Filistin BM'ye nasıl tam üye olabilir?

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda (AFP)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda (AFP)
TT

Filistin BM'ye nasıl tam üye olabilir?

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda (AFP)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda (AFP)

Filistin Yönetimi dün (salı) Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nden BM'ye tam üye olmak için 2011 yılında yaptığı başvuruyu yeniden değerlendirmesini resmen talep etti.

Filistin'in BM Daimî Temsilcisi Riyad Mansur pazartesi günü Reuters'e yaptığı açıklamada, BM Güvenlik Konseyi’nin 18 Nisan'da Ortadoğu ile ilgili bakanlar toplantısında bir karar vermesinin hedeflendiğini, ancak oylama için henüz bir tarih belirlenmediğini söyledi.

İşte BM üyeliğine ilişkin ayrıntılar:

Filistin’in BM'deki mevcut statüsü nedir?

Filistin, Vatikan ile aynı statüye sahip olan gözlemci statüsüyle BM'ye üye olmayan bir devlettir.

Kasım 2012'de 193 ülkeden oluşan BM Genel Kurulu, Filistin'in uluslararası örgütteki gözlemci statüsünü ‘üye olmayan devlete’ yükselterek egemen Filistin devletinin fiilen tanınmasını onayladı. Oylamada 138 lehte, 9 aleyhte ve 41 çekimser oy kullanıldı.

BM yeni üye devletleri nasıl kabul ediyor?

BM'ye katılmak isteyen ülkeler genellikle Genel Sekreter'e başvuruda bulunur. Genel Sekreter de başvuruyu değerlendirilmek ve oylanmak üzere 15 üyeli Güvenlik Konseyi'ne gönderir.

Mansur dün (salı) Genel Sekreter Antonio Guterres'e bir mektup göndererek Filistin'in 2011 yılında yaptığı tam üyelik başvurusunun Güvenlik Konseyi tarafından yeniden değerlendirilmesini talep etti. BM Sözcüsü Stephane Dujarric, Guterres'in mektubu Güvenlik Konseyi'ne ilettiğini söyledi.

sacvwe
New York'taki Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi toplantısı (AP)

BM Güvenlik Konseyi'ne bağlı bir komite önce başvuruyu değerlendirerek Filistin’in BM üyeliği için gerekli şartları karşılayıp karşılamadığına bakacak. Başvuru daha sonra ertelenebilir ya da Güvenlik Konseyi'nde resmi bir oylamaya sunulabilir. Onay için en az dokuz lehte oy ve ABD, Rusya, Çin, Fransa ya da İngiltere'nin veto etmemesi gerekiyor.

BM Güvenlik Konseyi üyelik başvurusunu onaylarsa, başvuru onay için BM Genel Kurulu'na gider. Üyelik başvurusunun Genel Kurul tarafından onaylanması için üçte iki çoğunluk gerekir. Bir ülke BM'ye ancak Güvenlik Konseyi ve Genel Kurul'un onayı ile katılabilir.

Filistin'in 2011'deki başvurusuna ne oldu?

Bir BM Güvenlik Konseyi komitesi Filistin'in başvurusunu BM üyeliği için gerekli şartları karşılayıp karşılamadığını görmek için birkaç hafta boyunca değerlendirdi. Ancak komite oybirliğine varamadı ve Güvenlik Konseyi Filistin'in üyeliğine ilişkin bir kararı resmi olarak oylamadı.

Diplomatlar Filistinlilerin kararın kabul edilmesi için gereken en az dokuz oya sahip olmadığını söyledi. Yeterli desteği alsalar bile ABD kararı veto edeceğini açıkladı.



Hizbullah, ‘mali ve siyasi krizine’ ilişkin tahminler arasında füze ve roket satın almak için bağış kampanyası başlattı

Hizbullah’a ait roketatarlar, geçen yıl Lübnan'ın güneyindeki bir askeri tatbikat sırasında sergilendi. (arşiv - Şarku’l Avsat)
Hizbullah’a ait roketatarlar, geçen yıl Lübnan'ın güneyindeki bir askeri tatbikat sırasında sergilendi. (arşiv - Şarku’l Avsat)
TT

Hizbullah, ‘mali ve siyasi krizine’ ilişkin tahminler arasında füze ve roket satın almak için bağış kampanyası başlattı

Hizbullah’a ait roketatarlar, geçen yıl Lübnan'ın güneyindeki bir askeri tatbikat sırasında sergilendi. (arşiv - Şarku’l Avsat)
Hizbullah’a ait roketatarlar, geçen yıl Lübnan'ın güneyindeki bir askeri tatbikat sırasında sergilendi. (arşiv - Şarku’l Avsat)

Hizbullah, 8 Ekim'de Lübnan'ın güneyinde başlattığı ‘Gazze'ye destek’ savaşına sadece silahlı grup ve örgütleri dahil etmekle kalmadı, başlattığı bir medya kampanyasıyla sivilleri de savaşa dahil etme aşamasına geldi. Hizbullah söz konusu kampanyayla, vatandaşları savaşa katılmaya ve savaşı sürdürmek için füze ve araç satın almak üzere bağış yapmaya çağırdı.

Kampanya, insanları İsrail'e karşı savaşın bir parçası olmaya çağırırken, Hizbullah’a bağlı bir aktivist de sosyal medya üzerinden “En güzel şey, direnişin insansız hava aracı (İHA) yapımına katkı sağlamak için kapıyı açmış olması. Bir İHA projesine katkıda bulunabilirsiniz” paylaşımında bulundu. Kampanyanın tanıtım afişinin üzerinde Hizbullah'ın resmi bir organı olan ‘Direniş Destek Kurumu’ ibaresi ve bağışçıların arayabileceği telefon numaraları yer alıyor.

Kampanyaya ilişkin yorumlar ise farklılık gösterdi. Bazıları bunu ‘denklemleri değiştirebilecek ve İsrail'i silebilecek bir askeri güce sahip olduğunu iddia edenlerin zayıflığının bir ifadesi’ olarak değerlendirirken, diğerleri ise bunu ‘Şii çevrenin desteğini test etmek için bir seferberlik kampanyası’ olarak okudu. Kampanyanın, Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri'nin ‘Güney Lübnan'ın ve bu savaş sırasında İsrail tarafından yıkılanların yeniden inşasına katkıda bulunmak üzere’ Dünya Bankası ve dost ve kardeş ülkelerle iletişim kanalları açtığını duyurduğu döneme denk gelmesi dikkat çekti. Eski milletvekili Faris Said, ‘Hizbullah'ın istediği ile Nebih Berri'nin istediği arasındaki bu ikiliği’ sorgulayarak, ‘bu ikiliğin çok rahatsız edici olduğunu, çünkü bir tarafta güneyi yeniden inşa etmek için dünyaya yalvaran birinin, diğer tarafta ise savaşı sürdürmek ve yıkıma devam etmek için bağış isteyen birinin olduğunu’ vurguladı.

Said, Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, Hizbullah'ın “İran'ın Güney Lübnan'daki savaşı finanse etmeme kararı aldığını belirterek dolaylı olarak derin bir mali ve siyasi kriz içinde olduğunu ifade ettiğini” söyledi.

Güç mü zayıflık mı?

Hizbullah'ın seçtiği çatışma, başta İsrail'in Gazze Şeridi'ni işgal etmesini engellemek ve Hamas'ın kapasitesini zayıflatmaktan vazgeçirmek olmak üzere belirlediği hedeflerin hiçbirine ulaşamadı. Tek kazanç, kuzeydeki İsraillilerin Lübnan sınırına bitişik yerleşim yerlerinden sürülmesi olurken, bu savaş Güney Lübnan'da 40'tan fazla kasabada büyük yıkıma neden oldu. Savaş sonucu bölge sakinleri yerinden edildi ve yaklaşık 500 Lübnanlı sivil ve Hizbullah militanı öldü.

Bağış kampanyasının, ‘güney halkı için bunun Hizbullah'ın gücünün mü yoksa zayıflığının mı bir işareti olduğu konusunda büyük sorular doğurduğunu’ ifade eden Said, “Bu büyüklükte bir savaş veren, uluslararası iradeye meydan okuyan, denklemleri değiştirebileceğini ve İsrail'i ortadan kaldırabileceğini iddia eden birinin savaşını sürdürebilmek için güney halkından bağış dilenmesi mümkün mü?” diye sordu. Said, güney halkının, kendilerini koruma sözü veren Hizbullah'ın tüm söylemlerini yeniden gözden geçirip, kendilerine ‘Silahlanma için ödediğimiz para, güneyde inşa ettiğimiz evlerimizin yıkılmasına neden olacak mı?’ sorusunu sormaları gerektiğine dikkat çekti.

Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah Şubat 2022'de yaptığı bir konuşmada, Hizbullah'ın ‘Lübnan'da İHA üretmeye başladığını ve elindeki binlerce füzeyi hassas füzelere dönüştürme kabiliyetine sahip olduğunu’ açıklamış ve “İHA satın almak isteyen herkes bize başvurabilir” demişti.

Medya seferberliği

Hizbullah'a yakın bir isim olan siyasi yazar ve araştırmacı Kasım Kasir Şarku’l Avsat'a verdiği demeçte, kampanyanın ‘halkı savaş çabalarına dahil etmek için yapılan medya seferberliğinin bir parçası’ olduğunu söyledi. ‘Hizbullah'ın kabiliyetlerinde bir azalma ya da yardıma ihtiyaç duyması yahut İran'ın bu çatışmada Hizbullah’a verdiği desteğin azalması’ ihtimallerini dışlayan Kasir, “Bu, vatandaşlara çatışmaya dahil olduklarını, Hizbullah’ın seçimlerini desteklediklerini bildirme ve bu aşamada Hizbullah’a olan halk desteğini kanıtlama girişimi olabilir” ifadesini kullandı.