Kahire'de düzenlenen Sudan konferansında insan hakları çalışmaları için güvenli koridorlar talep ediliyor

Katılımcılar Şarku'l Avsat'a yaptıkları açıklamada "insani felaket" hakkında konuştular.

Konferans kapsamında düzenlenen atölyelerden bir kesit (Konferansın Facebook'taki resmi sayfası)
Konferans kapsamında düzenlenen atölyelerden bir kesit (Konferansın Facebook'taki resmi sayfası)
TT

Kahire'de düzenlenen Sudan konferansında insan hakları çalışmaları için güvenli koridorlar talep ediliyor

Konferans kapsamında düzenlenen atölyelerden bir kesit (Konferansın Facebook'taki resmi sayfası)
Konferans kapsamında düzenlenen atölyelerden bir kesit (Konferansın Facebook'taki resmi sayfası)

"Yardım, gıda güvenliği ve cinsel ihlallerin ele alınması" alanlarında çeşitli tavsiyelerin yer aldığı "Sudan'da İnsani Sorunlar 2023" konferansının faaliyetleri pazartesi günü Mısır'ın başkenti Kahire'de sona erdi. Konferans, Sudanlı sivil toplum kuruluşlarının büyük bir bölümünü temsil eden 400'den fazla kişinin katılımıyla gerçekleşti.

Katılımcılar, misyonu "ihlal ve şiddet faillerini izlemek, onları sorumlu tutmak, cinsel şiddet vakaları ve uluslararası eylem raporlarını almak için Afrika Birliği ile ortaklaşa bir yardım hattını aktifleştirmek ve kadınları ve savunmasız grupları korumaya yönelik anlaşmaları etkinleştirmek” olacak özel bir birimin kurulması çağrısında bulundu. Bunun yanında katılımcılar, "Sudan'da mevcut çatışmanın ortasında çalışan uluslararası kuruluşlar ve insan hakları örgütleri için güvenli geçişlerin sağlanması" çağrısında da bulundu.

Eski Sudan Maliye Bakanı Dr. Beşir Ömer, Şarku'l-Avsat'a, üzerinde mutabakata varılan en önemli noktalardan birinin "bölgesel ve uluslararası alanda aldığı büyük destek ışığında tekliflerin koordine edilmesi ve uygulanmasına yardımcı olmak üzere Cidde Platformu'na sunulması" ile ilgili olduğunu söyledi.

Buna karşılık Sudanlı Avukat Vehac Kemal Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Delillerin bastırılmasıyla işlenen suçlara ilişkin soruşturma açılmaması ve yürütme otoritesinin ve suç faillerine yönelik hesap verme mekanizmasının bulunmaması nedeniyle polis ve adalet kurumlarının soruşturmaları kapatması” konusunda uyarıda bulundu. Ayrıca “İşlenen suçların soruşturulması ve faillerinin cezadan kaçmamasını sağlamak için Sudanlıların katılımıyla uluslararası bir komite oluşturulması” için çalışmanın gerektiğini kaydetti.

Konferansın hazırlık komitesi başkanı Dr. Şefi Hadar’a göre konferansta "siyasi farklılıkların dışındaki insani konular" tartışıldı. Hadar, Şarku'l Avsat'a şunları söyledi: “Önümüzdeki dönemde yapılacak çalışmalar, tavsiyelerin toplanması ve bunların sahada uygulanması amacıyla siyasi partiler de dahil olmak üzere ilgili tüm taraflara gönderilecek kapsamlı bir rapor hazırlanması olacaktır.”

Eski Sudan Maliye Bakanı, ülkede yaklaşmakta olan bir kıtlığın habercisi olan artan gıda açığıyla birlikte gıda güvenliğiyle bağlantılı bir insani felaket konusunda uyarıda bulundu.

Zerka Kırsal Kalkınma Örgütü direktörü Mustafa Adam bu sorunun, yeni tarım sezonunun başlamasının akabinde çiftçilerin faaliyetlerini sürdürememesiyle birlikte en acil sorunlardan biri haline geldiğini belirtti.

Konferansa katılan acil durum komitelerinin temsilcilerinden Amme el-Vesile, sağlık sektöründeki sorunlara ilişkin Şarku'l Avsat'a, “Özellikle sağlık sisteminin çöküşü ve hastanelerdeki ciddi ilaç stoku sıkıntısı göz önüne alındığında, sağlık ekiplerinin girmesine ve yardım sağlamasına izin verilen güvenli koridorlar oluşturarak bölgenin karşılaştığı acılara son vermeyi umduklarını” söyledi.

Konferansın hazırlık komitesi başkanı Dr. Şefi Hadar, “Nihai tavsiyelerin formüle edilmesi ve çeşitli oturumlara ilişkin nihai raporların ilgili uluslararası kuruluş ve organlara sunulmak üzere hazırlanması için, tartışılan çeşitli uzmanlık alanlarındaki uzmanların yer aldığı bir yürütme mekanizması üzerinde fikir birliğine varıldığını” vurguladı. Hadar, bu yürütme mekanizmasının, “alınan kararları sahada uygulamak ve eklenecek diğer yorum veya önerilerin alınmasına kapıyı açmak amacıyla” oluşturulması gerektiğini kaydetti.



Şam, Haseke vilayetinin güvenliğini sağlamaya yönelik kapsamlı bir planı duyurdu

Nureddin el-Baba, el-Hol kampı hakkında düzenlediği basın toplantısında (İçişleri Bakanlığı)
Nureddin el-Baba, el-Hol kampı hakkında düzenlediği basın toplantısında (İçişleri Bakanlığı)
TT

Şam, Haseke vilayetinin güvenliğini sağlamaya yönelik kapsamlı bir planı duyurdu

Nureddin el-Baba, el-Hol kampı hakkında düzenlediği basın toplantısında (İçişleri Bakanlığı)
Nureddin el-Baba, el-Hol kampı hakkında düzenlediği basın toplantısında (İçişleri Bakanlığı)

Suriye İçişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, hükümet ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında imzalanan anlaşmaya uygun olarak, Suriye ordu birliklerinin Haseke vilayetine girişiyle eş zamanlı olarak vilayetin güvenliğini sağlamak için bir güvenlik konuşlandırma planı hazırladığını duyurdu.

Bakanlık sözcüsü Nureddin el-Baba, düzenlediği basın toplantısında, bakanlığın ilk andan itibaren "el-Hol kampı"nın güvenliğini yeniden sağlamak, duvardaki açıklıkları kapatmak ve çevresini güvence altına almak için çalışmalara başladığını, ayrıca tutukluların verilerini ve kimlik belgelerini incelediğini ve Suriye'nin tamamını kapsayan birleşik bir veri tabanı oluşturmak için çalışmaların devam ettiğini açıkladı.

Bakanlık sözcüsü, el-Hol kampındaki insani durumu "her açıdan şok edici" olarak nitelendirdi ve binlerce insanın altyapıdan yoksun yarı çöl bir bölgede yıllarca zorlu koşullar altında tutulduğunu belirtti. Sözcü, kamp hakkında daha önce bildirilen her şeyin "abartmalar" nedeniyle daha yakından incelenmesi gerektiğini ifade etti.


Lübnan: Ajanların itirafları, Hizbullah'a nüfuzun ne kadar derin olduğunu ortaya koyuyor

Hizbullah destekçileri, komutan Hüseyin Yaghi'nin cenaze töreninde (AFP)
Hizbullah destekçileri, komutan Hüseyin Yaghi'nin cenaze töreninde (AFP)
TT

Lübnan: Ajanların itirafları, Hizbullah'a nüfuzun ne kadar derin olduğunu ortaya koyuyor

Hizbullah destekçileri, komutan Hüseyin Yaghi'nin cenaze töreninde (AFP)
Hizbullah destekçileri, komutan Hüseyin Yaghi'nin cenaze töreninde (AFP)

Lübnan'daki ajanların itirafları, Hizbullah'ın maruz kaldığı sızmanın boyutunu ortaya koydu.

Geçtiğimiz hafta İsrail ile iş birliği suçlamasıyla tutuklanan güneydeki Ensar kasabasında yaşayan "A.M." ile yapılan soruşturmalar, kendisinin Mossad'a imha edilen yerlerin kesin konumları hakkında proaktif bir şekilde bilgi verdiğini ve hatta bazıları Hizbullah'ın füze depolarına ve insansız hava aracı fabrikalarına ait olan askeri tesislerin koordinatlarını verdiğini ortaya koydu.

2020 yılında örgüte katılan ve en son tutuklanan şahsın durumu, gerçekleştirdiği görevler göz önüne alındığında belki de en ciddi olanıdır. Bu şahıs, Mossad'a Hizbullah üyeleri ve telefon numaraları hakkında bilgi vermiş, ayrıca partinin Güney Lübnan'da kullandığı buldozerlerin ve ağır makinelerin türlerini ve sahiplerini belirlemiştir. Tutuklanan şahıs, İsrail'i ziyaret ettiğini de itiraf etmiştir.

Bu arada, Hizbullah dün, saldırının İran Yüksek Lideri Ali Hamaney'i hedef alması veya İran rejimini devirmeyi amaçlaması durumunda İran'a karşı olası bir savaşta askeri müdahale tehdidinde bulundu. Bir Hizbullah yetkilisi, Washington'un "sınırlı" saldırılar başlatması durumunda grubun askeri müdahalede bulunmayı düşünmediğini, ancak Hamaney'i hedef almanın "kırmızı çizgi" teşkil ettiğini ifade etti.


Suriye hükümeti, Suveyda vilayetindeki Dürzi gruplarla tutukluları takas etti

Suveyda’nın dış mahallelerinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takasında, otobüslerin önünde tutuklu ve esirler takas edilirken, 26 Şubat 2026 (AFP)
Suveyda’nın dış mahallelerinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takasında, otobüslerin önünde tutuklu ve esirler takas edilirken, 26 Şubat 2026 (AFP)
TT

Suriye hükümeti, Suveyda vilayetindeki Dürzi gruplarla tutukluları takas etti

Suveyda’nın dış mahallelerinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takasında, otobüslerin önünde tutuklu ve esirler takas edilirken, 26 Şubat 2026 (AFP)
Suveyda’nın dış mahallelerinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takasında, otobüslerin önünde tutuklu ve esirler takas edilirken, 26 Şubat 2026 (AFP)

Suriye’nin güneyindeki Suveyda vilayetinin Medya İlişkileri Birimi Müdürlüğü, hükümet ile kentin kontrolünü elinde bulunduran Dürzi gruplar arasında ‘tutuklu ve esir değişimi’ operasyonu gerçekleştirildiğini açıkladı. Bu, taraflar arasında geçen yaz kentte yaşanan ve ölümlere yol açan çatışmalardan bu yana yapılan ilk kapsamlı değişim operasyonu oldu.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre, değişim kapsamında Şam, Adra Cezaevi’nde tutulan 61 Dürzi grup mensubunu serbest bırakırken; karşılığında Şeyh Hikmet el-Hicri’ye bağlı Ulusal Muhafızlar tarafından 25 Suriye hükümeti unsurunun serbest bırakılması sağlandı. Operasyon, Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) gözetiminde gerçekleştirildi.

VFEDV
Havadan çekilen bir fotoğrafta, ağırlıklı olarak Dürzi nüfusun yaşadığı Suveyda vilayetinde Dürzi savaşçılar ile Bedevi kabileleri arasında yaşanan ölümcül çatışmaların ardından tahrip olmuş bir tankın kalıntıları görülüyor, 25 Temmuz 2025. (Arşiv – Reuters)

Geçtiğimiz temmuz ayında Suveyda’da mezhep temelli çatışmalar yaşandı; olaylar Dürzi savaşçılar ile Bedevi aşiretleri arasında patlak verdi. Çatışmalar, hükümetin kenti kontrol altına almak amacıyla birliklerini göndermesiyle daha da şiddetlendi.

Mücadeleler sırasında, Dürzileri destekleyen İsrail, Şam yönetimine karşı hava saldırıları düzenledi. Günler süren şiddetin ardından aynı ay, çatışmaları sona erdirmek amacıyla kapsamlı bir ateşkes ilan edildi; olaylar sırasında yüzlerce kişi hayatını kaybetti.

FR5TGHT5
Suriye'nin Suveyda kentinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takası töreni sırasında güvenlik görevlileri ve yetkililer, esirleri taşıyan otobüslerin yanında toplandı. (AFP)

AFP ekibi, Suveyda’nın kuzey kırsalındaki el-Metune beldesinde iki büyük otobüsün Şam yakınlarındaki Dera Cezaevi’nden tutukluları indirdiğini gözlemledi. Otobüsler, hükümet güçleri ve ICRC ekipleri eşliğinde kente hareket etti, ardından bir ambulans ve ICRC aracı eşliğinde Suveyda’ya doğru yol aldı.

Kısa bir süre sonra aynı noktaya, hükümet kontrolü dışında kalan bölgelerde faaliyet gösteren Ulusal Muhafızlar’ın elinde bulunan güvenlik ve ordu mensubu esirleri taşıyan bir otobüs ulaştı.

Suriye devlet televizyonu, tutuklu değişim operasyonunun güvenliğini sağlamak için İç Güvenlik Güçleri’nin Şam-Suveyda yolunda yoğun güvenlik önlemleri aldığını bildirdi.

GRB
Suveyda’da Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında gerçekleştirilen esir takasında esirleri taşıyan bir otobüs, 26 Şubat 2026 (AFP)

Suriye İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Nureddin el-Baba, özellikle Suveyda’daki İç Güvenlik Güçleri’nin devlet ile yasadışı gruplar arasında gerçekleştirilen tutuklu değişimi operasyonunda yoğun çaba sarf ettiğini açıkladı.

El-Baba, Suriye el-İhbariyye televizyonuna yaptığı açıklamada, “Bugün 86 aileye sevinç getiren bir değişim operasyonunu başarıyla gerçekleştirdik. Yasadışı grupların elinde rehin tutulan 25 Suriye vatandaşının serbest bırakılmasını sağladık” dedi.

El-Baba ayrıca, “Devletin elindeki 61 tutuklu serbest bırakıldı” bilgisini vererek, bunun ‘Suveyda’da durumu yatıştırma ve Suriye ulusal birliği çerçevesinde barışçıl ve siyasi çözüm adımlarını öngören Amman Anlaşması’ kapsamında gerçekleştiğini belirtti.

El-Baba, yasadışı grupların hâlâ kayıpların durumu hakkında bilgi vermeyi reddettiğini ifade ederek, kayıpların akıbetinin ortaya çıkarılması için uluslararası çabaların sürdüğünü vurguladı.

BFFRGB
Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nden (ICRC) bir yetkili, Suriye’nin güneyindeki Suveyda’nın dış mahallelerinde Bedevi kabileleri ile Dürzi gruplar arasında yapılan takası denetliyor. (SANA)

Diğer yandan ICRC Suriye Delegasyonu Başkanı Stephan Sakalian yaptığı açıklamada, ‘aylarca yakınlarını beklerken endişe içinde kalan ailelerin yeniden bir araya gelmesinde rol oynayan tüm taraflara’ teşekkür etti.

Sakalian, “Bu operasyonun, diğer olası serbest bırakma girişimlerine ve tüm taraflar arasında insani konulara ilişkin diyaloğa zemin hazırlamasını umuyoruz. Bu kapsamda, Temmuz 2025’ten bu yana güney Suriye’deki düşmanlıklar nedeniyle kaybolan kişilerin akıbetinin ve yerlerinin belirlenmesi de gündeme gelebilir” dedi.

20 Temmuz’dan itibaren ateşkes sağlanmış olsa da durum halen gerginliğini koruyor ve Suveyda’ya ulaşım güçlüklerle devam ediyor. Dürzi sakinler, hükümetin kontrolü dışında kalan bölgeleri abluka altına aldığını ve buralarda on binlerce yerinden edilmiş kişinin bulunduğunu iddia ediyor; Şam ise bunu reddediyor.