Libya İstikrar Hükümeti, UNSMIL’ı Ulusal Birlik Hükümeti ile ‘gizli anlaşma’ yapmakla suçladı

UNSMIL Başkanı Abdullah Batili (UNSMIL Medya Ofisi)
UNSMIL Başkanı Abdullah Batili (UNSMIL Medya Ofisi)
TT

Libya İstikrar Hükümeti, UNSMIL’ı Ulusal Birlik Hükümeti ile ‘gizli anlaşma’ yapmakla suçladı

UNSMIL Başkanı Abdullah Batili (UNSMIL Medya Ofisi)
UNSMIL Başkanı Abdullah Batili (UNSMIL Medya Ofisi)

Libya’da iktidar için mücadele eden iki hükümet arasında yeni bir gerilim yaşanıyor.

Usame Hammad liderliğindeki Libya İstikrar Hükümeti, Abdulhamid Dibeybe başkanlığındaki Ulusal Birlik Hükümeti’ni anlaşmazlıkları körüklemekle suçladı.

Aynı zamanda, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu’nu (UNSMIL) da Birlik Hükümeti ile ‘gizli anlaşma’ yapmakla itham etti.

Libya İstikrar Hükümeti, uluslararası topluma ve BM Genel Sekreteri’ne, UNSMIL Başkanı Abdullah Batili’ye baskı yaparak, ‘Libya seçimlerinin engellemesi, görev süresi dolmuş bir hükümetle gizli anlaşma yapması ve onun yıkıcı gündemlerine boyun eğmesi’ olarak tanımladığı durumu durdurması için derhal müdahale etmeleri yönünde çağrıda bulundu.

Usame Hammad liderliğindeki hükümet, Ulusal Birlik Hükümeti’ni ‘ülke üzerindeki kontrolünü, güç kullanarak empoze etmeye çalışmakla’ suçladı.

Libya İstikrar Hükümeti, bazı tarafların ‘kendilerini koruyan ve emirleri altında çalıştıkları güce dayanarak’, ülkedeki tek meşruiyet olarak davrandıklarına dikkat çekti.

Dibeybe hükümetinin ‘bazen güvenliği sağlamak, bazen de düşmanlarla savaşmak bahanesini kullandığını’ vurgulayan İstikrar Hükümeti’nin açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Bu dayanıksız iddialar ve savaş seçeneği, herhangi bir meşruiyet bahanesi olarak kabul edilemez. Ulusal Birlik Hükümeti’nin Libya halkına karşı güç kullanma tehditleri reddediliyor ve kınanıyor. Bu, faillerinin cezalandırılması gereken bir suçu temsil ediyor.”

UNSMIL’ı önyargılı olmak ve tüm suç ve ihlallerine göz yummakla suçlayan İstikrar Hükümeti, UNSMIL’ı ‘Zuvara şehrinde Libya halkına karşı işlenen her şeyden’ sorumlu tuttu.

Ayrıca, ülkenin batısındaki fiili otoriteler aracılığıyla güvenlik, siyasi ve sosyal kriz tetiklemenin sonuçlarına karşı uyarıda bulundu.

FOTO: Temsilciler Meclisi tarafından atanan Libya İstikrar Hükümeti Başbakanı Usame Hammad (Libya İstikrar Hükümeti)
Temsilciler Meclisi tarafından atanan Libya İstikrar Hükümeti Başbakanı Usame Hammad (Libya İstikrar Hükümeti)

İstikrar Hükümeti, resmi sınırlar ve geçişlerin güvenliğinin sağlanması ve savunulmasının devlet kurumlarının sorumluluğunda olduğunu vurguladı. Meclis’e ise Libya şehirleri ve ülkenin batısındaki bileşenlerinin ‘kendilerine yönelik yapılacak her türlü hain saldırının sonuçlarından’ korunması için gerekli karar ve önlemleri alması çağrısında bulundu.

Libya’daki Ulusal İnsan Hakları Komisyonu, Ulusal Birlik Hükümeti’nin ülkeyi ‘toplumsal bileşenler arasında etnik bir iç savaşa’ sürüklemesinin sonuçları konusunda uyardı.

Komisyon, Zuvara ve Ras Acdir Sınır Kapısı çevresinde yaşanan güvenlik geriliminin, Dibeybe hükümetine bağlı güçlerin limanın kontrolünü yeniden ele geçirme bahanesiyle, kötü düşünülmüş ve korkunç sonuçları olan eylemleriyle ortaya çıktığını da öne sürdü.

FOTO: Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve UNSMIL Başkanı Abdullah Batili dün Kubba’da (Salih’in Ofisi)
Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih ve UNSMIL Başkanı Abdullah Batili dün Kubba’da (Salih’in Ofisi)

Libya’nın doğusundaki Tobruk kentinde bulunan Temsilciler Meclisi’nin Başkanı Akile Salih, Kubba şehrinde beklenmedik bir şekilde UNSMIL Başkanı Abdullah Batili ile görüştü.

Temsilciler Meclisi Sözcüsü Abdullah Belhak’ın açıklamasına göre, Salih, Batili ile cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılması ile seçimlerin yapılmasını denetleyecek birleşik bir hükümet kurulması konusunu görüştü.

Taraflar görüşmede, yakın gelecekte seçim hakkının uygulanması için gerekli önlemlerin alınması konusunda mutabakata vardı.

Görüşmede ayrıca, ülkenin batısındaki güvenlik geriliminin yanı sıra ertelenen cumhurbaşkanlığı ve parlamento seçimlerini düzenleyen yasalar konusunda Temsilciler Meclisi ile Devlet Yüksek Konseyi arasındaki görüş ayrılıklarını çözmek amacıyla Devlet Yüksek Konseyi’nin duyurmayı planladığı girişimin desteklenmesi konusunda da anlaşıldı.

Öte yandan, Yüksek Devlet Konseyi Başkanı Muhammed Takala, şu anda ziyaret ettiği ABD’deki Libya topluluğuyla, Libya’daki siyasi durumu ve topluluğun iki ülke arasındaki iletişimi geliştirmek için oynayabileceği rolü tartıştı.

FOTO: Trablus’ta Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi’nin başkanlık ettiği bir güvenlik toplantısı (Libya Başkanlık Konseyi)
Trablus’ta Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi’nin başkanlık ettiği bir güvenlik toplantısı (Libya Başkanlık Konseyi)

Diğer taraftan, Trablus Üniversitesi Fakülte Sendikası Başkanı Usame el-Azrak, pazar gününden itibaren çalışmaların devam edeceğini ve üyelerin talepleri konusunda Ulusal Birlik Hükümeti ile anlaşmaya varılacağını bildirdi.

Ancak Trablus Üniversitesi, çalışmaların yeniden başlaması ve çalışma materyallerinin indirilmesi için sistemin pazartesi günü açılacağını bildirdi.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.