Netanyahu, Biden'ın ‘öfkesini’ kontrol altına almak için geri adım attı

İsrail, yardım çalışanlarına yönelik saldırıda ‘ciddi hatalar’ tespit ettikten sonra iki subayı görevden aldı.

İsrail saldırıları sonucu Gazze şehrindeki Şifa Tıp Kompleksi çevresinde geniş çaplı yıkım meydana geldi. (DPA)
İsrail saldırıları sonucu Gazze şehrindeki Şifa Tıp Kompleksi çevresinde geniş çaplı yıkım meydana geldi. (DPA)
TT

Netanyahu, Biden'ın ‘öfkesini’ kontrol altına almak için geri adım attı

İsrail saldırıları sonucu Gazze şehrindeki Şifa Tıp Kompleksi çevresinde geniş çaplı yıkım meydana geldi. (DPA)
İsrail saldırıları sonucu Gazze şehrindeki Şifa Tıp Kompleksi çevresinde geniş çaplı yıkım meydana geldi. (DPA)

Batılı ülkeler dün (Cuma), İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Joe Biden ile yaptığı ve ‘gergin’ olarak nitelendirilen görüşmenin ardından taviz verdiği izlenimi veren bir hamleyle, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yardım ulaştırılmasını kolaylaştıracak bir dizi önlem açıklamasını memnuniyetle karşıladı.

İsrail hükümetinden yapılan açıklamada, Savaş Kabinesi’nin Gazze'deki sivillere insani yardımın arttırılması için acil adımları onayladığı duyuruldu. Bu adımlar arasında Gazze'nin yaklaşık 40 kilometre kuzeyindeki Aşdod Limanı’ndan ve İsrail ile kuzey Gazze Şeridi arasındaki Erez (Beyt Hanun) Sınır Kapısı’ndan ‘geçici olarak’ yardım aktarılmasına izin verilmesi de yer alıyor. İsrail ayrıca Gazze Şeridi'nin güneyindeki Kerem Şalom (Kerm Ebu Salim )Sınır Kapısı üzerinden Ürdün’den gelen yardımların artmasına da izin verecek.

Beyaz Saray ‘İsrail'in taahhütlerini tam olarak yerine getirmesinin ve bunları hızla uygulamasının önemli olduğunu’ belirtirken, İngiltere İsrail'in aldığı tedbirleri memnuniyetle karşıladı ve Tel Aviv'in Gazze'ye giren yardım tırlarının sayısını günde 500'e çıkarmayı kabul ettiğini kaydetti. Buna karşılık Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, İsrail'in Gazze'de yardım için bazı yeni koridorlar açma kararının kıtlığı önlemek için yeterli olmayacağını söyledi.

Netanyahu ile perşembe akşamı bir telefon görüşmesi gerçekleştiren Biden, Gazze'deki insani krizin hafifletilmesi için ‘spesifik ve somut’ adımlar atılmasını talep etti. Biden ayrıca, İsrail'in karşılık vermemesi halinde ABD yardımının kısıtlanabileceğini söyledi.

Pazartesi günü Gazze'ye düzenlenen bir hava saldırısında yedi yardım görevlisinin öldürülmesiyle ilgili olarak İsrail tarafından yürütülen bir soruşturma, ordunun ciddi hatalar ve prosedür ihlalleri yaptığı sonucuna vararak dün (Cuma), iki subayın görevden alınmasına  ve üst düzey komutanların kınanmasına yol açtı. Kınananlar arasında Güney Komutanlığı da bulunuyor.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters