Irak ve İran arasındaki güvenlik koordinasyonu gelişiyor

Irak Başbakanı Sudani, İran Emniyet Genel Müdürü Radan ile iki ülke arasındaki güvenlik koordinasyonunu görüştü

Irak Başbakanı Sudani dün İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan ve beraberindeki heyeti Bağdat'ta kabul etti (Irak Başbakanlık Ofisi)
Irak Başbakanı Sudani dün İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan ve beraberindeki heyeti Bağdat'ta kabul etti (Irak Başbakanlık Ofisi)
TT

Irak ve İran arasındaki güvenlik koordinasyonu gelişiyor

Irak Başbakanı Sudani dün İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan ve beraberindeki heyeti Bağdat'ta kabul etti (Irak Başbakanlık Ofisi)
Irak Başbakanı Sudani dün İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan ve beraberindeki heyeti Bağdat'ta kabul etti (Irak Başbakanlık Ofisi)

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Bağdat’ın Irak ile İran arasında yapılan sınır güvenliği anlaşmasında ilerleme kaydedildiğini teyit etmesinden haftalar sonra dün, İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan’ı kabul etti. Sudani ve Radan, sınır kontrolü ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele gibi konularda iki ülke arasındaki güvenlik koordinasyonunu görüştüler.

Irak Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamaya göre görüşmede, iç güvenliğin sağlanması, organize suçların kovuşturulması ve sınır kontrol dosyalarında ikili güvenlik koordinasyonunun teyit edilmesinin yanı sıra iki ülke için de ortak bir sorun olan uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele gibi Irak ile İran arasındaki iş birliğinin çeşitli yönleri ele alındı.

Açıklamada Irak Başbakanı Sudani’nin iki ülke arasında ekonomi alanındaki çeşitli ortaklıkların, karşılıklı ticaretin ve entegrasyonun daha fazla gelişmesi amacıyla kanunları uygulamak ve güvenliği ve istikrarı artırmak için hem Irak hem de İran emniyet teşkilatları arasında iş birliği yapılmasının önemini vurguladığı belirtildi.

İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Rıza Radan’ın Bağdat ziyareti, Irak Başbakanı Sudani’nin 6 Kasım’da Tahran’a gerçekleştirdiği ziyaretin ardından İranlı bir yetkili tarafından Irak’a gerçekleştirilen ilk ziyaret oldu.

Irak ile İran arasında 19 Mart'ta ‘İran’a muhalif grupların silahsızlandırılması ve iki ülke arasındaki sınırların kontrol edilmesi’ konularını içeren Ortak Güvenlik Anlaşması imzalandı. Ortak Güvenlik Anlaşmasının Uygulanmasından Sorumlu Yüksek Komite, geçtiğimiz eylül ayında, İran'a muhalif Kürt grupların sınır bölgesindeki karargahlarını kaldırılıp bu bölgelere Irak sınır muhafızlarının konuşlandırıldığını duyurdu.

Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, ekim ayı sonlarında yaptığı açıklamada, İran'la imzalanan Ortak Güvenlik Anlaşması’nın uygulanmasında önemli ilerlemeler kaydedildiğini söylemişti.

Öte yandan Irak Sınır Muhafızları Komutanı Muhammed Abdulvahab Sukar Sadi, pazar günü İran-Irak sınırında yüzlerce kulenin dikilmesi ve termal gözetleme kameralarının yerleştirilmesi gibi çeşitli önlemler alındığını açıkladı. Alman Haber Ajansı'nın (DPA) aktardığına göre Ortak Güvenlik Anlaşması, ‘iki ülke arasındaki sınırlardan yapılan kaçakçılık faaliyetlerini ve diğer yasa dışı faaliyetleri önlemenin yanı sıra ortak sınırlardaki güvenliği artırmayı’ amaçlıyor.

Irak Sınır Muhafızları Komutanı, pazar günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Irak-İran sınırında eş-Şib Sınır Kapısı’nın bulunduğu bölgede 650 kilometre uzunluğunda bir yol açıldığını ve sınır karakollarının sınırdan 10 ila 15 kilometre kadar içeriye çekildiğini, bu yüzden de güvenlik noktasında bu karakolların hiçbir faydasının olmadığını söyledi.

Çalışmaların yol yapımı, Irak-İran savaşından kalan mayınların kaldırılması, sınır karakolları kurulması, kuleler dikilmesi, sınır çitlerinin sağlamlaştırılması ve sınırdan yapılan tüm kaçakçılık faaliyetlerinin önemli ölçüde önlenmesi gibi aşamalardan oluştuğunu aktaran Sadi, bu yıl içerisinde Süleymaniye ilinin Pencwin ilçesinden Basra ilindeki el-Fav şehrine kadar İran ile sınır şeridi boyunca termal gözetleme kameraları kurulacağını kaydetti.

Iraklı yetkili, Irak'ın güneydoğusundaki Meysan ilinde İran'la kara sınırının kapatılması amacıyla sınıra 200 kilometre uzunluğunda iki sınır çiti çekilmesi için çalışmaların sürdüğünü de sözlerine ekledi.



Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
TT

Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)

Irak, dün ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıların yansımalarından uzak durmaya çalışarak, savaşın kendi topraklarına yayılma girişimlerine karşı uyarıda bulundu.

Bu uyarı, Bağdat'ın güneyindeki Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'daki İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı silahlı grupları hedef alan saldırılar ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) bir ABD üssünün bulunduğu Erbil Havaalanı yakınlarındaki bölgede gerçekleştirilen diğer saldırıların ardından yapıldı.

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, komutanlar ve güvenlik kurumlarının liderleriyle bir toplantı düzenledi. Toplantı, Curf es-Sahr ve Erbil'e yapılan saldırılara atıfla ‘Irak'ın birçok bölgesini etkileyen açık saldırganlığın sonuçları’ konusunda uyarıda bulunan bir açıklamayla sona erdi. İran'a yönelik ‘haksız saldırının’ kınandığı açıklamada, ‘Irak'ın egemenliğini, hava sahasını ve topraklarını ihlal etmek veya bunları İran'a saldırı için geçiş yolu veya fırlatma rampası olarak kullanmak, tıpkı ülkemizin topraklarının veya karasularının Irak'ı çatışmaya sürüklemek için bir gerekçe olarak kullanılması kabul edilemez olduğu gibi’ uyarısında bulunuldu.

Irak’ta İran destekli Şii milis gücü Ketaib Hizbullah, Curf es-Sahr'da iki kişinin öldüğü hava saldırısının ardından ‘ABD üslerine’ saldırı düzenleyeceklerini duyurdu.


Lübnan’ın savaşa dahil olmayı önlemek için yoğun temasları

Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
TT

Lübnan’ın savaşa dahil olmayı önlemek için yoğun temasları

Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)

Lübnan dün, İsrail ve ABD’nin İran ile savaşa girmesini önlemek için iç ve dış temaslarını yoğunlaştırdı. Bu temaslar, Hizbullah'ın savaşa dahil olmamasını sağlamak ve Lübnan'ı tarafsızlaştırmak için etkili ülkeler ve yerel partileri de kapsıyordu.

Temaslar, halkın savaş korkusuyla benzin istasyonlarına ve süpermarketlere akın etmesi ve Beyrut Havaalanı’ndan uçuşların iptal edilmesi üzerine gerçekleşti.

ABD yönetimi, ABD’nin Beyrut Büyükelçisi Mişel İsa aracılığıyla Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’a bir mesaj gönderdi. Mesajda, Lübnan tarafının düşmanca bir eylemde bulunmaması koşuluyla İsrail'in Lübnan ile gerilimi tırmandırma niyetinde olmadığı teyit edildi.

Hizbullah ise İran'a yönelik saldırıları kınadı ve savaşa askeri müdahale yapmayacağını açıklayarak İran ile dayanışma içinde olduğunu belirtti.


İsrail, Washington ve Paris’e Lübnan ordusunu desteklemeye itirazı olmadığını bildirdi

İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
TT

İsrail, Washington ve Paris’e Lübnan ordusunu desteklemeye itirazı olmadığını bildirdi

İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)

İsrail ordusunun, Kasım 2024’te imzalanan ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan’a yönelik hava saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde, ateşkesin uygulanmasını denetlemekle görevli Mekanizma Komitesi’nin rolü tartışma konusu oldu. Söz konusu gelişmeler, Paris’in 5 Mart’ta Lübnan ordusuna destek amacıyla bir konferansa ev sahipliği yapmaya hazırlandığı süreçte yaşanıyor.

Tel Aviv’deki askeri kaynaklara göre, Lübnan ordusunun ülkenin güneyindeki faaliyetlerine ilişkin genel olarak olumlu bir değerlendirme bulunuyor. Ancak aynı kaynaklar, ordunun Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararını tek başına uygulayamayacağı görüşünü de dile getiriyor. Bu çerçevede, ordunun hem kapasite eksikliği yaşadığı hem de siyasi çekişmelerin ortasında hareket etmek zorunda kaldığı, ayrıca bünyesinde Hizbullah’a sempati duyan unsurlar bulunduğu ve bu nedenle örgüte karşı yeterince kararlı davranmadığı iddia ediliyor.

Buna karşın İsrail hükümetinin, Lübnan ordusunun mali, lojistik ve askerî açıdan güçlendirilmesine yönelik Amerikan ve Avrupa girişimlerini desteklediği belirtiliyor. Konuya vakıf bir siyasi yetkili, Binyamin Netanyahu hükümetinin Washington ve Paris’e, Fransa’nın başkentinde yakında düzenlenecek olan Lübnan ordusuna destek konferansını desteklediğini bildirdiğini aktardı.

Mekanizma Komitesi ve güvenlik gelişmeleri

Bu gelişmeler, ABD’nin öncülük ettiği ve Fransa ile Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) de yer aldığı Mekanizma Komitesi’nin son toplantısından iki gün sonra yaşandı. Komite, tarafların ateşkese ve buna eşlik eden düzenlemelere bağlı kalmasını sağlamakla görevli bulunuyor.

Aralık 2025’te Lübnan, komitede askeri temsilcilerin yanı sıra sivil Lübnanlı üyelerin de yer almasını kabul ederek İsrail ile müzakerelere katılımın önünü açtı. Başbakan Nevvaf Selam da komitenin, Hizbullah’ın Güney Lübnan’daki silahsızlandırma sürecini denetlemesine açık olduklarını ifade etti. 3 Aralık 2025’te Lübnan ile İsrail arasında doğrudan bir toplantı gerçekleştirildi. Görüşmeye, Lübnan’ın Washington eski Büyükelçisi Simon Karam, İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Dış Politika Direktörü Yuri Resnik ve ABD’li temsilci Morgan Ortagus katıldı.

Tel Aviv’deki kaynaklara göre, toplantıda ele alınan en önemli başlıklardan biri sınır bölgesinde ekonomik iş birliği oldu. Ancak bu hedeflerin, İsrail’in günlük bombardımanlarıyla nasıl bağdaştırılacağı sorusu gündemdeki yerini koruyor. Hizbullah’ın ise bir yıl üç aydır İsrail saldırılarına yanıt vermekten özellikle kaçındığı, böylece savaşın yeniden başlamasına gerekçe sunmamayı amaçladığı belirtiliyor. Buna karşılık İsrail tarafı, örgütün olası bir İran savaşı durumunda kullanmak üzere askeri kapasitesini güçlendirmeye çalıştığını öne sürerek saldırılarını sürdürmekte kararlı görünüyor.

 İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)

Saldırıların sürmesiyle birlikte, operasyonların sahadaki Hizbullah mensuplarını ve saha komutanlarını fiilen hedef aldığı görülüyor. Nitekim örgüt, hayatını kaybeden isimler için taziye ilanları ve cenaze törenlerine katılım çağrıları yayımlayarak İsrail’in iddialarını dolaylı biçimde doğruluyor. Öte yandan, ABD’nin de bu saldırılara onay verdiği değerlendiriliyor. Washington’dan ne kamuoyu önünde ne de diplomatik kanallarda ciddi bir itiraz gelmiş değil.

Hizbullah’ın atılımları

Anlaşmaya göre, ateşkes ihlali teşkil eden her durumun izleme komitesi tarafından ele alınması gerekiyor. İsrail ise söz konusu saldırıların ihlal olmadığını, Lübnan ordusunun yapması gereken müdahaleleri yerine getirmemesi üzerine bu adımları kendisinin attığını savunuyor. Buna karşılık Lübnan, her bombardımanı anlaşmanın ihlali olarak değerlendirerek şikâyette bulunuyor. Ateşkesin ilk döneminde ABD’nin, yapılan şikâyetleri görüşmek üzere komiteyi toplantıya çağırdığı belirtiliyor. Ancak bugün komitenin daha seyrek toplandığı ve başvuruların yalnızca bir kısmının gündeme alındığı ifade ediliyor. Washington’un İsrail ile görüş ayrılığı yaşadığı durumlarda dahi, bunun çoğu zaman kınama ya da yaptırım içermeyen kısa notlarla geçiştirildiği kaydediliyor.

İsrail basınına yansıyan bilgilere göre ise ülkenin güvenlik birimleri, Hizbullah’a yönelik istihbarat sızmalarını sürdürerek örgüt mensuplarına ulaşmayı ve suikastlar düzenlemeyi başarıyor. Bu stratejiyle Hizbullah üzerindeki baskının artırılması, örgütün ateşkese bağlı kalmaya devam etmesi ve askeri kapasitesini yeniden inşa edememesi hedefleniyor. Beyrut’ta Güney Lübnan’ın Hizbullah’a ait mevzilerden, üslerden ve silahlardan arındırılması tartışılırken, İsrail tarafı örgütün askeri faaliyetlerinin Bekaa Vadisi’nde, Litani Nehri’nin kuzeyinde ve Suriye sınırı boyunca da tasfiye edilmesi gerektiğini savunuyor.