TM Başkanı Salih ve BM Libya Özel Temsilcisi Bathiliy Libya seçimlerini görüştü

UBH Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, hükümetinin ‘terörle mücadele’ çabalarına övgüde bulundu.

Temsilciler Meclisi (TM) Başkanı Akile Salih, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy ile bir araya geldi. (Libya Temsilciler Meclisi Başkanı'nın Facebook hesabı)
Temsilciler Meclisi (TM) Başkanı Akile Salih, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy ile bir araya geldi. (Libya Temsilciler Meclisi Başkanı'nın Facebook hesabı)
TT

TM Başkanı Salih ve BM Libya Özel Temsilcisi Bathiliy Libya seçimlerini görüştü

Temsilciler Meclisi (TM) Başkanı Akile Salih, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy ile bir araya geldi. (Libya Temsilciler Meclisi Başkanı'nın Facebook hesabı)
Temsilciler Meclisi (TM) Başkanı Akile Salih, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy ile bir araya geldi. (Libya Temsilciler Meclisi Başkanı'nın Facebook hesabı)

Libya'nın başkenti Trablus'ta ‘normalleşme krizinin’ yankıları sürerken Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Abdullah Bathiliy dün (cumartesi) Temsilciler Meclisi (TM) Başkanı Akile Salih ile bir araya gelerek seçimlerin yapılmasına yönelik çabaları ele aldı. Libya Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ise “Savaş dönemi sona erdi” dedi.

Salih’in medya ofisinden yapılan açıklamaya göre Bathiliy, Salih'le el-Kubba kentindeki ofisinde görüştü. Görüşmede ‘siyasi durumdaki gelişmeler, cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılmasına yönelik çabalar ve seçim kanunlarını hazırlamakla görevli 6+6 Ortak Komitesi’nin çalışmaları’ ele alındı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre açıklamada Salih'in ‘ülkede temel görevi seçim yapmak olan birleşik bir hükümet kurma gereğini’ vurguladığı, Bathiliy’nin ise ‘Libya halkının arzusuna yanıt olarak seçim sürecinin tamamlanması için daha fazla çaba ve istişare yapılması gerekiyor’ dediği aktarıldı.

csvfe
Libya'nın başkenti Trablus'taki bir karakol. (Ulusal Birlik Hükümeti İçişleri Bakanlığı Facebook hesabı)

Trablus sokakları dün, geçtiğimiz günlerde görevden alınan Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş'un İsrailli mevkidaşı Eli Cohen ile yakın zamanda İtalya'da buluşmasının ardından, aktivistlerin Dibeybe hükümetine karşı herhangi bir protesto çağrısında bulunacağı beklentisiyle silahlı unsurların ve güvenlik personelinin, güvenlik ve askeri araçlar eşliğinde çeşitli meydanlarda konuşlandırılmasına sahne oldu.

Ayrıca Libya Devlet Yüksek Konseyi (DYK) Başkanı Muhammed Takala, Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Heniyye'den bir telefon aldı. Heniyye, ‘Filistin halkının, Libya'nın İsrail ile normalleşmeyi tüm bileşenleri ve düzeyleriyle reddeden tutumuna duyduğu takdiri’ ifade etti. DYK'dan yapılan açıklamaya göre ‘DYK ve resmi devlet kurumlarının tutumuna’ övgüde bulunan Heniye, “İsrail'in Libya'nın bu onurlu pozisyonuna sızmaya yönelik son girişimi başarısız oldu” dedi.

Buna karşılık Takala, ‘Libya'nın Filistin meselesine yönelik tutumunun sağlamlığı ve kararlılığından” bahsetti ve bunun “Libya'nın ana meselesi olduğunu, dolayısıyla Filistin halkının haklarından hiçbir şekilde taviz verilmediğini’ söyledi.

cdfev
Görevden alınan Libya Dışişleri Bakanı Necla el-Menguş, Ocak 2023'te Arap dışişleri bakanları toplantısına katılmıştı. (AFP)

Dibeybe, Libya Terörle Mücadele Gücü'nün dokuzuncu grubunun mezuniyet töreninde yaklaşık dört dakika süren konuşmasında, Trablus'ta UBH’ye karşı düzenlenen protestolara değinmedi. “Savaş dönemi sona erdi” diyen Dibeybe, hükümetinin ‘terörle mücadele’ çabalarına övgüde bulundu. Dibeybe, bugün şehirlerde, köylerde ve hatta sınır bölgelerinde birçok alanda başarılı saha ve devriye görevlerinden çıkan kahraman ordu ve Terörle Mücadele Gücü’nün hizmetlerine ilişkin olumlu raporlara işaret etti.

Dibeybe konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

Sizi temin ederim ki, savaş dönemi sona erdi ve Allah'ın yardımıyla geri dönmeyecek. Çekişme ne kadar yoğun olursa olsun, sebeplerini ortadan kaldıracağız. Vatandaşın ve vatanın güvenliğini istikrarsızlaştıranların takipçisi olacağız. Allah'ın izniyle kalkınma projeleri üreterek, bu ülkenin tüm insanlarını mutlu ederek pusuya yatanlarla mücadele edeceğiz.

Diğer yandan Libya'nın kuzeybatısındaki Sirte ve Beni Velid'de devrik lider Muammer Kaddafi'ye benzeyen bir kişi kentin sokaklarını araçla gezerek vatandaşları selamladı. Fotoğrafçılar da Kaddafi'nin meşhur üniformasına tıpatıp benzeyen kıyafetler içinde vatandaşlara el sallayan söz konusu kişiyi görüntüledi.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.