عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Ayn el-Hilve Kampı’na yönelik ateşkes çabalarında başarı sağlanamıyor

El-Azzam, Beyrut’ta… 5 gündür devam eden çatışmaların durdurulması için güvenlik toplantıları düzenleniyor.

Sayda'daki Filistinli gruplar arasında bir süre önce yaşanan çatışmalar nedeniyle ‘Ayn el-Hilve’ Filistin mülteci kampı dumanla kaplandı. (Reuters)
Sayda'daki Filistinli gruplar arasında bir süre önce yaşanan çatışmalar nedeniyle ‘Ayn el-Hilve’ Filistin mülteci kampı dumanla kaplandı. (Reuters)
TT
TT

Ayn el-Hilve Kampı’na yönelik ateşkes çabalarında başarı sağlanamıyor

Sayda'daki Filistinli gruplar arasında bir süre önce yaşanan çatışmalar nedeniyle ‘Ayn el-Hilve’ Filistin mülteci kampı dumanla kaplandı. (Reuters)
Sayda'daki Filistinli gruplar arasında bir süre önce yaşanan çatışmalar nedeniyle ‘Ayn el-Hilve’ Filistin mülteci kampı dumanla kaplandı. (Reuters)

Siyaset arenasından tapılan tüm çağrılara rağmen Lübnan'ın güneyindeki Sayda şehrindeki Filistinli mültecilerin Ayn el-Hilve Kampı’nda ateşkesin sağlanmadı ve arananların teslim edilmesi sağlanamadı. Daha önceki tüm anlaşmalar da başarısız oldu. Kampta beş gün süren çatışmalarda 10 kişi öldü. Kamptaki Filistinli Güvenlik Şefi Ebu Eşref el-Armuşi suikastı kapsamında arananlardan biri de ölenler arasındaydı.

Lübnan hükümeti dün öğleden sonra çatışmaları durdurmak için ek önlemler aldı. Ordu Komutanı General Joseph Avn, Lübnan'daki Filistin Büyükelçisi Eşrf Debur'u kabul etti ve Ayn el-Hilve kampındaki gelişmeleri takip etti. Güvenlik Genel Müdürü Vekili Tümgeneral İlyas Biseri tarafından acil çağrıyla yapılan toplantıya, aralarında el-Fetih Hareketi’nin Genel Sekreteri ve Lübnan'daki Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) fraksiyonlarının Genel Sekreteri Fethi Ebu Aradat'ın da bulunduğu birçok Filistinli lider katıldı. Yetkililer daha sonra Filistin Büyükelçiliği’ne geçerek, bu dosyayı takip etmek için Beyrut'a gelen ‘Fetih Hareketi’ Merkez Komitesi üyesi ve Lübnan sahnesinin sorumlusu Azzam el-Ahmed ile bir toplantı gerçekleştirdiler.

Filistin Demokratik Kurtuluş Cephesi (FDK) sorumlusu Ali Faysal, Tümgeneral İlyas Biseri ile yaptığı toplantının ardından şu açıklamada bulundu:

“Ateşkes konusunda anlaşmaya varıldı ve güvenlik güçleri ile Filistin İşbirliği Heyeti arasında mutabık kalınan hususların uygulanmasına başlandı. Bu çerçevede, aranan isimlerin teslimi başlayacaktır."

Ancak son günlerde tekrarlanan bu anlaşmalar uygulanmadı. Şarku'l Avsat’a konuşan Fetih Hareketi’ne yakın kaynaklar, ateşkes anlaşmalarının başarısızlığının, aşırılık yanlısı güçlerin, özellikle de Ebu Eşref el-Armuşi suikastıyla ilgili arananların teslim edilmesi konusunda anlaşmalara uymamasından kaynaklandığını söyledi. Diğer kaynaklar ise ‘Hamas Hareketi’ ve ‘Asabetu’l Ensar’ adlı oluşumun, aşırılık yanlısı İslami gruplar üzerinde baskı uyguladığını ancak bu baskıların anlaşmaların uygulanmasına yol açmadığını, bunun da ‘çatışmaları körüklediğini’ aktardı. Bu durum, son beş gündür devam eden çatışmaların dinmesine engel oldu ve rastgele açılan ateş nedeniyle çevredeki yerleşim yerlerini hedef haline getirdi.

Fetih Hareketi’nden kaynaklar açıklamalarında “Taleplerimiz açıktır. Ateşkesin sağlanması ve aranan kişilerin teslim edilmesi” ifadesine yer verdi. Kampta el-Fetih'e karşı savaşan İslami güçlerin ‘aranan kişilerin iadesinden kaçınmak için durumu tırmandıracaklarına’ dikkat çekti.

Kamptaki kaynaklara göre ölü sayısı 10'a yükseldi ve onlarca kişi de yaralandı. Ölenlerden altısı Fetih Hareketi’ne, ikisi de İslami gruplara mensup. Ayrıca çevredeki yerleşim yerlerinden iki sivil yaşamını yitirdi. Ölenlerden biri, Lübnan'ın güneyindeki Gaziye kasabasında, rastgele açılan ateş sonucu vurulan bir Lübnanlıydı.

Kamptaki kaynaklar yaptıkları açıklamada, bir İslami örgüt üyesinin dün öldürüldüğünü, kendisinin Ebu Eşref el-Armuşi suikastıyla ilgili aranan isimlerden biri olduğunu aktardılar. Ayrıca, geçtiğimiz cuma günü kampın Hıttin semtinde çatışmayı başlatan ve aşırılık yanlısı bir örgüte üye olduğu için Lübnan hükümeti tarafından aranan bir kişinin de yaralandığını bildirdiler.

Pazar gecesi boyunca süren kısmi sakinliğin ardından dün sabah saatlerinde çatışmalar hız kazandı. Söz konusu sakinlik, aralıklarla da olsa silah ve bomba sesleriyle kesintiye uğradı. Çatışmaların odak noktası, Hıttin-Cebel el-Halib ve Ras el-Ahmer-Türi semtleri ile Yukarı Caddesi oldu. Çatışmalarda makineli tüfekler ve roket atarlar kullanıldı. Ayrıca keskin nişancılar, sahil kenti Sayda'nın mahallelerini ve civar bölgelerini hedef aldı. Keskin nişancılar, Sayda'nın güney girişi olan Hisbe bölgesinde de etkiliydi ve trafiğin deniz yoluna yönlendirilmesine neden oldu.

Rastgele atılan mermiler, şehrin merkezindeki Gassan Humud Caddesi'ndeki birçok binayı hedef aldı. Dellaa semtindeki Natasha Saad Caddesi'nin kesişimine iki roket düştüğü, ancak ölü ya da yaralı olmadığı bildirildi. Bu artan gerilim, şehirde resmi daireler, su idaresi, okullar ve üniversitelerin kapandığı ve güvenlik gelişmeleri nedeniyle günlük yaşamın tamamen felç olduğu bir dönemde yaşandı.

Lübnan ordusu tarafından yapılan bir açıklamada, geçtiğimiz pazar günü üç roketin, kampın çevresinde konuşlu ordu birliklerinin iki merkezine düştüğü ve bunun sonucunda beş askerin yaralandığı, birinin durumunun ağır olduğu bildirildi. Hamas Hareketi tarafından dün yapılanı açıklamada ise u ifadelere yer verildi:

"Olayların patlak verdiği ilk günden bu yana, tüm Filistinli ve Lübnanlı fraksiyonlar, güçler, güvenlik güçleri ve Lübnan'daki Filistin Büyükelçisi ile birlikte ateşkes için ve kampın, halkının ve Lübnanlı komşularının güvenliğini korumak için çalıştık. Kampta güvenliği ve istikrarı sağlamak için tüm sadıklarla birlikte çalışmalarımızı sürdüreceğiz."

Hamas Hareketi’nin, açıklamasında ayrıca hareket ve Lübnan'daki Filistinli fraksiyonların, ‘halkın tüm sorunlarını yönetmekle görevli Filistin Ortak Çalışma Heyeti'nde birlikte çalıştığı ve aralarında yetki ve Filistin kararı üzerindeki kontrol mücadelesi olmadığı’ vurgulandı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Zindani hükümeti yolsuzlukla mücadelede zorlu bir sınavla karşı karşıya

Yeni Yemen hükümeti, yolsuzlukla mücadele konusundaki zorluklarla yeni bir aşamaya başlıyor. (SABA)
Yeni Yemen hükümeti, yolsuzlukla mücadele konusundaki zorluklarla yeni bir aşamaya başlıyor. (SABA)
TT
TT

Zindani hükümeti yolsuzlukla mücadelede zorlu bir sınavla karşı karşıya

Yeni Yemen hükümeti, yolsuzlukla mücadele konusundaki zorluklarla yeni bir aşamaya başlıyor. (SABA)
Yeni Yemen hükümeti, yolsuzlukla mücadele konusundaki zorluklarla yeni bir aşamaya başlıyor. (SABA)

Şai Muhsin ez-Zindani liderliğindeki yeni Yemen hükümeti, mali ve idari reform taahhütlerini hayata geçirerek yolsuzlukla mücadelede hem yerel hem de uluslararası güveni yeniden tesis etmeyi hedefliyor. Uluslararası bir raporun ülkeyi yolsuzlukla mücadelede dünyanın en kötü beş ülkesi arasında göstermesi dikkat çekerken, uzmanlar sorunun ilan edilen siyasi iradenin ötesine geçerek mali ve siyasi sistemin yapısal niteliğine dayandığını belirtiyor.

Yemen, kamu sektöründe yolsuzlukla mücadele performansında küresel ölçekte en zayıf ülkeler arasında yer aldı. Ülke, Transparency International tarafından yayımlanan 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi’nde 182 ülke arasında 177’nci sıraya geriledi. Söz konusu sıralama, savaş nedeniyle bölünmüş durumdaki ülkede hesap verebilirlik mekanizmalarının çöküşünü, rüşvet ve yasa dışı vergi uygulamalarının yaygınlığını ortaya koyuyor.

Yemen hükümeti, özellikle uluslararası desteğin mali ve kurumsal reform şartlarına bağlanmış olması nedeniyle, yolsuzlukla mücadelede somut ilerleme kaydetmesi yönünde iç ve dış baskılarla karşı karşıya bulunuyor. Ancak siyaset ve güvenlik alanındaki bölünmüş yapı, kapsamlı reform girişimlerini karmaşık güç dengeleri nedeniyle zorlaştırıyor.

Yeni Başbakan Zindani ay başında yaptığı açıklamada, yolsuzlukla mücadeleye öncelik vereceklerini, kurumsal performansı güçlendireceklerini ve vatandaşlara sunulan hizmetlerin iyileştirilmesi için adımları hızlandıracaklarını duyurmuştu.

scvcdf
Yeni hükümetin kurulmasının ardından Yemenliler, çektikleri acılara ve kötüleşen yaşam koşullarına son verecek ciddi reformlar bekliyor. (Reuters)

Yemen Başkanlık Konseyi Ekonomik İşler Ofisi Danışmanı Faris en-Neccar, yolsuzlukla mücadelenin artık kısmi tedbirler ya da medya kampanyalarıyla sınırlandırılamayacağını belirterek, asıl çözümün mali yönetim sisteminin yeniden inşası ve maliye politikası ile para politikasını birbirine bağlayan net bir kurumsal yapı oluşturulmasından geçtiğini söyledi. Neccar, kamu kaynaklarının yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirliğin güçlendirilmesinin temel öncelik olması gerektiğini vurguladı.

Neccar, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, hükümetin Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası gibi uluslararası ortaklarla entegre bir çerçevede çalıştığını ifade etti. Önceliklerin kamu mali yönetiminin reformu, harcamaların kontrol altına alınması ve bazı tahsilat mekanizmalarının geliştirilmesi olduğunu kaydeden Neccar, bu adımların mali ve parasal yönetişime geçişi destekleyen çok sayıda projeye yansıdığını dile getirdi.

Öte yandan Yemen’de yargı ve idari denetim kurumlarının halen zayıf ve tam anlamıyla bağımsız olmadığı belirtiliyor. Bu durumun, egemenlik kapasitesinin sınırlı olduğu bir ortamda yolsuzlukla mücadele önlemlerinin uygulanmasını ve yasaların ülke genelinde etkin biçimde hayata geçirilmesini zorlaştırdığı ifade ediliyor.

Yolsuzluğun yeniden tanımlanması

Yemen’in yolsuzluk endeksindeki gerilemesinin, on yılı aşkın süredir devam eden savaşın geçici bir sonucu olmanın ötesinde, yolsuzluğun bir idari sapma olmaktan çıkarak savaş ekonomisinin yapısal bir unsuruna dönüşmesinin yansıması olduğu değerlendiriliyor. Bu çerçevede, mevcut tablo sürdüğü sürece para ve maliye politikalarına yönelik sınırlı müdahalelerin etkisinin kısıtlı kalacağı, asıl sorunun iktidar, kaynak ve silah arasındaki ilişkinin niteliğinde düğümlendiği ifade ediliyor.

fdvfdv
Taiz’de yıllar önce yolsuzluk nedeniyle yaşam koşullarının sürekli kötüleşmesine karşı yapılan bir protestodan (AFP)

Savaşın politik ekonomisi alanında uzman Yemenli akademisyen Yusuf Şemsan, ülkenin endeksteki gerilemesine ilişkin yapısal bir okuma sunarak, savaş öncesi dönemde de yolsuzluğun sistemden bir sapma değil, sistemin işleyiş mekanizmasının parçası olduğunu savundu.

Şemsan’ın Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmeye göre, yolsuzluk yapısal dengesizliklerin sürdürülmesinde bir araç işlevi gördü; yasaların etkisizleştirilmesi ve kurumların siyasi ve ekonomik elitleri koruyan yapılara dönüştürülmesi bu sürecin temel unsurları oldu. Bu anlamda yolsuzlukla mücadelenin sistem içinde gerçekçi bir seçenek olmadığı, çünkü bunun mevcut düzenin temellerine dokunmak anlamına geleceği belirtildi.

Şemsan’a göre daha tehlikeli dönüşüm ise savaşın başlamasının ardından yaşandı. Yolsuzluk, yasa ve kurum korumasından çıkarak silah ve güç korumasına dayalı bir yapıya evrildi; savaş ekonomisinin parçası ve başlıca rant ile finansman kaynağı haline geldi. Bu yapı, ordu, güvenlik, petrol ve gaz, kamu maliyesi, merkez bankası, elektrik ve insani yardım gibi kritik egemenlik alanlarında yoğunlaştı.

sdf
Yemen’deki insani yardımlar da yolsuzluktan nasibini aldı. Bu durum insani yardımı rant arayışının ve karaborsanın bir kaynağı haline getirdi. (Reuters)

Savaş yıllarında ülkede hayali askeri ve güvenlik birimlerinin oluşturulduğu, bu alanlarda maaşlarda mükerrer ödemeler yapıldığı, tedarik sözleşmelerinde yolsuzluk, yakıt ve silah kaçakçılığı vakalarının arttığı kaydedildi. Enerji sektöründe şeffaf olmayan sözleşmeler imzalandığı, bütçe dışı gelirlerin oluştuğu ve kaynakların silahlı nüfuz ağlarına aktarıldığı ifade ediliyor.

İrade sınavı

Bu karmaşık tablo içinde Yemen riyalinin değeri sert biçimde geriledi; kötü kur yönetimi, kamu gelirlerinin yağmalanması ve yasa dışı para transfer ağları nedeniyle alım gücü çöktü ve yaşam koşulları ağırlaştı. Elektrik sektöründeki sözleşmelerde yolsuzluğun yaygınlaştığı, insani yardımların ise rant kaynağına ve kara borsaya dönüştüğü ifade ediliyor.

Yemenli ekonomi araştırmacısı Abdulhamid el-Mesacedi ise ülkenin Transparency International endeksindeki alt sıralarının sürpriz olmadığını belirterek, bunun devlet kurumlarının çöküşünün ‘sayısal bir teyidi’ niteliği taşıdığını söyledi.

sdfrg
Marib’teki bir mülteci kampının yakınında çocuklarıyla birlikte duran Yemenli bir adam. Bu kampta, mülteciler insani yardımların kötü yönetilmesinden mustarip. (Reuters)

Mesacedi, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, söz konusu endeksin rüşvet düzeyini ölçtüğünü, aynı zamanda yönetişim zafiyetini, kamu kaynaklarının siyasallaştırılmasını ve denetim ile hesap verebilirlik mekanizmalarının aşınmasını yansıttığını belirtti.

Son yıllardaki başlıca yolsuzluk göstergelerini sıralayan Mesacedi, mali ve parasal kurumlarda yaşanan ikili yapının karar alma süreçlerinde çelişki yarattığını ve para politikasının bağımsızlığını zayıflattığını ifade etti. Üretken olmayan harcamaların genişlediğini, özellikle egemen sektörlerde gelir yönetiminde disiplinin kaybolduğunu kaydeden Mesacedi, imtiyaz ve tekel ekonomisinin nüfuz ağlarıyla iç içe geçerek rekabet ortamını bozduğunu ve gerçek özel sektörü dışladığını dile getirdi.

Mesacedi, bu uygulamaların yalnızca etik bir sapma olarak kalmadığını; para biriminin değer kaybı, ithalat maliyetlerinin artışı, yerli ve yabancı yatırımların gerilemesi ile ülke risk priminin ve finansman maliyetlerinin yükselmesinde doğrudan ekonomik bir etken haline geldiğini vurguladı.

ddv
Yemen’deki yolsuzluk, idari bir olgudan savaş ekonomisinin yapısal bir bileşenine dönüştü. (Reuters)

Faris en-Neccar, Yemen’in yeniden imarı için yürütülen iş birliği programlarının yalnızca mali destekle sınırlı kalmadığını belirterek, Suudi Arabistan’ın Yemen’in Yeniden İnşası Programı kapsamında yönetim standartları, harcama mekanizmaları ve hizmetlerin iyileştirilmesine ilişkin şartların da yer aldığını ifade etti. Neccar, önümüzdeki dönemde tek hazine hesabının etkinleştirilmesi, genel bütçenin onaylanması ve dijitalleşmenin yaygınlaştırılması gibi somut adımlara daha fazla ağırlık verilmesinin beklendiğini söyledi.

Yusuf Şemsan ise şiddet, gelir ve karar alma yetkisini tekelinde toplamayan bir devletin yolsuzlukla etkin biçimde mücadele edemeyeceğini vurguladı. Savaş ekonomisi koşullarında yolsuzluğun rasyonel, kârlı ve güçle korunan bir yapıya dönüştüğünü belirten Şemsan, bu yapısal mantık kırılmadıkça reform söylemlerinin yetersiz kalacağını savundu. Şemsan’a göre gerçek başlangıç noktası, yolsuzluğu savaş ekonomisinin ayrılmaz parçası haline getiren döngünün kırılması.

Abdulhamid el-Mesacedi ise iyileşme ihtimalini dışlamadığını ancak bunun belirli koşullara bağlı olduğunu ifade etti. Bu koşullar arasında mali kurumların birleştirilmesi, merkez bankasının bağımsızlığının güçlendirilmesi, denetim mekanizmalarının etkinleştirilmesi, gelir, gümrük ve vergi sistemlerinin dijitalleştirilmesi, egemen kaynaklarda tam şeffaflık sağlanması ve dış desteğin ölçülebilir reform şartlarına bağlanması yer alıyor.

ARAP DÜNYASI

Irak'taki bir grup, Bağdat havaalanındaki ABD askeri üssünün bombalandığını duyurdu

Bağdat'ta bir protestocu, İran Yüksek Lideri Ali Hamaney'in ölümünün açıklanmasının ardından onun fotoğrafını taşıyor, (Reuters)
Bağdat'ta bir protestocu, İran Yüksek Lideri Ali Hamaney'in ölümünün açıklanmasının ardından onun fotoğrafını taşıyor, (Reuters)
TT
TT

Irak'taki bir grup, Bağdat havaalanındaki ABD askeri üssünün bombalandığını duyurdu

Bağdat'ta bir protestocu, İran Yüksek Lideri Ali Hamaney'in ölümünün açıklanmasının ardından onun fotoğrafını taşıyor, (Reuters)
Bağdat'ta bir protestocu, İran Yüksek Lideri Ali Hamaney'in ölümünün açıklanmasının ardından onun fotoğrafını taşıyor, (Reuters)

Irak'ta "Saraya Evliya el-Dam" olarak bilinen bir grup, bu sabah Bağdat Uluslararası Havalimanı'ndaki "Victoria" askeri üssünü hedef alan bir insansız hava aracı (İHA) sürüsüyle saldırı düzenlediğini duyurdu.

Silahlı grup yaptığı açıklamada, "Dini görevimizi yerine getirmek, lider Ali Hamaney'e misilleme yapmak ve İran İslam Cumhuriyeti'ni desteklemek amacıyla mücahitlerimiz bugün, Bağdat Havaalanı'ndaki Victoria askeri üssünü hedef alan bir İHA filosuyla saldırı düzenledi" denildi.

Evliya el-Dam Tugayları dün gece, Kürdistan bölgesindeki Erbil şehrinde bulunan Amerikan tesislerini bombaladıklarını duyurdu.

ARAP DÜNYASI

Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
TT
TT

Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)

Irak, dün ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıların yansımalarından uzak durmaya çalışarak, savaşın kendi topraklarına yayılma girişimlerine karşı uyarıda bulundu.

Bu uyarı, Bağdat'ın güneyindeki Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'daki İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı silahlı grupları hedef alan saldırılar ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) bir ABD üssünün bulunduğu Erbil Havaalanı yakınlarındaki bölgede gerçekleştirilen diğer saldırıların ardından yapıldı.

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, komutanlar ve güvenlik kurumlarının liderleriyle bir toplantı düzenledi. Toplantı, Curf es-Sahr ve Erbil'e yapılan saldırılara atıfla ‘Irak'ın birçok bölgesini etkileyen açık saldırganlığın sonuçları’ konusunda uyarıda bulunan bir açıklamayla sona erdi. İran'a yönelik ‘haksız saldırının’ kınandığı açıklamada, ‘Irak'ın egemenliğini, hava sahasını ve topraklarını ihlal etmek veya bunları İran'a saldırı için geçiş yolu veya fırlatma rampası olarak kullanmak, tıpkı ülkemizin topraklarının veya karasularının Irak'ı çatışmaya sürüklemek için bir gerekçe olarak kullanılması kabul edilemez olduğu gibi’ uyarısında bulunuldu.

Irak’ta İran destekli Şii milis gücü Ketaib Hizbullah, Curf es-Sahr'da iki kişinin öldüğü hava saldırısının ardından ‘ABD üslerine’ saldırı düzenleyeceklerini duyurdu.