Süveyda’da protestolar devam ediyor… Kadınların katılımı oranı dikkat çekiyor

Şam ile vilayet arasındaki yolda bir grup genç kontrol noktası kurdu.

Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
TT

Süveyda’da protestolar devam ediyor… Kadınların katılımı oranı dikkat çekiyor

Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)
Pazartesi günü Süveyda’da göstericilerin attığı sloganlar (Suwayda 24)

Süveyda şehrinde Suriye rejimine karşı gösteriler, üst üste dokuz gündür devam ediyor. Halk, Suriye rejiminin devrilmesi, Suriyelilerin yaşam ve ekonomik koşullarının iyileştirilmesi çağrısı yaparak, protestoda ve çeşitli taleplerde bulunuyor.

Süveyda şehrinden ve şehrin köy ve kasabalarından gelenler, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed aleyhine sloganların atıldığı gösterilere katılmak için her gün yerel olarak ‘Onur Meydanı’ olarak bilinen Seer Meydanı’na geliyor. Halk, Esed’in ayrılması, 2254 sayılı kararın uygulanması ve Suriye’de siyasi geçiş çağrısı yapıyor.

Vilayet hakkında yerel haberlerin aktarılmasıyla ilgilenen Süveyda’daki yerel Rassd ağı, protestolara katılan kadınların sayısının her geçen gün artması ve siyasi geçiş talebi için Süveyda meydanlarında seslerinin yükselmesi nedeniyle oturma eylemi meydanlarında kadınların dikkate değer bir varlığının olduğunu bildirdi.

Şam- Süveyda yolunu kesen vatandaşların kontrol noktası (Suwayda 24)
Şam- Süveyda yolunu kesen vatandaşların kontrol noktası (Suwayda 24)

Rassd’a göre Vilayetin kuzey kırsalındaki Şam- Süveyda yolu üzerinde bulunan Hazm köyünde de bazı genç erkekler, vilayetteki yerel gruplar ve bazı dini merciiler arasında anlaşmaya varılarak, içeri girenleri korumak ve acil durumda ayrılmaya yardım etmek ve yardım sağlamak amacıyla bir kontrol noktası kurdu.

Habere göre kontrol noktasının amacı, kimseyi tutuklamak, ordunun veya güvenlik personelinin şehre girişini engellemek değil veya herhangi bir tarafa karşı da kurulmadı. Aksine bölgenin tanık olduğu mevcut koşullar dikkate alındığında olası tehditleri engellemek için önleyici bir tedbir olduğu belirtildi. Kontrol noktasının çalışmaları çerçevesinde, yayaların kimlikleri kontrol ediliyor, geçişlerine izin veriliyor ve yalnızca şüphelenilen araçlar aranıyor.

Şiddetli bir ekonomik kriz yerel para biriminin çökmesine yol açarken, gıda ve temel malzeme fiyatlarında artışa neden oldu. Esed hükümeti, bunun Batı yaptırımlarından kaynaklandığını iddia ediyor.

Esed’in iktidarı elinde tutmasının önündeki en büyük zorluk, Rusya ve İran’ın kararlı desteğiyle on yıldan fazla süren iç savaşı kazanmasının ardından bir zamanlar Esed’in yanında yer alan hükümete sadık bölgelerdeki muhalefetin tırmanması.

Geçen pazar günü Reuters tarafından aktarılana göre daha önce yetkilileri eleştirdiği için tutuklanan tanınmış gazeteci Kenan Vakaf, yetkililerin, yaşam koşullarına karşı artan grev ve protesto çağrılarını kontrol altına almayı amaçlayan önleyici bir hamle olarak, Akdeniz’deki kıyı bölgelerinde güvenlik önlemlerini sıkılaştırdığını söyledi.

Süveyda’daki protestolara katılanlardan biri olan Manaf, “Suriye rejimi gerek Süveyda’da gerekse Suriye’nin geri kalan bölgelerinde Suriyelilerin taleplerini görmezden gelmeye devam ediyor” dedi. Sokağın talepleri karşılanana kadar Süveyda’daki gösterilerin barışçıl şekilde devam edeceğini belirten Manaf, protestoların kamu yararına ve ‘Onurlu Adamlar’ hareketinin önderlik ettiği yerel grupların temsil ettiği dini ve askeri güce aykırı olmayacak şekilde düzenlendiğini dile getirdi.  

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), geçen pazar günü onlarca gencin, özgürlük çağrısı yapılan sloganlar atarak, Süveyda şehrindeki Baas Partisi genel merkezini ve hükümet dairelerini kapattığını bildirdi. Gençler, taleplerine dikkat çekilmesi ve bu talepler gerçekleştirilene kadar gösterilerin sürdürülmesi çerçevesinde çalışanların binaya girişini engelledi.

Cumartesi günü Süveyda protestoları sırasında açılan pankartlar (Suwayda 24- AP)
Cumartesi günü Süveyda protestoları sırasında açılan pankartlar (Suwayda 24- AP)

Bölge sakinleri ve sivil aktivistlere göre Süveyda, çoğu kamu kurumunun kapatılmasına ve toplu taşıma araçlarının grevine tanık oldu. Şehirde işletme faaliyetleri kısmen de olsa yürütülüyor. Kentin nüfusu ise 100 bin kişinin üzerinde.

Yerel haber sitesi Suwayda 24’ün Genel Yayın Yönetmeni Rayan Maaruf, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Bu, daha önce hiç yaşanmamış bir sivil ayaklanmadır ve Dürzi topluluğunun ve dini liderlerinin büyük bir kesiminin geniş toplumsal desteğine sahiptir” dedi. Maaruf, özel olarak yetkililerin protestoların boyutu konusunda sessiz kaldığını, ancak sürtüşmeyi önlemek için bazı kontrol noktalarını tahliye ettiğini söyledi.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters