Lübnan hükümeti, mülteci akınına karşı çözüm sözü verdi

Lübnan Ordusu tarafından yayınlanan, düzinelerce kişinin yasa dışı yollardan Lübnan'a girdiğini gösteren fotoğraf (AP)
Lübnan Ordusu tarafından yayınlanan, düzinelerce kişinin yasa dışı yollardan Lübnan'a girdiğini gösteren fotoğraf (AP)
TT

Lübnan hükümeti, mülteci akınına karşı çözüm sözü verdi

Lübnan Ordusu tarafından yayınlanan, düzinelerce kişinin yasa dışı yollardan Lübnan'a girdiğini gösteren fotoğraf (AP)
Lübnan Ordusu tarafından yayınlanan, düzinelerce kişinin yasa dışı yollardan Lübnan'a girdiğini gösteren fotoğraf (AP)

Lübnan hükümeti, önümüzdeki hafta yapılacak hükümet oturumunda, ordu komutanı ve güvenlik güçleri başkanlarının katılımıyla, yeni Suriyeli sığınmacı akınını ele almayı taahhüt etti. Lübnan Ordusu, mevcut imkanlar dahilinde, sınırdan kaçak insan geçişini önlemek için devam eden güvenlik önlemleri aldı. Bu önlemler, kuzey sınırında bir insan kaçakçısının tutuklanması ve ordu birliklerinin bir hafta içinde bin 200 Suriyelinin girişini engellenmesiyle sonuçlandı.

Suriye'den gelen yeni bir mülteci dalgası, iki hafta önce Lübnan'a yasadışı yollardan girmeye başladı. Bu dalga giderek büyüyor ve her gün onlarca kişinin Lübnan topraklarına girmeyi deniyor. Şarku'l Avsat’a konuşan kaynaklara göre, kuzey sınırından yapılan sızma operasyonlarında her grupta 30 veya daha fazla kişi yer alıyor. Bu operasyonlar, iki ülke arasındaki Büyük Nehir'in kuzey kıyısındaki tüm sınır bölgelerinde gerçekleşiyor. Kaynaklar, 18 yaş altı gençlerin Suriye'den gelen gruplara liderlik ederek ağaçlarla kaplı tarla ve yollardan geçerek Lübnan topraklarına girmeden önce saklanmalarına olanak sağladığını söyledi.

Saha kaynakları, ordunun sınır bölgesinde yoğun devriyeler gerçekleştirdiğine, olaya karışanların takibi ve kuzey ve doğudaki sınır bölgesinde güvenlik takviyeleri açısından sıkı önlemler aldığına dikkat çekti.

Ordu, sınırdan kaçak geçişleri, mevcut lojistik imkanları dahilinde ve sınırdaki tüm birliklerin katılımıyla engellemeye çalışıyor. Bir hafta içinde bin 200 kişinin girişini engellemeyi başardı. Ordu'nun Bekaa-Halid Vadisi bölgesindeki bir birimi, yasa dışı sınır geçişlerinde yer alan bir Lübnanlıyı tutukladı. Tutuklanan kişide bir savaş silahı, mühimmat ve cep telefonu bulundu. Bu operasyon, insan kaçakçılığı ve yasa dışı sınır geçişleriyle mücadele kapsamında gerçekleştirildi.

Suriye yetkilileriyle sağlam bir koordinasyon mekanizmasının yokluğunda ordu, tutukladığı kaçakları genellikle son yılların en büyük dalgası olarak tanımlanan bir zamanda Suriye sınırına geri gönderiyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan güvenlik kaynakları, Lübnan ordusunun, devriye gezmek, sınırı izlemek, pusu kurmak, bölgeyi gözlemlemek ve kaçakçıları kovalamak gibi görevlerini normal şekilde yerine getirdiğini söyledi. Ordu, yeni mülteci akınını azaltmak için bu görevleri yerine getiriyor. Ancak, ordunun mevcut imkanları dahilinde hareket ettiğini ve akının ‘ordu tarafından tamamen kontrol altına alınamayacak kadar büyük’ olduğunu belirtiyorlar. Kaynaklar, bu önlemlerin kaçakçıların faaliyetlerini yeniden başlatmasını önlemek için sıkı adli tedbirlerle eşleştirilmesi gerektiğini vurguladı.

Sıkı önlemlerin, gelecek hafta yapılacak olan ve mülteciler konusuna ayrılan hükümet toplantısının gündeminde olması bekleniyor. Başbakan Necib Mikati'nin dünkü Kabine oturumunun başında yaptığı konuşmada, “Sorun ortak ve herkesin işbirliğini gerektiriyor” diyerek, dosyanın ordu komutanı ve güvenlik güçleri liderlerinin katılımıyla inceleneceğini söyledi.

Fotoğraf Altı:  Mikati dün bir hükümet toplantısına başkanlık ederken (Dolati & Nahra)
Mikati dün bir hükümet toplantısına başkanlık ederken (Dolati & Nahra)

Mikati, “Yasa dışı yollarla yeni Suriyeli mülteci akınıyla meşgulüz. Endişe verici olan ise, yeni yerinden edilenlerin çoğunluğunun gençlerden oluşması. Ordu ve güvenlik güçleri, çok şükür ki, varlığımızın bağımsızlığını tehdit eden ve kasıtlı veya kasıtsız olarak Lübnan gerçekliğinin yapısını etkileyen ciddi bir dengesizlik yaratan haksız yer değiştirme konvoylarını önlemek için çok çalışıyor” şeklinde konuştu.

Lübnan Göç ve Mülteciler Bakanı İsam Şerefuddin, dün hükümet toplantısında sınır kontrolünü ve Suriyeli mültecilerin yasadışı geçişiyle mücadeleyi ele alan bazı sorunları ve konuları gündeme getirdi. Enformasyon Bakanı, oturumun sonunda yaptığı açıklamada, mülteciler konusu ve Suriye'yi ziyaret edecek komitenin kaderi hakkındaki dosyanın ‘gelecek oturumda ele alınacağını çünkü Suriye'yi ziyaret edecek bir komite olması gerektiğini’ söyledi.

Şerefuddin, oturumu, ‘Suriye sınırından yasadışı yollardan gelen mülteci sayısının hesaplanamayacağını’ belirterek başlattı. Ancak, ‘yasal yollardan geçen mülteci sayısının bir ayda 8 bine ve yılın başından itibaren 20 bini aştığına’ dikkat çekti. Ayrıca, ‘Lübnan ordusunun sınır kontrolünü sağlamak için yetersiz imkanlara sahip olduğunu’ belirterek, ‘asker sayısının yeterli olmadığını ve Suriye tarafında sınır kontrolünü sağlamak için işbirliğinin zayıf olduğunu’ söyledi.

Lübnan Dışişleri Bakanı Abdullah Buhabib, Lübnan'ı 160. Arap Birliği Bakanlar Konseyi toplantısında temsil ettiği konuşmasında, Suriyeli mülteci sorununu gündeme getirdi. Buhabib, son dönemde Suriyeli mülteci sayısının arttığını ve bu durumun Lübnan'ın ekonomik ve sosyal durumuna ilave bir baskı oluşturduğunu belirtti. Buhabib, Suriyeli mültecilerin, Suriye'deki ekonomik krizin derinleşmesi nedeniyle ekonomik ve yaşamsal nedenlerle ülkeyi terk ettiğini ifade etti.

Buhabib, sözlerine devam ederek, "Sessizliğin ve ihmalin çölünde çırpınışı bir tarafa bırakacak olursak, herkes şunu bilmelidir ki, Suriye'nin içinde bulunduğu boğucu siyasi, ekonomik ve yaşamsal krizi aşmasına yardım etmek, başta kara ve deniz olmak üzere komşu ülkeler için acil bir meseledir. Çünkü mülteci meselesinin ağırlaşmasının yaratacağı yansımalar sanıldığından çok daha tehlikeli olabilir” dedi.

Lübnanlı Bakan, ayrıca “Suriyeli mültecilerin ve sığınmacıların kendi ülkelerine, şehirlerine ve köylerine geri dönmelerini kolaylaştırmak ve hızlandırmak için gerekli adımları atmanın önemli olduğunu tekrar vurgulamak isterim. Bu sorunun, Lübnan ve diğer ev sahibi ülkelerin güvenliğini ve istikrarını tehdit etmesi nedeniyle, bu konudaki siyasi tartışmaları sona erdirmeliyiz. Ayrıca, erken toparlanma planının uygulanmasının da gerekli olduğuna inanıyoruz. Bu, sadece Suriye ve Suriyeliler için değil, tüm ev sahibi ülkeler için önemlidir" ifadelerini kullandı.



Lübnan Cumhurbaşkanı Avn, Hizbullah'ı ‘ihanetle’ suçladı

İsrail ordusunun dün yayımladığı ve Güney Lübnan'da Hizbullah altyapısının tahrip edildiğini gösterdiğini belirttiği bir videodan alınan görüntü (AFP)
İsrail ordusunun dün yayımladığı ve Güney Lübnan'da Hizbullah altyapısının tahrip edildiğini gösterdiğini belirttiği bir videodan alınan görüntü (AFP)
TT

Lübnan Cumhurbaşkanı Avn, Hizbullah'ı ‘ihanetle’ suçladı

İsrail ordusunun dün yayımladığı ve Güney Lübnan'da Hizbullah altyapısının tahrip edildiğini gösterdiğini belirttiği bir videodan alınan görüntü (AFP)
İsrail ordusunun dün yayımladığı ve Güney Lübnan'da Hizbullah altyapısının tahrip edildiğini gösterdiğini belirttiği bir videodan alınan görüntü (AFP)

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Hizbullah'ın İsrail ile doğrudan müzakereye girmesini bahane ederek kendisine yönelik başlattığı eleştiri ve ihanet suçlamaları kampanyasına yanıt verdi. Avn, açıklamasında, “Yaptığımız ihanet değil; ihaneti, dış çıkarlar uğruna ülkesini savaşa sürükleyenler yapıyor” diyerek müzakerelere yönelmenin ülkeyi koruma amacı taşıdığını vurguladı. Lübnanlıların, özellikle güneydekilerin ulusal çıkara hizmet etmeyen çatışmaların bedelini ödemeye devam etmesine karşı olduğunu söyleyen Avn, savaş kararının ulusal mutabakatla alınıp alınmadığını sordu.

Avn’ın bu açıklamasından önce Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, İsrail ile doğrudan müzakereyi reddettiğini bir kez daha yinelerken bunun olası sonuçlarını ‘yok hükmünde’ sayarak silahını bırakmayacağını vurguladı.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Kasım'ın açıklamalarına sert bir yanıt verdi. Tehditlerinin dozunu artıran Katz, Hizbullah’ın varlığını sürdürmesinin Lübnan'ı yakıp kül edeceğini söyleyerek “Lübnan hükümeti Hizbullah terör örgütünün kanadı altına sığınmaya devam ederse ateş alevlenecek ve Lübnan'ın sedir ormanlarını yakacak” uyarısında bulundu.


Irak Cumhurbaşkanı yeni hükümeti kurmakla Ali el-Zeydi'yi görevlendirdi

Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, iş insanı Ali el-Zeydi’yi yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi.
Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, iş insanı Ali el-Zeydi’yi yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi.
TT

Irak Cumhurbaşkanı yeni hükümeti kurmakla Ali el-Zeydi'yi görevlendirdi

Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, iş insanı Ali el-Zeydi’yi yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi.
Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, iş insanı Ali el-Zeydi’yi yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi.

Şii Koordinasyon Çerçevesi, dün akşamı üyelerinin çoğunluğunun oyuyla Zeydi’yi yeni hükümeti kurmak üzere aday olarak seçti.

Şeyh Kays el-Hazali önderliğindeki Asaib Ehl el-Hak hareketine bağlı El-Ahd TV, El-Zeydi'nin atanması töreni için hazırlıkların şu anda hükümet binası içinde, Cumhurbaşkanı Nizar Amedi, Irak Parlamento Başkanı Heybet el-Halbusi ve Irak Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faık Zeydan'ın huzurunda sürdüğünü bildirdi.  

Görsel kaldırıldı.Avukat ve bankacı Ali el-Zeydi (Şarku’l Avsat)

Koordinasyon Çerçevesi tarafından yapılan açıklamada, “Aday isimlerin değerlendirilmesinin ardından, parlamentodaki en büyük blok olan Koordinasyon Çerçevesi’nin adayı olarak Ali el-Zeydi’nin başbakanlık görevini üstlenmek ve yeni hükümeti kurmak üzere seçilmesine karar verilmiştir” denildi.

Açıklamada ayrıca, Hukuk Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki ile İmar ve Kalkınma Koalisyonu lideri Muhammed Şiya es-Sudani’nin adaylıktan çekilmesinin “ulusal çıkarların korunması, siyasi tıkanıklığın aşılması ve mevcut dönemin gerekliliklerine uygun bir aday üzerinde uzlaşının sağlanması açısından sorumlu ve tarihi bir tutum” olduğu vurgulandı.


Ulusal güvenlik kavramının evrimi, bölgesel ve küresel bağlamının birbiri ile bağlantısı

Çok kutuplu bir dünyada, bölgesel ve küresel güvenlik kolayca birbirinden ayrılamaz (AFP)
Çok kutuplu bir dünyada, bölgesel ve küresel güvenlik kolayca birbirinden ayrılamaz (AFP)
TT

Ulusal güvenlik kavramının evrimi, bölgesel ve küresel bağlamının birbiri ile bağlantısı

Çok kutuplu bir dünyada, bölgesel ve küresel güvenlik kolayca birbirinden ayrılamaz (AFP)
Çok kutuplu bir dünyada, bölgesel ve küresel güvenlik kolayca birbirinden ayrılamaz (AFP)

Nebil Fehmi

Ulusal güvenlik hiçbir zaman statik bir kavram olmamıştır. Toprakları korumaktan ve siyasi sistemin hayatta kalmasını sağlamaktan, ekonomik dayanıklılığı, teknolojiyi, bilgiyi, toplumu ve hatta tedarik zincirlerini yönetmeye kadar genişlemiştir. Mevcut çok kutuplu çağda, bölgesel ve küresel güvenlik derinden iç içe geçmiştir. Güç kullanımına artan bağımlılık, uluslararası düzeni daha parçalı, daha rekabetçi ve daha az yönetilebilir hale getirebilir.

Ulusal güvenlik fikri

Özünde ulusal güvenlik, bir devletin siyasi otoritesini, toprak bütünlüğünü ve hayatta kalması için gerekli koşulları koruma çabasını temsil eder. Geçmiş zamanlarda bu, öncelikle işgale karşı askeri savunma ve bazen de emperyal veya sömürgeci nüfuzu koruma anlamına geliyordu. Zamanla, devletler savaşın tek tehdit olmadığını fark ettikçe kavram genişledi. Ekonomik şoklar, iç istikrarsızlık, ideolojik rekabet, siber saldırılar ve enerji bağımlılığı da bir devletin hayatta kalmasını tehdit edebilirdi.

Bu daha geniş anlam önemli çünkü hükümetlerin güvenlik politikası olarak tanımladıkları şeyi değiştiriyor. Savunma Bakanlığının artık tüm yükü tek başına taşıması mümkün değil. Nitekim ulusal güvenlik bugün finans, ticaret, halk sağlığı, altyapı, veri yönetimi ve sanayi politikasıyla kesişiyor.

Kavramın evrimi

 Modern ulusal güvenlik kavramı birkaç aşamadan geçmiştir. Önemli bir dönüm noktası, egemenliğe ve toprak sınırlarına odaklanan Vestfalya devletler sistemiydi. Ardından, büyük güçler arasındaki rekabetin güvenliği kapsamlı bir ulusal proje haline getirdiği dünya savaşları dönemi geldi. Daha sonra, Soğuk Savaş, caydırıcılık, ittifak yönetimi, nükleer denge ve istihbarat rekabetine dayalı stratejik bir gerekçe olarak ulusal güvenliği pekiştirdi.

Pearl Harbor saldırısı, Amerika Birleşik Devletleri için önemli bir dönüm noktasıydı çünkü güvenliği sınırlı dış kaygıdan kalıcı bir ulusal seferberliğe dönüştürdü. İkinci Dünya Savaşı'nın akabinde, saldırı ve Soğuk Savaş'ın başlangıcı, barış zamanı hazırlığının stratejik düşüncenin kalıcı bir parçası haline gelmesine katkıda bulundu. Bir sonraki değişim, terörizmin, devlet dışı aktörlerin stratejik hasar verebileceğini gösterdiği 11 Eylül saldırılarından sonra geldi. Hükümetler, ulusal güvenlik kavramını iç güvenlik, terörle mücadele, finansman ve sınır kontrolünü içerecek şekilde genişletti.

O zamandan beri, küreselleşme ve teknoloji bu kavramı daha da ileriye taşıdı. Ekonomik karşılıklı bağımlılık yaptırımları, enerji piyasalarını ve yarı iletken ve kritik maden tedarik zincirlerini ekonomik araçlar kadar önemli hale getirdi. Siber saldırılar, dezenformasyon, uzay sistemleri ve yapay zeka, sivil ve askeri meseleler arasındaki çizgileri bulanıklaştırdı.

Dönüm noktaları ve etkenleri

Ulusal güvenlik kavramındaki her genişleme, önceki paradigmanın sınırlılığını ortaya koyan bir şokun ardından geldi. Dünya savaşları, endüstriyel gücün, lojistiğin ve kitlesel seferberliğin savunmanın ayrılmaz unsurları olduğunu gösterdi. Soğuk Savaş güvenliğin küresel, ideolojik ve nükleer hale geldiğini ortaya koydu. 11 Eylül olayları, asimetrik tehditlerin geleneksel sınırları aşabileceğini gösterdi. Finans krizi, siber çatışma ve büyük tedarik zinciri aksamaları ise ekonomik ve teknolojik kırılganlığın stratejik bir zayıflık haline gelebileceğini ortaya çıkardı.

Burada açık bir örüntü ortaya çıkıyor; devletler genellikle güvenlik tanımlarını ancak bir olay önceki tanımın çok dar olduğunu kanıtladıktan sonra genişletirler. Bu nedenle güvenlik doktrininin evrimi kademeli olmaktan ziyade tepkisel olma eğilimindedir ve yine bu kavramın, devleti korumaktan devletin bağlı olduğu sistemleri korumaya kadar genişlemeye devam etmesinin sebebidir.

Bölgesel ve küresel güvenlik

Çok kutuplu bir dünyada, bölgesel ve küresel güvenlik kolayca birbirinden ayrılamaz. Bölgesel savaşlar enerji fiyatlarını, ticaret yollarını, göçü, silahlanma yarışlarını ve ittifak davranışlarını, doğrudan savaş alanının çok ötesinde etkiler. Buna karşılık küresel rekabetler savaşan taraflara silah, diplomatik destek, fon ve rekabetçi anlatılar sağlayarak bölgesel çatışmaları körükler.

Ukrayna'daki savaş bu karşılıklı bağlantıyı net bir şekilde açıklıyor. Tek bir bölgesel çatışma, Avrupa’nın savunma politikalarını yeniden şekillendirdi, NATO'nun uyumunu güçlendirdi, enerji piyasalarını alt üst etti ve Avrupa'nın çok ötesine yayılan gıda ve gübre krizlerine yol açtı. Benzer şekilde, Kızıldeniz'deki istikrarsızlık, nakliye rotalarını, sigorta maliyetlerini ve küresel ticareti etkileyerek, bir su yolundaki krizin anında küresel ekonomik ve güvenlik sorununa dönüşebileceğini gösterdi. Son olarak Ortadoğu'da, İran krizi ve Hürmüz Boğazı ile bağlantılı olarak, tekrarlanan yüksek gerilim dalgaları, yerel şiddetin dış güçleri nasıl içine çekebileceğini, daha geniş çaplı çatışma olasılığını nasıl artırabileceğini ve büyük güçler arasında stratejik rekabete nasıl kapı açabileceğini gösterdi.

Bu nedenle, bölgesel güvenliğin aynı zamanda küresel güvenlik olduğu iddiası sadece bir slogan değildir. Herhangi bir bölgedeki silah kontrolü düzenlemeleri, güven artırıcı önlemler ve kriz yönetimi mekanizmaları daha geniş çaplı istikrara katkıda bulunurken, bunların çökmesi büyük güçler arasında gerilimin tırmanması riskini artırır. Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı analize göre uygulamada, bölgesel ve küresel düzeyler birbirine bağlı hale gelmiştir; bir yerdeki baskının etkileri hızla diğer yerlere yayılmaktadır.

Güç kullanımı ve küresel düzen

Mevcut durum endişe verici çünkü giderek artan sayıda devlet, silahlanmayı sınırlama çerçevelerinin zayıfladığı bir dönemde güce, zorlamaya ve gri bölge araçlarına başvuruyor. Sonuç ise sadece daha fazla çatışma değil, aynı zamanda kırmızı çizgiler, gerilim eşikleri ve kriz yönetimi konusunda daha büyük belirsizliktir. Askeri güç kullanımı kolaylaşırken kontrol edilmesi zorlaştıkça, caydırıcılık daha az istikrarlı hale gelir ve yanlış hesap yapma olasılığı artar.

Gelecekteki küresel düzene gelince en olası sonuç, kurallara dayalı öngörülebilirlikten uzaklaşarak daha çok işlemsel ve çekişmeli bir sisteme doğru geçiş olacaktır. Büyük güçler doğrudan savaştan kaçınabilir, ancak bölgesel vekil güçler, siber operasyonlar, ekonomik zorlama ve seçici ittifaklar yoluyla rekabet edeceklerdir. Bu, güç açısından çok kutuplu ancak kurallar ve normlar açısından parçalanmış, daha zayıf küresel kurumlar ve daha fazla dağılmış güvenlik bloklarını içeren bir dünya doğurabilir.

Bizi ne bekliyor?

Gelecek dünya düzeni muhtemelen tek bir baskın güç tarafından değil, büyük güçler, orta güçler ve bölgesel aktörler arasındaki zorlu uzlaşmalarla şekillenecektir. Devletler, iç dirençlerini dış caydırıcılıkla birleştirmeye devam edeceklerdir; bu da ulusal güvenliğin giderek kapsamlı bir hükümet stratejisi olacağı anlamına geliyor. Buradaki tehlike, her meselenin bir güvenlik meselesi haline gelmesi, diplomasinin rolünün azalması ve siyasi uzlaşmaların daha da zorlaşmasıdır.

Ancak bu, geleceğin kaosa mahkum olduğu anlamına gelmiyor. Aksine, istikrarın silah kontrolünün yeniden inşasını, krizler sırasında iletişim kanallarının canlandırılmasını ve bölgesel çatışmaların küresel tehditlerin tezahürleri olarak ele alınmasını gerektireceği anlamına geliyor. Küreselleşmenin yönlendirdiği çok kutuplu ve birbirine bağlı dünyada, güvenlik artık yerel ve güç artık ayrı değil; eski sınırlar onları birbirinden ayıramayacak kadar çok kırılgan hale geldi.

*Bu analiz Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabia’dan çevrilmiştir.