Yemenliler, alım gücündeki düşüş nedeniyle tavuk ürünlerinden kaçınıyor

Husiler, tavuk ürünlerine uygulanan vergi ve harçlardan günlük bir milyon dolar kazanıyor

Husiler, tavukçuluk sektöründen alınan vergilerle aylık milyonlarca dolar kazanıyor (Facebook)
Husiler, tavukçuluk sektöründen alınan vergilerle aylık milyonlarca dolar kazanıyor (Facebook)
TT

Yemenliler, alım gücündeki düşüş nedeniyle tavuk ürünlerinden kaçınıyor

Husiler, tavukçuluk sektöründen alınan vergilerle aylık milyonlarca dolar kazanıyor (Facebook)
Husiler, tavukçuluk sektöründen alınan vergilerle aylık milyonlarca dolar kazanıyor (Facebook)

Müşteri azlığı ve alım gücündeki düşüş nedeniyle maddi kayıplara uğrayan Melaçıf, bir hafta önce, Yemen başkenti Sana'daki tavukçuluk dükkanını kapattı. Ekonomik kötüleşme nedeniyle çoğu insanın sadece ekmek sağlamakla yetindiği ve bu durumun yerel pazarda durgunluğa ve talep azalmasına yol açtığı bildiriliyor.

Altı çocuk babası Melaçıf, dükkanını tekrar açma ve daha önceki aylarda olduğu gibi tavuk alımlarını yeniden başlatma konusunda endişelerini dile getiriyor. İnsanların alım yapmaması ve tavukların stokta kalması riskinden korktuğunu belirten Melaçıf, pazardaki durumu günlük olarak takip ediyor; umutla, hatta küçük de olsa bir iyileşme gözlemlemeyi umuyor, ancak şu ana kadar bu çabaları sonuçsuz kalmış durumda.

Yemen'in El-Hudeyde ilinde, bir müşterisine iki tavuk gösteren seyyar satıcı (Getty)
Yemen'in El-Hudeyde ilinde, bir müşterisine iki tavuk gösteren seyyar satıcı (Getty)

Sana ve Husilerin kontrolü altındaki diğer şehirlerdeki çoğu tavuk pazarı, halkın satın alamaması nedeniyle şu anda büyük bir durgunluk ve satış hareketlerinde düşüş yaşıyor. Bu durum, ekonomik ve yaşam koşullarının sürekli kötüleşmesi, maaşların ödenmemesi ve iş fırsatlarının azlığından kaynaklanıyor.

Sana'daki tavuk tüccarları, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamalarda, mallarını ekonomik durgunluktan dolayı satamadıklarından şikayetçi oldular. Bunun nedeni olarak, insanların eskisi gibi tavuk satın almaya şu anda ilgi göstermemelerini; kötüleşen durumların bir sonucu olarak gösteriyorlar.

Miktarı azaltma

Tavuk satışı yapan dükkan sahipleri, pazar hareketlerindeki düşüş nedeniyle, ticaret yaptıkları günlük tavuk miktarlarını azaltmak zorunda kaldıklarını belirtiyorlar. Bu durum, vatandaşların alım gücündeki sürekli düşüş nedeniyle satış yapamama korkularından kaynaklanıyor.

Ebeveynine tavuk yetiştirerek yumurta üretimine yardım eden Yemenli çocuk, Ebyen ilinde (Birleşmiş Milletler)
Ebeveynine tavuk yetiştirerek yumurta üretimine yardım eden Yemenli çocuk, Ebyen ilinde (Birleşmiş Milletler)

Bu zorluklar sadece tavuk eti tüccarları ve satıcıları ile sınırlı kalmıyor, aynı zamanda Sana ve diğer bölgelerde yaşayan milyonlarca insanı da etkiliyor. Bu insanlar daha önce olduğu gibi, hâlâ çocuklarına haftada bir kez bile olsa çeşitli et ürünlerini sağlayamadıklarını ifade ediyorlar.

Eğitim sektöründe çalışan Sana'daki bir memur olan Usame, ailesinin ve kendisinin, sekiz kişiden oluşan ailesiyle birlikte, maddi durumların kötüleşmesi nedeniyle tavuk eti, diğer hayvansal etler ve balık tüketiminden vazgeçtiklerini anlatıyor.

Usame, Şarku’l Avsat’ yaptığı açıklamada, başkentteki çoğu insanın, darbe ve Husi grubunun ateşlediği savaş yıllarında gıda çeşitliliğinden yoksun masalara oturduklarını belirtiyor.

Art arda gelen krizler

Husi grubunun kontrolü altındaki Yemen şehirlerinde yaşayan milyonlarca insan, Husilerin yoksullaştırma politikaları nedeniyle sürekli gıda krizi yaşıyor. Bu politikalar, devlet sektörlerinde çalışan personelin maaşlarının ödenmemesi, temel ve gerekli malzemelerin sıkıntısı gibi krizlerin yaratılmasını ve yakıt, gaz, gıda maddelerinin kara borsaya yönlendirilmesini içeriyor. Bu kara borsa, Husi liderler ve tüccarlar tarafından yönetiliyor.

Amran ilinde yaşayan bir Yemenli, bir yardım kuruluşu tarafından sağlanan gıda yardımını alıyor (EPA)
Amran ilinde yaşayan bir Yemenli, bir yardım kuruluşu tarafından sağlanan gıda yardımını alıyor (EPA)

Bunun yanı sıra, tüccarlar, iş adamları, şirketler ve ticari kuruluşlar üzerinde uygulanan vergi ve haraçlar da var. Bu durum, maliyetlerin fiyatlara yansıtılmasıyla telafi ediliyor, bu da vatandaşın yoksullaşmasına, alım gücünün zayıflamasına ve birçok temel malzeme ve hizmetten vazgeçmek zorunda kalmasına neden oluyor.

Daha önceki bir Birleşmiş Milletler raporu, Husilerin kontrolü altındaki bölgelerde, tavuk ve yumurtası fiyatlarının, kontrol noktalarında tavuk ve yumurtaya uygulanan vergilerin son zamanlarda artmasıyla büyük oranda yükseldiğini doğrulamıştı.

Birleşmiş Milletler Kıtlık Erken Uyarı Ağı'na (FEWSNET)  göre, bu durum milyonlarca ailenin protein ve diğer besin maddelerine erişimini kısıtlıyor. Ayrıca, Birleşmiş Milletler raporu Yemen'deki hayvan fiyatlarının yükseldiğini de belirtiyor.

İşsizler Sana'daki bir ticari kuruluşun avlusunun önünde uyuyor (Şarku'l Avsat)
İşsizler Sana'daki bir ticari kuruluşun avlusunun önünde uyuyor (Şarku'l Avsat)

Raporda, sadece başkent Sana'nın günlük canlı ve dondurulmuş tavuk tüketiminin yaklaşık iki milyon tavuğa ulaştığı belirtiliyor. Husiler ise her bir tavuk için 300 Yemen Riyali (2010 yılına kadar 10 Riyal idi) vergi alıyorlar (Husilerin kontrolündeki bölgelerde dolar yaklaşık 530 Yemen Riyaline denk geliyor).

Birleşmiş Milletler raporuna göre Husiler, sadece başkent Sana'ya giren yaklaşık iki milyon canlı ve dondurulmuş tavuktan (günlük) yaklaşık bir milyon dolarlık vergi ve haraç geliri elde ediyor.



Irak, Suriye'ye roketli saldırı düzenledikleri iddiasıyla 4 kişiyi gözaltına aldı

Suriye'nin Haseke kentindeki Tel Bider Askeri Üssü, 8 Haziran 2025 (Reuters)
Suriye'nin Haseke kentindeki Tel Bider Askeri Üssü, 8 Haziran 2025 (Reuters)
TT

Irak, Suriye'ye roketli saldırı düzenledikleri iddiasıyla 4 kişiyi gözaltına aldı

Suriye'nin Haseke kentindeki Tel Bider Askeri Üssü, 8 Haziran 2025 (Reuters)
Suriye'nin Haseke kentindeki Tel Bider Askeri Üssü, 8 Haziran 2025 (Reuters)

Irak, dün akşam, bir gün önce Suriye'nin kuzeydoğusundaki bir askeri üsse roketli saldırı düzenleyen dört kişiyi gözaltına aldığını duyurdu.

Irak Silahlı Kuvvetler Genel Komutanlığı Sözcüsü Sabah Numan yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Pazartesi akşamı, yasadışı unsurlar Rabia bölgesinden Kia marka bir araçla Suriye topraklarına doğru bir dizi roket fırlattı."

Irak güvenlik güçlerinin ‘dört faili yakalayıp aracı ele geçirdiğini ve soruşturma için ilgili makamlara sevk ettiğini’ belirtti.

Irak Başbakanlığı ise Salı akşamı, yetkililerin Suriye'nin kuzeydoğusundaki bir askeri üsse düzenlenen roket saldırısına karıştıkları şüphesiyle dört kişiyi gözaltına aldığını doğruladı.

Iraklı iki güvenlik kaynağı pazartesi günü Reuters’a, Irak'ın Rabia beldesinden Suriye'nin kuzeydoğusundaki bir ABD askeri üssüne en az yedi füze atıldığını söyledi. Suriye ordusu, bundan birkaç saat sonra, ülkenin kuzeydoğusundaki Haseke'deki askeri üslerinden birinin füze saldırısına uğradığını duyurdu. Ancak üssün Amerikan üssü olup olmadığına veya burada Amerikan güçlerinin olup olmadığına dair herhangi bir açıklama yapmadı.

Suriye Savunma Bakanlığı, bu ayın başlarında, 2014 yılından beri DEAŞ ile savaşmak için Washington liderliğindeki Uluslararası Koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından, ordu güçlerinin Rumeylan Askeri Üssü’nü ele geçirdiğini açıklamıştı.


Irak Kürdistanı: İran, Peşmerge güçlerine yönelik bombalamanın "yanlışlıkla" gerçekleştiğini belirtti

Erbil'de bir yerleşim bölgesinin üzerinde hava savunma sistemlerinin bir füze veya İHA’yı engellemesi sonucu pencereleri kırılan binadaki hasarını inceleyen sakinler (Arşiv- AFP)
Erbil'de bir yerleşim bölgesinin üzerinde hava savunma sistemlerinin bir füze veya İHA’yı engellemesi sonucu pencereleri kırılan binadaki hasarını inceleyen sakinler (Arşiv- AFP)
TT

Irak Kürdistanı: İran, Peşmerge güçlerine yönelik bombalamanın "yanlışlıkla" gerçekleştiğini belirtti

Erbil'de bir yerleşim bölgesinin üzerinde hava savunma sistemlerinin bir füze veya İHA’yı engellemesi sonucu pencereleri kırılan binadaki hasarını inceleyen sakinler (Arşiv- AFP)
Erbil'de bir yerleşim bölgesinin üzerinde hava savunma sistemlerinin bir füze veya İHA’yı engellemesi sonucu pencereleri kırılan binadaki hasarını inceleyen sakinler (Arşiv- AFP)

Irak Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani, İran'ın dün 6 kişinin ölümüne neden olan Peşmerge güçlerine yönelik iki balistik füze saldırısının "yanlışlıkla" yapıldığını "itiraf ettiğini" açıkladı.

Barzani, Erbil ilinin Soran ilçesinde ölenler için düzenlenen taziye töreninde yerel televizyon kanallarına şunları söyledi: «Bu olay meydana gelir gelmez İran ile temasa geçtik; onlar da bunun bir hata sonucu olduğunu kabul ettiler ve konuyla ilgili soruşturma açacaklarına söz verdiler.» Bu iki saldırı, savaşın başlamasından bu yana Bölgesel Hükümet'e bağlı Peşmerge güçleri arasında can kaybına yol açan ilk saldırılar olarak kabul ediliyor.

Barzani, bölgenin «komşu ülkelerden hiçbirine, özellikle de tüm komşular arasında İran Cumhuriyeti'ne bir tehdit oluşturmadığını» vurgulayarak, «Biz bu savaşın bir parçası değildik ve olmayacağız» ifadelerini kullandı.


Lübnan, İran Büyükelçisine ve müdahalesine “kırmızı kart” gösterdi

Cumhurbaşkanı Joseph Avn, bu ayın başlarında Dışişleri Bakanı Yusuf Recci’yi kabul etti (Lübnan Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Joseph Avn, bu ayın başlarında Dışişleri Bakanı Yusuf Recci’yi kabul etti (Lübnan Cumhurbaşkanlığı)
TT

Lübnan, İran Büyükelçisine ve müdahalesine “kırmızı kart” gösterdi

Cumhurbaşkanı Joseph Avn, bu ayın başlarında Dışişleri Bakanı Yusuf Recci’yi kabul etti (Lübnan Cumhurbaşkanlığı)
Cumhurbaşkanı Joseph Avn, bu ayın başlarında Dışişleri Bakanı Yusuf Recci’yi kabul etti (Lübnan Cumhurbaşkanlığı)

Lübnan dün, İran’ın Beyrut Büyükelçisine ve ülkesinin Lübnan iç işlerine müdahalesine karşı ‘kırmızı kart’ gösterdi. Lübnan Dışişleri Bakanlığı, İran Büyükelçisi Muhammed Rıza Şibani’yi ‘istenmeyen kişi’ ilan ederken ona önümüzdeki pazar gününe kadar ülkeyi terk etmesi için süre tanıdı.

Karar, Dışişleri Bakanı Yusuf Recci tarafından alınmış olsa da Şarku’l Avsat’a konuşan Lübnanlı yetkili bir kaynak, kararın Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve Başbakan Nevvaf Selam ile istişare edilerek alındığını doğruladı.

Kararın Dışişleri Bakanı’nın yetki alanına girdiğini, ancak ilişkilerin kesilmesinin Bakanlar Kurulu'nun yetki alanına girdiğini belirten kaynak, İran'ın ‘Lübnan'ın istikrarını ve dostlarıyla ilişkilerini tehdit eden’ tutumunun devam etmesi halinde bu senaryonun nihayetinde gündeme gelebileceğine dikkat çekti.

Lübnan Dışişleri Bakanlığı, Büyükelçi Şibani'nin akreditasyonuna verilen onayın geri çekilmesinin ‘İran ile diplomatik ilişkilerin kesilmesi olarak değerlendirilemeyeceğini, aksine büyükelçinin Lübnan'da atanmış bir büyükelçi olarak diplomatik ilişkilerin kurallarına ve gerekliliklerine uymaması nedeniyle alınan bir önlem olduğunu’ açıkladı.

İç krizin bir göstergesi olarak, karar Şii İkilisi dışında Lübnan'daki siyasi güçler tarafından memnuniyetle karşılandı. Şarku’l Avsat’a konuşan Şii İkilisi’nden (Hizbullah ve Emel Hareketi) kaynaklar, büyükelçiden kalmasını istediklerini ve ‘ayrılmayacağını’ doğruladı.

Hizbullah, kararı ‘büyük bir günah’ olarak nitelendirirken, Meclis Başkanı Nebih Berri, yakın çevresinden sızan bilgiler ‘büyük bir rahatsızlık’ olduğuna işaret ederken, yorum yapmaktan kaçındı.

Öte yandan Beyrut'un kuzeyindeki Keservan bölgesi üzerinde önlenen bir İran füzesinin parçalarının düşmesi, Cünye bölgesinin savaştan uzak bir bölge olması nedeniyle geniş çaplı endişe yarattı.