Libya İstikrar Hükümeti, UNSMIL’ı Ulusal Birlik Hükümeti ile ‘gizli anlaşma’ yapmakla suçladı

UNSMIL Başkanı Abdullah Batili (UNSMIL Medya Ofisi)
UNSMIL Başkanı Abdullah Batili (UNSMIL Medya Ofisi)
TT

Libya İstikrar Hükümeti, UNSMIL’ı Ulusal Birlik Hükümeti ile ‘gizli anlaşma’ yapmakla suçladı

UNSMIL Başkanı Abdullah Batili (UNSMIL Medya Ofisi)
UNSMIL Başkanı Abdullah Batili (UNSMIL Medya Ofisi)

Libya’da iktidar için mücadele eden iki hükümet arasında yeni bir gerilim yaşanıyor.

Usame Hammad liderliğindeki Libya İstikrar Hükümeti, Abdulhamid Dibeybe başkanlığındaki Ulusal Birlik Hükümeti’ni anlaşmazlıkları körüklemekle suçladı.

Aynı zamanda, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu’nu (UNSMIL) da Birlik Hükümeti ile ‘gizli anlaşma’ yapmakla itham etti.

Libya İstikrar Hükümeti, uluslararası topluma ve BM Genel Sekreteri’ne, UNSMIL Başkanı Abdullah Batili’ye baskı yaparak, ‘Libya seçimlerinin engellemesi, görev süresi dolmuş bir hükümetle gizli anlaşma yapması ve onun yıkıcı gündemlerine boyun eğmesi’ olarak tanımladığı durumu durdurması için derhal müdahale etmeleri yönünde çağrıda bulundu.

Usame Hammad liderliğindeki hükümet, Ulusal Birlik Hükümeti’ni ‘ülke üzerindeki kontrolünü, güç kullanarak empoze etmeye çalışmakla’ suçladı.

Libya İstikrar Hükümeti, bazı tarafların ‘kendilerini koruyan ve emirleri altında çalıştıkları güce dayanarak’, ülkedeki tek meşruiyet olarak davrandıklarına dikkat çekti.

Dibeybe hükümetinin ‘bazen güvenliği sağlamak, bazen de düşmanlarla savaşmak bahanesini kullandığını’ vurgulayan İstikrar Hükümeti’nin açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Bu dayanıksız iddialar ve savaş seçeneği, herhangi bir meşruiyet bahanesi olarak kabul edilemez. Ulusal Birlik Hükümeti’nin Libya halkına karşı güç kullanma tehditleri reddediliyor ve kınanıyor. Bu, faillerinin cezalandırılması gereken bir suçu temsil ediyor.”

UNSMIL’ı önyargılı olmak ve tüm suç ve ihlallerine göz yummakla suçlayan İstikrar Hükümeti, UNSMIL’ı ‘Zuvara şehrinde Libya halkına karşı işlenen her şeyden’ sorumlu tuttu.

Ayrıca, ülkenin batısındaki fiili otoriteler aracılığıyla güvenlik, siyasi ve sosyal kriz tetiklemenin sonuçlarına karşı uyarıda bulundu.

FOTO: Temsilciler Meclisi tarafından atanan Libya İstikrar Hükümeti Başbakanı Usame Hammad (Libya İstikrar Hükümeti)
Temsilciler Meclisi tarafından atanan Libya İstikrar Hükümeti Başbakanı Usame Hammad (Libya İstikrar Hükümeti)

İstikrar Hükümeti, resmi sınırlar ve geçişlerin güvenliğinin sağlanması ve savunulmasının devlet kurumlarının sorumluluğunda olduğunu vurguladı. Meclis’e ise Libya şehirleri ve ülkenin batısındaki bileşenlerinin ‘kendilerine yönelik yapılacak her türlü hain saldırının sonuçlarından’ korunması için gerekli karar ve önlemleri alması çağrısında bulundu.

Libya’daki Ulusal İnsan Hakları Komisyonu, Ulusal Birlik Hükümeti’nin ülkeyi ‘toplumsal bileşenler arasında etnik bir iç savaşa’ sürüklemesinin sonuçları konusunda uyardı.

Komisyon, Zuvara ve Ras Acdir Sınır Kapısı çevresinde yaşanan güvenlik geriliminin, Dibeybe hükümetine bağlı güçlerin limanın kontrolünü yeniden ele geçirme bahanesiyle, kötü düşünülmüş ve korkunç sonuçları olan eylemleriyle ortaya çıktığını da öne sürdü.

FOTO: Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve UNSMIL Başkanı Abdullah Batili dün Kubba’da (Salih’in Ofisi)
Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve UNSMIL Başkanı Abdullah Batili dün Kubba’da (Salih’in Ofisi)

Libya’nın doğusundaki Tobruk kentinde bulunan Temsilciler Meclisi’nin Başkanı Akile Salih, Kubba şehrinde beklenmedik bir şekilde UNSMIL Başkanı Abdullah Batili ile görüştü.

Temsilciler Meclisi Sözcüsü Abdullah Belhak’ın açıklamasına göre, Salih, Batili ile cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılması ile seçimlerin yapılmasını denetleyecek birleşik bir hükümet kurulması konusunu görüştü.

Taraflar görüşmede, yakın gelecekte seçim hakkının uygulanması için gerekli önlemlerin alınması konusunda mutabakata vardı.

Görüşmede ayrıca, ülkenin batısındaki güvenlik geriliminin yanı sıra ertelenen cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini düzenleyen yasalar konusunda Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi arasındaki görüş ayrılıklarını çözmek amacıyla Devlet Yüksek Konseyi’nin duyurmayı planladığı girişimin desteklenmesi konusunda da anlaşıldı.

Öte yandan, Yüksek Devlet Konseyi Başkanı Muhammed Takala, şu anda ziyaret ettiği ABD’deki Libya topluluğuyla, Libya’daki siyasi durumu ve topluluğun iki ülke arasındaki iletişimi geliştirmek için oynayabileceği rolü tartıştı.

FOTO: Trablus’ta Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi’nin başkanlık ettiği bir güvenlik toplantısı (Libya Başkanlık Konseyi)
Trablus’ta Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi’nin başkanlık ettiği bir güvenlik toplantısı (Libya Başkanlık Konseyi)

Diğer taraftan, Trablus Üniversitesi Fakülte Sendikası Başkanı Usame el-Azrak, pazar gününden itibaren çalışmaların devam edeceğini ve üyelerin talepleri konusunda Ulusal Birlik Hükümeti ile anlaşmaya varılacağını bildirdi.

Ancak Trablus Üniversitesi, çalışmaların yeniden başlaması ve çalışma materyallerinin indirilmesi için sistemin pazartesi günü açılacağını bildirdi.



Ez-Zubeydi'nin Yemen Liderlik Konseyi üyeliği “vatana ihanet” suçu nedeniyle iptal edildi

Aydarus ez-Zubeydi (AP)
Aydarus ez-Zubeydi (AP)
TT

Ez-Zubeydi'nin Yemen Liderlik Konseyi üyeliği “vatana ihanet” suçu nedeniyle iptal edildi

Aydarus ez-Zubeydi (AP)
Aydarus ez-Zubeydi (AP)

Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Dr. Reşad Muhammad el-Alimi, Başkanlık Liderlik Konseyi'nden Tümgeneral Aydarus bin Kassem el-Zubeydi'nin üyeliğini iptal eden ve onu “vatana ihanet” olarak sınıflandırılan suçları işlediği, devletin güvenliğini ve birliğini tehlikeye attığı gerekçesiyle Başsavcıya sevk eden bir başkanlık kararnamesi yayınladı.

Bugün yayınlanan karar, başta Yemen Cumhuriyeti Anayasası, Körfez Girişimi ve Uygulama Mekanizması, 2022 yılında yayınlanan iktidarın devri ve Başkanlık Liderlik Konseyi'nin kurulmasına ilişkin karar olmak üzere, bir dizi anayasal ve yasal referansa dayanmaktadır. Ayrıca, suçlar, cezalar ve üst düzey devlet görevlilerinin yargılanmasına ilişkin yasalar da bu kararın dayandığı referanslar arasındadır.

Kararda, bu kararın “tüm vatandaşların güvenliği ve Cumhuriyet'in egemenliğine olan bağlılığı yeniden teyit etmek amacıyla” alındığı vurgulanarak, “Ez-Zubeydi'nin adil güney davasını suistimal etmesi ve güney vilayetlerinde sivillere karşı ağır ihlallerde bulunmak için bunu kullanması”na işaret edildi. Ayrıca “Cumhuriyetin siyasi ve ekonomik merkezine zarar vermek, anayasaya ve anayasal otoritelere saldırmak ve devletin darbe ve isyanla mücadele çabalarını engellemek” de belirtildi.

Şarku'l Avsat'ın edindiği bilgiye göre kararın ilk maddesi, ez-Zubeydi'nin bir dizi suçlamaya dayalı olarak Başsavcıya sevk edilmesini ve görevinden uzaklaştırılmasını öngörmektedir. Bunların başında, cumhuriyetin bağımsızlığını zayıflatmak, askeri, siyasi ve ekonomik konumuna zarar vermek, silahlı çete kurmak ve silahlı kuvvetlerin subay ve askerlerine karşı cinayet suçları işlemek gibi vatana ihanet suçları ile anayasayı ihlal etmek ve yürürlükteki yasaları çiğnemek de yer almaktadır.

Kararın 2. maddesi, ez-Zubeydi'nin Başkanlık Liderlik Konseyi üyeliğinin iptal edilmesine karar verirken, 3. Madde, Başsavcıya yürürlükteki yasalara uygun olarak gerekli yasal tedbirleri almasını ve kendisine yöneltilen suçlamaları soruşturması talimatını vermektedir.

Yemen'de Meşru Hükümeti Destekleme Koalisyonu bugün yaptığı açıklamada, ez-Zubeydi'nin önümüzdeki saatlerde şehirde kargaşa çıkarmak amacıyla Mumin es-Sakkaf ve Muhtar en-Nubi liderliğindeki Aden'de bulunan onlarca kişiye silah ve mühimmat dağıttıktan sonra bilinmeyen bir yere kaçtığını bildirdi.

Bu durum, Yemen Ulusal Muhafız güçleri ve koalisyon güçlerinin, Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı Abdul Rahman el-Mahremi'den güvenliği sağlamasını, Aden'de herhangi bir çatışmanın yaşanmasını önlemesini, halkı herhangi bir kargaşadan korumayı, can ve mal kaybını önlemeyi ve Ulusal Muhafız güçleriyle iş birliği yapmasını talep etmesine neden oldu.


Suriye medyası: SDG'nin bombardımanı durdurmasının ardından Halep'te temkinli bir sakinlik hakim

Halep'te bir güvenlik operasyonu sırasında bir Suriye polis memuru (Arşiv- Suriye İçişleri Bakanlığı)
Halep'te bir güvenlik operasyonu sırasında bir Suriye polis memuru (Arşiv- Suriye İçişleri Bakanlığı)
TT

Suriye medyası: SDG'nin bombardımanı durdurmasının ardından Halep'te temkinli bir sakinlik hakim

Halep'te bir güvenlik operasyonu sırasında bir Suriye polis memuru (Arşiv- Suriye İçişleri Bakanlığı)
Halep'te bir güvenlik operasyonu sırasında bir Suriye polis memuru (Arşiv- Suriye İçişleri Bakanlığı)

Suriye haber kanalı el-Ihbariye, Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) bombardımanı durdurmasının ardından herhangi bir ihlale karşı yoğun güvenlik önlemleri alınırken, Halep şehrinde temkinli bir sükunetin hakim olduğunu bildirdi.

Resmi televizyon kanalı daha önce SDG'nin şehirdeki birkaç mahalleyi hedef aldığını ve ordu güçlerinin ateşin kaynağına karşılık verdiğini bildirmişti.

El-İhbariye, Halep Sağlık Müdürlüğü'ne dayandırdığı haberinde, SDG'nin yerleşim bölgelerini hedef alması sonucu 4 sivilin öldüğünü, 10 kişinin de yaralandığını bildirdi.

Ancak SDG bunu yalanlayarak, Suriye Savunma Bakanlığı'na bağlı silahlı grupların Halep'teki mahalleleri “ağır silahlarla” hedef aldığını ve 3 kişinin öldüğünü, 26 kişinin yaralandığını belirtti.


Hükümetin Hartum’a dönüşü… Yerinden edilenlerin geri dönüşüne katkı sağlar mı?

Port Sudan’dan dönecek hükümeti karşılamaya hazırlanan Hartum’daki simge yapılardan biri (Şarku’l Avsat)
Port Sudan’dan dönecek hükümeti karşılamaya hazırlanan Hartum’daki simge yapılardan biri (Şarku’l Avsat)
TT

Hükümetin Hartum’a dönüşü… Yerinden edilenlerin geri dönüşüne katkı sağlar mı?

Port Sudan’dan dönecek hükümeti karşılamaya hazırlanan Hartum’daki simge yapılardan biri (Şarku’l Avsat)
Port Sudan’dan dönecek hükümeti karşılamaya hazırlanan Hartum’daki simge yapılardan biri (Şarku’l Avsat)

Sudan hükümeti, savaş nedeniyle uzun süredir uzak kaldığı başkent Hartum’daki varlığını yeniden tesis etmeyi planlıyor. Bu kapsamda hükümet, Kızıldeniz kıyısındaki Port Sudan’dan yürüttüğü faaliyetlerini yeniden Hartum’a taşımak üzere savaşın izlerini silme, ortamı hazırlama, kamu hizmetlerini yeniden başlatma ve altyapıyı onarma yönünde yoğun çaba sarf ediyor. Ancak bazı analistler ve gözlemciler bu adımı “siyasi pazarlama” olarak nitelendirirken, hizmet sunumuna somut bir katkı sağlamayacağını savunuyor. Gündemdeki temel soru ise şu: Bu adım, yüz binlerce yerinden edilmiş kişinin başkente geri dönmesine ve yeniden imara katkı sağlar mı?

Hükümet, Nisan 2023’te Hızlı Destek Kuvvetleri ile savaşın patlak vermesinin ardından ülkenin doğusundaki Kızıldeniz eyaletine bağlı Port Sudan’dan çalışmaya başlamıştı.

Altı bakanlık geri döndü

Geçen temmuz ayında, Egemenlik Konseyi üyesi İbrahim Cabir başkanlığında, bakanlıkların ve devlet kurumlarının Hartum’a dönüşü için uygun koşulları hazırlamak ve vatandaşların geri dönüşüne elverişli ortamı oluşturmak amacıyla bir komite kuruldu. Şarku’l Avsat, Hartum’daki “Kuleler Kompleksi”nde son hazırlıkların tamamlandığını ve altı bakanlığın geri döndüğünü tespit etti. Dönen bakanlıklar şunlar: Adalet, Madenler, Sanayi ve Ticaret, Sosyal Refah, Kültür ve Enformasyon ile Yükseköğretim. Ayrıca Başbakanlık Ofisi de yeniden Hartum’da faaliyete geçti.

Son günlerde, Geçiş Dönemi Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan, bakanlıkların yeni binalarını, Sudan Maden Kaynakları Şirketi’nin merkezini ve Öğretmen Hastanesi’ni ziyaret ederek Hartum’dan yeniden çalışmalara başlanmasını inceledi.

28 Aralık’ta Bakanlar Kurulu İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Lamiya Abdulgafar, Başbakan Kamil İdris’in “önümüzdeki günlerde” görevine Hartum’dan başlayacağını açıkladı. Resmî haber ajansı SONA, bakanın, yeni yılın başından itibaren bakanlıkların Hartum’daki yeni binalarına taşınarak çalışmalarına başlamasına yönelik düzenlemeleri incelediğini bildirdi.

Hartum Eyaleti Hükümeti Sözcüsü et-Tayyib Saadeddin, federal bakanlıkların başkentten yeniden görev yapmaya başlamasının, vatandaşların evlerine dönüşü için genel ortamın hazırlanmasına yönelik üst komitenin çalışmalarına güçlü bir ivme kazandıracağını söyledi. Şarku’l Avsat’a konuşan Saadeddin, özellikle sağlık ve yükseköğretim başta olmak üzere hizmet sunan bakanlıkların Hartum’da bulunmasının, vatandaşların zorunlu işlemler için Port Sudan’a seyahat etme külfetini ortadan kaldıracağını ifade etti. Eyalet hükümetinin dönüşü desteklediğini vurgulayan Saadeddin, elektrik, su ve temizlik gibi temel hizmetlerin sağlanması ve bakanlıkların vatandaşlara hizmet verebilmesi için uygun ortamın hazırlanması konusunda taahhütte bulunduklarını kaydetti.

fvbgh
Hartum’daki devlet kurumlarından biri; savaş sırasında tamamen tahrip edildi (Şarku’l Avsat)

Başbakanın Basın Danışmanı Muhammed Abdülkadir de Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, bakanlıkların Hartum’a dönüşünün başlıca hedeflerinin sivil hayatı normalleştirmek, yeniden imar programlarını canlandırmak ve başarıya ulaştırmak, yerinden edilenler ile mültecilerin geri dönüşünü teşvik etmek olduğunu söyledi. Dönüşün, devlet yönetiminin talimatları doğrultusunda gerçekleştiğine dikkat çeken Abdülkadir, bunun siyasi ve hizmet alanında istikrarı pekiştirme, başkent Hartum’a yeniden hayat verme ve savaşın yol açtığı büyük yıkımın ardından imar sürecini hızlandırma açısından önemli bir işaret olduğunu vurguladı.

Hizmet sunumu

Enformasyon Bakanlığı Medya Direktörü Neda Osman ise Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, devlet kurumlarının Hartum’a dönüşünün güvenlik açısından da hayatın geri dönmesi anlamına geldiğini belirterek, mahallelerdeki olumsuz görüntülerin denetlenmesi ve yabancı unsurların varlığının kontrol altına alınmasına katkı sağlayacağını, savaşın tahrip ettiği alanlarda yaşamın yeniden canlanmasına yardımcı olacağını söyledi.

Siyasi pazarlama mı?

Yazar ve siyaset analisti Muhammed Hamid Cuma Nawar ise bakanlıkların Hartum’a dönüşünün, vatandaşlara somut fayda sağlamaktan ziyade daha çok siyasi bir boyut taşıdığı görüşünde. Şarku’l Avsat’a konuşan Nawar, “Bakanlıklar, kurum ya da yapı olarak genellikle vatandaşlara doğrudan hizmet sunan birimler değildir. Örneğin Elektrik ya da Petrol Bakanlığı, vatandaşın ihtiyaç duyduğu hizmetleri doğrudan kendisi vermez; bu hizmetler, bakanlığın Port Sudan’da ya da Hartum’da olmasından bağımsız olarak faaliyet göstermesi gereken şirketler veya kurumlar aracılığıyla sunulur” dedi.

fgth
Hartum Havalimanı’ndan bir görünüm; altyapıda meydana gelen yıkımın izleri ve yanmış bazı uçaklar (Şarku’l Avsat)

Nawar, bakanlıkların Hartum’da bulunmasının istikrar mesajı verdiğini ve dış kamuoyuna yönelik bir siyasi pazarlama niteliği taşıdığını, bunun anlaşılır bir hedef olduğunu belirtti. Ancak vatandaşlar açısından daha acil ihtiyaçların bulunduğunu vurgulayan Nawar, bunların başında elektrik ve su hizmetlerinin yeniden sağlanması, güvenliğin temini, sağlık merkezleri, okullar ve üniversitelerin hizmete dönmesi geldiğini, bu alanlarda ilerlemenin daha yavaş olduğunu ifade etti.

“Bakanlıkların dönüşü tek başına, vatandaşların geri dönüş programları üzerinde büyük bir etki yaratmaz” diyen Nawar, daha istikrarlı bölgelerde elektrik ve su hizmetleri sağlandığı için dönen vatandaşların, geri dönüşlerini bakanlıkların dönüşüne bağlamadıklarını söyledi.

Bu çerçevede, sosyal medya üzerinden çok sayıda gözlemcinin sorduğu kritik soru gündemdeki yerini koruyor: Bu adım, yüz binlerce yerinden edilmiş kişinin başkente geri dönmesine ve yeniden imara katkı sağlar mı, yoksa yalnızca siyasi bir tanıtım hamlesi midir?