Sisi döneminde Dışişleri Bakanlığı’nda ilk değişiklik… Politikalar değişecek mi?

Gözlemciler, Abdulati’yi ‘Mısır-Avrupa ilişkilerinin mühendisi’ olarak görüyor.

Sisi döneminde Dışişleri Bakanlığı’nda ilk değişiklik… Politikalar değişecek mi?
TT

Sisi döneminde Dışişleri Bakanlığı’nda ilk değişiklik… Politikalar değişecek mi?

Sisi döneminde Dışişleri Bakanlığı’nda ilk değişiklik… Politikalar değişecek mi?

Mısır Dışişleri Bakanlığı ekibi Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi döneminde ilk kez değişti. 10 yıldır bakanlığın başında olan Samih Şukri’nin yerine Büyükelçi Bedir Abdulati atandı.

Bu durum, değişikliğin nedenleri, Mısır diplomasisi ve dış politikasının gidişatı üzerindeki etkileri konusunda soru işaretlerine yol açtı. Şarku’l Avsat’a konuşan politikacılar bu değişikliği ‘doğal’ olarak değerlendirirken, Mısır diplomasisinin gidişatını etkilemeyeceğini vurguladılar.

Eski Mısır Dışişleri Bakan Yardımcısı Ali el-Hafni Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, Abdulati hakkında şu cümleleri kullandı: “Abdulati, Dışişleri Bakanlığı'nın bir evladıdır. Bakanlık dosyalarını ve uzun süredir devam eden Mısır diplomatik politikasını iyi bilen Abdulati, Mısır-Avrupa ortaklığının mimarlarından biridir. Onun dışişleri bakanı seçilmesi gelecekte bu ortaklığın yükselişini arttıracaktır.”

El-Hafni, Şukri’nin Dışişleri Bakanı olarak on yıl görev yapmasının uzun dönemler boyunca değişikliklere tanık olan Dışişleri Bakanlığı ile ilgili doğal bir süreç olduğunu da sözlerine ekledi. El-Hafni’ye göre devlet bazen bakanın diğer ülkelerdeki mevkidaşlarıyla kurduğu ilişki ağlarından ve avantajlardan faydalanma ihtiyacı duyabilir. Bu nedenle de bakan daha uzun bir süre görevinin başında kalabilir.

Mısır Temsilciler Meclisi (Parlamento) üyesi Mecdi Aşur, Şarku’l Avsat’a verdiği demeçte, “Dışişleri Bakanlığı, sınırlı değişikliklere tanık olan bakanlıklardan biridir. Belki de bu değişiklik, Abdulati’nin dış ilişkileri yönetmedeki başarısıyla ayırt edildiği Mısır-Avrupa ilişkileri yoluna destek oluyor” ifadelerini kullandı.

Abdulati dosyası

Yeni Dışişleri Bakanı, dün (çarşamba) yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Mısır'ın istikrarı ve uyumu, öncü bölgesel ve uluslararası rolünün bir sonucudur. Mısır ve Avrupa Birliği (AB) arasındaki ortaklığın özel bir önemi vardır. Vurgu yaptığı noktalara bakınca bu dosyanın gerçekten de Abdulati'nin dikkatini çektiğini söyleyebiliriz.”

Mısırlı Bakan bunu, birkaç gün önce Mısır ile AB arasında türünün ilk örneği olan bir yatırım konferansı düzenleyerek ve aylar önce aralarında kapsamlı bir stratejik ortaklık başlatmak üzere ortak deklarasyon imzalayarak gösterdi.

CSDFVGRBT
Geçtiğimiz Eylül ayında Nahda (Rönesans) Barajı inşaatından çekilmiş bir fotoğraf (AFP)

Abdulati, 2015-2019 yılları arasında Mısır'ın Almanya Büyükelçisi olarak görev yaptı. Yasadışı göçle mücadele konusunda ilk Mısır-Almanya anlaşmasını imzaladı ve 2020 yılında liyakat nişanı aldı. Abdulati ayrıca, Mart 2022'den itibaren Mısır'ın Belçika, Lüksemburg ve AB nezdindeki büyükelçisi, Mısır'ın NATO nezdindeki daimî temsilcisi, AB ve Batı Avrupa'dan sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak görev yaptı. El-Ahram gazetesi dün Abdulati’yi ‘Mısır-Avrupa ilişkilerinin mühendisi’ olarak tanımladı.

Abdulati, 2013-2015 yılları arasında Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Afrika işleri sorumlusu, Filistin işleri direktörü ve bakanlık sözcüsü olarak görev yaptı. 2014 yılında Libya'ya komşu ülkeler toplantısında Mısır heyetine başkanlık etti.

Mısırlı Bakan yemin ettikten sonra basına yaptığı açıklamada, Ortadoğu'nun her yönden çatışma ve krizlerle dolu olduğunu, AB ve Batılı ortaklarının Mısır gibi güvenlik ve istikrarı korumak için sırtlarını dayayabilecek bir ülke bulamadıklarını söyledi.

DVFGB
İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki Refah kentine düzenlediği hava saldırısının ardından oluşan yıkıma bakan Filistinliler (AP)

Abdulati bu durumun, bölgenin halihazırda yaşananlardan daha fazla kriz yaşamaması için Kahire'nin rolünün önemli ve aktif olmasını sağlamak isteyen dünyanın geri kalanı için de aynı olduğuna inanıyor. Abdulati ayrıca, Mısır'ın bölgedeki istikrarın temel direği olduğunu ve olacağını vurguladı.

Değişiklik yok

Mısır diplomasisinin izlediği yolda Abdulati ile herhangi bir değişiklik olmayacağına inanan el-Hafni,  ‘Mısır'ın uzun süredir devam eden bir dış politikası ve kişilerin değişmesiyle değişmeyen sabiteleri olduğunu’ belirtti. Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Abdulati'nin ‘Mısır'ın çıkarlarını ve ulusal güvenliğini savunmada kendisinden önce bu sorumluluğu üstlenenlerin yolunu takip edeceği, Mısır Cumhurbaşkanı'nın yeni hükümet için çizdiği adımları ve direktifleri uygulayacağı’ sözü verildi.

El-Hafni'ye göre yeni bakanın masasında yer alacak en önemli dosyalar, Şukri'nin önceki dosyaları olacak. Özellikle de Gazze dosyası ve geçtiğimiz Ekim ayından bu yana devam eden savaşı durdurmaya yönelik müzakereler Abdulati döneminde de önemini korumaya devam edecek. El-Hafni ayrıca, ‘Nahda (Rönesans) Barajı, Sudan, Libya, Yemen ve Suriye'deki çatışmalar gibi devam eden dosyaların yanı sıra AB ile ilişkilerin geliştirilmesi dosyasına daha fazla ilgi gösterileceğini’ dile getirdi.



Macron, Irak'ta düzenlenen İHA saldırısında bir Fransız askerinin öldüğünü ve bazı askerlerin yaralandığını açıkladı

Erbil'in banliyölerinde meydana gelen İHA saldırısı bölgesinden duman yükseliyor (Reuters)
Erbil'in banliyölerinde meydana gelen İHA saldırısı bölgesinden duman yükseliyor (Reuters)
TT

Macron, Irak'ta düzenlenen İHA saldırısında bir Fransız askerinin öldüğünü ve bazı askerlerin yaralandığını açıkladı

Erbil'in banliyölerinde meydana gelen İHA saldırısı bölgesinden duman yükseliyor (Reuters)
Erbil'in banliyölerinde meydana gelen İHA saldırısı bölgesinden duman yükseliyor (Reuters)

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Irak Kürdistanı'nın Erbil bölgesinde düzenlenen insansız hava aracı (İHA) saldırısında bir Fransız askerinin hayatını kaybettiğini ve bazı askerlerin yaralandığını açıkladı.

Macron, "Askerlerimizden birkaçı yaralandı ve Başçavuş Arnaud Freon, Irak'ın Erbil bölgesinde düzenlenen bir saldırı sırasında Fransa adına görev yaparken hayatını kaybetti" dedi.

Şöyle devam etti: "Güçlerimize yönelik saldırı kabul edilemez."

Fransız Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı'na göre bu askerler "Iraklı ortaklarla terörle mücadele tatbikatlarına katılıyorlardı" ve "altı asker derhal en yakın sağlık tesisine sevk edildi."

Erbil valisine göre, saldırı iki İHA tarafından gerçekleştirildi ve Irak'ın özerk Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'in yaklaşık 40 kilometre güneybatısındaki Molla Kara'daki üssü hedef aldı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu saldırı, Erbil'de diğer yabancı birliklerin de bulunduğu bir askeri yerleşke içindeki İtalyan üssünü hedef alan ve can kaybına yol açmayan İHA aracı saldırısından kısa bir süre sonra gerçekleşti.

Saldırının ardından İtalyan yetkililer, üsten tüm askeri personelini geçici olarak geri çekeceklerini açıkladı.

Fransız ve İtalyan birlikleri de dahil olmak üzere yabancı güçler, 2014'ten beri DEAŞ'la mücadele eden ABD liderliğindeki uluslararası koalisyonun bir parçası olarak bölgenin güvenlik güçlerini eğitmek amacıyla Erbil'de konuşlandırılmış durumda.

Ortadoğu'daki savaşın başlangıcından bu yana, Irak'ın Kürdistan bölgesi, İran'a bağlı Iraklı silahlı gruplara atfedilen ve çoğunlukla hava savunması tarafından püskürtülen çeşitli saldırılara maruz kaldı.


Irak'ın batısında bir ABD yakıt ikmal uçağı düştü

ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir KC-135 Stratotanker uçağı, bir F-16 savaş uçağına havada yakıt ikmali yapıyor, (CENTCOM)
ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir KC-135 Stratotanker uçağı, bir F-16 savaş uçağına havada yakıt ikmali yapıyor, (CENTCOM)
TT

Irak'ın batısında bir ABD yakıt ikmal uçağı düştü

ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir KC-135 Stratotanker uçağı, bir F-16 savaş uçağına havada yakıt ikmali yapıyor, (CENTCOM)
ABD Hava Kuvvetleri'ne ait bir KC-135 Stratotanker uçağı, bir F-16 savaş uçağına havada yakıt ikmali yapıyor, (CENTCOM)

ABD ordusu dün yaptığı açıklamada, KC-135 Stratotanker tipi havadan yakıt ikmal uçaklarından birinin Irak'ın batısında düştüğünü, olaya karışan ikinci uçağın ise güvenli bir şekilde iniş yaptığını duyurdu.

ABD Merkez Komutanlığı, İran ile devam eden çatışma sırasında Irak üzerinde "dost hava sahasında" bir askeri uçağın düşmesinin ardından arama ve kurtarma operasyonu yürüttüğünü daha önce açıklamıştı. Ordu açıklamasında, "Olayda iki uçak yer aldı. Biri Irak'ın batısında düştü, diğeri ise güvenli bir şekilde indi" ifadelerini kullandı. Açıklamada, olayın düşman veya dost ateşi sonucu gerçekleşmediği belirtildi.

Şarku’l Avsat’ın ABD medyasından aktardığına göre Irak'ın batısında kaybolan uçakta altı kişilik mürettebat bulunuyordu.

İran'la ittifak halindeki silahlı grupların oluşturduğu Irak İslam Direnişi, uçağı düşürme sorumluluğunu üstlendi. Grup yaptığı açıklamada, uçağı "ülkemizin egemenliğini ve işgal güçlerinin uçakları tarafından ihlal edilen hava sahasını savunmak için" düşürdüğünü belirtti. Açıklamada, Amerikan uçağının "uygun silahla" düşürüldüğü ifade edildi.

Bu, ABD-İsrail-İran savaşının başlamasından bu yana düşen en az dördüncü ABD askeri uçağı. Daha önce Kuveyt üzerinde dost ateşiyle üç F-15 uçağı düşürülmüştü. Askeri komutanlık o dönemde olayın "İran uçakları, balistik füzeler ve insansız hava araçlarının saldırıları" içeren bir çatışma sırasında meydana geldiğini belirtmişti.

ABD ordusuna göre, KC-135 Stratotanker 60 yıldan fazla bir süre önce hizmete girdi ve tipik olarak üç kişilik bir mürettebata sahip: bir pilot, bir yardımcı pilot ve uçağın yakıt ikmal sistemini kullanan üçüncü bir görevli. Bununla birlikte, bazı görevler bir navigatör gerektiriyor ve uçak aynı kaynağa göre 37 yolcuya kadar taşıyabiliyor.


Akkaşat ve Kerkük’te Halk Seferberlik Güçleri’ne yönelik ölümcül hava saldırıları

Irak’ın batısındaki Akkaşat’ta meydana gelen saldırının yerini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (Sosyal medya)
Irak’ın batısındaki Akkaşat’ta meydana gelen saldırının yerini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (Sosyal medya)
TT

Akkaşat ve Kerkük’te Halk Seferberlik Güçleri’ne yönelik ölümcül hava saldırıları

Irak’ın batısındaki Akkaşat’ta meydana gelen saldırının yerini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (Sosyal medya)
Irak’ın batısındaki Akkaşat’ta meydana gelen saldırının yerini gösteren bir videodan alınan ekran görüntüsü (Sosyal medya)

Irak’ın batısında, Halk Seferberlik Güçleri’ne (Haşdi Şabi) bağlı noktalara bugün şafak vakti düzenlenen hava saldırılarında ölü, yaralı ve kayıp sayısının 260’ı aştığı bildirildi. Söz konusu saldırı, milis grupları hedef alan en şiddetli saldırılardan biri olarak değerlendirilirken, bölgede artan gerilim ve saldırının sorumluluğuna ilişkin karşılıklı suçlamalar da sürüyor.

Enbar vilayetindeki bir güvenlik kaynağı, hava saldırılarının Halk Seferberlik Güçleri bünyesindeki Ensarullah el-Evfiya hareketine bağlı 19. Tugay’a ait üç noktayı hedef aldığını söyledi. Saldırıların, Irak-Suriye sınırında yer alan el-Kaim ilçesine bağlı Akkaşat bölgesinde gerçekleştiği belirtildi.

Kaynak, güçlü bombardımanın askeri sağlık birimleri, ikinci tabur ve destek birliğine ait karargâhları hedef aldığını ifade etti. Saldırılarda 99 kişi hayatını kaybetti, 43 kişi kayboldu ve bazıları ağır olmak üzere yaklaşık 123 kişi yaralandı.

Ayrıca saldırıyı gerçekleştiren savaş uçaklarının bombardımanın ardından da bölge üzerinde uçuşlarını sürdürdüğü aktarıldı. Hedef alınan noktalara ulaşmaya çalışan ambulans ekiplerinin de hava saldırılarına maruz kaldığı, bu nedenle yaralıların tahliyesi ve hastanelere sevkinin geciktiği kaydedildi.

Kimliği açıklanmayan savaş uçaklarının bugün erken saatlerde Akkaşat bölgesinde Halk Seferberlik Güçleri’ne ait bir noktaya şiddetli bir hava saldırısı düzenlediği bildirilmişti. İlk belirlemelere göre saldırıda çok sayıda militanın öldüğü ve bazılarının yaralandığı açıklanmış, enkaz altında kayıp kişilerin aranması sürdükçe bilanço daha da yükselmişti.

dfgth
Halk Seferberlik Güçleri üyeleri, Musul’un güneyindeki karargahlarından birini hedef alan hava saldırısında yaralanan bir meslektaşlarına ilk yardım uyguluyor. (Reuters)

Diğer yandan Ensarullah el-Evfiya hareketi, saldırının arkasında İsrail ve ABD’nin olduğunu iddia ederek, bombardımanın ‘terör örgütleri için boşluk yaratmayı ve bölgeyi yeniden kaosa sürüklemeyi amaçladığını’ savundu.

Hareket, hedef alınan 19. Tugay mensuplarının ‘sınırları koruma ve silahlı örgütlerin sızmalarını önleme görevini yerine getirdiğini’ belirtti.

Ensarullah el-Evfiya, yaşanan olayla ilgili olarak Irak hükümetini ‘anayasal ve etik sorumluluk’ taşımakla suçladı ve olayın ciddiyetine uygun resmi bir tavır alınması çağrısında bulundu. Hareket ayrıca 19. Tugay’ın Irak Silahlı Kuvvetleri Genel Komutanlığı’na bağlı resmi bir birim olduğunu vurguladı.

Ensarullah el-Evfiya, İran destekli Irak İslami Direnişi çatısı altında yer alan gruplardan biri olarak biliniyor.

ABD, 2024 yılında bu hareketi ‘terör örgütü’ olarak sınıflandırmıştı. Bu karar, hareketin Ürdün ve Suriye’deki Amerikan güçlerine yönelik saldırılara karışması ve Gazze savaşı sırasında İsrail’e roket ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları düzenlemesi iddialarına dayanıyordu.

Kerkük’te saldırılar

Paralel bir gelişme olarak, Irak’ın kuzeyinde bulunan Kerkük kenti yakınlarındaki bir Halk Seferberlik Güçleri noktasına da bugün şafak vakti hava saldırısı düzenlendi. Olayın ardından güvenlik güçleri bölgeyi kuşatarak inceleme başlattı.

Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı, Halk Seferberlik Güçleri’ne ait hedeflere yapılan bu saldırıları ‘haksız saldırılar’ olarak nitelendirerek, ülke egemenliğinin açık bir ihlali olduğunu bildirdi.

frgt
Askeri tatbikatlar sırasında Halk Seferberlik Güçleri bayrağı taşıyan savaşçılar (Arşiv – Halk Seferberlik Güçleri)

Komutanlık tarafından yapılan açıklamada, “Tekrarlayan sistemli ihlaller ve saldırılar, toplumsal barışı tehdit ederek güvenlik ve istikrarın temellerini sarsabilir ve Irak halkı arasında rahatsızlık yaratabilir” ifadesi yer aldı.

Açıklamada, son saldırıların bugün Kerkük ve Enbar vilayetlerinde gerçekleştiği, geçtiğimiz günlerde ise Vasıt ile Babil vilayetinde Halk Seferberlik Güçleri’ne ait diğer noktalara hava saldırıları düzenlendiği belirtildi.

Yerel kaynaklara göre, önceki saldırılarda bir mühimmat deposunun hedef alınması sonucu depodaki mühimmat patlamış ve parçalar çevredeki yerleşim alanlarına saçılmıştı. Bu olayda bir kadın hayatını kaybetmiş, oğlu yaralanmış ve bazı Halk Seferberlik Güçleri mensupları da saldırıda zarar görmüştü.

Bu saldırılar, bölgede süregelen savaş ortamı ve güvenlik gerilimleri çerçevesinde gerçekleşiyor. İran destekli silahlı gruplara ait hedeflerin sık sık vurulmasıyla eş zamanlı olarak, bu grupların ABD ve İsrail çıkarlarına yönelik karşı saldırılar düzenlediği, bunu ‘direnişi destekleme’ çerçevesinde yaptıkları bildiriliyor.