Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasındaki çatışmanın güneye doğru genişlemesinden endişe ediliyor

El-Cezire eyaletinde sıkı güvenlik önlemleri alınırken Vad Medeni şehrine de saldırı tehdidi arttı.

Omdurman'da çatışmalar şiddetlenmeye devam ediyor. (AFP)
Omdurman'da çatışmalar şiddetlenmeye devam ediyor. (AFP)
TT

Sudan ordusu ile Hızlı Destek Kuvvetleri arasındaki çatışmanın güneye doğru genişlemesinden endişe ediliyor

Omdurman'da çatışmalar şiddetlenmeye devam ediyor. (AFP)
Omdurman'da çatışmalar şiddetlenmeye devam ediyor. (AFP)

Sudan’da çarşamba günü, özellikle el-Cezire eyaletinin başkenti Vad Medeni şehri de dahil olmak üzere doğu ve güney bölgelerindeki vatandaşların endişelerinin artmasına neden olan şiddete tanık olundu. Vatandaşlar, Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) orduyla çatışmayı güneye doğru genişletme ve devleti hedef alma olasılığı hakkında çıkan söylentiler nedeniyle korkuya kapıldı.

Bölge, Sudan Kalkanı Kuvvetleri Komutanı Ebu Akile Keykil'in kuvvetleriyle beraber HDK’ya katıldığını açıklaması ve ardından destek girişimlerine ilişkin bilgilerin yayılmasıyla dramatik gelişmelere sahne oldu. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre orduya ait savaş uçakları, Batana bölgesinde silah ve teçhizat yüklü çok sayıda kamyonu imha etti.

Batana bölgesinden geldiğini söylediği bir paramiliter milis grubuna liderlik eden Keykil, nisan ayı ortasında savaş patlak vermeden önce bölgeyi savunmak için orduya desteğini ilan etti. Bu durum, orduyu destekleyenler ve eski rejim destekçileri tarafından memnuniyetle karşılandı. Ancak şimdi Sudan Kalkanı Kuvvetleri herkesi şaşırtan bir hamle yaparak HDK güçlerine katılacağını ve HDK Komutanı Korgeneral Muhammed Hamdan Daklu’yu (Hamideti) desteklediğini duyurarak en azından el-Cezire’nin doğusuna kadar savaşın ilerleme olasılığını güçlendirdi.

efrg
Sudan ordusu askeri hareketliliğini artırdı. (AFP)

Keykil, geçen hafta yayılan bir videoda, Sudan etnik yelpazesinin tüm renklerini barındıran kuvvetlerinin, HDK’ye katılacağını söyledi. Keykil, kendisine sadık bir grup savaşçının ortasında HDK üniforması giyerek HDK’nin de bir ‘ulusal ordu’ olduğunu iddia etti. HDK’nin ırkçı bir güç olduğunu, Çadlılar ve Nijeryalıları içerdiği iddialarını reddeden Keykil “Gerçek şu ki HDK lideri Çadlı veya Nijeryalı olsaydı, Sudan Egemenlik Konseyi Başkan Yardımcılığı pozisyonuna gelemezdi” dedi.

Bu arada el-Cezire eyaleti yetkilileri sıkı güvenlik önlemleri aldı ve ordu güçleri kontrol noktalarını artırdı. Eyalette, ulaşım araçlarının hareketini kısıtlama ve gece saat on birden sonra dükkân ve pazarları kapatma kararı alındı. Vad Medeni kentindeki güvenlik yetkilileri de HDK’den sızanlara olası bir kılıf oluşturabilecekleri korkusuyla özellikle sokak satıcıları ve çaycılara karşı operasyonlar başlattı. Yetkililer, el-Cezire eyaletinin doğusundaki Tambul kentindeki şüphelilerle beraber başkent Vad Medeni’ye yaklaşık 50 km uzaklıktaki Hasahisa kentinde sızma girişiminde bulunanların tutuklandığını bildirdi.

scdfwer
Vad Medeni kentinde gündelik hayat normal seyrinde devam etse de endişe artıyor. (AFP)

Güneye doğru ilerleyen HDK, kontrol noktalarını Mavi Nil'in batı yakasından el-Cezire eyaletinin yaklaşık 40 km içindeki Nuba bölgesine kadar genişletti. Doğu yakasına paralel yoldaki Hilela bölgesi ise ordu için son kontrol noktası haline geldi.

El-Cezire eyaletinin Vad Medeni şehrindeki güvenlik yetkilileri sert tavır alarak orduyu desteklemeyen tüm faaliyetleri engelliyorlar. Geçtiğimiz cumartesi günü de savaşın durması için protesto yapan bir girişimi engellediler. Zira bu tarz girişimler bir güvenlik tehdidi olarak görülüyor. Gruba, ordu lehine olmayan hiçbir faaliyete izin verilmeyeceği bildirilirken, eyalet valisi dün akşam saat 11’de pazarları kapatarak sınırlı bir sokağa çıkma yasağı ilan etti.

Halkın orduyla birlikte savaşma konusundaki teyakkuz hali giderek artarken Sudan resmi haber ajansı SUNA, el-Cezire’nin doğusundaki Batana bölgesinin eğitim kamplarındaki 10 bin savaşçının, yine el-Cezirenin batısındaki el-Menakil bölgesinden de beş bin kişinin seferber olduğunu duyurdu. El-Cezire Valisi İsmail Ivadullah el-Akib geçen hafta Birinci Piyade Tümeni Komutanı Bud Madani'ye hitaben yaptığı konuşmada “Ordunun destek konvoyları, halkın orduyla bütünleşmesini temsil ediyor” dedi.



Iraklı gruplar Maliki'yi “yeniden” başbakanlık yarışına soktu

Bağdat'ın göbeğinde grubun bayrağını taşıyan Hizbullah Tugayları üyeleri (AFP)
Bağdat'ın göbeğinde grubun bayrağını taşıyan Hizbullah Tugayları üyeleri (AFP)
TT

Iraklı gruplar Maliki'yi “yeniden” başbakanlık yarışına soktu

Bağdat'ın göbeğinde grubun bayrağını taşıyan Hizbullah Tugayları üyeleri (AFP)
Bağdat'ın göbeğinde grubun bayrağını taşıyan Hizbullah Tugayları üyeleri (AFP)

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) yurtdışı kolu Kudüs Tugayı’nın komutanı İsmail Kaani'nin Bağdat'a bir ziyarette bulunduğunun açıklanmasının ardından, (Şii) Koordinasyon Çerçevesi güçlerinin Irak hükümetini kurmak üzere adayını belirleme girişimleri yeniden başladığı yere döndü. Öte yandan ABD Özel Temsilcisi Tom Barrack'ın bugün Bağdat'ı ziyaret etmesi bekleniyor.

Kaani'nin Bağdat'tan ayrılmasının ve Hesap Verebilirlik ve Adalet Komisyonu Başkanı Basim el-Bedri'nin hükümeti kurma şansının azalmasının ardından, Hizbullah Tugayları bir bildiri yayınlayarak Koordinasyon Çerçevesi’ni ‘üzerinde mutabık kalınan adaydan’ vazgeçip eski Başbakan Nuri el-Maliki ya da mevcut Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani'yi seçmeye çağırdı.

Bildiri, Maliki'ye hükümet kurma umudunu geri verdi. Çünkü bildiride Maliki’nin ABD'nin ‘vetosuna’ rağmen Iraklı gruplar (ve dolayısıyla Tahran) tarafından desteklendiği belirtildi. Öte yandan Bağdat'taki gözlemciler, Washington'ın Başbakan Sudani’ye yönelik ‘eleştirilere’ rağmen onu destekleyeceğini tahmin ediyor.

Birçok siyasi gözlemcinin görüşüne göre sona eren İran ziyareti ve beklenen ABD ziyareti, Irak'ta önümüzdeki dönemin çizgilerini belirlemede belirleyici olacak.


Lübnan, ateşkesin uzatılması için Washington'un müdahalesini istedi

Lübnan'ın güneyindeki Tayr False köyünde yerinden edilmiş insanlar, dün evlerine dönerken yıkılmış bir köprüden geçiyorlar (AP)
Lübnan'ın güneyindeki Tayr False köyünde yerinden edilmiş insanlar, dün evlerine dönerken yıkılmış bir köprüden geçiyorlar (AP)
TT

Lübnan, ateşkesin uzatılması için Washington'un müdahalesini istedi

Lübnan'ın güneyindeki Tayr False köyünde yerinden edilmiş insanlar, dün evlerine dönerken yıkılmış bir köprüden geçiyorlar (AP)
Lübnan'ın güneyindeki Tayr False köyünde yerinden edilmiş insanlar, dün evlerine dönerken yıkılmış bir köprüden geçiyorlar (AP)

Şarku’l Avsat’a konuşan bir bakanlık kaynağı, Lübnan’ın, İsrail ile «Hizbullah» arasında doğrudan müzakerelerin “çatışma altında” yürütülmemesi için ateşkesin uzatılması amacıyla Washington’dan müdahale etmesini istediğini açıkladı.

Kaynağa göre, ABD’nin Lübnan Büyükelçisi Michel Issa’nın cumartesi gecesi Beyrut’a dönmesi, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’ın ateşkesin uzatılması yönündeki talebine ABD yönetiminin ne ölçüde yanıt vereceğinin test edilmesine imkân sağlıyor. Ateşkesin, Donald Trump tarafından sağlandığı ve güçlendirilip kalıcı hâle getirilmesine fırsat tanımak amacıyla uzatılmasının istendiği belirtiliyor. Aksi takdirde, İsrail ile Hizbullah arasında karşılıklı tehditlerin sürmesi nedeniyle ateşkesin kırılgan olmaya devam edecek.

Kaynak ayrıca, İsrail ile Hizbullah arasındaki karşılıklı tehditlerin hem güney Lübnan’daki halkı hem de Cumhurbaşkanı Avn’ı endişelendirdiğini belirtti. Güneyin yeni bir çatışmaya girmesinin, müzakerelerin sakin bir ortamda başlatılabilmesi için hazırlanmakta olan Lübnan belgesine yönelik çalışmalara zarar vereceğini vurguladı.


İsrail ordusu: Ateşkes öncesinde Bint Cubeyl’e düzenlenen hava saldırısında bir Hizbullah komutanı öldürüldü

Güney Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarında ağır hasar gören bölgenin genel görünümü (DPA)
Güney Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarında ağır hasar gören bölgenin genel görünümü (DPA)
TT

İsrail ordusu: Ateşkes öncesinde Bint Cubeyl’e düzenlenen hava saldırısında bir Hizbullah komutanı öldürüldü

Güney Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarında ağır hasar gören bölgenin genel görünümü (DPA)
Güney Lübnan’a yönelik İsrail saldırılarında ağır hasar gören bölgenin genel görünümü (DPA)

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee bugün yaptığı açıklamada, ateşkesin yürürlüğe girmesinden önceki 24 saat içinde yoğun hava saldırıları düzenlendiğini duyurdu. Açıklamada, Hizbullah’a ait yüzlerce unsur ve altyapının hedef alındığı belirtildi.

Adraee X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, saldırılarda 150’den fazla örgüt mensubunun öldürüldüğünü ve operasyonun başlangıcından bu yana ölen Hizbullah mensubu sayısının bin 800’ü aştığını ifade etti.

Açıklamada ayrıca, Lübnan’ın farklı bölgelerinde füze rampaları, komuta merkezleri ve silah depoları dahil olmak üzere yaklaşık 300 askeri altyapı unsurunun hedef alındığı kaydedildi.

Açıklamaya göre, öldürülenler arasında Hizbullah’ın Bint Cubeyl bölgesi komutanı Ali Rıza Abbas ile örgütte görev yapan diğer bazı komutanlar da yer aldı.

Adraee, Bint Cubeyl bölgesinin Hizbullah için en önemli cephe hatlarından biri olduğunu belirterek, Abbas’ın İsrail ordusuna karşı yürütülen çatışmalarda bu bölgeyi yönettiğini ve yıllar boyunca İsrail ile İsrail ordusuna yönelik çeşitli planların hazırlanması ve uygulanmasında rol aldığını ifade etti.

Açıklamada ayrıca Abbas’ın, operasyonların başlangıcından bu yana aynı bölgede öldürülen dördüncü komutan olduğu kaydedildi.

Güneyde bir yol ve köprü yeniden trafiğe açıldı

Lübnan ordusu bugün yaptığı açıklamada, İsrail saldırıları nedeniyle güneyde kapatılan bir yol ve köprünün yeniden açıldığını duyurdu. Açıklama, Hizbullah ile İsrail arasında devam eden 10 günlük ateşkes sürecinde geldi.

Açıklamada, el-Hardali-Nebatiye yolunun tamamen, Burc Rahhal-Sur Köprüsü’nün ise kısmen yeniden ulaşıma açıldığı bildirildi. Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre hasarın İsrail saldırılarından kaynaklandığı ifade edildi.

Lübnan ordusu, ateşkesin yürürlüğe girmesinden saatler önce yaptığı açıklamada, İsrail’in Litani Nehri üzerindeki köprülere düzenlediği saldırıların, İsrail’in yaklaşık 30 kilometre kuzeyinde yer alan nehrin güneyindeki bölgeleri ülkenin geri kalanından izole ettiğini bildirmişti. Açıklamada, daha önce de bazı köprülerin yıkıldığı hatırlatıldı.

Lübnan ordusu ve yerel yetkililerin, ateşkesin ilk saatlerinden itibaren İsrail saldırıları nedeniyle kapanan yolların yeniden açılması için çalışmalarını sürdürdüğü kaydedildi.

El-Kasımiyye Köprüsü’nün cuma sabahı yeniden açılması, güneydeki yerleşimlerine dönerek evlerini kontrol etmek isteyen bazı yerinden edilmiş kişilere imkân sağladı. Ancak ateşkese duyulan güvensizlik nedeniyle çok sayıda kişinin geri dönüş konusunda tereddüt yaşadığı belirtildi.

AFP muhabiri dün Sayda’da Beyrut yönüne doğru yoğun trafik gözlemledi. Kısa süreliğine güney bölgelerine giden yerinden edilmiş kişilerin, başkentte kaldıkları barınak ve konutlara geri döndüğü aktarıldı.

frb
Ateşkes anlaşmasının yürürlüğe girdiği ilk gün, Sayda şehrinden geçerek Güney Lübnan’a doğru ilerleyen araçlar (AFP)

Hizbullah yetkililerinden Mahmud Kamati dün yaptığı açıklamada, İsrail’in ‘her an ihanet edebileceğini’ ve mevcut durumun yalnızca geçici bir ateşkes olduğunu söyledi.

Kamati, yerinden edilmiş kişilere seslenerek, “Tam güvenlik sağlanana kadar sığındığınız yerleri terk etmeyin” çağrısında bulundu.

Lübnan Ulusal Haber Ajansı (NNA), İsrail ordusunun aynı gün Bint Cubeyl kentinde yeniden yıkım operasyonları gerçekleştirdiğini bildirdi.

İsrail ordusu ise daha önce yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’ndeki sınıra benzer şekilde Lübnan’ın güneyinde ‘sarı hat’ adı verilen bir ayrım çizgisi oluşturduğunu duyurdu. Açıklamada, bu hattın yakınında Hizbullah mensuplarının öldürüldüğü ifade edildi.

dvfvf
Yerlerinden edilmiş kişilerin evlerine dönmesi nedeniyle Sayda’da yaşanan trafik sıkışıklığı (Reuters)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ateşkesin ilan edilmesinin hemen ardından yaptığı açıklamada, İsrail’in Güney Lübnan topraklarında 10 kilometre derinliğinde bir bölgede askeri varlığını sürdüreceğini belirtti.

Yetkililerin verilerine göre, altı haftayı aşan çatışmalar sonucunda yaklaşık 2 bin 300 kişi hayatını kaybetti, bir milyondan fazla kişi ise yerinden edildi. Özellikle Beyrut banliyöleri ve Lübnan’ın güney bölgeleri, Hizbullah’ın güçlü olduğu alanlar arasında yer alması nedeniyle en çok etkilenen yerler oldu.