Subhi Franciye
İran’ın, 8 Aralık 2024’te Beşşar Esed rejiminin düşmesiyle stratejik projesinin çökmesinden bu yana Suriye’deki istikrarı bozma girişimleri hiç durmadı. Tahran, o tarihten beri bölgedeki vekilleri (Lübnan’daki Hizbullah ve ona bağlı Iraklı milisler) aracılığıyla çeşitli yöntemler ve stratejiler izleyerek Suriye’deki faaliyetlerini yeniden düzenlemeye çalışıyor. Tahran, bölgedeki milisleri için görev dağılımı yapmış gibi görünüyor. Lübnan'daki Hizbullah, Suriye'nin güneyinde, Şam kırsalında, Humus’ta ve Lübnan sınırına bakan kıyı köylerinde ve şehirlerinde yeni hücreler kurmaya çalışıyor. Irak milisleri ise Deyrizor, Elbukemal ve Irak sınırına bakan bölgeler gibi Suriye'nin doğu bölgelerinde eleman devşirme faaliyetlerini yürütüyor.
Buna karşın Suriye hükümeti, bu girişimlere her türlü yolla karşı koymak için tüm imkanlarını seferber ediyor. Suriye hükümeti, son dönemde Suriye’deki İran destekli hücrelerin faaliyetlerini takip etmekten sorumlu komutanlarda değişiklikler yaptı ve geçtiğimiz nisan ayı başlarından beri bu hücrelere karşı ondan fazla operasyon düzenledi. Bu operasyonların sonuncusu 5 Mayıs Salı günü gerçekleştirildi. Operasyonla, üyeleri ‘yoğun özel eğitim aldıktan’ sonra Lübnan'dan Suriye topraklarına sızan Hizbullah'a bağlı ‘örgütlü’ bir hücre çökertildi.
Tahran için Suriye’deki nüfuzu kaybetmesi, on yıllardır büyük meblağlarda paralar harcayarak gerçekleştirmeye çalıştığı jeopolitik projesine ölümcül darbe niteliği taşıyor. Tahran, Suriye topraklarını uzun süredir Hizbullah'ı finanse etmek ve silahlandırmak amacıyla bir kara geçidi olarak kullanmıştı.
Ayrıca, Suriye'den Ürdün ve Körfez ülkelerine, Suriye kıyıları üzerinden Avrupa'ya ve Akdeniz'deki Arap ülkelerine tonlarca uyuşturucu kaçakçılığı ve üretimi için kullandığı milislerinin merkezi olarak da kullanıyordu. İran ayrıca, Lübnan'daki Hizbullah ve Irak'taki milislerin yanı sıra kendisine bağlı yabancı milisleri de göndererek, Suriye ordusu değil Tahran tarafından yönetilen bir Suriye askeri gücü oluşturmak amacıyla yerel milisler kurdu.
İran, Suriye’deki hücrelerini yeniden faaliyete geçirme girişimlerini sürdürüyor ve bu amaçla Irak ve Lübnan’daki milislerini kullanıyor.
Tahran’ın bu stratejisi, Esed rejiminin desteğiyle hayata geçirildi. Rejim, İran’ın faaliyetlerine göz yummakla kalmadı, Suriye toprakları üzerinden para ve silah sevkiyatlarının gerçekleştirilmesi için gerekli tüm kolaylıkları da sağladı. Beşşar Esed rejimi, Suriye Devrimi boyunca (2011-2024) Tahran'a Şam Uluslararası Havalimanı'nda İranlı askeri danışmanlar için bir merkez sağladı. Ayrıca Suriye’deki askeri üsler, DMO, Lübnan Hizbullah’ı, Iraklı milisleri ve Fatımiyyun Tugayı ve Zeynebiyyun Tugayı gibi sınır ötesi Arap olmayan İran destekli milisler ile onlarca yerel milis için üs ve silah deposu olarak sundu.
Beşşar Esed rejiminin devrilmesinin ardından, Suriye'de Lübnan-Suriye sınırı yakınlarında Lübnan'a girmek için sıraya girmiş araçlar, 1 Ocak 2025 (Reuters)
Kesintisiz milis temini ve kaçakçılık
Suriye'deki hücrelerini yeniden faaliyete geçirme girişimlerini sürdüren İran, bu amaçla Irak ve Lübnan'daki milislerini kullanıyor. Edindiğimiz bilgilere göre İran-Irak milisleri ve Lübnan'daki Hizbullah'ın yürüttüğü silah altına alma girişimlerinin sıklığı, geçtiğimiz şubat ayı sonlarında İran'da savaşın başlamasından bu yana arttı. Bunun arkasında Tahran'ın Washington ve Tel Aviv'in kendisine karşı başlattığı savaşın kapsamını genişletme arzusu yatıyor. İran, ABD’nin bölgedeki çıkarlarını hedef aldığı bahanesiyle Körfez ülkelerini doğrudan hedef almaya yöneldi ve Irak’taki milislerini Körfez'i (özellikle Kuveyt'i) hedef almaya itti. Hizbullah da İsrail'e saldırılar düzenleyerek Lübnan'ı yeni bir savaşa sürükledi. Hizbullah, Suriye'deki hücrelerini Suriye'den komşu ülkelere saldırılar düzenlemeye teşvik etmeye çalıştı, ancak Suriye hükümeti Şam kırsalında, Suriye'nin güneyinde ve Deyrizor'da düzenlediği operasyonlarla bu saldırıları engelledi.
Kaçakçılık faaliyetlerinin büyük bölümü, şu anda Suriye hükümetinin kontrolü dışındaki bölgelerden yapılıyor. Bu bölgeler, Ulusal Muhafızlar’ın kontrolündeki Suveyda’nın güneyinde yer alıyor.
Deyrizor’daki çeşitli yerel kaynaklar, Iraklı milislerin Beşşar Esed rejimi döneminde İran’a bağlı milis oluşumlarında yer almış unsurlarla iletişime geçmeye çalıştığını ve onlara aylık maaş teklif ederek ikna etmeye çalıştığını öğrendi. Bu arada Hizbullah da Suriye’nin güneyinde, Şam kırsalı, Humus kırsalında Suriye-Lübnan sınırına bakan şehir ve kasabalar ile Suriye sahilinde de benzer askere alma faaliyetleri yürütüyor. Edinilen bilgilere göre yürütülen bu silah altına alma faaliyetleri, sınır ötesi para, silah ve uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerini desteklemek için kaçakçılık alanında çalışmış eski unsurları silah altına almanın yanı sıra Suriye hükümeti ve yetkililerine karşı operasyonlarda ve Suriye'nin güneyinden başlatılan sınır ötesi operasyonlarda kullanmak üzere eski savaşçıları kendi saflarına çekmeyi amaçlıyor.
Irak'tan Suriye'ye uyuşturucu, para ve silah kaçakçılığı yapılırken Lübnan'dan Suriye'ye uyuşturucu kaçakçılığı ve yasadışı insan ticareti yapılıyor. Suriye'den Lübnan'a yapılan kaçakçılık faaliyetleri ise Esed döneminde Hizbullah'ın sahip olduğu ve Suriye'de gizlenmiş silahların nakliyesine yönelik girişimlerle sınırlıdır. İran'dan Irak ve Suriye üzerinden gelen paralar da bu faaliyetlere ekleniyor.
Suriye'nin Halep kırsalındaki Şii köyü Nubl'da bir benzin istasyonunda çekilen fotoğrafta, eski Cumhurbaşkanları Hafız ve Beşşar Esed ile eski Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah ve İran'ın eski Dini Lideri Ali Hamaney’i bir arada gösteren yırtılmış bir afişi görülüyor, 11 Aralık 2024 (Reuters)
Suriye’den Ürdün’e uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetleri, Beşşar Esed’in iktidarı dönemine kıyasla çok daha azalsa da halen devam ediyor ve çeşitli yollardan gerçekleştiriliyor. Suriye'nin güneyindeki kaynaklardan edinilen bilgilere göre kaçakçıların Ürdün'e sokmaya çalıştıkları uyuşturucu maddelerin başında, Lübnan'dan Suriye'ye Hizbullah ile bağlantılı kaçakçılar ve tüccarlar tarafından geçirilen captagon hapları ve esrarın yanı sıra, Irak'tan Iraklı milislerle bağlantılı kaçakçılar ve tüccarlar tarafından kaçırılan metamfetamin geliyor. Bu uyuşturucu ticareti, Lübnan, Irak ve bölgedeki İran bağlantılı milislerin en önemli finansman kaynaklarından birini oluşturuyor.
Bu kaçakçılık operasyonlarında araç sürücüleri, engebeli arazilerde hareket edebilen taşıyıcılar, içi captagon hapları ve esrarla doldurulmuş plastik havan mermileri, ayrıca balonlar ve ucuz insansız hava araçları (İHA) kullanılıyor. Ürdün ordusu, 3 Mayıs Pazar günü yayınladığı açıklamada, uyuşturucu ticareti için stratejilerin ve kaçakçılık yöntemlerinin değiştiğine değinirken, uyuşturucu tüccarları ile kaçakçılarının yeni yöntemlere başvurduğunu belirtti.
Kaçakçılık faaliyetlerinin çoğu şu anda Suriye hükümetinin kontrolü dışındaki topraklarda gerçekleştiriliyor. Bu bölgeler, Ulusal Muhafızlar’ın kontrolündeki Suveyda'nın güneyinde yer alıyor. Bu durum, Dera'da ve tamamen Şam’ın kontrolü altında bulunan Ürdün ve Irak sınırındaki şehir ve bölgelerde uyuşturucu tüccarlarını ve kaçakçılarını takip eden Suriye hükümeti güçlerinin yerine Ürdün ordusunun müdahale etmesini açıklıyor. Ürdün ordusu, 3 Mayıs Pazar günü şafak vakti uyuşturucu üreticileri ve kaçakçılarına ait mevkilere yönelik birkaç hava saldırısı düzenledi. Ürdün ordusu tarafından yapılan açıklamada, silah ve uyuşturucu kaçakçılarına ait bazı hedeflerin vurulduğu belirtildi.
Şam, İran'ın etkisine karşı mücadele güçlerini yeniden yapılandırıyor
İran ve milislerinin Suriye ve bölgede istikrarı bozma girişimlerine karşı koymak ve Suriye topraklarının bölge ülkelerine yönelik saldırılar için bir üs olarak kullanılmasını önlemek, İran’ın kaos yaymasını ve bölgesel güvenliği baltalamasını engellemek amacıyla Şam, Suriye'deki İran hücreleri ve milislerini takip etmekten sorumlu yetkililer ve komutanlar üzerinde değişiklikler yaptı. Aldığımız bilgiye göre geçtiğimiz nisan ayında Suriye hükümeti bu dosyada görevli yetkililerin ve komutanların sayısını artırdı. İran milislerinin yöntem ve taktiklerine ilişkin bilgi ve deneyime sahip olanlar ile küçük ve gizli hücreleri takip etmek ve bunlarla mücadele planları hazırlamak konusunda deneyimli kişiler bu göreve getirildi.
Sınır ötesi kaçakçılıkla mücadele konusunda Amman ve Bağdat ile koordinasyonunu güçlendirmeye çalışan Suriye hükümeti, bu konunun Suriye’nin güvenliğini en ön planda etkilemesi nedeniyle ona büyük önem veriyor.
Şam, kalan hücrelere karşı güvenlik operasyonlarını hızlandırmak, aralarındaki iletişim yöntemlerini ve mekanizmalarını, ayrıca bu hücrelerin kısa ve uzun vadeli planlarını anlamak amacıyla, bir yandan iç güvenlik güçleri ve istihbarat birimleri ile diğer yandan bu hücrelere mensup tutukluların sorgulanmasında uzmanlaşmış birimler arasındaki koordinasyon operasyonlarını ve mekanizmalarını da güçlendirdi. Suriyeli bir güvenlik kaynağı yaptığı açıklamada, Suriye hükümetinin bu hücrelerle mücadelede çok hızlı hareket ettiğini, yakalama sürecinden başlayarak, soruşturma yoluyla ve istihbarat ve tutuklulardan elde edilen bilgilere dayalı güvenlik operasyonlarının uygulanmasına kadar ilerlediğini, geçen şubat ayından bu yana yürütülen güvenlik operasyonlarının Suriye hükümetinin bu hücrelerle mücadeledeki performansında kayda değer bir gelişme gösterdiğini ifade etti.
Suriye İçişleri Bakanlığı, 5 Mayıs Salı günü Genel İstihbarat Teşkilatı ile yapılan koordinasyonla, ülkenin güvenliğini ve simgelerini hedef alan bir terör eylemine karşı önleyici ve yıkıcı bir darbe indirmeyi başardığını duyurdu. Bu darbe, Şam, Halep, Humus, Tartus ve Lazkiye'nin kırsal bölgelerini kapsayan eşzamanlı güvenlik operasyonlarıyla indirildi. Operasyonlar sonucunda, Lübnan'da yoğun özel eğitim aldıktan sonra Suriye topraklarına sızan Hizbullah milislerine bağlı organize bir hücre çökertildi.
Açıklamaya göre çökertilen hücre, üst düzey hükümet yetkililerini hedef alan sistematik suikastları içeren yıkıcı bir gündemi uygulamak üzereydi. Patlatılmaya hazır el yapımı patlayıcılar, roketatarlar (RPG) ve bunların fişekleri ile otomatik tüfekler, el bombaları ve çeşitli mühimmatları içeren ‘eksiksiz bir askeri teçhizat cephaneliğine’ el konulduğu belirtilen açıklamada, ayrıca, özel dürbünler ve kameralar gibi gözetleme ve teknik destek ekipmanları da ele geçirildiği ve hücrenin yıkıcı planlarını uygulamaya koymak için son hazırlık aşamasında olduğu ifade edildi.
Lübnan-Suriye sınır bölgesindeki Hizbullah üyeleri (The New York Times)
Suriye İçişleri Bakanlığı, 19 Nisan Pazar günü yaptığı açıklamada, istikrarı sarsmayı ve kamu güvenliğini bozmayı amaçlayan girişimleri engellediğini duyurdu. Bakanlık, bu girişimlerin arkasında eski rejim mensupları ile Lübnan'daki Hizbullah örgütüyle bağlantılı hücrelerin olduğunu belirtti.
Bakanlık ayrıca engellenen bu girişimlerden birinin Kuneytra’da gerçekleştiğini belirtti. Açıklamaya göre burada, sınır dışındaki bölgeden saldırılar düzenlemeyi planlayan Hizbullah ile bağlantılı bir hücre yakalandı. Bu, hücrenin Suriye içinden İsrail topraklarını hedef almaya çalıştığının açık bir işaretiydi. İçişleri Bakanlığı'na göre ele geçirilen silahlar arasında, profesyonel olarak hazırlanmış ve sivil nakliye aracında saklanmış roketler ve fırlatma rampaları da bulunuyordu.
23 Nisan'da yayınlanan bir Al-Majalla haberinde, Lübnan'daki Hizbullah'ın Suriye-Lübnan sınırındaki varlıklarını ve güçlerini yoğunlaştırdığını ve aralarında Beşşar Esed'in kaçışı ve rejiminin çöküşünün ardından Suriye'den kaçan, daha önce rejim saflarında ve Hizbullah ile İran'a bağlı milisler arasında yer almış Suriyeli militanları bölgeye gönderdiğini bildirmişti. Habere göre Hizbullah, Esed rejimi döneminde Suriye'de faaliyet gösteren İran milislerinin saflarında yer almış eski savaşçıları, aylık 300 dolara varan maaşlar karşılığında saflarına katmaya çalışıyordu. Haberde, Suriye hükümetinin Lübnanlı liderlere, Hizbullah ile herhangi bir doğrudan çatışmaya girme niyetinde olmadığını defalarca teyit ettiği ve Suriye'nin Lübnan'a müdahalesinin Şam'ın planları arasında yer almadığı belirtildi. Ancak Lübnan hükümetinin, Suriye ile olan sınırlarını güvence altına almak ve Hizbullah'ın Suriye sınırından geçerek gündemini ve saldırılarını gerçekleştirmesini engellemek için elinden gelen her türlü çabayı göstermesi gerektiği vurgulandı.
Suriye-Ürdün ve Suriye-Irak iş birliği
Suriye hükümeti, sınır ötesi kaçakçılıkla mücadele konusunda Amman ve Bağdat ile koordinasyonunu güçlendirmeye çalışıyor. Suriye hükümeti, bu konuya büyük önem veriyor, çünkü bu konu öncelikle Suriye'nin güvenliğini ilgilendiriyor. Silah, uyuşturucu ve insan kaçakçılığı, Şam'ın güvenliği sağlama ve İran'ın ülkede kaos yaratmasını önleme çabalarını baltalıyor. Ayrıca bu kaçakçılık faaliyetleri bölgenin ve Arap ülkelerinin güvenliğini de etkilerken İran destekli milislere silah ve para sağlıyor. Bu da onlara kendilerini finanse etmeleri için bölgede uyuşturucu ticaretini yayma gücü veriyor. Böylece, Tahran'a ve Ortadoğu'daki istikrarı sarsmayı amaçlayan gündemine hizmet etmek için bölge ülkelerine karşı askeri operasyonlar düzenleyebiliyorlar. Ayrıca, Suudi Arabistan ve Ürdün'den Suriye kıyılarına ve Türkiye'ye uzanması planlanan enerji koridorunu inşa etmek için bölge ülkelerinin tüm çabalarını da sekteye uğratıyorlar.
Suriye'nin güneyi, güvenlik ve siyaset açısından karmaşık bir durumdadır. İsrail, Suveyda'daki milis gruplarının koruyucu kalkanı olarak hareket ediyor ve bu konuyu Şam ile müzakereler için bir koz olarak kullanıyor.
Bir yandan Şam ile Amman, diğer yandan Şam ile Bağdat arasındaki iletişim kanalları açık ve Suriye’nin birçok güvenlik operasyonu bu koordinasyonun operasyonel yönünü yansıtıyor. Suriye hükümeti, geçtiğimiz nisan ayı sonlarında Suriye-Irak sınırından silah ve uyuşturucu kaçakçılığı yapan büyük bir şebekeyi çökertti. Taraflar arasında koordineli olarak gerçekleştirilen operasyon sonucunda, komşu ülkelerden birine kaçırılmak üzere hazırlanan bir milyon 730 bin adet captagon hapına el konuldu. Suriye İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre iki haftadan kısa süre sonra, 2 Mayıs Cumartesi günü, uluslararası bir kaçakçılık çetesini çökertti ve gizli üretim tesislerini ortaya çıkardı. Açıklamada, hassas istihbarat izleme ve takip operasyonlarının ardından Narkotikle Mücadele Dairesi'nin Rankus’taki sınır bölgesinde faaliyet gösteren uluslararası kaçakçılık şebekesini çökertmeyi başardığı ve Lübnan'dan Suriye toprakları üzerinden komşu ülkelere kaçırılmak üzere gelen yaklaşık 1 milyon adet captagon hapı ve 1 kilogram esrar içeren devasa bir sevkiyat ele geçirdi. Açıklamaya göre sevkiyat, Lübnan'dan Suriye toprakları üzerinden komşu ülkelere kaçırılmak üzereydi. Ayrıca Suriye güvenlik güçleri, captagon haplarının üretimi için kullanılan eski tesisleri de ele geçirdi. Bu tesislerde, hammadde, makineler ve gelişmiş lojistik ekipmanlar bulundu.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani, Ürdün Dışişleri Bakanı Eymen Safadi ve ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Amman'da düzenlenen toplantıda bir araya geldi, 12 Ağustos 2025 (AFP)
Kaynaklar, Ürdün hükümetinin geçtiğimiz nisan ayında Suriye'den Ürdün'e yönelik 20'den fazla uyuşturucu kaçakçılığı girişimini engellediğini, bunların yaklaşık sekizinin tek bir günde gerçekleştiğini belirtti. Bu faaliyetlerin büyük çoğunluğu, Suveydalı silahlı grupların tek çatı altında bir araya geldiği Ulusal Muhafızların kontrolü altındaki Suriye-Ürdün sınırından gerçekleştirildi. Bunun yanı sıra 9 Nisan'da Nasib (Cabir) Sınır Kapısı’nda Suriye ve Ürdün hükümetleri arasında gerçekleştirilen ortak operasyonla, captagon üretiminde kullanılan başlıca maddeler ve esrar kaçakçılığı girişimi engellendi. Aynı ay içinde Suriye hükümeti, Şam kırsalında, Telul el-Safa'nın doğusundaki çölde bulunan bir yoldan Ürdün sınırına captagon sevkiyatı yapan bir uyuşturucu kaçakçısını yakaladı.
Öte yandan Ürdün savaş uçakları, 3 Mayıs Pazar günü şafak vakti, Suveyda'nın güneyindeki bazı noktalara hava saldırıları düzenledi. Ürdün ordusu, bu noktaların silah ve uyuşturucu depolama yerleri olduğunu açıkladı. Ürdün ordusunun bu müdahalesi, Suriye hükümetinin ülkenin güneyinde güvenliği sağlama ve kaçakçılıkla mücadele konusunda yaşadığı operasyonel felç durumunu yansıttı. Ürdün’ün hava saldırıları, Suriye hükümetinin operasyon düzenleme niyetinde olmadığı bölgeleri de kapsadı. Bu bölgeler, Ulusal Muhafızlar ve Suveyda'daki diğer grupların kontrolündeki ilin güneyinde yer alıyor. Çünkü Şam, Suveyda'daki Dürzileri koruduğunu iddia eden İsrail ile çatışmaya girmek istemiyor. Bu gruplar, rejim ordusu ve İran milislerinde görev yapmış savaşçıları ve komutanları barındırıyor ve Şam, onları Suriye ve bölgesel güvenliğe yönelik doğrudan bir tehdit olarak görüyor.
Geçtiğimiz nisan ayında sıklığı artan kaçakçılık girişimlerinin engellenmesi ve operasyonlar, bölgedeki İranlı ve yerel milislerin son dönemde maddi kazanç elde etmeye çalıştığını ortaya koydu. Bu durum, İran’ın geçtiğimiz şubat ayı sonlarından bu yana ABD ve İsrail ile sürdürdüğü savaşın gölgesinde, bu milislerin karşı karşıya kaldığı finansman sıkıntısına işaret ediyor.
Washington, güney sorununu çözmek için harekete geçti
Suriye'nin güneyi, güvenlik ve siyaset açısından karmaşık bir durumda. İsrail, Suveyda'daki grupların koruyucusu konumunda ve bu konuyu, bölgedeki İsrail politikasına uygun bir güvenlik anlaşmasına varmak ve Şam ile Tel Aviv arasında normalleşmenin temelini atmak için Şam ile müzakerelerde koz olarak kullanıyor.
Buna karşın Şam, Tel Aviv'in güneydeki politikasının, İran ve Hizbullah'ın istismar ettiği güvenlik kaosunun yayılmasına katkıda bulunduğunu ve Suriye'nin güneyindeki uyuşturucu üretimi ve kaçakçılığı sorunlarının çözülmesini ve ortadan kaldırılmasını engellediğini değerlendiriyor.
Washington'ın destekleyebileceği olası çözümlerden biri, Şam ile SDG arasında imzalanan anlaşmaya benzer şekilde Şam ile Suveyda arasında yapılacak bir anlaşma olabilir.
Washington son zamanlarda Suriye'nin güneyi meselesine yöneldi. Batılı bir kaynaktan edinilen bilgilere göre ABD, geçtiğimiz haftalarda Suriye'nin güneyi meselesini çözüme kavuşturmak amacıyla harekete geçti ve Şam ile Tel Aviv arasındaki müzakere sürecinde durgunluğu kırmaya çalıştı. Yine aynı bilgilere göre Washington, Şam ve Tel Aviv hükümetleri arasındaki büyük uçurum nedeniyle bu konuda yakın zamanda bir ilerleme olacağını düşünmüyor. Ancak bununla birlikte, bölgesel güvenlik açısından büyük önemi ve ABD yönetiminin İran'ın Ortadoğu'daki ekonomik ve askeri gücünü ortadan kaldırma yönündeki eğilimleri nedeniyle güney meselesinin çözülmesi gerektiğini düşünüyor. Kaynaklar, Washington'ın güney meselesini çözmek ve Suveyda sorununu taraflar arasındaki güvenlik anlaşmasından ayırmak için Tel Aviv'e daha fazla baskı uygulayacağını öngörüyor. Aynı zamanda Washington, taraflar arasında doğrudan askeri bir çatışmaya varılmadan Suveyda gruplarıyla anlaşma sağlanması için Şam'a baskı uygulayabilir. Kaynaklar, Washington'ın destekleyebileceği olası çözümlerden birinin, Şam ile SDG arasında yapılan anlaşmaya benzer şekilde Şam ile Suveyda arasında imzalanacak bir anlaşma olabileceğini öne sürdü.
Suriye’nin güneyinde, güçlerin ve coğrafyanın birleştirilmesi ve Suriye hükümetinin bölgede kontrolünü pekiştirmesi, Amman’ın bu konuda kendisiyle aynı safta olduğunu düşünen Şam için kaçakçılıkla mücadelenin temel dayanaklarından birini oluşturuyor. Şam, bu konuda, Ürdün'ün güneyde yerel güçlere askeri özerklik tanıyan herhangi bir çözüme karşı çıkacağına ve Suriye hükümeti dışındaki herhangi bir yerel güçle koordinasyon veya iş birliği yapmayı reddedeceğine inanıyor.
* Bu analiz Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli al Majalla dergisinden çevrilmiştir.
