Kaynaklar, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve Ordu Komutanı Orgeneral Abdulfettah el-Burhan ve ‘Hamideti’ lakabıyla tanınan Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) Komutanı Muhammed Hamdan Dagalu’nun Burhan’ın Kızıldeniz’deki bir kışlada yaptığı konuşmada söylediklerinin ardından önümüzdeki birkaç gün içinde bölge başkentlerinden birinde bir araya gelmelerinin beklendiğini aktardılar. Orgeneral Burhan konuşmasında, yakın bir gelecekte Hamideti ile müzakere masasına oturmayı kabul ettiğini söylemişti.
Orgeneral Burhan, perşembe günü Kızıldeniz’deki bir kışlada yaptığı konuşmada ‘milislerle’ müzakere masasına oturmayı kabul ettiğini, ancak Sudan ordusunu ve halkını küçük düşüren her türlü barış anlaşmasını reddettiğini söyledi. Sudanlı güçlerin bir arada güçlü kalacağını ve Sudan'ın güvenliğinin garantörü olmaya devam edeceğini belirten Burhan, ‘HDK kanseri’ olarak nitelendirdiği mevcut durumdan sorumlu olanlardan ve HDK'nın Vad Medeni şehrini ele geçirme sürecinde ihmali olan herkesten hesap soracağının sözünü verdi.
Öte yandan Elsharq TV gibi haber kanalları tarafından aktarılan haberlere göre Sudan Dışişleri Bakan Vekili Ali es-Sadık, geçtiğimiz hafta Marakeş'te düzenlenen Arap Forumu'nda Cibuti'nin Fas Büyükelçisi aracılığıyla Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesi (IGAD) Dönem Başkanı ve Cibuti Başbakanı’na yazılı bir mesaj göndererek Orgeneral Burhan'ın birtakım şartların oluşturulması halinde Hamideti ile bir araya gelmeye hazır olduğunu iletti.
Askeri ve siyasi süreçte bir dönüm noktası
IGAD, daha önce Burhan ile Hamideti arasında bir görüşme yapılmasını önermiş, ancak öneri Burhan tarafından reddedilmişti. Daha sonra 9 Aralık'ta yapılan olağanüstü IGAD zirvesinde, Burhan ve Hamideti arasında doğrudan görüşme yapma, ateşkes anlaşması imzalama ve anlaşmazlığın çözümü için yeniden müzakere masasına dönme konusunda uzlaşı sağlandığı duyuruldu. Fakat duyuru, Sudan Dışişleri Bakanlığı tarafından reddedildi ve Orgeneral Burhan'ın müzakere masasına dönmeden önce HDK’nın ‘vatandaşların evlerinden ve sivil tesislerden çıkmasını’ şart koştuğu belirtildi.
Burhan-Hamideti görüşmesinin ne zaman yapılacağı açıklanmadı. Ancak görüşmenin önümüzdeki birkaç gün içinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Böylece Sudan'da askeri ve siyasi olarak bir dönüm noktası olması bekleniyor.
Diğer taraftan ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Burhan ile Hamideti görüşmesinin gerçekleşmesine yönelik çabalara katkıda bulunduğu açıkladı. Blinken, görüşmenin önünü açan uzlaşının ‘son zamanlarda kaydedilen bir ilerleme’ olduğunu söyledi.
Afrika Birliği (AfB), IGAD ve uluslararası tarafların Sudan'daki çatışmaların sona erdirecek bir anlaşma imzalanmasını sağlamayı amaçlayan diplomatik çabaları sürüyor.
Sudan’da doğu eyaletlerine doğru yerinden edilmeler sürüyor
Öte yandan, cumartesi günü, Sudan’ın güneydoğusunda yer alan Sennar eyaleti komşu olan El Cezire eyaletinin güney köylerinde Sudan ordusu ile HDK arasında çatışmalar yaşandı. El Cezire eyaletinin yönetim şehri Vad Medeni sakinleri ülkenin doğu eyaletlerine doğru yerinden edilmeye devam ederken Ordu, HDK'nın Sennar eyaletine yönelik saldırısını püskürtmeye çalışıyor. Londra merkezli Arap Dünyası Haber Ajansı’nın (AWP) El Cezire eyaletinin güneyindeki yerel kaynaklardan aktardığına göre ordunun HDK'nın Sennar eyaletine doğru ilerleyişini püskürtmeyi amaçlayan askeri adımları çerçevesinde eyalete komşu olan Hac Abdullah ve Vad el-Haddad köylerinde ordu ile HDK arasında çatışmalar çıktı. AWP, bölgeye top mermilerinin düştüğünü ve ülkenin en büyük şeker fabrikalarından biri olan Sennar Şeker Fabrikası'nın hasar gördüğünü bildirdi. AWP, Vad Medeni kentinden yerinden edilen bölge sakinlerini kabul eden güney köylerinin sakinleri, çatışmaların bölgelerine sıçraması üzerine bölgeyi terk etmeye hazırlanıyorlar.
AWP’nin aktardığı görgü tanıklarının ifadelerine göre HDK, dün gece Vad Medeni-Sennar otoyolunda konuşlanmaya ve ilerlemeye başladı. Bunun üzerine orduya ait savaş uçakları, HDK'nın Sennar eyaletine ilerlemesini engellemek amacıyla hava saldırıları düzenledi. Görgü tanıkları, Vad Medeni ve El Cezire eyaletinin köylerinden ülkenin güneydoğusundaki Sennar eyaleti ve ülkenin doğusundaki Gadarif, Kassala ve Port Sudan eyaletlerine doğru yerinden edilmelerin devam ettiğini de eklediler.
HDK, geçtiğimiz salı günü ordunun 5 gün süren çatışmalardan sonra El Cezire eyaletinin yönetim şehri Vad Medeni’den çekildiğini duyurmasının ardından şehrin kontrolünü ele geçirdiğini açıklamıştı. HDK, Hartum'un güneyinde yer alan Cebel Evliya (Evliya Dağı) bölgesine komşu olan sınır şehri el-Kuteyne’nin kontrolünü ele geçirdikten sonra kuzeyden El Cezire eyaletinin diğer şehirlerine doğru ilerleyişini sürdürüyor.
İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)