Senusi, 17 Şubat göstericilerinin öldürüldüğü operasyonlara katıldığını yalanladı

Kaddafi’nin istihbarat direktörü, Trablus Temyiz Mahkemesi karşısına çıktı.

Senusi, Kaddafi döneminin askeri istihbarat direktörüydü. (Reuters arşivi)
Senusi, Kaddafi döneminin askeri istihbarat direktörüydü. (Reuters arşivi)
TT

Senusi, 17 Şubat göstericilerinin öldürüldüğü operasyonlara katıldığını yalanladı

Senusi, Kaddafi döneminin askeri istihbarat direktörüydü. (Reuters arşivi)
Senusi, Kaddafi döneminin askeri istihbarat direktörüydü. (Reuters arşivi)

Libya’nın devrik lideri Cumhurbaşkanı Muammer Kaddafi döneminin Askeri İstihbarat Direktörü Abdullah es-Senusi, 2011’deki 17 Şubat Devrimi sırasında protestocuların öldürüldüğü ve bastırıldığı operasyonlara katılımıyla ilgili mahkeme tarafından kendisine yöneltilen suçlamayı reddetti.

Senusi’nin avukatı Ahmed Neşad, müvekkilinin ilk kez pazartesi sabahı davanın uzun süre ertelenmesinin ardından kapalı bir televizyon dairesinde Trablus Temyiz Mahkemesi huzuruna çıktığını söyledi. Neşad’a göre Senusi, eylemcileri öldürmek de dahil olmak üzere 25’ten fazla suçlamayla suçlandı

dyju
Abdullah es-Senusi’nin avukatı Ahmed Neşad. (Şarku’l Avsat)

Neşad, dört buçuk saat süren oturumun detayları hakkında Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Senusi, mahkeme tarafından kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddetti. Daha sonra savunması ile Senusi’nin tutukluluk koşullarını ve mevcut sağlık durumunu anlattığı konuşmasını dinledim.”

Eski rejimin en güçlü isimlerinden biri olarak kabul edilen Senusi (73 yaşında), 2011 yılında Kaddafi rejimini deviren 17 Şubat Devrimi sırasında ‘protestocuları bastırmak’ suçlamasıyla yargılanıyor.

Geçen yıl Trablus Temyiz Mahkemesi, Senusi ve Kaddafi’nin özel koruma şefi Mansur Dav’un duruşmasını, başkentteki Mitiga Cezaevi’nde bulunan Senusi’nin mahkeme karşısına çıkmasını kabul etmeyen Özel Caydırıcılık Gücü milislerinin reddi nedeniyle 13 kez başka bir tarihe erteledi.

Senusi’nin destekçileri, Özel Caydırıcılık Gücü komutanı Abdurrauf Kara’yı ‘Senusi’yi rehin tutmakla’ suçluyor ve bunu da gardiyanların ‘serbest bırakılması halinde popülerliğinden’ korkmalarına bağlıyor.

Neşad, mahkemeye müvekkilinin sağlık durumuyla ilgili bilgi vermesinin ardından daha önce sağlık kurulu tarafından onaylanan ‘sağlık nedeniyle tahliye kararına’ uyulmasını istedi. Avukat, duruşmanın öğleden sonraya ertelendiğini ve kalan sanıkların savunmalarının dinlenmesi için de davanın önümüzdeki şubat ayının 5’ine ertelendiğini belirtti.

Senusi, 2015 yılında 17 Şubat Devrimi göstericilerini bastırdığı suçlamasıyla idam cezasına çarptırılmıştı. Ancak 2019’un sonunda başkent Trablus’taki bir mahkeme, Ebu Salim Hapishanesi davasında diğer sanıklarla birlikte benzer bir karardan onu beraat ettirdi. Daha sonra ülkenin Yüksek Mahkemesi, yaklaşık bir yıl önce kararı bozdu ve davayı yeni bir ceza dairesine sevk etti.

Albay Senusi, Kaddafi’nin ikinci eşi Safiyye Farkaş’ın kardeşiyle evli. 42 yıl sonra sona eren saltanatı boyunca Kaddafi’ye çok yakın olan çemberin içerisinde yer aldı. Ancak nihayetinde kendisini, milislerin pençesinde buldu.

kö7ıölı8
Magariha kabilesinin ileri gelenlerinden Şeyh Harun Arhuma. (Şarku’l Avsat)

Senusilerin mensubu olduğu Magariha kabilesi, onun davasında yaşanan dikkate değer gelişmeye sevindi. Kabilenin ileri gelenlerinden Şeyh Harun Erhuma, geçen pazar günü Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, “Mahkeme, babamız Abdullah’ı 17 Şubat davası kapsamında dinledi. Gençlerin öldürülmesiyle ilgili konuşmalara gelince, kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddetti” dedi.

Ailesi ve kabilesine göre Senusi’nin sağlığı kötü durumda. Şeyh Harun da bunu doğrulayarak, “Senusi, kalp hastalığı karaciğer kanserinden mustarip. Sorumluluk, Dibeybe hükümetinde. Başına kötü bir şey gelirse farklı bir tavrımız olur” ifadelerini kullandı.

Şeyh Harun, “Gelecek haftaki oturumu bekleyeceğiz. Abdullah’la ilgili güzel bir haber duyarsak memnun oluruz. Duymazsak da bir eylem daha yaparız” dedi ancak daha fazla ayrıntı vermedi.

Kabilesine mensup olan kişi sayısının yarım milyonu aştığını belirten Şeyh şu ifadeleri kullandı:

Güneyde kontrolümüz altında olan ve ayaklarımızın altından geçen su hatları ile birlikte petrol ve gaz kuyuları var. O zaman bir cevabımız olacak. Ülkenin batısında petrol ve su yok. Önümüzdeki hafta başka bir konuşma ve eylem yapacağız.

Kadadfa (Kazazife) kabilesinin bir ileri geleni, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Caydırıcılık Gücü’nün Senusi’nin mahkeme huzuruna çıkmasına izin vermemesinin, hapsedilmesine dair gerçek geçmişin bilinmemesinden kaynaklandığını söyledi. “Neydiler, nasıl oldular bilmiyorlar. Hastalığına ve 2022’de ailesinin yokluğunda kalp stent ameliyatı geçirmesine rağmen onu taciz ediyorlar” ifadesini kullandı.

brbrgt
Libyalı kabileler ve şahsiyetler tarafından imzalanan, Senusi’nin serbest bırakılması için başsavcılığa yapılan eski tarihli bir çağrı. (Arşiv- Ailesinin hesabı)

2022 yılının sonunda geçici Ulusal Birlik Hükümeti’nin Adalet Bakanı Halime Abdurrahman, Mansur Dav’un sağlık durumu nedeniyle serbest bırakılmasını emretti. Ancak Dav’un hapishaneden çıkmasına izin verilmedi.

Halime, geçen yıl bitmeden önce bir açıklama yaparak sessizliğini bozdu. Ülkedeki insan hakları durumu hakkında kısaca konuştu. Ayrıca kendi bakanlığına bağlı olmayan ve başka taraflarca kontrol edilen cezaevlerinin varlığını kabul etti.

Dav, Kaddafi’yi korumakla görevli güvenlik şefi olarak görev yapıyordu ve aynı zamanda Halk Muhafızları’nın da başkanıydı. 20 Ekim 2011’de Sirte’de yakalanmış, ardından Misrata kentinde gözaltına alınmıştı. Yargı süreci sonunda idam cezasına çarptırıldı ancak cezası infaz edilmedi.



Şam, Haseke vilayetinin güvenliğini sağlamaya yönelik kapsamlı bir planı duyurdu

Nureddin el-Baba, el-Hol kampı hakkında düzenlediği basın toplantısında (İçişleri Bakanlığı)
Nureddin el-Baba, el-Hol kampı hakkında düzenlediği basın toplantısında (İçişleri Bakanlığı)
TT

Şam, Haseke vilayetinin güvenliğini sağlamaya yönelik kapsamlı bir planı duyurdu

Nureddin el-Baba, el-Hol kampı hakkında düzenlediği basın toplantısında (İçişleri Bakanlığı)
Nureddin el-Baba, el-Hol kampı hakkında düzenlediği basın toplantısında (İçişleri Bakanlığı)

Suriye İçişleri Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, hükümet ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında imzalanan anlaşmaya uygun olarak, Suriye ordu birliklerinin Haseke vilayetine girişiyle eş zamanlı olarak vilayetin güvenliğini sağlamak için bir güvenlik konuşlandırma planı hazırladığını duyurdu.

Bakanlık sözcüsü Nureddin el-Baba, düzenlediği basın toplantısında, bakanlığın ilk andan itibaren "el-Hol kampı"nın güvenliğini yeniden sağlamak, duvardaki açıklıkları kapatmak ve çevresini güvence altına almak için çalışmalara başladığını, ayrıca tutukluların verilerini ve kimlik belgelerini incelediğini ve Suriye'nin tamamını kapsayan birleşik bir veri tabanı oluşturmak için çalışmaların devam ettiğini açıkladı.

Bakanlık sözcüsü, el-Hol kampındaki insani durumu "her açıdan şok edici" olarak nitelendirdi ve binlerce insanın altyapıdan yoksun yarı çöl bir bölgede yıllarca zorlu koşullar altında tutulduğunu belirtti. Sözcü, kamp hakkında daha önce bildirilen her şeyin "abartmalar" nedeniyle daha yakından incelenmesi gerektiğini ifade etti.


Lübnan: Ajanların itirafları, Hizbullah'a nüfuzun ne kadar derin olduğunu ortaya koyuyor

Hizbullah destekçileri, komutan Hüseyin Yaghi'nin cenaze töreninde (AFP)
Hizbullah destekçileri, komutan Hüseyin Yaghi'nin cenaze töreninde (AFP)
TT

Lübnan: Ajanların itirafları, Hizbullah'a nüfuzun ne kadar derin olduğunu ortaya koyuyor

Hizbullah destekçileri, komutan Hüseyin Yaghi'nin cenaze töreninde (AFP)
Hizbullah destekçileri, komutan Hüseyin Yaghi'nin cenaze töreninde (AFP)

Lübnan'daki ajanların itirafları, Hizbullah'ın maruz kaldığı sızmanın boyutunu ortaya koydu.

Geçtiğimiz hafta İsrail ile iş birliği suçlamasıyla tutuklanan güneydeki Ensar kasabasında yaşayan "A.M." ile yapılan soruşturmalar, kendisinin Mossad'a imha edilen yerlerin kesin konumları hakkında proaktif bir şekilde bilgi verdiğini ve hatta bazıları Hizbullah'ın füze depolarına ve insansız hava aracı fabrikalarına ait olan askeri tesislerin koordinatlarını verdiğini ortaya koydu.

2020 yılında örgüte katılan ve en son tutuklanan şahsın durumu, gerçekleştirdiği görevler göz önüne alındığında belki de en ciddi olanıdır. Bu şahıs, Mossad'a Hizbullah üyeleri ve telefon numaraları hakkında bilgi vermiş, ayrıca partinin Güney Lübnan'da kullandığı buldozerlerin ve ağır makinelerin türlerini ve sahiplerini belirlemiştir. Tutuklanan şahıs, İsrail'i ziyaret ettiğini de itiraf etmiştir.

Bu arada, Hizbullah dün, saldırının İran Yüksek Lideri Ali Hamaney'i hedef alması veya İran rejimini devirmeyi amaçlaması durumunda İran'a karşı olası bir savaşta askeri müdahale tehdidinde bulundu. Bir Hizbullah yetkilisi, Washington'un "sınırlı" saldırılar başlatması durumunda grubun askeri müdahalede bulunmayı düşünmediğini, ancak Hamaney'i hedef almanın "kırmızı çizgi" teşkil ettiğini ifade etti.


Suriye hükümeti, Suveyda vilayetindeki Dürzi gruplarla tutukluları takas etti

Suveyda’nın dış mahallelerinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takasında, otobüslerin önünde tutuklu ve esirler takas edilirken, 26 Şubat 2026 (AFP)
Suveyda’nın dış mahallelerinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takasında, otobüslerin önünde tutuklu ve esirler takas edilirken, 26 Şubat 2026 (AFP)
TT

Suriye hükümeti, Suveyda vilayetindeki Dürzi gruplarla tutukluları takas etti

Suveyda’nın dış mahallelerinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takasında, otobüslerin önünde tutuklu ve esirler takas edilirken, 26 Şubat 2026 (AFP)
Suveyda’nın dış mahallelerinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takasında, otobüslerin önünde tutuklu ve esirler takas edilirken, 26 Şubat 2026 (AFP)

Suriye’nin güneyindeki Suveyda vilayetinin Medya İlişkileri Birimi Müdürlüğü, hükümet ile kentin kontrolünü elinde bulunduran Dürzi gruplar arasında ‘tutuklu ve esir değişimi’ operasyonu gerçekleştirildiğini açıkladı. Bu, taraflar arasında geçen yaz kentte yaşanan ve ölümlere yol açan çatışmalardan bu yana yapılan ilk kapsamlı değişim operasyonu oldu.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’tan aktardığına göre, değişim kapsamında Şam, Adra Cezaevi’nde tutulan 61 Dürzi grup mensubunu serbest bırakırken; karşılığında Şeyh Hikmet el-Hicri’ye bağlı Ulusal Muhafızlar tarafından 25 Suriye hükümeti unsurunun serbest bırakılması sağlandı. Operasyon, Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) gözetiminde gerçekleştirildi.

VFEDV
Havadan çekilen bir fotoğrafta, ağırlıklı olarak Dürzi nüfusun yaşadığı Suveyda vilayetinde Dürzi savaşçılar ile Bedevi kabileleri arasında yaşanan ölümcül çatışmaların ardından tahrip olmuş bir tankın kalıntıları görülüyor, 25 Temmuz 2025. (Arşiv – Reuters)

Geçtiğimiz temmuz ayında Suveyda’da mezhep temelli çatışmalar yaşandı; olaylar Dürzi savaşçılar ile Bedevi aşiretleri arasında patlak verdi. Çatışmalar, hükümetin kenti kontrol altına almak amacıyla birliklerini göndermesiyle daha da şiddetlendi.

Mücadeleler sırasında, Dürzileri destekleyen İsrail, Şam yönetimine karşı hava saldırıları düzenledi. Günler süren şiddetin ardından aynı ay, çatışmaları sona erdirmek amacıyla kapsamlı bir ateşkes ilan edildi; olaylar sırasında yüzlerce kişi hayatını kaybetti.

FR5TGHT5
Suriye'nin Suveyda kentinde Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında düzenlenen esir takası töreni sırasında güvenlik görevlileri ve yetkililer, esirleri taşıyan otobüslerin yanında toplandı. (AFP)

AFP ekibi, Suveyda’nın kuzey kırsalındaki el-Metune beldesinde iki büyük otobüsün Şam yakınlarındaki Dera Cezaevi’nden tutukluları indirdiğini gözlemledi. Otobüsler, hükümet güçleri ve ICRC ekipleri eşliğinde kente hareket etti, ardından bir ambulans ve ICRC aracı eşliğinde Suveyda’ya doğru yol aldı.

Kısa bir süre sonra aynı noktaya, hükümet kontrolü dışında kalan bölgelerde faaliyet gösteren Ulusal Muhafızlar’ın elinde bulunan güvenlik ve ordu mensubu esirleri taşıyan bir otobüs ulaştı.

Suriye devlet televizyonu, tutuklu değişim operasyonunun güvenliğini sağlamak için İç Güvenlik Güçleri’nin Şam-Suveyda yolunda yoğun güvenlik önlemleri aldığını bildirdi.

GRB
Suveyda’da Suriyeli yetkililer ile Dürzi savaşçılar arasında gerçekleştirilen esir takasında esirleri taşıyan bir otobüs, 26 Şubat 2026 (AFP)

Suriye İçişleri Bakanlığı Sözcüsü Nureddin el-Baba, özellikle Suveyda’daki İç Güvenlik Güçleri’nin devlet ile yasadışı gruplar arasında gerçekleştirilen tutuklu değişimi operasyonunda yoğun çaba sarf ettiğini açıkladı.

El-Baba, Suriye el-İhbariyye televizyonuna yaptığı açıklamada, “Bugün 86 aileye sevinç getiren bir değişim operasyonunu başarıyla gerçekleştirdik. Yasadışı grupların elinde rehin tutulan 25 Suriye vatandaşının serbest bırakılmasını sağladık” dedi.

El-Baba ayrıca, “Devletin elindeki 61 tutuklu serbest bırakıldı” bilgisini vererek, bunun ‘Suveyda’da durumu yatıştırma ve Suriye ulusal birliği çerçevesinde barışçıl ve siyasi çözüm adımlarını öngören Amman Anlaşması’ kapsamında gerçekleştiğini belirtti.

El-Baba, yasadışı grupların hâlâ kayıpların durumu hakkında bilgi vermeyi reddettiğini ifade ederek, kayıpların akıbetinin ortaya çıkarılması için uluslararası çabaların sürdüğünü vurguladı.

BFFRGB
Uluslararası Kızılhaç Komitesi’nden (ICRC) bir yetkili, Suriye’nin güneyindeki Suveyda’nın dış mahallelerinde Bedevi kabileleri ile Dürzi gruplar arasında yapılan takası denetliyor. (SANA)

Diğer yandan ICRC Suriye Delegasyonu Başkanı Stephan Sakalian yaptığı açıklamada, ‘aylarca yakınlarını beklerken endişe içinde kalan ailelerin yeniden bir araya gelmesinde rol oynayan tüm taraflara’ teşekkür etti.

Sakalian, “Bu operasyonun, diğer olası serbest bırakma girişimlerine ve tüm taraflar arasında insani konulara ilişkin diyaloğa zemin hazırlamasını umuyoruz. Bu kapsamda, Temmuz 2025’ten bu yana güney Suriye’deki düşmanlıklar nedeniyle kaybolan kişilerin akıbetinin ve yerlerinin belirlenmesi de gündeme gelebilir” dedi.

20 Temmuz’dan itibaren ateşkes sağlanmış olsa da durum halen gerginliğini koruyor ve Suveyda’ya ulaşım güçlüklerle devam ediyor. Dürzi sakinler, hükümetin kontrolü dışında kalan bölgeleri abluka altına aldığını ve buralarda on binlerce yerinden edilmiş kişinin bulunduğunu iddia ediyor; Şam ise bunu reddediyor.