Mazlum Abdi Al-Majalla'ya: Suriye-İran-Türk koordinasyonu bize karşı ve aşiret gerilimi sona erdi

SDG komutanı, Şam'ın güçlerini dağıtma taleplerini reddetti ve özerk yönetim için savundu ... ve Fırat'ın doğusundaki ABD-Rusya gerilimini "kontrollü" olarak nitelendirdi.

Fotoğraf: AFP
Fotoğraf: AFP
TT

Mazlum Abdi Al-Majalla'ya: Suriye-İran-Türk koordinasyonu bize karşı ve aşiret gerilimi sona erdi

Fotoğraf: AFP
Fotoğraf: AFP

İbrahim Hamidi

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) komutanı Mazlum Abdi, Al-Majalla'ya verdiği röportajda, Şam ve Tahran arasında yakın oldukları bazı aşiret temsilcilerini desteklemek için açık bir koordinasyon olduğunu ve Türkiye'nin de bu çizgiye katılarak bağlı Suriyeli silahlı grupları desteklediğini doğruladı. Üç ülkenin de başarılı olmadığını söyleyen Abdi, "Şu anda durum istikrarlı" dedi.

Abdi, Rusya'nın ‘aşiret gibi görünmeye çalışan’ silahlı grupları bombaladığını belirterek, Moskova'nın ‘yeni Türk genişleme operasyonları lehine durumu istismar etme formülüne’ katılmadığını söyledi. Abdi, ABD'nin aşiretlere karşı askeri operasyonlara katılmadığını da sözlerine ekledi. Ayrıca “İstikrar sağlama sürecinde hava desteği (keşif) dışında ABD desteğine ihtiyacımız yoktu” dedi.

Ukrayna'daki savaş zemininde ABD ile Rusya arasında Suriye'nin kuzeydoğusunda yaşanan gerilimlerin ‘en azından kontrol altında olduğunu’ vurguladı. Abdi, “Bölgelerimizin uluslararası ve bölgesel rekabete sahne olmamasını sağlamaya çalışıyoruz” dedi.

Abdi, Şam'a müzakere için gitmeyi reddetmediğini, ancak koşulların henüz olgunlaşmadığını ve Şam'dan herhangi bir çözüm belirtisi görmediklerini söyledi. Ayrıca, Suriye krizini sona erdirecek siyasi bir çözüme ulaşmaya yardımcı olmaları için Ruslardan yardım talep ettiklerini belirtti. Mazlum ABD, “Şam'ın gerçekçi bir siyasi çözümü kabul etmesini talep ediyoruz. Şam, hala inat politikasında ısrar ediyor. Krizi sona erdirmeye, barışı ve istikrarı sağlamaya yardımcı olacak herhangi bir gerçekçi teklifi reddediyor” dedi.

Mazlum Abdi, SDG'nin ‘profesyonel ve milli bir güç olduğunu ve Suriye savunma sisteminin bir parçası olmasını talep ettiklerini, ardından rolünün ve çalışmasının bir yasa ile düzenleneceğini’ de sözlerine ekledi. Abdi, ‘SDG'nin çözülmesine dair herhangi bir konuşmanın, mümkün olan herhangi bir siyasi çözümü engellemek için geldiğini ve diyalogda herhangi bir ciddiyeti yansıtmadığını’ söyledi.

SDG Komutanı, sözlerine şu şekilde devam etti: "Anlaşmazlıkları çözümsüz hale getirmek için zorlayıcı önkoşullar koymak ve kaos yoluyla çatışmayı sürdürmek, Şam'daki iktidar rejiminin kurtarılmasına yardımcı olmayacak ve herhangi bir çözüme yol açmayacaktır. Şam yönetimi çözümü geciktirirse, o zaman en büyük kaybeden yine kendisi olacaktır."

Mazlum Abdi, ‘özerk yönetim’ modelini ve ‘bölge sakinlerinin vesayetten, ötekileştirmeden ve dışlanmadan bağımsız olarak yerel politikalarını oluşturma ve temsilcilerini seçme hakkını’ savundu.

İşte Majalla’nın 20 Eylül 2023 tarihinde yaptığı röportajın metni:

-Son zamanlardaki aşiretlerle yaşanan gerginliğin ardından sahadaki durumu nasıl görüyorsunuz?

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki son zamanlardaki gerginlik dar bir alanda yaşandı. Beş köyde ara sıra huzursuzluk yaşandı. Ancak durum şu anda istikrar kazandı. Hizmetleri yeniden sunmaya, halkın taleplerini karşılamaya ve sorunlarını çözmeye çalışıyoruz. Bu konuda bir söz verdik ve bu gerginliklerin yaşanmasına neden olan tüm nedenleri ele almaya kararlıyız.

-Ebu Havle’yi Deyr-i Zor Askeri Meclisi'nden neden görevden aldınız?

Kuvvetlerimiz, Ahmed el-Hubeyl'in (Ebu Havle) görevden alınmasının gerekçelerini açıklayan bir bildiri yayınladı. Kararımız, bölge sakinlerinin ve kanaat önderlerinin birçok raporu ve şikayetini gözden geçirdikten sonra dış güçlerle iletişimi ve koordinasyonuyla ilgili birçok suç ve suistimal işlediği için kuzey ve doğu Suriye Başsavcılığı'ndan tutuklama emri üzerine verildi.

-Şam'ın aşiretlerin hareketindeki rolü nedir?

Şam, Fırat'ın doğusunda kaos yaratmaya çalıştı. Bunun için sürekli medya üzerinden kışkırtma yaptı ve kendisine bağlı silahlı aşiret gruplarını bizimle savaşa sokmaya çalıştı. Daha önce, rejimin bizim bölgelerimizi ele geçirmek için Fırat'ın diğer yakasında silahlı gruplar oluşturma planlarını ortaya çıkardık. Ancak bu grupların doğu yakasına geçme girişimlerini hızla ve kararlı bir şekilde durdurduk.

-Son gerilimden sonra sizinle Şam arasında herhangi bir iletişim oldu mu? Sonucu ne oldu?

Resmi olarak Şam ile aramızda herhangi bir iletişim olmadı.

-Şam, Ankara ve Tahran'ın aşiretlere destekte koordineli olduğunu düşünüyor musunuz?

Şam ve Tahran'ın yakın oldukları bazı aşiret temsilcilerini desteklemeye yönelik açık bir koordinasyondan bahsedebiliriz. Ancak Türkiye de bu çizgiye girdi ve aşiret adı altında kendisine bağlı Suriyeli silahlı grupları desteklemeye başladı. Deyr-i Zor dışındaki Münbiç, Tel Temr ve Ayn İsa gibi bölgelerde, bölgelerimize paralel saldırılar düzenlemek için ciddi girişimlerde bulunuldu. Üç tarafın da bazı aşiretlerin mensuplarını kendi gündemlerini gerçekleştirmek için istismar etmek istediğinden bahsedebiliriz. Bu gündemler farklı olsa da amacı açıktır: Kuvvetlerimize darbe vurmak ve bölgenin bileşenleri tarafından kabul edilen formül olan özyönetim sistemini yıkmak. Onlar, mezhepsel dil kullanarak aşiretlerle ve yerel toplumla olan iyi ilişkilerimizi bozmak istediler, ancak bunda başarılı olamadılar.

-Suriye'nin kuzeydoğusunda Arapların zulüm gördüğünü söyleyenler var. Cevabınız nedir?

Bölgelerimizde zulüm gören veya zulüm eden bir etnik gruptan bahsedemeyiz. Bu mantığı ve bu suçlamaları şiddetle reddediyoruz. Özerk Yönetim bölgenin tüm çocuklarını temsil ediyor ve kuvvetlerimizin en güçlü noktası saflarında güçlü bir Arap varlığıdır. Açıkçası, bölgelerin, DEAŞ'ın terörizmi, kaynakların ve hizmetlerin eksikliği ve bölgenin istikrarını bozmaya çalışan birçok tarafın girişimleri nedeniyle zulüm gördüklerinden bahsedebiliriz. Zor koşullara maruz kalan bölgelerde halkın sorunlarını ciddi bir şekilde çözmeye çalışıyoruz ve burada bu sorunları en kısa sürede çözme sözü verdiğimizi tekrarlıyorum.

-Son gerilimde Rusya'nın tutumu nasıldı? Münbiç kırsalındaki aşiretlerin bombalanmasına size destek verildiğini düşünüyor musunuz?

Aslında, Rusya sizin dediğiniz gibi aşiretleri bombalamadı, bu sefer kendilerini aşiret olarak göstermeye çalışan silahlı grupları bombaladı. Rusya, cephelerin sakinliğini korumaya ve Türkiye yanlısı silahlı grupların genişlemesini önlemeye çalıştı. Rusya'nın bizi desteklediğini söylemek yerine, durumun Türkiye'nin yeni genişleme operasyonları için faydalanılmasın diye bir formül üzerinde anlaşmaya varmadığını söylemek daha doğru olacaktır. Özellikle 2019'da uluslararası koalisyonun Fırat’ın batısından çekilmesinin ardından bu bölgenin istikrarını korumak için Rusya ile eskiden beri anlaşmalarımız var. Rusya'nın Fırat'ın batısındaki nüfuz alanlarında herhangi bir değişikliğe razı olmadığı görülüyor.

-Peki ya ABD? Sadece keşif uçuşu yaptı ama askeri olarak size destek vermedi. Açıklamanız nedir?

Yeniden istikrar sağlama sürecinde, keşif uçuşları dışında, ABD desteğine ihtiyacımız yoktu. Kuvvetlerimizin yeteneklerine ve mevcut güvenlik gerilimlerini karşılayabileceklerine güveniyorduk. Ayrıca, bölge sakinlerinin çoğunun kuvvetlerimizin başlattığı 'güvenliği güçlendirme' kampanyasını destekleyeceğine güveniyorduk. Gerçekten de olan buydu.

Bölgelerimizde zulüm gören veya zulüm eden bir etnik gruptan bahsedemeyiz. Bu mantığı ve bu suçlamaları şiddetle reddediyoruz. 'Özerk Yönetim' bölgenin tüm çocuklarını temsil ediyor ve kuvvetlerimizin en güçlü noktası saflarında güçlü bir Arap varlığıdır.

-ABD’li temsilciler sizinle aşiretler arasında arabuluculuk yapmayı önerdiler. Bu ne anlama geliyor?

Bu bağlamda ABD ile iki konuda hemfikiriz. DEAŞ'ın yenilgiye uğratılması ve bölgede istikrarın sağlanması konusunda ortak görevlerimizi tamamlamak bunlardan ilkidir. ABD’li temsilcilerin önerileri, DEAŞ'la mücadelede bir ortak olarak SDG'nin pozisyonunu güçlendirmek için bu bağlamda geliyor. ABD’li yetkililerin SDG ile ortaklık taahhütlerini yeniledikleri açıklamalarında hissettiğimiz budur. Ayrıca, birlikte kurtardığımız bölgelerde meydana gelen çalkantıları ve sorunları ABD tarafıyla genellikle paylaşırız.

-ABD Ordusu Genelkurmay Başkanı Mark Milley, Suriye'nin kuzeydoğusuna bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu ziyaret nasıl geçti?

ABD Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Orgeneral Mark Milley'nin ziyareti, bölgedeki ABD kuvvetlerinin durumunu takip etmek, DEAŞ'ın yenilgisini sağlamaya yönelik operasyonların gidişatını incelemek ve ABD askerleriyle buluşmak amacıyla gerçekleşti. Ziyaret, SDG ile Uluslararası Koalisyon güçleri arasındaki ortaklığın hala güçlü olduğunu ve DEAŞ'ın yenilgisini sağlamaya yönelik çalışmaların devam ettiğini teyit etti.

dfre
Mazlum Abdi ve ABD Müşterek Görev Gücü Komutanı Paul T. Calvert, Suriye Demokratik Güçleri'nin 1 Ağustos 2021'de Suriye'nin kuzeydoğusundaki Haseke şehrinde yıllık toplantısına katıldığı sırada (AFP)

-Bu ziyareti, ABD varlığının bir garantisi olarak görüyor musunuz? Bu konuda bilgilendirildiniz mi?

Pratik olarak, bu tür üst düzey ziyaretler, Washington'ın DEAŞ'ı yenme çalışmalarına yönelik taahhütlerini yeniliyor ve bölgenin Washington'ın güvenlik stratejisinde önemli bir rol oynadığını yansıtıyor. ABD’liler, bölgenin istikrarının ve DEAŞ'ın geri dönmemesini sağlamanın, kuvvetlerimizin yeteneklerini güçlendirmek ve desteğini sürdürmekle doğrudan bağlantılı olduğunu kabul ediyorlar.

-Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyinde askeri operasyon yapacağına dair tehditleri azaldı. Bunun nedenini nasıl yorumluyorsunuz?

Keşke tehditlerin azalması, Türk yetkililerin savaş tehdidinin bölge sorunlarını daha da kötüleştirdiğini anladıklarına işaret olsaydı. Ancak Ankara'nın tehditlerini azaltması, ABD veya Ruslardan yeşil ışık almasının zor olmasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla, Türkiye'nin son iki yılda sık sık uyguladığı bu tür bir politikadan vazgeçmesi gerekiyor. Bence Türkiye'nin iç durumu ve ekonomik krizi, bu tür tehditleri sürdürmesini engelliyor. Bu tehditler, Türkiye'nin büyük güçlerle, özellikle ABD ile ilişkilerini bozuyor. Ayrıca, Türkiye'nin Arap (Körfez) ülkeleriyle ilişkilerinin düzelmesi, Türkiye'nin bölge ülkelerini kışkırtmaktan ve Suriye'de işgal ettiği bölgeleri genişletmeye çalışmaktan vazgeçmesine yardımcı oldu. Bu tehditlerin tamamen sona ermesini umuyoruz ve bölgenin istikrarını sağlamaya ve Suriye krizine, özellikle Türkiye'nin işgal ettiği bölgelerde yaşayanların geri dönüşünü garanti altına alacak bir çözüm bulmaya hizmet edecek herhangi bir diyaloga açığız.

-Suriye'nin kuzeydoğusunda ABD-Rusya gerginliği belki de Ukrayna yüzünden arttı. Bu size nasıl yansıdı?

Hala gerilimler minimum düzeyde veya daha doğrusu kontrol altında. Bölgelerimizin uluslararası ve bölgesel rekabetin bir arenası haline gelmesini istemiyoruz. Bölgelerimizdeki halkların çıkarları ve Suriye halkının çıkarı, güçlerimizle ilişkilerimizi şekillendiriyor. Bu nedenle, Suriyeli bir taraf olarak, uluslararası anlaşmazlıkların ve çatışmaların bölgelerimize yansımasını önlemeye veya uluslararası nitelikli çatışmaların bir parçası olmaya çalışıyoruz.

-ABD ve Rusya orduları arasındaki ilişkiyi nasıl dengeliyorsunuz?

ABD ordusuyla ilişkimiz, DEAŞ'a karşı savaş ve bölgenin güvenliğini korumak çerçevesinde şekilleniyor. ABD kuvvetlerinin bulunmadığı ve Rusya'nın nüfuz alanına giren bölgelerde ise, o bölgelerin istikrara kavuşması ve kaos ve teröre karşı korunması için bir koordinasyon biçimi kurmaya çalışıyoruz. İlişkilerimiz açıktır ve biz bir tarafın karşısında diğer tarafla saf tutmak istemiyoruz. Amacımız, Suriye’nin bu bölümünü, ülkenin krizini sona erdirecek adil bir siyasi çözüme ulaşana kadar korumaktır.

xscd
8 Ekim 2022'de Suriye'nin kuzeydoğusundaki Amerikan ve Rus kuvvetleri (AFP)

-Rusya'nın baskılarına rağmen neden Şam'a gitmeyi reddediyorsunuz? Şam ile anlaşmak için şartlarınız neler?

Şam'a gitmeyi reddetmiyoruz, ancak koşullar henüz olgunlaşmadı ve Şam'dan herhangi bir çözüm belirtisi, yanıt veya esneklik göremedik. Daha önce, Suriye krizini sona erdirecek siyasi bir çözüme ulaşmak için Rusya'dan yardım talep etmiştik. Şam'ın gerçekçi bir siyasi çözümü kabul etmesini istiyoruz. Bu amaçla, Yönetim, geçtiğimiz Nisan ayında Suriye krizini çözmek için bir girişimde bulundu, ancak Şam'dan herhangi bir yanıt alamadı. Bu, Şam'ın hala inat politikasında ısrar ettiği ve krizi sona erdirmeye ve barışı ve istikrarı sağlamaya yardımcı olacak herhangi bir gerçekçi teklifi reddettiği anlamına geliyor.

Rusya'dan, Suriye krizini sona erdirecek siyasi bir çözüme ulaşmamıza yardım etmelerini istedik. Şam'ın gerçekçi bir siyasi çözümü kabul etmesini istiyoruz... Şam, hala inat politikasında ısrar ediyor ve krizi sona erdirmeye ve barışı ve istikrarı sağlamaya yardımcı olacak herhangi bir gerçekçi teklifi reddediyor.

-Şam, SDG’nin feshedilmesini ve üyelerinin orduya katılmasını şart koşmuştu. Bu konudaki tutumunuz nedir?

SDG profesyonel ve milli bir güçtür. Biz, SDG’nin Suriye savunma sisteminin bir parçası olmasını ve ardından rolünün ve çalışmalarının, Suriyelileri terörden korumak için kuvvetlerimizin yaptığı büyük fedakarlıkları ve bölgelerimizi yüksek verimlilikle koruma yeteneğini dikkate alan özel bir yasayla düzenlenmesini talep ediyoruz. ‘SDG’nin feshedilmesi' hakkındaki herhangi bir konuşma, mümkün olan herhangi bir siyasi çözümü engellemek için geliyor ve diyalog için herhangi bir ciddiyeti yansıtmıyor. Şam'ın çözümü engellemeye yönelik zorlayıcı önkoşulları ve çatışmayı kaosla sürdürmeye olan güveni, Şam'daki iktidar rejimini kurtarmayacak ve herhangi bir çözüm üretmeyecektir. Şam ne kadar gecikirse, en büyük kaybeden yine kendisi olacaktır.

-Özerk Yönetimi'n geleceği nedir? Şam'ın yerel yönetimlere özerklik verilmesi önerisine karşı tutumunuz nedir?

Özerk Yönetimi'n geleceği, deneyimini koruma, geliştirme ve eksikliklerini düzeltme yeteneğine bağlıdır. Bu deneyimi savunmak, tüm Suriyelilerin görevidir. Gerçekler, Özerk Yönetim modelinin, merkezin diğer bölgeler üzerindeki tahakkümünü sınırlamak için en uygun model olduğunu ve halkın yerel politikalarını belirleme ve temsilcilerini vesayet, dışlama ve marjinalleştirmeden seçme hakkına sahip olduğunu göstermiştir. Şam'ın önerilerinde mevcut yerel yönetim kanununun geri dönüştürülmesi ve merkezi otoriteye hizmet edecek şekilde değiştirilmesinden bahsediliyor; bu da Şam'ın önerilerinin ne uzaktan ne de yakından merkezi olmayan bir yönetim biçiminden bahsetmediği anlamına geliyor.



İsrailli subaylardan Suriye topraklarındaki “yeni ve anlamsız işgal”e tepki: Şam yönetimiyle siyasi uzlaşı çağrısı

İşgal altındaki Golan Tepeleri’nde, BM denetimindeki tampon bölgede bulunan Suriye’nin Cebata el-Haşab kasabasında devriye gezen İsrail askerlerini izleyen bir çocuk (Arşiv – AFP)
İşgal altındaki Golan Tepeleri’nde, BM denetimindeki tampon bölgede bulunan Suriye’nin Cebata el-Haşab kasabasında devriye gezen İsrail askerlerini izleyen bir çocuk (Arşiv – AFP)
TT

İsrailli subaylardan Suriye topraklarındaki “yeni ve anlamsız işgal”e tepki: Şam yönetimiyle siyasi uzlaşı çağrısı

İşgal altındaki Golan Tepeleri’nde, BM denetimindeki tampon bölgede bulunan Suriye’nin Cebata el-Haşab kasabasında devriye gezen İsrail askerlerini izleyen bir çocuk (Arşiv – AFP)
İşgal altındaki Golan Tepeleri’nde, BM denetimindeki tampon bölgede bulunan Suriye’nin Cebata el-Haşab kasabasında devriye gezen İsrail askerlerini izleyen bir çocuk (Arşiv – AFP)

İsrail’in Suriye topraklarındaki yeni işgalinin üzerinden yaklaşık iki yıl geçerken, İsrail’in ileri karakollarında görev yapan bazı subaylar, yaşadıkları durumu “anlamsız ve hiçbir amacı olmayan bir işgal” olarak nitelendirdi. Subaylar, siyasi liderlikten bu işgale son verecek açık kararlar almasını ve işgalin yerini Şam yönetimiyle siyasi mutabakatların yapılmasını istedi.

Subaylar, mevcut durumun devam etmesinin yalnızca İsrail’e yönelik düşmanlığı körüklediği uyarısında bulundu. Bu durumun, DEAŞ, Nusra Cephesi veya Husiler gibi düşman örgütlerin müdahalesine gerek kalmadan sıradan insanların dahi direniş yolunu seçmesine neden olabileceğini belirttiler.

Subaylar, devletin açık bir politikaya sahip olmamasının ve bölgede çok sayıda askerî birliğin tutulmasının gerçeküstü bir tablo yarattığını vurguladı. Buna göre komutanlar askerleri meşgul etmek zorunda kalıyor, askerler ise gerçek amacı bulunmayan anlamsız operasyonlar yürütüyor. Bu faaliyetler de bölge halkının İsrail’e yönelik düşmanlığını artırıyor.

Şarku’l Avsat’ın Haaretz gazetesinden aktardığı habere göre Yaniv Kovoviç gazetede dün yayımlanan haberinde şu değerlendirmeye yer verdi:

“Aralık 2024’te Esed rejiminin devrilmesinin ve İsrail ordusunun Golan Tepeleri’ndeki sınır hattının ötesine ilerlemesinin üzerinden yaklaşık iki yıl geçerken, Suriye sahası, Binyamin Netanyahu hükümetinin güvenlik ve siyaset anlayışının adeta birebir yansıması hâline gelmiş görünüyor. Bu anlayış, herhangi bir stratejiye veya askerî üstünlüğü kalıcı bir siyasi anlaşmaya dönüştürme arzusuna dayanmaksızın, toprak ele geçirmeyi başlı başına bir kazanım olarak görüyor.”

Siyasi düzlemde yeni ileri karakolların ele geçirilmesi, tampon bölgenin ve bu bölgenin gerisindeki köylerin kontrol altına alınması, kuzeydeki yerleşim birimlerini korumaya yönelik önleyici bir tedbir olarak değerlendiriliyor. Ancak söz konusu bölgede görev yapan düzenli askerlerin, komutanların ve görevlerinden dönen yedek askerlerin tanıklıkları bunun tam tersine bir tablo ortaya koyuyor.

Bu askerler, kapalı görüşmelerde İsrail ordusunun neredeyse hiçbir faaliyetin bulunmadığı bölgede büyük ve maliyetli bir askerî güç bulundurduğunu, buradaki varlığını gerekçelendirmek için önleyici faaliyetler ürettiğini anlatıyor. Habere göre ordu yalnızca bununla kalmıyor, sivillerle günlük çatışmalara da yol açıyor. Böylece İsrail’in korunmaya çalıştığı tehlikeyi bizzat artırıyor.

Haberde bölgede görev yapan subayların ifadelerine de yer verildi. Yakın zamanda bu bölgede görev yapmış "H" kod adlı bir komutan şunları söyledi:

“Hâkim duygu, herkesin bir tür aldatmacanın parçası olduğu yönündeydi. Biz oradayız, dolayısıyla durumun tehlikeli olduğunu gösteren bir hikâye uydurmak zorundayız. Operasyonel faaliyetlerin bir kısmı, hatta her şeyi söylemek istemiyorum ama büyük bir bölümü, yalnızca orada bulunmamıza gerekçe oluşturmak için yapılıyor.”

Komutan sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hiçbir şey görmüyorsunuz, ortada hiçbir şey yok. Bu da bütün meseleyi tamamen anlamsız hâle getiriyor.”

Bu bölgede yakın zamanda bir görev dönemini daha tamamlayan “G” kod adlı asker ise şöyle konuştu:

"Beyaz pikapların (Hamas’ın 7 Ekim 2023 saldırısını simgeleyen araçlar) her an gelebileceği sürekli tekrarlanıyordu. Orada bulunduğumuz süre boyunca hiçbir şey yaşanmadı. Kıyamet Savaşı’na sıkı sıkıya inanan, en radikal görüşlere sahip kişiler ve yerleşimciler arasında bile görevin önemine ilişkin duygu son derece zayıftı.”

Haberde, Suriye sahasında siyasi liderliğin Şam’daki yeni yönetimle ciddi müzakereler yürütme konusunda herhangi bir istek göstermediği ve bölgedeki kontrolünü başlı başına nihai bir kazanım olarak gördüğü belirtildi.

Araştırmaya göre İsrail ordusu içinde Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’ya ilişkin değerlendirmeler de farklılık gösteriyor. Kuzey Bölge Komutanlığı, eş-Şara’ya ciddi şüpheyle yaklaşıyor ve mevcut sükûneti yalnızca taktiksel bir geçici durgunluk olarak değerlendiriyor.

Buna karşılık istihbarat teşkilatı, mevcut risklerin yanı sıra eş-Şara yönetiminin çıkarlarının da ciddi biçimde değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyor. Suriye’yi istikrara kavuşturma, ekonomisini canlandırma ve yaptırımları kaldırma hedeflerinin, İsrail’i tehlikeye atmadan aşamalı ve temkinli güvenlik mutabakatlarının oluşturulmasına imkân sağlayabileceği görüşünü savunuyor.

Haberde, bazı güvenlik kaynaklarının eş-Şara’nın çeşitli röportaj ve açıklamalarında Suriye’yi yeniden inşa etmek ve İsrail dâhil bölge ülkeleriyle yeni bir sayfa açmak istediğini vurgulamasını olumlu karşıladığı aktarıldı.

Ayrıca İran’dan Lübnan’a silah kaçakçılığını önlemek için çalışan Suriye güvenlik güçlerinin faaliyetlerine de dikkat çekildi. Bu kapsamda Grad füzelerinin ele geçirilmesi örnek gösterildi. Ancak İsrail’de bu yöndeki bütün olumlu işaretlerin büyük ölçüde görmezden gelindiği ifade edildi.

Haberde şu değerlendirmeye de yer verildi:

“Siyasi liderlik Suriye sahasını hayati bir stratejik kazanım olarak görürken, sınır boyunca uzun süreli görev yapan yüz binlerce yedek asker kendilerini gereksiz yük, büyük bir kaynak israfı ve önemli güvenlik faaliyetleri görüntüsü altında gizlenen operasyonel bir hareketsizlik içinde buluyor.”

“G” kod adlı yedek asker, bölgede yürütülen operasyonları şöyle anlattı:

“Çoğunlukla silah bulma bahanesiyle gönderiliyorduk. Sonrasında önümüze eski bir av tüfeği getiriliyordu. Oysa oradaki kırsal bölgelerde yaşayan her ailenin kendisini savunmak için bir av tüfeği var.”

Asker, operasyonel can sıkıntısının ve gerçek bir tehdidin bulunmamasının, zaman zaman önemsiz olayların yapay biçimde büyütülmesine ve böylece teyakkuz ve hareketlilik görüntüsü oluşturulmasına yol açtığını belirtti.

İsrail, Batı Şeria’daki operasyon yöntemlerini Suriye’ye taşıyor

Haberde, askerî varlığın yarattığı boşluğu yoğun bir askerî konuşlanmayla doldurma girişiminin, İsrail ordusunu Batı Şeria’da alışık olduğu operasyon yöntemlerini Güney Suriye’ye taşımaya ittiği uyarısında bulunuldu.

İsrail askerlerinin neredeyse her gün Suriye köylerine girdiği, geceleri evlerde aramalar yaptığı, aile üyelerini evlerinden çıkararak bölge sakinlerini sorguladığı ve şüphelileri gözaltına aldığı belirtildi. Bazı kişilerin sorgulanmak üzere İsrail’e götürüldüğü de ifade edildi.

Geçen yıl bölgede görev yapan “Y” kod adlı yedek subay, bu faaliyetleri şöyle anlattı:

“Bu faaliyetler, Batı Şeria’dakine benzer şekilde baskınlara, sorgulamalara, göz altılara ve askerî birliklerin tam hareket serbestisine dayanıyor.

Subay sözlerini şöyle sürdürdü:

“Sorun şu ki, Suriye’de, 50 yıldır işgal altında bulunan bir bölgede değil, egemen bir devlette yaşayan insanlarla karşı karşıyayız. Aynı yöntemi onlara uygulamaya çalışmak, sonunda öfkelerini bize yöneltmelerine yol açacak. Ordunun bunun bedelinin ne olacağını bilip bilmediğinden emin değilim.”

Subay, bölge halkının günlük yaşamına doğrudan müdahale edilmesinin ve yaşam düzenlerinin kontrol altına alınmasının tehlikelerine de dikkat çekti.

İsrail ordusunun yollar boyunca Arapça uyarı levhaları yerleştirdiğini belirten subay, bu levhalarda yerel halka şu uyarının yapıldığını aktardı:

“Üçten fazla aracın bulunduğu konvoy hâlinde seyahat etmek, İsrail ordusunun vereceği tepki nedeniyle hayatınızı tehlikeye atabilir.”

Subay ayrıca İsrail ordusunun, askerî faaliyet bölgelerinden uzak tutmak amacıyla Suriyeli çobanların otlaklara ve su kaynaklarına erişimini kısıtladığını, bu tür uygulamaların bölge halkındaki düşmanlığı giderek artırdığını ifade etti.

Gece baskınları sonucunda evlerin tahrip edilmesi, eşyaların zarar görmesi, sivillerin gözaltına alınması ve sorgulanmak üzere İsrail’e götürülmesi, bölge halkında ulusal ve kişisel aşağılanmışlık duygusunu güçlendiriyor.

Suriye'deki sosyal medya platformlarında ani askerî baskınlara ve Şam yönetiminin bunlar karşısındaki çaresizliğine ilişkin öfkeli paylaşımların da arttığı belirtiliyor. Bu tepkiler, yönetimin ABD aracılığıyla İsrail üzerinde baskı kurma vaatlerine rağmen devam ediyor.

Güvenlik teşkilatından bazı yetkililer ise mevcut temas ve sürtüşmelerin devam etmesinin, bugüne kadar İsrail’e karşı herhangi bir faaliyete katılmamış yerel halk arasından yeni direniş örgütlerinin ortaya çıkmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.


ABD’li temsilci, UNIFIL’in yerine geçecek alternatif mekanizmayı görüşmek üzere Lübnan’a gidiyor

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Meclis’teki yasama oturumuna başkanlık ederken (Lübnan Meclisi Basın Ofisi)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Meclis’teki yasama oturumuna başkanlık ederken (Lübnan Meclisi Basın Ofisi)
TT

ABD’li temsilci, UNIFIL’in yerine geçecek alternatif mekanizmayı görüşmek üzere Lübnan’a gidiyor

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Meclis’teki yasama oturumuna başkanlık ederken (Lübnan Meclisi Basın Ofisi)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Meclis’teki yasama oturumuna başkanlık ederken (Lübnan Meclisi Basın Ofisi)

Birleşmiş Milletler (BM) nezdindeki ABD Daimî Temsilcisi Michael Waltz’ın Beyrut’a gelişi bekleniyor. Waltz’ın, yıl sonunda Güney Lübnan’daki görev süresi bitecek olan Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) yerine geçecek alternatif bir mekanizmayı Lübnanlı yetkililerle görüşmesi planlanıyor.

ABD’li temsilcinin gelişinden önce hükümet kaynakları, Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Meclis Başkanı Nebih Berri ve Başbakan Nevvaf Selam’ın «UNIFIL’in yerine geçecek alternatif konusunda ortak bir siyasi yaklaşım oluşturma yolunda önemli mesafe kaydettiğini» belirtti.

Berri de Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada bu gelişmeyi doğruladı. Ancak ABD’li temsilci Waltz’ın beraberinde getireceği önerileri önceden değerlendirmeden konunun ayrıntılarına girmek istemediğini belirtti.

Berri, “Böylece önümüzdeki gelişmeleri değerlendirebilir ve buna göre tutumumuzu belirleyebiliriz” dedi. Sürecin henüz zamanı gelmeden hızlandırılmasının ve aşamaların erkenden tüketilmesinin tarafların çıkarına olmadığını vurguladı.

Kaynaklar, üç liderin önceliğinin UNIFIL’in yerine geçecek alternatif bir mekanizma oluşturmak olduğunu, ancak bunun mutlaka Birleşmiş Milletler’in desteğine ve himayesine sahip olması gerektiğini ifade etti.


Avustralya, Kanada, İtalya ve İngiltere, İsrail’e Gazze’ye insani yardım girişine izin vermesi çağrısında bulundu

Yerinden edilmiş sivillerin barınması için kurulan çadırlar, Gazze kentinde (AP)
Yerinden edilmiş sivillerin barınması için kurulan çadırlar, Gazze kentinde (AP)
TT

Avustralya, Kanada, İtalya ve İngiltere, İsrail’e Gazze’ye insani yardım girişine izin vermesi çağrısında bulundu

Yerinden edilmiş sivillerin barınması için kurulan çadırlar, Gazze kentinde (AP)
Yerinden edilmiş sivillerin barınması için kurulan çadırlar, Gazze kentinde (AP)

Avustralya, Kanada, İtalya ve İngiltere dışişleri bakanları, dün İsrail’e çağrıda bulunarak “gecikmelere derhal son verilmesini ve insani yardımların Gazze Şeridi’nin tamamına acilen, hızlı ve hiçbir engelle karşılaşmadan ulaştırılmasına izin verilmesini” istedi.

Şarku’l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre dört ülkenin bakanları yaptıkları ortak açıklamalarında, Gazze’de sahadaki durumun “içler acısı” olmasına rağmen 150 bin çadırın ve diğer hayati yardım malzemelerinin hâlâ sınırda bekletildiğini belirtti.

Avrupa Birliği (AB) de cumartesi günü İsrail’den, Gazze’de yıkıcı sel felaketinden etkilenen sivillere yardım ulaştırmak isteyen insani yardım kuruluşlarına “derhal ve hiçbir engel olmaksızın” izin vermesini istedi.

AB, yayımladığı açıklamada şu çağrıda bulundu:

“İsrail’i, insani yardımların ve erken toparlanma çalışmalarına yönelik desteğin derhal ve hiçbir engel olmaksızın bölgeye girişine izin vermeye, bunların geniş çapta dağıtımının kesintisiz sürdürülmesini sağlamaya ve Gazze Şeridi’ne açılan tüm sınır kapılarını yeniden açmaya çağırıyoruz.”

Geçen haftanın sonundan beri Filistin topraklarında etkili olan şiddetli yağışlar, yerinden edilmiş sivillere ait on binlerce çadırın sular altında kalmasına neden oldu. Filistin Sivil Savunma Müdürlüğü ve hastanelerin verdiği bilgilere göre aralarında 3 çocuğun da bulunduğu 5 kişi hayatını kaybetti.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İsrail’in Birleşmiş Milletler (BM) ve bağlı kuruluşlarının yanı sıra sivil toplum kuruluşları da dâhil olmak üzere insani yardım örgütlerinin çalışmalarını kolaylaştırması gerektiğini vurguladı.

Kallas, İsrail’in uluslararası hukuk kapsamındaki bütün yükümlülüklerini, özellikle uluslararası insancıl hukuk ve uluslararası insan hakları hukuku çerçevesindeki sorumluluklarını yerine getirmesi gerektiğini belirtti.

AB, Gazze’yi etkisi altına alan şiddetli sellerin, zaten tükenme noktasına gelmiş bölge halkının yaşam koşullarını daha da kötüleştirdiğini ve insani krizi derinleştirdiğini ifade etti.