Irak’taki Şii örgütlerden ABD üslerine saldırı tehdidi

Iraklı Şii El Nuceba Hareketi üyeleri, Hamas'ın İsrail'e yönelik operasyonunu desteklemek üzere Pazar günü Bağdat'ta bir toplantıda (AFP)
Iraklı Şii El Nuceba Hareketi üyeleri, Hamas'ın İsrail'e yönelik operasyonunu desteklemek üzere Pazar günü Bağdat'ta bir toplantıda (AFP)
TT

Irak’taki Şii örgütlerden ABD üslerine saldırı tehdidi

Iraklı Şii El Nuceba Hareketi üyeleri, Hamas'ın İsrail'e yönelik operasyonunu desteklemek üzere Pazar günü Bağdat'ta bir toplantıda (AFP)
Iraklı Şii El Nuceba Hareketi üyeleri, Hamas'ın İsrail'e yönelik operasyonunu desteklemek üzere Pazar günü Bağdat'ta bir toplantıda (AFP)

ABD Savunma Bakanı Lloyd Austin’in İsrail'e silah ve mühimmat gönderilmesine ilişkin açıklaması ve ABD uçak gemisinin bölgeye gönderilmesi yoluyla Gazze'yi çevreleyen bölgelerde devam eden savaşa doğrudan müdahalede bulunacağını açıklaması üzerine Irak'ta faaliyet gösteren İran bağlantılı Şii milis örgütler peşi sıra tehdit açıklamalarında bulundu.

Seyyidu’ş-Şuheda Tugayları örgütü, Hamas ile İsrail arasında Gazze'de devam eden savaşa katılmaya hazır olduğunu açıkladı. İran bağlantılı Irak Hizbullahı da ABD'nin Gazze savaşına doğrudan müdahale etmesi halinde Washington’u Irak’ta ki ABD üslerini hedef almakla tehdit etti. (Şii) Koordinasyon Çerçevesi’nin önde gelen liderlerinden Hadi el-Amiri de ABD’nin Gazze'deki mevcut savaşa doğrudan müdahale etmesi durumunda Irak’taki silahlı grupların savaşa dahil olacağını duyurdu.

Sadr hareketinin lideri Mukteda es-Sadr Cuma günü bir milyon kişilik gösteri çağrısında bulunarak aynı zamanda Gazze'ye su gönderme isteğini dile getirdi.

Hadi el Amiri (INA)
Hadi el Amiri (INA)

Irak Hizbullahı tehdit etti

Şarku’l Avsat’ın yerel basından aktardığına göre bu bağlamda Irak Hizbullahı, Filistinli gruplarla İsrail arasındaki çatışmaya müdahale etmeleri halinde Irak ve bölgedeki ABD üslerini hedef alma tehdidinde bulundu. Irak Hizbullah Tugayları Genel Sekreteri Ebu Hüseyin El Hamidavi konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Gururlu Filistin halkını, İslam milletimizi ve Filistin'deki İslami Direniş Mücahidlerini tebrik ediyoruz. Siyonist oluşumun ve destekçilerinin daha önce kimsenin başaramadığı suçluluğuna rağmen dördüncü günde büyük zaferler elde ettiler. Suçlu Siyonistlerin gücünü kırdılar ve çatışmayı, hem varlığı hem de ülkenin diğer düşmanlarını korkutacak bir düzeye yükselttiler” ifadelerini kullandı.

Hamidavi, “Füzelerimiz, insansız hava araçlarımız ve özel kuvvetlerimiz, ABD düşmanının üslerine yönelik niteliksel saldırılar düzenlemeye ve bu savaşa müdahale etmesi halinde Siyonist yapının bilinen yerleri ve yardımcıları gerekirse ateş mermilerimizi alacak” dedi. Mukteda es Sadr’ın gösteri çağrısını desteğini açıklayan Hamidavi, “Gururlu halkımızı Bağdat ve diğer şehirlerde düzenlenen gösterilere katılarak, Filistin ve Irak bayraklarını göndere çekerek, bağış toplamanın yanı sıra Gazze'deki mücahitlere destek, destek ve yardımda bulunarak genel olarak seferber olmaya çağırıyoruz” şeklinde konuştu.

Bağdat’taki Irak güvenlik güçleri (Arşiv- Reuters)
Bağdat’taki Irak güvenlik güçleri (Arşiv- Reuters)

Yardım çağrıları

Seyyid eş-Şuheda Tugayları ise Gazze'ye girebilecekleri yöntem veya mekanizmayı belirtmeden, Iraklı grupların Gazze'ye girme olasılığı ile İsrail'e karşı savaşa katılmaya hazır olduklarını duyurdu. Seyyid eş- Şuheda Tugayları Sözcüsü Kazım el-Fartusi, “Filistin meselesi tüm Arap ve İslam dünyasını ilgilendiren temel bir mesele. Bir yardım çağrısı olması durumunda bu çağrıya ilk yanıt verenler Irak'taki tüm gruplar olacak. Grupların Gazze savaşına ne zaman ve nasıl müdahale edeceklerini belirleyecek olan biziz” dedi.

Müdahalelerinin doğrudan ABD müdahalesine bağlı olduğuna değinen Fartusi, “Filistin savaşına herhangi bir ABD müdahalesi durumunda, Irak ve bölgedeki ABD üsleri ve çıkarları hedef alınacak. Iraklı gruplar aynı zamanda Gazze'deki savaş cephelerine doğrudan ulaşma kabiliyetine ve yeteneğine de sahip. Bu mesele kolaylıkla mümkün, bu mesele hizipler için de mümkün ve biz Filistin direnişinden bu kaçınılmaz savaşa girmek için herhangi bir işaret bekliyoruz” şeklinde konuştu.

Asaib-i Ehli Hak örgütü Genel Sekreteri Kays el-Hazali, “Iraklı direniş grupları, kendi koordinasyon birimleri içinde, Kudüs'ü kurtarmak ve Filistin halkını desteklemek için kendilerinden beklenen her türlü eyleme tamamen hazır. Irak halkı, hükümeti ve direnişi, Filistin davasını destekleme konusunda kararlı bir duruş sergilemeye kararlı” ifadelerini kullandı.



ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
TT

ABD’nin İsrail Büyükelçisi, Gazze'de yaşanan insanlık dramına karşı uyarıları engelledi

İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)
İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik askeri operasyonu sırasında, kuzeydeki Beyt Lahiya’da ağır hasar gören Filistinlilere ait evler (18 Aralık 2024 – Reuters)

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) çalışanları, 2024’ün ilk aylarında, Gazze’nin kuzeyinde gıda ve tıbbi yardım eksikliğinin kritik boyutlara ulaştığına dair uyarılarını, dönemin ABD Başkanı Joe Biden yönetimindeki üst düzey yetkililere iletti. Şarku'l Avsat'ın Reuters’tan aktardığı habere göre, söz konusu uyarılar kurum içi yazışmalar yoluyla yapıldı.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırılarının ve İsrail’in Gazze’ye kara harekâtının üzerinden üç ay geçtikten sonra hazırlanan iç mesajda, Ocak ve Şubat aylarında iki aşamada bölgeye giden Birleşmiş Milletler çalışanlarının sahada gözlemlediği sarsıcı manzaralar ayrıntılı biçimde yer aldı.

frgtyu7
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Lahiya’da, hayır mutfağından pişmiş yemek almak için bekleyen Filistinliler, 28 Nisan 2025 (Reuters)

Çalışanlar, yollarda insan uyluk kemiği ve başka kemikler gördüklerini, araçlarda bırakılmış cesetlere rastladıklarını aktardı. Ayrıca özellikle gıda ve temiz içme suyu başta olmak üzere insani ihtiyaçlarda “felaket düzeyinde” bir eksiklik bulunduğunu vurguladılar.

Ancak Reuters’in görüştüğü dört eski yetkili ile incelenen belgelere göre, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Jack Lew ve yardımcısı Stephanie Hallett, telgrafların yeterli tarafsızlık içermediği gerekçesiyle ABD hükümeti içinde daha geniş biçimde dağıtılmasını engelledi.

Gazze’deki duruma resmî itiraf meselesi

Altı eski ABD’li yetkili, Şubat 2024’te gönderilen telgrafın, yılın ilk yarısında iletilen ve İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşı nedeniyle sağlık, gıda, hijyen koşullarındaki hızlı bozulmayı ve toplumsal düzenin çöküşünü belgeleyen beş telgraftan biri olduğunu söyledi.

vf
Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliye’de, savaşta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen Filistinliler, 6 Ocak 2026 (Reuters)

Reuters bu telgraflardan birini inceledi. Diğer dört telgrafın da Lew ve Hallett tarafından “tarafsızlık” kaygısıyla engellendiğini, içeriklerini bilen dört eski yetkili doğruladı.

Üç eski ABD’li yetkili, bu telgraflardaki ayrıntıların olağanüstü derecede sarsıcı olduğunu ve yönetim içinde geniş biçimde paylaşılsaydı üst düzey karar alıcıların dikkatini çekeceğini belirtti. Yetkililere göre bu durum, Biden’ın aynı ay yayımladığı ve ABD istihbarat ve silah tedarikini İsrail’in uluslararası hukuka uyumuna bağlayan ulusal güvenlik muhtırasına yönelik denetimi de sıkılaştırabilirdi.

O dönem USAID’de Batı Şeria ve Gazze’den sorumlu bilgi birimi başkan yardımcısı olan Andrew Hall, “Telgraflar insani bilgiyi aktarmanın tek yolu değildi; ancak büyükelçinin Gazze’deki gerçek durumu resmen kabul etmesi anlamına gelirdi” dedi.

ABD’nin Kudüs Büyükelçiliği, bölgedeki diğer büyükelçiliklerden gelenler de dahil olmak üzere Gazze’ye ilişkin telgrafların çoğunun hazırlanması ve dağıtımını denetliyordu. Üst düzey bir eski yetkili, Büyükelçi Lew ve yardımcısı Hallett’in sık sık USAID yönetimine, telgraflardaki bilgilerin zaten medyada geniş biçimde yer aldığını söylediklerini aktardı.

Eski Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Biden’ın temsilcileri, söz konusu telgrafların hiçbir zaman ABD hükümetinin üst kademelerine ulaşmadığı iddiasına ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Gazze savaşı, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te düzenlediği ve 1.250’den fazla kişinin öldüğü saldırıların ardından başladı. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Gazze’de hayatını kaybedenlerin sayısı 71 bini aştı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl eylülde Beyaz Saray’da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yanında Gazze için barış planını açıklamış olsa da, çatışmalar durmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 481 kişi daha öldürüldü.

Biden yönetiminin savaş boyunca İsrail’e verdiği destek, Demokrat Parti içinde derin bir bölünmeye yol açtı ve konu parti adayları açısından hâlâ çözülmüş değil. Reuters/Ipsos’un geçen ağustosta yaptığı ankete göre, Demokratların yüzde 80’inden fazlası İsrail’in Gazze’deki askerî karşılığının aşırı olduğunu ve ABD’nin açlık riskiyle karşı karşıya olan Gazze halkına yardım etmesi gerektiğini düşünüyor.


Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
TT

Hamas'ın silahları birkaç gün içinde arabulucuların masasında olacak

Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)
Filistinli bir çocuk, Gazze Şeridi'nin merkezindeki Deyr el-Belah'ın kuzeyinde bulunan Nuseyrat kampında yıkılmış binaların yakınındaki bir tarladan çiçek topluyor (Arşiv-AFP)

Gazze'de Filistinli gruplar içindeki kaynaklar Şarku’l Avsat'a, Hamas ile silah meselesi konusunda "genel istişarelerin" devam ettiğini doğruladı. Bir kaynak, "özellikle Gazze Şeridi'ndeki hükümet operasyonlarının (Gazze İdari Komitesi'ne) devredilmesiyle birlikte, grupların silahları konusunda arabulucularla daha ciddi görüşmelerin önümüzdeki günlerde başlayacağını" ifade etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas ve diğer grupların silahsızlandırılmasını ateşkesin ikinci aşamasının uygulanması için temel bir koşul olarak görürken, Filistin hareketi silahlarının akıbetini bu konuda "ulusal bir uzlaşmaya" bağlıyor.

Hamas'tan bir kaynak Şarku’l Avsat'a, silahların akıbeti konusunun "kamuoyu istişareleri" aşamasında olduğunu söyledi.

Kaynaklar, "kapsamlı ve kapsayıcı bir ulusal çerçeve" oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Ayrıca, "Filistinli gruplarla bazı istişarelerin yapıldığını ve bu konuyu ele alacak ciddi görüşmeler sırasında arabuluculara sunulmak üzere bir önerinin hazırlandığını" vurguladılar.


Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
TT

Halep, savaşın tozunu üzerinden atarak iddialı projelerle eski canlılığına kavuşuyor

Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)
Restorasyon ve işletmeye açılmasının ardından çarşılardan biri (Şarku'l Avsat)

Suriye'nin Halep şehri, savaş ve depremin tozunu üzerinden atıyor ve özellikle iddialı projelerle tarihi çarşısında yavaş yavaş eski canlılığını ve ruhunu yeniden kazanıyor.

UNESCO tarafından koruma altına alınan bu tarihi çarşı, Bab Antakya'dan Halep Kalesi civarına kadar uzanan onlarca çarşıyı içerir. Memlük, Zengi ve Osmanlı dönemlerine ait hamamlar ve kervansaraylara ev sahipliği yapar; her bir çarşının belirli bir zanaat veya emtia konusunda uzmanlaşmış olmasıyla öne çıkar.

Kültür Bakanlığı ve uluslararası ortaklar, 2018'den bu yana restorasyon projeleri başlattı; bu projeler arasında 40 çarşıdan 13'ünün yeniden açılması ve yüzlerce dükkanın sahiplerine iade edilmesi yer alıyor. Bu çalışmalarda orijinal taşlar ve yetenekli el işçiliği kullanılıyor.

Mimar Fatima Hulendi Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Halep'in tarihi çarşısının estetiği ve benzersizliği hakkında coşku ve gururla konuşuyor ve "El-Sakatiyye 1" çarşısrının, Bab Antakya'dan Suk el-Zerb'e uzanan düz bir hat üzerinde yer alması nedeniyle Halep'teki eski çarşılar için hayati bir damar olduğunu belirtiyor.