Beyaz Saray: Hamas ve İsrail arasında ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması konusunda anlaşmazlık sürüyor

Tanklar Gazze şehrinin mahallelerine giriyor ve ordu mahalle sakinlerine tahliye çağrısında bulunuyor

Gazze Şeridi'nin güneyindeki İsrail ordusuna ait askeri araçlar (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki İsrail ordusuna ait askeri araçlar (AFP)
TT

Beyaz Saray: Hamas ve İsrail arasında ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması konusunda anlaşmazlık sürüyor

Gazze Şeridi'nin güneyindeki İsrail ordusuna ait askeri araçlar (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki İsrail ordusuna ait askeri araçlar (AFP)

Beyaz Saray tarafından dün yapılan açıklamada Hamas Hareketi ile İsrail arasında ateşkes anlaşması ve rehinelerin serbest bırakılması konularında hala görüş ayrılıkları olduğu belirtildi.

Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye, İsrail'in Gazze'de yürüttüğü savaşta ateşkes iççin yapılan müzakereleri en başa döndürebileceğini söyledi.

Hamas Hareketi’nin Telegram hesabından yapılan açıklamada Haniye'nin arabulucularla bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği ve bu görüşmede müzakerelerin çökme olasılığından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve İsrail ordusunu tamamen sorumlu tuttuğu belirtildi.

Haniye, ‘müzakerelerin önüne daha fazla engel koyduğunu’ söylediği Netanyahu’yu ‘Filistinlilere yönelik saldırganlığını ve suçlarını arttırmakla ve bir anlaşmaya varma çabalarını engellemek için Filistinlileri zorla yerinden etme girişimlerini sürdürmekle’ suçladı.

İsrail tanklarla saldırdı

İsrail ordu dün, Gazze şehrindeki birçok mahalleye tanklarla saldırdı. Ağır bombardımanlar, onuncu ayında yine binlerce Filistinliyi kaçmak zorunda bıraktı. Gazze’deki Sağlık Bakanlığı savaşın başladığı 7 Ekim'den bu yana ölü sayısının 38 bin 193’e, yaralı sayısının ise 87 bin 903'e yükseldiğini açıkladı.

Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki mahallelerin işgali

ABD, Katar ve Mısır’ın ortak arabuluculuğunda devam eden ateşkes görüşmelerinde çatışan taraflar taleplerinde ısrar ederken, kuşatma altındaki ve harabeye dönmüş haldeki Gazze Şeridi'nde çatışmalar devam ediyor. Görgü tanıkları, Sivil Savunma Teşkilatı ve Hamas hükümetinin medya ofisi, İsrail askerlerinin Gazze şehrinin ed-Derac, et-Tuffah, es-Sabra ve Tel el-Heva gibi birçok mahallesini işgal ettiğini ve binlerce kişinin yeniden kaçmak zorunda kaldığını söylediler.

Gazze'deki Sivil Savunma Teşkilatı, onlarca ölü ve yaralı olduğu bilgisinin kendilerine ulaştığını açıkladı. Ekiplerinin ‘ağır bombardıman nedeniyle’ bu kişilere ulaşamadığını belirten Sivil Savunma Teşkilatı, “İşgalci İsrail güçleri onlarca aileyi kuşatmış durumda” diye ekledi.

İsrail ordusu Gazzelilerden bölgeyi boşalmalarını istedi

Görgü tanıkları, İsrail ordusunun hoparlörlerden anonslar yaparak bölge sakinlerinden ed-Derac ve et-Tuffah mahallelerini boşaltmalarını istediğini söylediler.

Görgü tanıklarının ifadelerine göre İsrail tankları söz konusu mahallelerde mevzilenirken, diğer mahallelerde de hava saldırıları ve insansız hava araçlarının (İHA) yardımıyla ilerlediler.

İsrail ordusu savaşın üzerinden on ay geçmesine rağmen ‘onlarca teröristi’ öldürdüğünü söylediği Gazze'nin doğusundaki Şucaiyye Mahallesi gibi daha önce kontrol altına aldığını iddia ettiği bazı bölgelerde savaşmaya devam ediyor.

İsrail ordusu Gazze'nin güneyinde, Refah'ta ‘30'dan fazla teröristi’ öldürdüğünü ve Han Yunus'ta roket fırlatma mevzilerini vurduğunu açıkladı.

Ateşkes görüşmeleri devam ediyor

İsrail televizyonu Kanal 7’nin aktardığına göre İsrail İç Güvenlik Teşkilatı (Şin-Bet) Direktörü Ronen Bar, Gazze'deki savaşta ateşkes anlaşmasına varılması amacıyla yapılan görüşmelere devam etmek üzere Mısır'a gitti.

Diğer taraftan Hamas, kalıcı bir ateşkes şartından geri adım atarak, İsrailli rehineler konusunda müzakere etmeyi kabul ettikten sonra İsrail'in son öneriye vereceği yanıtın beklendiğini açıkladı.

İsrail ile Hamas arasında arabuluculuk yapan Katar, ABD ve Mısır'ın ortak çabaları, çatışan tarafların taleplerinde ısrar etmesi nedeniyle aylardır ateşkese ulaşma konusunda engellerle karşılaşıyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın ortadan kaldırılması ve Gazze'de tutulan tüm  rehinelerin kurtarılması da dahil olmak üzere tüm hedeflere ulaşıldığında Gazze'deki savaşın sona ereceğini vurguladı.

Tel Aviv'de protesto gösterileri düzenlendi

İsrailliler pazar günü Tel Aviv ve Kudüs sokaklarında son iki gündür Gazze'deki rehinelerin kurtarılması için bir anlaşma yapılması amacıyla atılan ‘teslim olmayacağız’ sloganlarıyla protesto gösterilerine devam ediyorlar.

Protestocular Başbakan Binyamin Netanyahu'dan rehinelerin serbest bırakılmasını da içeren bir ateşkes anlaşması yapmasını ya da istifa etmesini talep ediyor.

Gazze’deki savaş 7 Ekim'de Hamas'ın İsrail'in güneyine düzenlediği ve İsrail'in verilerine göre çoğu sivil bin 195 kişinin ölümüne yol açan eşi benzeri görülmemiş saldırısının ardından başladı.

İsrail ordusunun paylaştığı rakamlara göre saldırı sırasında kaçırılan 251 kişiden 116'sı halen Gazze'de rehin tutulurken bunlardan 42'si hayatını kaybetti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın saldırısına onu yok etme sözü vererek karşılık verdi. Gazze Şeridi'ndeki Sağlık Bakanlığı'na göre İsrail'in Gazze Şeridi'nde yürüttüğü savaşta şimdiye kadar çoğunluğunu çocukların ve kadınların oluşturduğu en az 38 bin 153 kişi öldü.



Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
TT

Refah Sınır Kapısı’nın açılışı beklenirken, işleyişiyle ilgili belirsizlikler devam ediyor

Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)
Refah Sınır Kapısı’nın Mısır tarafında bekleyen yakıt tankerleri ve insani yardım malzemesi yüklü tırlar (AFP)

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı’nın açılmasının önündeki engel, İsrail’in son cesedin kalıntılarını bulmasının ardından aşıldı. Ancak kapının çalışma mekanizmasına ilişkin Mısır ile İsrail arasında istişareler sürüyor. Kapının yarın (cuma) ya da en geç pazar günü yeniden faaliyete geçmesi bekleniyor.

Mısırlı ve Filistinli iki bilgi sahibi kaynak, dün Şarku’l Avsat’a yaptıkları açıklamada, sınır kapısının yakın zamanda açılmasına yönelik dikkat çekici bir beklenti olduğunu, nihai çalışma usullerinin ise önümüzdeki saatlerde Mısır-İsrail arasındaki mutabakatlarla belirleneceğini ifade etti.

Mısırlı kaynak, sınır kapısının işleyiş mekanizmasına dair Mısır, ABD ve İsrail arasında istişareler yürütüldüğünü belirterek, İsrail’in özellikle Gazze Şeridi’ne giriş mekanizması konusunda engeller koymasının beklendiğini, zira Tel Aviv’in yalnızca tehcir seçeneğini istediğini, buna karşılık Mısır’ın yaralıları ve ailelerini acil ve geçici olarak kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.

Aynı kaynak, İsrail’in güvenlik gerekçeleriyle sınır kapısında karmaşık ve sıkı prosedürler uygulamasının da beklendiğini, kapının yalnızca bireylerin geçişine tahsis edileceğini kaydetti. Kahire’nin tutumunun ise sahadaki fiili duruma ve İsrail tarafından engellerle karşılaşılıp karşılaşılmayacağına göre şekilleneceğini belirtti.

Filistinli kaynak da sınır kapısının açılma tarihinin artık yakın olduğunu ifade ederek, bu konuda bir görüş ayrılığı bulunmadığını, özellikle Mısır ile İsrail arasında süren düzenleme ve mutabakatların beklendiğini söyledi. Kaynak, çalışma mekanizmasının ise henüz netlik kazanmadığını, ancak kapının 2005 Anlaşması uyarınca Avrupa denetiminde ve Filistin Yönetimi’nin katılımıyla işletileceğinin bilindiğini kaydetti.

Kaynak, belirsizliğin nedenini, geçmişte sınır kapısından Hamas’a bağlı İçişleri biriminin sorumlu olmasına bağlayarak, İsrail’in şu aşamada isim listelerini önceden teslim alıp incelemede ısrar ettiğini, Gazze Şeridi’nden çıkışlarda görece esneklik, bölgeye girişlerde ise sıkı denetimler uygulanmasını istediğini aktardı. Kahire’nin Washington ve Tel Aviv ile mutabakata varması halinde dahi, asıl belirleyici unsurun sahadaki uygulama olacağını vurgulayan kaynak, İsrail’in olası sıkılaştırmaları ve engellerine yönelik endişelere dikkat çekti.

Öte yandan, Refah Sınır Kapısı’nın açılma tarihi ve çalışma usulleri İsrail medyasında da kesinlik kazanmış görünmüyor. İsrail’in Haaretz gazetesi, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İsrail ordusunun Refah Sınır Kapısı’nın yeniden açılması için hazırlıklarını tamamladığını bildirdi. Gazete, Avrupalı bir diplomata atıfla, Refah’tan geçişine izin verilecek Filistinlilerin sayısının hâlâ İsrail ile Mısır arasında müzakere edildiğini aktardı. İsrail merkezli Walla haber sitesi ise sınır kapısının pazar günü açılmasının mümkün olabileceğini yazdı.

defrgty6
Han Yunus'ta İsrail ordusu tarafından yıkılan binaların enkazı arasında top oynayan Filistinli bir kız çocuğu (AFP)

İsrail Ordu Radyosu, Refah Sınır Kapısı’nda uygulanması planlanan yeni çalışma mekanizmasına ilişkin olarak, Gazze Şeridi’ne giriş ve çıkışların öncelikle Mısır’ın onayını gerektireceğini, ardından isim listelerinin İsrail’e iletilerek onay alınacağını bildirdi.

Haberde, sınır kapısı içinde bir İsrailli güvenlik görevlisinin, Gazze Şeridi’nden Mısır topraklarına geçiş yapanları gözetlemekle görevli olacağı, bölgeden çıkan kişilerin doğrudan fiziki aramaya tabi tutulmayacağı ancak güvenlik denetimi altında geçiş yapacakları ifade edildi.

Geçiş mekanizmasına ilişkin rakamlar ise çelişkili. Şarku’l Avsat’ın İsrail medyasından aktardığına göre, Gazze Şeridi’ne günlük yaklaşık 150 kişinin girişine izin verilmesi, daha fazla sayıda kişinin ise bölgeden çıkış yapabilmesi öngörülüyor. Diğer sızıntılarda ise İsrail’in, sınır kapısının açılmasının ilk aşamasında Gazze Şeridi’ne döneceklerin sayısını günlük 50 kişiyle sınırlamayı planladığı belirtiliyor. Bu konunun, bugün İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun üst düzey güvenlik yetkilileriyle yapacağı ve Gazze’deki yeni düzenlemelerin ele alınacağı güvenlik toplantısında netleşmesi bekleniyor.

Netanyahu’nun ofisi, geçtiğimiz pazar günü yaptığı açıklamada, Gazze Şeridi’nde kalan son İsrailli rehinenin cesedinin yerinin tespit edilmesine yönelik operasyonun tamamlanmasının ardından, Refah Sınır Kapısı’nın yalnızca bireylerin geçişi için yeniden açılacağını duyurmuştu. İsrail ordusu, açıklamadan saatler sonra söz konusu cesede ulaşıldığını bildirmişti.

Netanyahu dün, pazartesi günü cesedi İsrail’e getirilen Ran Gvili’nin cenaze törenine katılanlara hitaben yaptığı konuşmada, “Görevlerimizi tamamlamaya kararlıyız: Hamas’ı silahsızlandırmak ve Gazze Şeridi’ni silahsız bir bölge haline getirmek. Bunu başaracağız. Düşmanlarımız bilsin ki İsrail’e el kaldıran herkes çok ağır bir bedel ödeyecektir” dedi.

Filistinli siyaset analisti Dr. Eymen er-Rakab ise Netanyahu’nun meydan okuyan söylemlerinin ötesinde, Mayıs 2024’ten bu yana kontrolü altında tuttuğu Refah Sınır Kapısı’nı açmaktan başka bir seçeneği bulunmadığını savundu. Rakab, Şarku’l Avsat’a yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ilişkin son açıklamaların ve benzeri çıkışların, sınır kapısının açılmasının uygulanmasını bekleyen tabloyu karmaşıklaştırmaya yönelik olduğunu belirtti. Rakab, söz konusu açılışın, 10 Ekim’de yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının ilk aşamasında hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.


Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
TT

Şara ve Putin ikili ilişkileri güçlendirecek

Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)
Moskova'da dün Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara arasında gerçekleşen görüşmeden (EPA)

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında dün Moskova'da gerçekleşen, üç ay içinde ikinci kez yapılan görüşme, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden kurma arzusunu yansıtıyor.

Putin, iki ülke arasındaki ilişkilerin "Başkan Şara'nın kişisel çabaları sayesinde somut ilerleme kaydettiğini" söyledi. Putin Şara'ya hitaben, "Yeniden yapılanma ve rehabilitasyon konusunda yapılacak çok iş olduğunu biliyorum... ve inşaat sektörü de dahil olmak üzere ekonomik kurumlarımız bu ortak çabaya tamamen hazır" dedi.

El-Şara ise Suriye'nin "geçtiğimiz yıl birçok aşama ve engeli aştığını, bunların en sonuncusunun da Suriye topraklarının birleştirilmesi sorunu olduğunu" söyledi. "Şam, bölgedeki yıkım halinden istikrar ve barışa geçişe bel bağlıyor" ifadesini kullandı.

İki cumhurbaşkanı yeniden yapılanma ve Suriye'nin kuzeydoğusundaki durumu görüşürken, görüşmenin açık bölümünde potansiyel olarak tartışmalı olabilecek noktalara değinmekten kaçındılar. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu noktalar arasında Suriye'deki Rus askeri üslerinin akıbeti veya Suriye kıyılarındaki durum yer alıyor; zira Rus topraklarında bulunan eski rejimin bazı kalıntılarının bölgedeki durumu alevlendirmeye çalıştığı yönünde suçlamalar da mevcut.


Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"
TT

Batı Şeria'da "savaş suçu"

Batı Şeria'da "savaş suçu"

İsrail dün Batı Şeria'daki saldırılarını artırarak, iki yıl boyunca kuzeye yoğunlaştırdığı saldırılarını Batı Şeria'nın orta ve güney kesimlerine de genişletti.

BM İnsan Hakları Ofisi dün, yerleşimcilerin, İsrail güvenlik güçlerinin desteği ve katılımıyla Filistinlilerin geniş bölgelerden zorla göç ettirilmesine yol açtığını ve bunun "savaş suçu teşkil ettiğini" belirterek uyarıda bulundu.

Birleşmiş Milletler İşgal Altındaki Filistin Toprakları İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, “İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi bir savaş suçudur ve insanlığa karşı suç teşkil edebilir” dedi.

Bu arada, Hamas kaynakları Şarku’l Avsat'a, ABD de dahil olmak üzere arabulucular aracılığıyla Refah sınır kapısının bu hafta içinde açılacağına dair güvenceler aldıklarını ve bugünün (Perşembe) en muhtemel tarih olduğunu vurguladı.

Ancak İsrail'deki haberler açılış tarihi konusunda çelişkili; İsrail Yayın Kurumu bugün açılacağını doğrularken, Walla web sitesi açılışın önümüzdeki pazar günü gerçekleşeceğini belirtti.