlerin kesin olarak ne olduğu, arkeologlar ve tarihçiler arasında yaşanan tartışma konusu.

Ancak vasıflı işçilik, mühendislik danışmanlığı ve planlama planlamasının bir yöntemi kullanılarak inşa edildiğine inanılıyor.

Firavun ilgisi

Kahire Üniversitesi'nde arkeoloji uzmanı olan Ahmed Bedran, incelemeyle ilgili olarak şunları söyledi:

Eski Mısır uygarlığı, ölümden sonra diriliş ve ahiretin kesinlikle bulunduğu fikrine dayanmaktadır. Piramitler de dahil olmak üzere tüm yapıyla mezarlar inşa etmeye ve ikinci yaşamda ölüye mezarlık mezarlık mobilyalarını mumyalamaya ve inşa etmeye yönelik ilginin nedeni bu. başlangıç, gömü ilkeldi ve geliştirme geliştirildi.

Piramitlerin aniden ortaya çıkmadığını vurgulayan Bedran , bunun yerine Büyük Piramit'in inşasıyla parlaklığının zirvesine ulaştığına kadar çeşitli aşamalardan ve deneyimlerden geçtiğini  belirtti.

Bedran, açıklamalarına şöyle devam etti:

Böylece piramit inşa etme deneyleri, ünlü Basamaklı Piramit gibi teras şeklindeki mezarların kurulmasıyla başladı ve Dördüncü Hanedan'ın ateşlenmesiyle birlikte Kral Sneferu, Dahshur'da piramitler inşa etti.

Piramitlere dair ikinci meselesi, diğer insanlar piramidi inşa ettiğine dair safsatalar ortaya atılırken, "neden bu büyük yapıyı kendi medeniyetlerine ve gösterilerine tanık olması için kendi ülkelerinde inşa ettikleri ve neden ona atfedilecek başka bir ülkede bir etme inşa ettikleri" sorularına cevap verilmesi .

Bedran, bu hususta yaşadıklarını söyledi:

Kim piramidi Yahudilerin inşa edeceği iddia edecekse, onlardan çıkacak bilimsel yanıt, Yahudilerin Mısır'a piramidi inşa etme yayınları yaklaşık 1500 yıl sonra geldiklerinin tarihleri ​​olarak kanıtlandığı, yani Mısır'da o dönemde, piramitlerin inşa süresi boyunca hiç Yahudi yoktu.

Aynı bağlamdaki kimleri, kayıp kıta Atlantis 'in Sfenks'in altında olduğunu ve heykelin altında çeşitli kazılar olduğunu ve heykelden herhangi bir sana rastlanmadığını iddia etti.

En olası teori nedir?

Bilim insanları, piramidin nasıl inşa edildiğine ve genişlettiğine dair 2 milyon tahmin edilen bu devasa taşların nasıl yükseltildiğine dair farklı olasılıklar ortaya koydu.

Sınırsız sayıda işçiye ihtiyaç duyan bu büyüklükteki bir binanın inşaatı idari olarak nasıl organize edildi? 

Eski Mısırlıların piramidi inşa etme becerilerinden şüphe duyanlara cevap olarak, kesin olarak kabul edilebilecek deliller neler?

Eski eser uzmanı Bedran, bu soruları şu şekilde yanıtladı:

Büyük Piramit'in inşası, inşaat süresi boyunca çok sayıda işçinin katıldığı için ulusal proje fikrine bakıyordu. Sel döneminde, farklı illerden çiftçiler piramidin inşasına çalıştırılması zorlandı. Aileler, vergilerinden düşülmek üzere çalıştırmae içecek ve içecek gönderdi. Barınma, yeme-içme ve tedavi esasları en büyük ilgi ve özen bu işe çalıştırıldı. Çevrede ortopedi uzmanı olduğu kanıtlanan ve hastaların yaralarını tedavi eden bir ölüm mezarını, yemek hazırlamak için yerleri ve erzak almak için bir liman buldu.

"Piramit inşaatçılarının mezarları zaten var ve bu, piramitleri inşa edenlerin kölesi olduğu veya zorla çalıştırdıkları kişileri tamamen reddediyor" diyen Bedran, açıklamalarına şöyle devam etti:

Bu durumda, yapım hizmetlerinin sağlamasının olması söz konusu olmadığı gibi inşaattan ayrılmaktan sonra da uygun tanımlı yerlerinin olmasında bir çıkarları olmayacak. Aynı zamanda, en büyük papirüs kalıntıları araştırmalarından biri olan ve Vadi Ceref Papirüsü olarak bilinen papirüs, piramidi Mısırlıların inşa ettiğine dair kesin bir kanıt. Burası, Kızıldeniz'de bir liman ve papirüs, piramidi inşa eden gezici amirlerinden birinin günlüğü olduğunu düşündüren şeyler içeriyor. Taşların Tora'dan şantiyeye nasıl taşındığını anlatıyor ve zahmetli işlemlerle ilgili ayrıntılar hakkında bilgi veriyor. Bu, piramidi Mısırlıların inşa ettiğinin ve en üst düzeyde gördüğü entegre bir yönetim deposu var bilgisayarın kesin olarak açılması.

Arkeolog, " Piramidin inşasını geliştirmesi en olası teorinin, piramidin tepesine ulaşmak için yükselen eğimin, mucizevi bir şekilde gelen tüm mimari veya mühendislik ve astronomik ayrıntılar ihtimaline katılarak kullanılması" dedi .

Kayıp mumyaya ne oldu?

Mezarı 5 bin yıl boyunca bilim insanlarını şaşırtan ve en önemsemeyenler de dünyanın en önemli sit alanlarından biri olarak kabul edilen kral mezarı.

Piramidin içinde boş bir lahit bulunduğundan dolayı, bu büyük kalkan mumyasının nerede olduğunu kimse bilmiyor.

Mumya çalındı ​​mı, yoksa çalınmasın diye başka bir mezarlığa kamuflaj olarak mı gömüldü?

Ve hiç bir yerde gelmeyecek bir yerde mi ortaya çıkacak?

Aynı zamanda mühendislik, mimarlık ve astronomi bilimlerinde bir mucize sayılan Büyük Piramit'in yöneticisina ait şu anda Mısır Müzesi'nde bulunan 7,5 santimetrelik tek bir küçük heykel dışında hiçbir şeyin bulunmamış olması oldukça ironik.

Eski Mısır'ın birçok kralının aksine, söz konusu bu kralın büyük heykelleri keşfedilmedi.

Mısır antikaları araştırmacısı ve Mısır Arkeologlar Birliği üyesi Ali Ebu Dishish, bu konudaki şu açıklamalarda bulundu:

Kral Keops'un doğrulanmış tek heykelinin fildişinden ölümü ve Abidos'ta yaşadığını söyledi. Bu, hükümranlığı sırasında, mevcut koşulların iyi olmasına ve refaha rağmen, neden diğer krallar gibi devasa heykellerinin onları bir araya getirmesini sağlıyor.

Ancak bu bölümleri birden fazla olasılık var ve bunları doğrulayacak bir kanıt olmadığı için hepsi de varsayımlar değerlendiriliyor. Khufu'nun o dönemde inşa edilen ve devam eden veya idamla yıkılan heykelleri olabilir veya bunlar yeniden kullanılabilir.

Keops'un heykelleri, kazı dosyalarının devam etmesiyle bir gün bulunabilir. Belki de heykel yapmakla pek ilgilenmemiş ve tüm enerjisini ve elde ettiği piramidi inşa etmeye yöneltmiş olabilir, çünkü bunların hiçbiri şu ana kadar kanıtlanmamış araştırmalardır.

Dishish, açıklamalarına şöyle devam etti:

Ordu komutanı Rahotep'in Keops dönemindeki heykelleri var. Mısır Müzesi'nde bulunan Rahotep ve Nofret'in heykeli olarak bilinen ve kendisini ve eşini temsil eden büyük bir heykel de bunlardan biri.

Ebu Dishish, ral Keops'un kendisiyle de arkeologları şaşırttığını, çünkü adının Büyük Piramit'in içinde bir kartuşta bulunmadığını dışında kendisinden pek bahsetmediğini ve kendisine atfedilen çok fazla iz bulamadığını  belirtti.

Arkeolojik planlama

Kültür Yüksek Konseyi, Tarih ve Eski Eserler Komitesi üyesi ve Mısır Medeniyetini Savunma Kampanyası Başkanı Abdurrahim Reyhan da gördüklerini söyledi:

Mısır uygarlığının maruz kaldığı yoğun kampanyalar, onları organize ve bir şekilde yanıt verebilmek için bilimsel bir gerektirmekte. Ancak olan şu ki, bir saldırıyı açığa çıkaran yapılar, genellikle uydu kanalları ve sosyal medya aracılığıyla yayılan aceleci yanıtlar oluyor. Bu durumdaki konu bilimsel bir şekilde çürütülmüyor. Ancak asıl mesele olmayan meseleler için baskı yapılabiliyor. Örneğin, son Kleopatra filminin krizi, siyah ten almayı reddetmeye odaklanmıştı. Ancak ana mesele bu değil, konu daha çok meydan okunan Mısır yetkisi ve yapısı ile ilgili.

Reyhan, Mısır insanlarını bu şekilde bilinçlendirmek ve her bölgedeki insanlarla eski eserler arasında bir ilişki oluşturma bu mirası koruma değeri ve önemini anlamaları için kullanılmasının önemi vurguladı.

Independent Arabia, Independent Türkçe



Maliki, Irak Başbakanlık yarışında çekilmenin eşiğinde

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)
TT

Maliki, Irak Başbakanlık yarışında çekilmenin eşiğinde

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)
Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ve fotoğrafta solunda Nuri el-Maliki (AFP)

Irak’ta Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki’nin üçüncü kez başbakanlık koltuğuna oturma ihtimali, artan Amerikan baskısı ve Koordinasyon Çerçevesi içindeki derinleşen bölünmeler nedeniyle giderek zayıflıyor. Buna karşılık Kürt tarafı, cumhurbaşkanlığı makamının akıbetinin, bir sonraki başbakanın ismi netleşmeden karara bağlanamayacağı görüşünde.

Koordinasyon Çerçevesi’nden üst düzey bir kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Nuri el-Maliki’nin üçüncü dönem şansı ciddi biçimde geriliyor” dedi. Kaynağa göre Maliki’nin adaylıkta ısrarı, “fiilen yeniden başbakan olmak istemesinden ziyade, Muhammed Şiya es-Sudani’nin bu makama gelmesini engelleme” amacını taşıyor.

İsminin açıklanmasını istemeyen kaynak, Sudani’nin daha önce Maliki lehine geri adım attığını, bunun karşılığında ise Maliki’nin hükümet kuramaması hâlinde kendisini destekleyeceği yönünde bir taahhütte bulunduğunu, Maliki’nin bugün bu durumu siyasi bir koz olarak kullanmaya çalıştığını belirtti. Kaynak, Kanun Devleti Koalisyonu liderinin, kazanamasa bile “alternatif adayın belirlenmesinde etkili bir söz sahibi olmak” istediğini vurguladı.

cfgthy
Bağdat’ta ABD Büyükelçiliği yakınında Maliki’ye destek amacıyla düzenlenen gösteride, Maliki taraftarları (DPA)

Aynı kaynak, Maliki’nin adaylığına karşı olduğu yönündeki Amerikan mesajlarının, resmi adaylık açıklamasından önce bile Koordinasyon Çerçevesi içindeki herkes tarafından bilindiğini ifade etti.

Maliki, televizyon röportajında, Sudani’nin destek karşılığında kendisinden herhangi bir güvence talep etmediğini savunarak, başbakanlıktan çekilme kararının Sudani’ye ait olduğunu ve bunun kendisini şaşırttığını söyledi.

Koordinasyon Çerçevesi’nin Kürdistan çıkarması

Bu gelişmelerle eş zamanlı olarak, Muhammed Şiya es-Sudani başkanlığında ve Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri ile El-Esas İttifakı Başkanı Muhsin el-Mandalavi’nin de yer aldığı Koordinasyon Çerçevesi heyetinin Erbil ve Süleymaniye’ye yaptığı ziyaret, cumhurbaşkanlığı dosyasında Kürt tutumunu yumuşatmayı başaramadı.

Siyasi kaynaklara göre heyet, cumhurbaşkanlığıyla ilgili tek bir krizi çözmek için gitti, ancak Kürt bakış açısıyla birbirine bağlı iki krizle — cumhurbaşkanlığı ve başbakanlık — geri döndü. Kürtler , “Şii siyasi liderliğin başbakanlık makamını fiilen belirlediği” kanaatine varmış durumda.

Kaynaklar, Erbil ve Süleymaniye’de Kürt tarafının tek bir tutum ortaya koyduğunu; bunun da, özellikle ABD baskısının arttığı bir ortamda, başbakanın ismi netleşmeden cumhurbaşkanlığı meselesinin karara bağlanamayacağı yönünde olduğunu aktardı. Bu baskılar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Maliki’nin başbakan olarak atanmasının sonuçlarına dair uyarı içeren paylaşımının ardından daha da belirginleşti.

Kürt partiler, ABD ile doğrudan bir cepheleşmenin ön safında yer almaktan endişe ediyor. Bu kaygılar, yeni ABD özel temsilcisinin Bağdat’ı ziyaret ederek geçici hükümet başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani ile görüşmesi ve Trump’ın paylaşımından bir gün sonra Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesud Barzani ile telefon görüşmesi yapmasıyla daha da arttı.

İki günlük süre ve Kürt belirsizliği

Heyetin Bağdat’a dönüşünün ardından Koordinasyon Çerçevesi, Kürtlere cumhurbaşkanı adayları konusunda tutumlarını netleştirmeleri için iki günlük ek süre tanıma kararı aldı. Aksi hâlde “parlamenter çoğunluk” seçeneğine gidilebileceği, bunun da Kürt partilerden birinin bu makamı kaybetmesine yol açabileceği belirtiliyor.

Buna karşılık Kürt siyasi ve medya söylemi giderek daha muğlak bir hâl aldı. Kürdistan Demokrat Partisi ile Kürdistan Yurtseverler Birliği, cumhurbaşkanlığı makamının “sabit bir Kürt hakkı” olduğu görüşünde ısrar ediyor.

Irak Meclisi İkinci Başkan Yardımcısı ve Kürdistan Demokrat Partisi yöneticilerinden Ferhad Etruşi, partisinde cumhurbaşkanlığı konusunda herhangi bir görüş ayrılığı olduğu iddialarını reddederek, medyada yer alan haberleri “gerçeklikten uzak” olarak niteledi. Etruşi, Kürdistan liderliği ve Mesud Barzani’den çıkacak her karara bağlı kalacaklarını ve bunun kamu yararına hizmet edeceğini vurguladı.

Maliki, Koordinasyon Çerçevesi’ni zorluyor

Siyasi kulislerde, Maliki’nin son televizyon açıklamalarının Koordinasyon Çerçevesi içinde dengeleri yeniden sarstığı ve “çelişkili ve dağınık” bir tablo yarattığı belirtiliyor. Bazı çerçeve bileşenleri Trump’ın paylaşımını küçümsemeye ve bunun “satın alınmış” ya da “Irak içinden yazılmış” olabileceğini öne sürmeye çalışsa da, çerçeve içindeki kaynaklara göre asıl zarar, dış baskılardan ziyade Maliki’nin kendi açıklamalarından kaynaklandı.

sdfvgthy
Nuri el-Maliki (Reuters)

Dikkat çekici bir gelişme olarak Bloomberg, Washington’un Maliki’nin başbakan olması hâlinde, İran’a yakınlığı gerekçesiyle Irak’ın petrol ihracat gelirlerine erişimini kısıtlayabileceği uyarısını Iraklı yetkililere ilettiğini bildirdi. Bu uyarının, geçen hafta Türkiye’de Irak Merkez Bankası Başkanı Ali el-Allak ile üst düzey Amerikalı yetkililer arasında yapılan bir toplantıda iletildiği, bunun Trump’ın “Iraklı siyasetçiler Maliki’yi seçemez” ifadeleriyle eş zamanlı olduğu aktarıldı.

Buna karşılık İran’a yakın kaynaklar, Tahran’ın Irak’taki müttefiklerine Trump’ın baskılarına direnme çağrısı yaptığını, İran lideri Ali Hamaney’in geçen ay Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani’yi Bağdat’a Maliki’nin adaylığı dolayısıyla bir tebrik mesajıyla gönderdiğini ve bunun Washington’da rahatsızlık yarattığını belirtti.

“Şartlı olarak çekilmeye hazırım”

Maliki ise televizyon röportajında, Koordinasyon Çerçevesi’nin çoğunluğunun talep etmesi hâlinde adaylıktan çekilmeye hazır olduğunu söyledi ve adaylığının Irak’a Amerikan yaptırımları getireceği iddiasını reddetti. Adaylığın “tamamen Irak’a ait bir mesele” olduğunu savunan Maliki, ABD Başkanı’nın iç ve dış aktörler tarafından “yanıltıldığını” ileri sürdü; söz konusu paylaşımın “muhtemelen Irak içinden yazıldığını” iddia etti.

Siyasi tıkanıklığın sürmesiyle birlikte, Irak’ta başbakanlık mücadelesinin, dış baskılar ile iç hesapların kesiştiği bir zeminde daha da karmaşık hâle gelmesi bekleniyor. Özellikle Şii siyasi blok içindeki uzlaşma ihtimalinin zayıflaması, süreci daha da belirsiz kılıyor.


İsrail'in Gazze'nin çeşitli bölgelerine düzenlediği bombardımanda 17 Filistinli öldü, en az 40 kişi yaralı

Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında çocuklar çadırların ve geçici barınakların önünden geçiyor, (AFP)
Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında çocuklar çadırların ve geçici barınakların önünden geçiyor, (AFP)
TT

İsrail'in Gazze'nin çeşitli bölgelerine düzenlediği bombardımanda 17 Filistinli öldü, en az 40 kişi yaralı

Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında çocuklar çadırların ve geçici barınakların önünden geçiyor, (AFP)
Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında çocuklar çadırların ve geçici barınakların önünden geçiyor, (AFP)

Gazze Şeridindeki Sivil Savunma'ya göre, bugün İsrail ordusunun Gazze'nin çeşitli bölgelerine düzenlediği bombardımanda 17 Filistinli öldü, çok sayıda Filistinli ise yaralandı. İsrail ordusu ise bir subayının silahlı saldırı sonucu yaralanmasına karşılık olarak "hassas" vuruşlar yapıldığını belirtti.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Gazze Şeridi Sivil Savunma Sözcüsü Muhammed Basal, "İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik hava ve topçu bombardımanı sonucu ilk belirlemelere göre, aralarında çok sayıda çocuk, bir bebek ve çok sayıda kadının da bulunduğu 17 şehit ve 40'tan fazla yaralı " olduğunu bildirdi.

Filistin Haber Ajansı (WAFA), tıbbi kaynaklara dayanarak, Gazze şehrinin doğusundaki Zeytun ve Tuffah mahallelerinde İsrail ordusunun vatandaşların çadırlarına yönelik topçu bombardımanı sonucu, aralarında bir çocuğun da bulunduğu 9 vatandaşın öldüğünü ve birçok kişinin de yaralandığını bildirdi.

Haberde, Han Yunus şehrinin güneyindeki Kizan Raşvan bölgesinde yerinden edilmiş kişilerin çadırlarını hedef alan topçu bombardımanı sonucunda 3 Filistinlinin öldüğü ve birçok Filistinli’nin ise yaralandığı bildirildi.

Ekim ayında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasından bu yana 530'dan fazla Filistinlinin öldürüldüğü ve bin 460'tan fazla kişinin de yaralandığını belirtildi.

Filistin kaynaklarına göre, İsrail yetkilileri bugün yaralı ve hasta Filistinlilerden oluşan üçüncü grubun Refah kara sınır kapısından geçiş düzenlemelerini iptal etti.

Filistin Kızılayı sözcüsü Raid el-Nims, Alman Basın Ajansı'na (DPA) yaptığı açıklamada, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri tırmanışıyla eş zamanlı olarak, Hamas'ın ateşkes anlaşmasını ihlal ettiği bahanesiyle, bugün Rafah kara sınır kapısından hasta ve yaralıların geçişi için planlanan geçiş koordinasyonunun iptal edildiği konusunda bilgilendirildiklerini söyledi.

Refah sınır kapısından geçiş yapacak hastalar ve yaralılar için yapılan geçiş düzenlemeleri iptal edildi

Gazze Şeridi'nin merkezindeki Bureyc mülteci kampında çocuklar çadırların ve geçici barınakların önünden geçiyor, (AFP)

Gazze: “Al-Sharq Al-Awsat”

Gazze Şeridindeki Sivil Savunma'ya göre, bugün İsrail ordusunun Gazze'nin çeşitli bölgelerine düzenlediği bombardımanda 17 Filistinli öldü, çok sayıda Filistinli ise yaralandı. İsrail ordusu ise bir subayının silahlı saldırı sonucu yaralanmasına karşılık olarak "hassas" vuruşlar yapıldığını belirtti.

Şarku'l Avsat'ın AFP'den aktardığına göre Gazze Şeridi Sivil Savunma Sözcüsü Muhammed Basal, "İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik hava ve topçu bombardımanı sonucu ilk belirlemelere göre, aralarında çok sayıda çocuk, bir bebek ve çok sayıda kadının da bulunduğu 17 şehit ve 40'tan fazla yaralı " olduğunu bildirdi.

Filistin Haber Ajansı (WAFA), tıbbi kaynaklara dayanarak, Gazze şehrinin doğusundaki Zeytun ve Tuffah mahallelerinde İsrail ordusunun vatandaşların çadırlarına yönelik topçu bombardımanı sonucu, aralarında bir çocuğun da bulunduğu 9 vatandaşın öldüğünü ve birçok kişinin de yaralandığını bildirdi.

Haberde, Han Yunus şehrinin güneyindeki Kizan Raşvan bölgesinde yerinden edilmiş kişilerin çadırlarını hedef alan topçu bombardımanı sonucunda 3 Filistinlinin öldüğü ve birçok Filistinli’nin ise yaralandığı bildirildi.

Ekim ayında yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasından bu yana 530'dan fazla Filistinlinin öldürüldüğü ve bin 460'tan fazla kişinin de yaralandığını belirtildi.

Filistin kaynaklarına göre, İsrail yetkilileri bugün yaralı ve hasta Filistinlilerden oluşan üçüncü grubun Refah kara sınır kapısından geçiş düzenlemelerini iptal etti.

Filistin Kızılayı sözcüsü Raid el-Nims, Alman Basın Ajansı'na (DPA) yaptığı açıklamada, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri tırmanışıyla eş zamanlı olarak, Hamas'ın ateşkes anlaşmasını ihlal ettiği bahanesiyle, bugün Rafah kara sınır kapısından hasta ve yaralıların geçişi için planlanan geçiş koordinasyonunun iptal edildiği konusunda bilgilendirildiklerini söyledi.


Epstein dosyaları, dondurulmuş Libya varlıkları konusunu yeniden gündeme getirdi

Libya parlamentosunun dondurulmuş fonlar dosyasıyla ilgilenen komitesi, geçtiğimiz ocak ayında Yunanistan Parlamentosu Savunma Komitesi Başkanı’yla bir görüşme gerçekleştirdi. (Temsilciler Meclisi)
Libya parlamentosunun dondurulmuş fonlar dosyasıyla ilgilenen komitesi, geçtiğimiz ocak ayında Yunanistan Parlamentosu Savunma Komitesi Başkanı’yla bir görüşme gerçekleştirdi. (Temsilciler Meclisi)
TT

Epstein dosyaları, dondurulmuş Libya varlıkları konusunu yeniden gündeme getirdi

Libya parlamentosunun dondurulmuş fonlar dosyasıyla ilgilenen komitesi, geçtiğimiz ocak ayında Yunanistan Parlamentosu Savunma Komitesi Başkanı’yla bir görüşme gerçekleştirdi. (Temsilciler Meclisi)
Libya parlamentosunun dondurulmuş fonlar dosyasıyla ilgilenen komitesi, geçtiğimiz ocak ayında Yunanistan Parlamentosu Savunma Komitesi Başkanı’yla bir görüşme gerçekleştirdi. (Temsilciler Meclisi)

Dondurulmuş Libya varlıkları dosyası, ABD Adalet Bakanlığı’nın cinsel istismar suçlarından hüküm giymiş Amerikalı iş insanı Jeffrey Epstein’e ilişkin yeni bir belge grubunu yayımlamasının ardından yeniden gündeme geldi.

Söz konusu dosyalarda Libya’ya ilişkin yer alan iddialar, Libyalılar arasında endişe ve soru işaretlerine yol açtı. Belgelerde, Epstein’in Temmuz 2011’de, İngiliz ve İsrail istihbarat servislerinin desteğiyle, ülke dışında bulunan ve dondurulmuş durumdaki Libya varlıklarını hedef almaya çalıştığı öne sürüldü.

Ancak Libya Ulusal Geçiş Konseyi’nin eski Başkan Yardımcısı Abdulhafız Goga, bu iddiaları yalanladı. Goga, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Bu iddiaların kesinlikle hiçbir doğruluk payı yok. Söz konusu fonlar uluslararası mali mekanizmalar çerçevesinde yönetiliyordu” dedi. Gündeme gelen bilgileri ‘yalnızca değerlendirme ve tahminlerden ibaret’ olarak nitelendiren Goga, bunların ‘herhangi bir kesinlik ifade etmediğini’ vurguladı.

Söz konusu dönemde Libya’daki en üst düzey ikinci yetkili olan Goga, bu tür sızıntıların amacının ‘zaten istikrarsız olan Libya’daki durumu daha da karmaşık hale getirmek’ olduğunu ifade etti.

zcdfrgt
Libya Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, geçtiğimiz aralık ayında Libya Yatırım Otoritesi (LIA) Mütevelli Heyeti ile yaptığı toplantıda (Libya Yatırım Otoritesi sayfası)

Libya’ya ait yurt dışındaki varlıklar, 2011 yılında merhum lider Muammer Kaddafi yönetimine karşı başlatılan ‘devrimin’ ardından, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin 1970 ve 1973 sayılı kararları uyarınca dondurulmuştu. Bu kapsamda, küresel bankalara dağılmış mevduatlar, egemen fonlar ve mali yatırımlardan oluşan varlıkların toplamının yaklaşık 200 milyar dolar olduğu belirtilirken, eski Başkanlık Konseyi bu tutarın yaklaşık 67 milyar dolara gerilediğini açıklamıştı.

Ancak Epstein dosyalarının yayımlanmasının ardından bu varlıklara ilişkin endişeler yeniden gündeme geldi. Bu endişeleri dile getiren isimlerden biri olan, Dış Yatırımlar ve Uzun Vadeli Portföy Şirketi’nin eski başkanı Dr. Halid ez-Zentuti, söz konusu iddiaların ve benzeri girişimlerin yaşanmış olabileceğini dışlamadığını belirterek, ‘2011’den bu yana varlıkları hedef alan tekrarlayan girişimler bulunduğuna’ dikkat çekti.

Zentuti, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Afrika ülkeleri başta olmak üzere çeşitli ülkelerde Libya’ya ait yatırım kuruluşlarına bağlı varlık ve gayrimenkullerin müsaderesine yönelik davalar söz konusu. Ayrıca Avrupa mahkemelerinde, aralarında Avrupa’daki kraliyet ailelerinin de bulunduğu aileler tarafından açılan asılsız davalara dayanan yargı kararları bulunuyor” dedi.

Zentuti, “Libya’daki kırılgan durum, siyasi bölünmüşlük ve ilgili kurumların etkin denetim eksikliği, dondurulmuş Libya varlıklarının hedef alınması için elverişli bir ortam yarattı. Bu durum, bazı tarafları, şirketleri ve devletleri bu fonlardan pay almaya teşvik etti” değerlendirmesinde bulundu. Zentuti ayrıca, Libya içindeki bazı çevrelerin, komisyon ya da rüşvet karşılığında sahte bilgi ve belgeler sunarak bu sürece zımnen dahil olmuş olabileceğini de dile getirdi.

Epstein dosyalarında yer alan mesajlara göre, daha önce İngiliz istihbaratı ve İsrail’in Mossad teşkilatında görev yapmış bazı kişilerin, uluslararası hukuk bürolarıyla yapılan görüşmeler kapsamında, dondurulmuş Libya varlıklarının tespit edilmesi ve geri alınması konusunda yardım sunmaya hazır oldukları ifade edildi.

Libya’ya ait dondurulmuş fonlar, 2011’den bu yana Avrupa’da çeşitli girişimlere konu oldu. Bunların son örneği, geçen yıl Birleşik Krallık Lordlar Kamarası’nda İrlanda Cumhuriyet Ordusu (IRA) mağdurlarına tazminat ödenmesine yönelik tartışmalar olurken, daha önce de Belçika’da Euroclear Bank’ta bulunan yaklaşık 15 milyar euronun üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması için yıllar süren hukuki süreçler yaşanmış ve bu süreçlerde kraliyet ailesinin de rol oynadığı belirtilmişti.

sdf
Trablus'taki Libya Yatırım Otoritesi (LIA) Genel Merkezi (LIA resmi internet sitesi)

Medyada Epstein dosyaları olarak anılan belgelerle ilgili tartışmalar, Libya’da biri batıda Abdulhamid Dibeybe liderliğindeki Ulusal Birlik Hükümeti (UBH), diğeri ise doğu ve güneyin bazı kesimlerini kontrol eden ve Parlamento tarafından desteklenen Usame Hammad hükümeti olmak üzere iki yönetim arasındaki kronik bölünmüşlük ortamında gündeme geldi. Bu durumun, yurt dışındaki dondurulmuş Libya varlıkları dosyasına olumsuz yansıdığı değerlendiriliyor.

Dondurulmuş fonlara yönelik endişelerin artması üzerine UBH geçen yıl, bazı yatırımların süregelen savaşlar nedeniyle durduğu gerekçesiyle tazminat talep eden davaların tespit edilmesinin ardından, çeşitli ülkelerle iş birliği içinde bu varlıkları takip etmek üzere bir hukuk komitesi oluşturdu. Aynı zamanda bir Libya parlamento komitesinin de dosyayı ele almak üzere Batılı ülkelere ziyaretlerini yoğunlaştırdığı belirtildi.

Libyalı siyasi analist Hüsam Feniş, Epstein dosyalarını, yurt dışındaki dondurulmuş Libya varlıklarını hedef alan ve ‘Libyalıların elinde kalan son siper’ olarak gördüğü bu fonlara yönelik gerçek ve süreklilik arz eden girişimler olarak değerlendirdi.

Şarku’l Avsat’a konuşan Feniş, siyasi bölünmüşlüğün sürmesinin, bu varlıklarla oynanması ve dış müdahalelere açık hale gelmesi riskini artıracağını öngörerek, parçalanmış bir devlet yapısında, fonları korumaya yönelik komitelerin bireysel çabalarının etkisiz kalabileceğine dikkat çekti.

Kurumların birleştirilmesine kadar geçen süreçte Zentuti, BM Güvenlik Konseyi’nin Libya varlıklarının hukuki olarak korunmasına bağlı kalması gerektiğini vurgulayarak, bu fonların, açık bir yetkilendirme ve uluslararası standartlar çerçevesinde, uzman uluslararası şirketler aracılığıyla yönetilmesi ve değerlendirilmesine izin verilmesi çağrısında bulundu. Zentuti, bunun fonların büyütülmesi ve küresel mali riskler, enflasyon ve değer kaybına karşı korunması için gerekli olduğunu ifade etti.

Öte yandan, Euronews’in internet sitesinde yer verdiği Jeffrey Epstein belgeleri, Temmuz 2011 tarihli bir e-postayı da ortaya koydu. Epstein’in ortaklarından biri tarafından gönderilen mesajda, Libya’daki karışıklıktan yararlanılarak Batılı ülkelerde dondurulan Libya varlıklarının geri alınmasına yönelik planlara işaret edildi. Belgelerde, söz konusu varlıkların tutarının yaklaşık 80 milyar dolar olduğu, bunun 32,4 milyar dolarının ABD’de bulunduğu, gerçek değerinin ise bu rakamın üç ya da dört katına ulaşabileceği öne sürüldü.