Beyaz Saray: Hamas ve İsrail arasında ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması konusunda anlaşmazlık sürüyor

Tanklar Gazze şehrinin mahallelerine giriyor ve ordu mahalle sakinlerine tahliye çağrısında bulunuyor

Gazze Şeridi'nin güneyindeki İsrail ordusuna ait askeri araçlar (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki İsrail ordusuna ait askeri araçlar (AFP)
TT

Beyaz Saray: Hamas ve İsrail arasında ateşkes ve rehinelerin serbest bırakılması konusunda anlaşmazlık sürüyor

Gazze Şeridi'nin güneyindeki İsrail ordusuna ait askeri araçlar (AFP)
Gazze Şeridi'nin güneyindeki İsrail ordusuna ait askeri araçlar (AFP)

Beyaz Saray tarafından dün yapılan açıklamada Hamas Hareketi ile İsrail arasında ateşkes anlaşması ve rehinelerin serbest bırakılması konularında hala görüş ayrılıkları olduğu belirtildi.

Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye, İsrail'in Gazze'de yürüttüğü savaşta ateşkes iççin yapılan müzakereleri en başa döndürebileceğini söyledi.

Hamas Hareketi’nin Telegram hesabından yapılan açıklamada Haniye'nin arabulucularla bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği ve bu görüşmede müzakerelerin çökme olasılığından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve İsrail ordusunu tamamen sorumlu tuttuğu belirtildi.

Haniye, ‘müzakerelerin önüne daha fazla engel koyduğunu’ söylediği Netanyahu’yu ‘Filistinlilere yönelik saldırganlığını ve suçlarını arttırmakla ve bir anlaşmaya varma çabalarını engellemek için Filistinlileri zorla yerinden etme girişimlerini sürdürmekle’ suçladı.

İsrail tanklarla saldırdı

İsrail ordu dün, Gazze şehrindeki birçok mahalleye tanklarla saldırdı. Ağır bombardımanlar, onuncu ayında yine binlerce Filistinliyi kaçmak zorunda bıraktı. Gazze’deki Sağlık Bakanlığı savaşın başladığı 7 Ekim'den bu yana ölü sayısının 38 bin 193’e, yaralı sayısının ise 87 bin 903'e yükseldiğini açıkladı.

Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki mahallelerin işgali

ABD, Katar ve Mısır’ın ortak arabuluculuğunda devam eden ateşkes görüşmelerinde çatışan taraflar taleplerinde ısrar ederken, kuşatma altındaki ve harabeye dönmüş haldeki Gazze Şeridi'nde çatışmalar devam ediyor. Görgü tanıkları, Sivil Savunma Teşkilatı ve Hamas hükümetinin medya ofisi, İsrail askerlerinin Gazze şehrinin ed-Derac, et-Tuffah, es-Sabra ve Tel el-Heva gibi birçok mahallesini işgal ettiğini ve binlerce kişinin yeniden kaçmak zorunda kaldığını söylediler.

Gazze'deki Sivil Savunma Teşkilatı, onlarca ölü ve yaralı olduğu bilgisinin kendilerine ulaştığını açıkladı. Ekiplerinin ‘ağır bombardıman nedeniyle’ bu kişilere ulaşamadığını belirten Sivil Savunma Teşkilatı, “İşgalci İsrail güçleri onlarca aileyi kuşatmış durumda” diye ekledi.

İsrail ordusu Gazzelilerden bölgeyi boşalmalarını istedi

Görgü tanıkları, İsrail ordusunun hoparlörlerden anonslar yaparak bölge sakinlerinden ed-Derac ve et-Tuffah mahallelerini boşaltmalarını istediğini söylediler.

Görgü tanıklarının ifadelerine göre İsrail tankları söz konusu mahallelerde mevzilenirken, diğer mahallelerde de hava saldırıları ve insansız hava araçlarının (İHA) yardımıyla ilerlediler.

İsrail ordusu savaşın üzerinden on ay geçmesine rağmen ‘onlarca teröristi’ öldürdüğünü söylediği Gazze'nin doğusundaki Şucaiyye Mahallesi gibi daha önce kontrol altına aldığını iddia ettiği bazı bölgelerde savaşmaya devam ediyor.

İsrail ordusu Gazze'nin güneyinde, Refah'ta ‘30'dan fazla teröristi’ öldürdüğünü ve Han Yunus'ta roket fırlatma mevzilerini vurduğunu açıkladı.

Ateşkes görüşmeleri devam ediyor

İsrail televizyonu Kanal 7’nin aktardığına göre İsrail İç Güvenlik Teşkilatı (Şin-Bet) Direktörü Ronen Bar, Gazze'deki savaşta ateşkes anlaşmasına varılması amacıyla yapılan görüşmelere devam etmek üzere Mısır'a gitti.

Diğer taraftan Hamas, kalıcı bir ateşkes şartından geri adım atarak, İsrailli rehineler konusunda müzakere etmeyi kabul ettikten sonra İsrail'in son öneriye vereceği yanıtın beklendiğini açıkladı.

İsrail ile Hamas arasında arabuluculuk yapan Katar, ABD ve Mısır'ın ortak çabaları, çatışan tarafların taleplerinde ısrar etmesi nedeniyle aylardır ateşkese ulaşma konusunda engellerle karşılaşıyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın ortadan kaldırılması ve Gazze'de tutulan tüm  rehinelerin kurtarılması da dahil olmak üzere tüm hedeflere ulaşıldığında Gazze'deki savaşın sona ereceğini vurguladı.

Tel Aviv'de protesto gösterileri düzenlendi

İsrailliler pazar günü Tel Aviv ve Kudüs sokaklarında son iki gündür Gazze'deki rehinelerin kurtarılması için bir anlaşma yapılması amacıyla atılan ‘teslim olmayacağız’ sloganlarıyla protesto gösterilerine devam ediyorlar.

Protestocular Başbakan Binyamin Netanyahu'dan rehinelerin serbest bırakılmasını da içeren bir ateşkes anlaşması yapmasını ya da istifa etmesini talep ediyor.

Gazze’deki savaş 7 Ekim'de Hamas'ın İsrail'in güneyine düzenlediği ve İsrail'in verilerine göre çoğu sivil bin 195 kişinin ölümüne yol açan eşi benzeri görülmemiş saldırısının ardından başladı.

İsrail ordusunun paylaştığı rakamlara göre saldırı sırasında kaçırılan 251 kişiden 116'sı halen Gazze'de rehin tutulurken bunlardan 42'si hayatını kaybetti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın saldırısına onu yok etme sözü vererek karşılık verdi. Gazze Şeridi'ndeki Sağlık Bakanlığı'na göre İsrail'in Gazze Şeridi'nde yürüttüğü savaşta şimdiye kadar çoğunluğunu çocukların ve kadınların oluşturduğu en az 38 bin 153 kişi öldü.



İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)

ABD’nin İran'a yakında saldırı düzenleyeceği yönündeki söylentilerin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte İsrail, Lübnan'daki saldırılarını yoğunlaştırdı. Uzmanlar ve gözlemcilere göre bu saldırılar, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın İran ile yeni bir savaşın patlak vermesi halinde Hizbullah’ın tarafsız kalmayacağını açıklamasının ardından, Hizbullah'ı askeri ‘destek’ eylemlerinden caydırmak için önleyici bir hamle.

Şarku’l Avsat’a konuşan bakanlık kaynakları, son iki gün içinde iç ve dış temasların yapıldığını, ancak net bir cevap alınamadığını ve Lübnan'ın savaşın tırmanması halinde daha geniş bir çatışmaya sürüklenmeyeceğine dair herhangi bir garanti almadığını bildirdi. Hizbullah'ın tutumu ile ilgili olarak kaynaklar, Meclis Başkanı Nebih Berri'nin verdiği mesajın ‘Hizbullah’ın İran'a saldırı olması durumunda herhangi bir eylemde bulunmayacağı’ yönünde olduğunu belirtti.


Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, ABD’li yetkililerin teorik olarak başlatıldığını duyurmasından bu yana yaklaşık bir aydır ilerleme kaydedemiyor. Sürecin, istikrarın sağlanması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için düzenli bir geçişle sürdürülmesi yönünde çağrılar yapılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, ikinci aşamaya geçişin eş zamanlı ve kademeli şekilde yürütülmesi gerektiğini, Hamas ile İsrail’in yükümlülüklerini paralel biçimde yerine getirmesinin mevcut tıkanıklığı aşabileceğini belirtti. Uzmanlar, savaşın yeniden patlak verme ihtimali ve anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin kaygılara dikkat çekerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü hedefi doğrultusunda kişisel bir başarı elde etmek için baskı yapabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Mısır resmi haber ajansı MENA dün yaptığı açıklamada, Mısır Kızılayı’nın 15’inci yaralı, hasta ve engelli Filistinli grubunun karşılanması, uğurlanması ve geçiş işlemlerinin tamamlanmasına refakat edilmesine yönelik insani çabalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi’ne dönmeyi bekleyen bu kişilerin umutları, Washington’ın 15 Ocak’ta başladığını duyurduğu ikinci aşamasında aksaklıklar yaşanan ateşkes anlaşmasına bağlanmış durumda. Uluslararası toplum ise anlaşmayı tehdit eden risklere dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Ortadoğu’da kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmak için şiddet ve acı döngüsünü kırmaya yönelik önemli bir fırsat bulunduğunu belirtti. Ancak Gazze Şeridi’ndeki ateşkesin kırılganlığını koruduğunu ve her iki taraftan gelen ihlallerin ABD’nin barış planı sürecini zayıflatabileceğini ifade etti.

Cooper, cuma akşamı yaptığı açıklamada, ikinci aşamaya düzenli bir geçiş çağrısında bulunarak, İsrail ordusunun çekilmesiyle eş zamanlı olarak uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve insani krizin ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılması ve gelecekte Gazze Şeridi’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi şartına dikkat çekti.

dfvgth
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda yıkılmış evler (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Amr el-Şobaki, ikinci aşamanın esas olarak eş zamanlı bir geçiş gerektirdiğini belirterek, “Trump planı Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörürken, aynı zamanda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini de içeriyor. Bu nedenle Gazze’ye tek bir perspektiften bakılmalı ve yükümlülükler bir taraf üzerinde yoğunlaşmadan herkese hatırlatılmalı” dedi.

El-Şobaki, ikinci aşamanın Hamas’ın askeri varlığının sona erdirilmesini kapsadığını ifade ederek, bunun ancak İsrail’in de Gazze Şeridi’nden çekilme, Filistinlileri hedef almama, siyasi bir ufka yönelme, Filistinli bir polis gücüne izin verme ve Gazze’de bir teknokrat komitenin çalışmasına olanak tanıma gibi yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde mümkün olacağını söyledi.

Filistinli siyasi analist Eymen er-Rakab ise ikinci aşamanın yalnızca düzenli değil, aynı zamanda sorunsuz bir geçişe ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Ancak er-Rakab, bu hususların büyük ölçüde şeklî olduğunu, zira anlaşmanın silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve diğer maddeler konusunda mutabakat eksikliği nedeniyle uygulama aşamasında çok sayıda engelle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelerin gölgesinde AFP, cuma günü Hamas’ın Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun çekildiği bir bölgenin kontrolünü yeniden sağladığını, yerel bir polis gücü konuşlandırdığını ve kamu kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeye çalıştığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Gazze’de savaş sonrası koordinasyonu denetlemek üzere görevlendirilen Nikolay Mladenov, Barış Konseyi toplantısında yaptığı açıklamada, başvuruların açılmasının ardından ilk saatlerde yaklaşık 2 bin Filistinlinin polis teşkilatına kaydolduğunu söyledi.

Gazze Şeridi’ndeki çok uluslu barış gücünün komutanı olarak atanan ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise aynı toplantıda, uzun vadeli planın bölgede görev yapacak yaklaşık 12 bin polisi eğitmek olduğunu ifade etti.

scdfgh
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

Er-Rakab, 12 bin polisin eğitileceğine ilişkin açıklamaların Gazze Şeridi’nin güvenliğini sağlamaya yeterli olmayacağını belirterek, Hamas’a bağlı polis gücünün sahadan çekilmesinin yerine bir alternatif oluşturulmadan gerçekleşmesi halinde güvenlik boşluğu doğacağını söyledi. Er-Rakab, Hamas’ın böyle bir durumu kabul etmeyeceğini ve aylar sürebilecek bir geçiş döneminde kısmi bir yetki devri önereceğini ifade etti. Bu nedenle düzenli ve sorunsuz bir geçişin mutabakatlarla hızlandırılması gerektiğini vurgulayan er-Rakab, mevcut durgunluk ortamında Washington’ın İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde yeniden imar sürecini başlatabileceği ve Tel Aviv’e harekete karşı askeri operasyonlara izin verebileceği uyarısında bulundu.

Er-Rakab, en uygun geçiş yolunun Hamas ile güvenlik görevlerinin devrinde kademeli bir anlayışa dayalı mutabakatlardan geçtiğini belirterek, “Sahada gördüklerimiz çatışmayı sona erdirecek bir çözüm değil; krizi uzatmaktan başka sonuç doğurmayan geçici pansuman tedbirlerdir” değerlendirmesinde bulundu.

El-Şobaki ise İsrail’in yalnızca Hamas’ın bedel ödemesinde ısrarcı olduğunu savundu. Buna karşın el-Şobaki, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisini bir barış adamı olarak konumlandırdığına ve Nobel Barış Ödülü dahil çeşitli uluslararası kazanımlar elde etme arayışında olduğuna dikkat çekerek, planın başarısızlığa uğramaması için hâlâ fırsat bulunduğunu ve Trump’ın karmaşık ayrıntılar ile çok sayıdaki zorluğa rağmen daha fazla baskı uygulayabileceğini ifade etti.


Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.