Yemen: Darbecilerin kontrolündeki bölgelerde gıda güvensizliği kötüleşiyor

Temiz su ve sağlık hizmetlerine erişim son derece sınırlı

Husilerin kontrolündeki bölgelerdeki hanelerin yüzde 61'i gelir kesintisi yaşadı. (BM)
Husilerin kontrolündeki bölgelerdeki hanelerin yüzde 61'i gelir kesintisi yaşadı. (BM)
TT

Yemen: Darbecilerin kontrolündeki bölgelerde gıda güvensizliği kötüleşiyor

Husilerin kontrolündeki bölgelerdeki hanelerin yüzde 61'i gelir kesintisi yaşadı. (BM)
Husilerin kontrolündeki bölgelerdeki hanelerin yüzde 61'i gelir kesintisi yaşadı. (BM)

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yayınlanan son veriler, Husilerin kontrolündeki bölgelerde gıda güvensizliğinin arttığını, Yemen hükümetinin kontrolündeki bölgelerde ise gıda güvensizliğinin yavaşladığını gösterdi.

FAO'nun haziran ayı boyunca Yemen'deki gıda güvenliği seviyesini izleme sonuçları, gıda güvensizliğinin uluslararası tanınmış hükümet tarafından kontrol edilen bölgelerde yavaşladığını, ancak Husiler tarafından kontrol edilen bölgelerde biraz arttığını gösterdi.

Husilerin kontrolündeki bölgelerde durum, insani yardımlarının azalmaya devam etmesi ve gıda fiyatlarının yükselmesi nedeniyle daha da kötüleşti. (BM)Husilerin kontrolündeki bölgelerde durum, insani yardımlarının azalmaya devam etmesi ve gıda fiyatlarının yükselmesi nedeniyle daha da kötüleşti. (BM)

FAO’nun verilerine göre gıda güvensizliği biraz daha kötüleşti ve Husilerin kontrolündeki bölgelerde yetersiz gıda tüketiminin yaygınlığı bir önceki aya göre yüzde üç arttı.

Bununla birlikte, şiddetli gıda yoksunluğu yaşayan hanelerin oranı aynı dönemde yüzde 5 artarken, FAO bunun, Husilerin kontrolündeki bölgelerde krizin kötüleştiğine işaret ettiğini bildirdi.

Ekonomik ve mevsimsel faktörler

Dünya genelinde gıda güvenliği durumunu izleyen FAO’ya göre, Yemen hükümetinin kontrolündeki bölgelerde ve Husilerin kontrolündeki bölgelerde gıda güvensizliği yıldan yıla çok az değişiklik gösterdi. FAO, Husilerin kontrolündeki bölgelerde gıda güvensizliğindeki artışın büyük ölçüde ekonomik ve mevsimsel faktörlerin yanı sıra insani yardımın azalması veya hiç olmamasından kaynaklandığını belirtti.

Rapora göre mayıs'tan temmuz'a kadar olan dönemde gıda güvenliğinin kötüleşmesinin nedenleri arasında, Yemen'de tarımsal faaliyetlerin sınırlı olması, gelirlerin azalması ve son hasadın stoklanmasıyla karakterize edilen ve zayıf sezon olarak bilinen dönem yer alıyor. Bu faktörlere ek olarak, gıda yardımlarında devam eden düşüş, artan gıda fiyatları, gelir ve istihdam fırsatlarının eksikliği veya kaybı ile Kızıldeniz krizinin etkileri bu bölgelerdeki durumu daha da kötüleştiriyor.

Yemenli hanelerin yüzde 23'ü ciddi şekilde gıda yoksunluğu çekiyor. (BM) Yemenli hanelerin yüzde 23'ü ciddi şekilde gıda yoksunluğu çekiyor. (BM)

Husilerin kontrolündeki bölgelerde hanelerin yaklaşık yüzde 61'i gelir kesintisi yaşarken, bu oran geçtiğimiz nisan ve mayıs aylarına kıyasla çok daha yüksek. Buna karşılık, hükümet kontrolündeki bölgelerde bulunan hanelerin yüzde 48'inin gelir kesintisi yaşadığını belirten Birleşmiş Milletler (BM), bunun kayıtlardaki en düşük seviye olduğunu vurguladı.

Gıda tüketimi

BM izleme sonuçları, Yemen hükümetinin kontrolü altındaki bölgelerde gıda güvensizliği seviyesinde bir düşüş yaşandığını ve yetersiz gıda tüketen hanelerin oranının son üç aydaki ortalama yüzde 53 seviyesinden haziran ayında yüzde 48'e düştüğünü gösterdi.

Bu ‘geçici’ rahatlamaya rağmen, artan gıda fiyatları ve ekonomik krizin devam eden yansımaları nedeniyle hükümetin kontrolündeki bölgelerde gıda güvensizliği son derece yüksek olmaya devam ediyor.

FAO, acil gıda yardımı ve geçim kaynakları da dahil olmak üzere hedeflenen etik paketlerin en çok ihtiyaç duyulan bölgelerde derhal ve hızlı bir şekilde genişletilmesine öncelik verilmesini tavsiye etti.

Yemen'de her iki kişiden birinin temiz suya erişimi yok. (BM)Yemen'de her iki kişiden birinin temiz suya erişimi yok. (BM)

Yemen'deki BM kuruluşlarının ortakları tarafından hazırlanan rapor, Yemen'de insani ihtiyaçların endişe verici düzeyde yüksek olmaya devam ettiğini gözler önüne serdi. Ayrıca çatışmalar devam ederken temiz su ve sağlık hizmetleri gibi temel hizmetlere erişimin geçtiğimiz mart ayından bu yana ciddi şekilde kısıtlandığı ve su kaynaklı hastalık salgınlarına yol açtığı vurgulandı.

Ekonomik krizin daha da kötüleşerek gıda güvensizliğini arttırdığı ve birçok Yemenlinin geçim kaynaklarını kısıtladığı vurgulanan raporda, bu yıl itibariyle 17,6 milyon kişinin ciddi gıda güvensizliği içinde olduğu belirtiliyor. Şarku'l Avsat'ın aktardığına göre rapor, eğitim ve sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere kamu hizmetlerinin kesintiye uğramasının, durumu daha da karmaşık hale getirdiğini belirtiyor.

Diğer yandan Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), 7 milyon Yemenlinin psikolojik tedavi ve desteğe ihtiyaç duyduğunu, ancak sadece 120 bin kişinin bu kritik hizmetlere kesintisiz erişiminin olduğunu bildirdi.



Yemen hükümeti, havalimanları ve sınır kapılarının güvenliğini sağlamak amacıyla acil durum planlarını devreye soktu

Aden kentinin dış kesimlerindeki yerinden edilmiş kişiler kampında Yemenli bir çocuk (AP)
Aden kentinin dış kesimlerindeki yerinden edilmiş kişiler kampında Yemenli bir çocuk (AP)
TT

Yemen hükümeti, havalimanları ve sınır kapılarının güvenliğini sağlamak amacıyla acil durum planlarını devreye soktu

Aden kentinin dış kesimlerindeki yerinden edilmiş kişiler kampında Yemenli bir çocuk (AP)
Aden kentinin dış kesimlerindeki yerinden edilmiş kişiler kampında Yemenli bir çocuk (AP)

Yemen'de hız kazanan askeri gelişmeler, hükümeti kritik tesislerde güvenlik önlemlerini artırmaya yöneltti. Hükümet, havalimanları ve kara sınır kapılarında acil durum planlarını devreye alırken, Husilerin artırdığı gerilim nedeniyle yerinden edilenlerin sayısı 347 bini aştı. Birleşmiş Milletler (BM) ise geçen ağustos ayından beri sivil kayıpların 300'ü geçtiği uyarısında bulundu.

Hükümetin aldığı önlemler, çatışmaların ulaşım, deniz taşımacılığı ve tedarik sektörlerine sıçramasına ilişkin endişeleri yansıtıyor. Bu kaygılar, uluslararası ticaretin en önemli deniz geçiş noktalarından biri olan Babülmendeb Boğazı'na yönelik tehditlerin artmasıyla daha da belirginleşiyor.

Bu kapsamda Yemen Ulaştırma Bakanı Muhsin el-Ömeri, havalimanları ve kara sınır kapılarında hazırlık ve teyakkuz seviyesinin yükseltilmesi, acil durum planlarının uygulanması, güvenlik ve denetim önlemlerinin sıkılaştırılması talimatını verdi. Ayrıca hizmetlerin kesintisiz sürdürülmesi ve kritik tesislerin güvenliğinin sağlanması amacıyla yerel yönetimler ve güvenlik birimleriyle koordinasyonun artırılmasını istedi.

Husiler, Aden Uluslararası Havalimanı'nı birçok kez füzelerle hedef aldı (Yemen hükümeti medyası).
Husiler, Aden Uluslararası Havalimanı'nı birçok kez füzelerle hedef aldı (Yemen hükümeti medyası).

Talimatlar, Bakan el-Ömeri'nin Sivil Havacılık ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Kara Ulaşımını Düzenleme Genel Müdürlüğü, havalimanları ve kara sınır kapılarının yöneticileriyle gerçekleştirdiği toplantıda alındı. Toplantıda acil durum planları, uygulamaya yönelik tedbirler ve bakanlığa bağlı kurumların hazırlık düzeyi ele alındı.

El-Ömeri, mevcut dönemin çabaların artırılmasını, koordinasyonun güçlendirilmesini ve hazırlık seviyesinin yükseltilmesini zorunlu kıldığını belirtti. Babülmendeb Boğazı'ndaki gelişmelere ve boğazın uluslararası deniz taşımacılığı ile ticaret açısından stratejik önemine dikkat çekti.

Deniz yollarına ve uluslararası deniz taşımacılığına yönelik herhangi bir tehdidin sonuçlarının yalnızca Yemen'le sınırlı kalmayacağını, küresel ticaret akışını da etkileyeceğini ifade eden el-Ömeri, deniz güvenliğinin korunmasının ortak sorumluluk olduğunu vurguladı. Bu kapsamda uluslararası toplumun, Yemen hükümeti ve Yemen'e farklı koşullarda desteğini sürdüren Suudi Arabistan ile ciddi ve etkili bir koordinasyon içinde hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Yemen Ulaştırma Bakanı Muhsin el-Ömeri, acil durum planlarının devreye alınmasına ilişkin toplantıda (Yemen hükümeti medyası).
Yemen Ulaştırma Bakanı Muhsin el-Ömeri, acil durum planlarının devreye alınmasına ilişkin toplantıda (Yemen hükümeti medyası).

El-Ömeri, "Husi projesi altında Yemen'in geleceği yok" ifadesini kullanarak, aşırılıkçı olarak nitelendirdiği gruba karşı mücadele çağrısında bulundu. Husilerin Yemen toplumuna yabancı mezhepsel ve ideolojik bir projeyi temsil ettiğini, İran'ın da bu projeye destek verdiğini öne sürdü.

Ulaştırma Bakanı, Babülmendeb Boğazı ve kritik bölgelerdeki gelişmeler karşısında siyasi liderliğin talimatlarına uyulması, gelişmelerin yakından takip edilmesi ve tesislerin güvenliğiyle hizmetlerin sürekliliğinin sağlanması gerektiğini vurguladı.

Yerinden edilme dalgası büyüyor

Hükümetin güvenlik önlemlerine paralel olarak çatışmaların insani sonuçları da ağırlaşıyor. Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Yemen'de yerinden edilenlerin sayısının 347 bini aştığını bildirdi. Bu kişilerin 14 bin 196'sının raporlama döneminin son üç gününde yerinden edildiği kaydedildi.

Örgüt, 8-14 Kasım tarihleri arasında 3 bin 130 aileden oluşan 18 bin 780 kişinin yerinden edildiğini tespit etti. Bu veriler, çatışma bölgelerinden ve güvenlik geriliminin yaşandığı alanlardan kaçışın sürdüğünü gösteriyor.

Yerinden edilenleri en fazla kabul eden vilayet 143 bin 130 kişiyle Taiz oldu. Bu sayı, kayıt altına alınan toplam yerinden edilme vakalarının yüzde 41'ini oluşturuyor. Taiz'i 91 bin 314 kişiyle Lahic (yüzde 26) ve 70 bin 404 kişiyle Aden (yüzde 20) izledi.

Husilerin artırdığı gerilim, 10 haftada 347 binden fazla Yemenlinin yerinden edilmesine yol açtı (Yerel medya).
Husilerin artırdığı gerilim, 10 haftada 347 binden fazla Yemenlinin yerinden edilmesine yol açtı (Yerel medya).

Diğer yerinden edilme vakalarının vilayetlere göre dağılımı ise şöyle gerçekleşti:

Ebyen: 16 bin 218 kişi

Hudeyde: 7 bin 782 kişi

Şebve: 5 bin 830 kişi

Marib: 3 bin 564 kişi

Hadramut: 3 bin 558 kişi

El-Mehra: 3 bin 96 kişi

Dali: 2 bin 425 kişi

Artan insani ihtiyaçlar karşısında BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), örgüt ve ortaklarının bütün zorluklara rağmen 270 binden fazla yerinden edilmiş kişiye acil yardım ulaştırdığını açıkladı. Bu rakam, toplam yerinden edilenlerin yaklaşık üçte ikisine karşılık geliyor. Ayrıca 202 binden fazla kişiye acil nakdi yardım sağlandı.

Sağlık alanındaki müdahaleler kapsamında 103 binden fazla yerinden edilmiş kişiye ulaşıldı. 7 Kasım'da başlatılan kızamık ve kızamıkçık aşılama kampanyasında ise 600 binden fazla çocuk aşılandı.

Sivil kayıplar artıyor

İnsan hakları alanında BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, geçen ağustos ayının başından bu yana 70'ten fazlası hayatını kaybeden 300'den fazla sivilin öldüğünü veya yaralandığını belgeledi.

Husiler tarafından kuşatma altında tutulan Taiz kentinde gaz tüplerini doldurmak için sıra bekleyen Yemenliler (AFP).
Husiler tarafından kuşatma altında tutulan Taiz kentinde gaz tüplerini doldurmak için sıra bekleyen Yemenliler (AFP).

Şarku’l Avsat'ın BM İnsan Hakları Ofisi’nden aktardığına göre, çocuklar toplam sivil kayıpların üçte birinden fazlasını, hayatını kaybedenlerin ise yaklaşık yarısını oluşturuyor. Açıklamada, duyurulan rakamların yalnızca BM tarafından doğrulanabilen vakaları kapsaması nedeniyle gerçek can kaybının çok daha yüksek olabileceği uyarısında bulunuldu.

Ortaya çıkan veriler, çatışmaların devam ettiği ve yerinden edilme dalgasının genişlediği bir dönemde insani sonuçları yeniden gündemin merkezine getiriyor. Yemen hükümeti ise kritik tesisleri korumak, ulaşım, deniz taşımacılığı ile ticaret akışına yönelik olası riskleri kontrol altına almak için önlemlerini artırmaya çalışıyor.


Irak'ta Hizbullah Tugayları ile askerî çatışma ihtimali

Başbakan Ali Zeydi, önceki gün Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan ile bir araya geldi. (Irak Haber Ajansı)
Başbakan Ali Zeydi, önceki gün Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan ile bir araya geldi. (Irak Haber Ajansı)
TT

Irak'ta Hizbullah Tugayları ile askerî çatışma ihtimali

Başbakan Ali Zeydi, önceki gün Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan ile bir araya geldi. (Irak Haber Ajansı)
Başbakan Ali Zeydi, önceki gün Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan ile bir araya geldi. (Irak Haber Ajansı)

Irak hükümetinin Sözcüsü Haydar el- Abbudi dün yaptığı açıklamada, Silahlı Kuvvetler Başkomutanı ve Başbakan Ali Zeydi'nin silahlı kuvvetlere Curf es-Sahr bölgesine girme talimatı verdiğini bildirdi. Ubeydi, Hizbullah Tugayları'nın bölgeden çekilmesi için bir süre tanındığını belirtirken, üst düzey bir soruşturma komisyonunun petrol boru hatlarında usulsüzlükler tespit ettiğini, bölgede rafineriler, depolar ve tankerlerin bulunduğunu açıkladı.

Irak Haber Ajansı'na (INA) konuşan Ubeydi, “Silahlı grubun bölgeden ayrılması için bir süre belirlendi. Bu süre çok uzak değil” dedi. Fransız Haber Ajansı'na (AFP) konuşan bir güvenlik kaynağı ise tanınan sürenin cuma günü sona ereceğini bildirdi.

Şarku'l Avsat'a konuşan gelişmeleri takip eden kaynaklar, silahlı grubun kendisine itibarını koruyacak bir formül sunulmasına rağmen bölgeden çekilmeyi reddetmesi halinde güvenlik güçleri ile Curf es-Sahr'da konuşlu grup arasında silahlı çatışma yaşanabileceği ihtimalini dışlamadı.

Öte yandan, silahlı gruplara yakın bir kaynak Şarku'l Avsat'a yaptığı açıklamada, “Hükümet güçlerinin harekete geçmesi ve Curf es-Sahr'ın çevresinde yeniden konuşlanması nedeniyle olası bir çatışma son derece tehlikeli olacaktır. Ancak iki taraf arasında çatışma çıkmasını önlemek amacıyla Koordinasyon Çerçevesi güçleri içinde geniş çaplı girişimler yürütülüyor” ifadelerini kullandı.


Batı Şeria’da yerleşimcilerin açtığı ateş sonucu bir Filistinli kadın hayatını kaybetti, 10 kişi yaralandı

İşgal altındaki Batı Şeria’da İsrailli yerleşimciler (Reuters)
İşgal altındaki Batı Şeria’da İsrailli yerleşimciler (Reuters)
TT

Batı Şeria’da yerleşimcilerin açtığı ateş sonucu bir Filistinli kadın hayatını kaybetti, 10 kişi yaralandı

İşgal altındaki Batı Şeria’da İsrailli yerleşimciler (Reuters)
İşgal altındaki Batı Şeria’da İsrailli yerleşimciler (Reuters)

Filistin resmî televizyonunda bugün yer alan haberde, işgal altındaki Batı Şeria’nın Eriha kentinin batısında bulunan ed-Deyuk et-Tahta beldesinde İsrailli yerleşimcilerin açtığı ateş sonucu bir Filistinli kadının hayatını kaybettiğini, 10 kişinin ise yaralandığını bildirdi.

Şarku’l Avsat'ın Reuters'ten aktardığına göre Eriha Devlet Hastanesi Acil Servis Müdürü Yahya Mufreh yaptığı açıklamada, yaşlı kadının başından vurularak hayatını kaybettiğini söyledi.

İsrail ordusu ise daha önce Eriha bölgesinde bir saldırı girişiminde bulunulduğuna ilişkin ilk ihbarı soruşturduğunu açıklamıştı. Ordu, olay yerine asker sevk edildiğini ve bölgede kontrol noktaları oluşturulduğunu belirterek, bildirilen olayın ayrıntılarının incelendiğini kaydetti.

Son şiddet olayları, bölgede artan gerilimin ortasında yaşandı. Kasım ayının başında Eriha bölgesinde Filistinlilere ait evlere yerleşen bir grup İsrailli yerleşimci, bazı Filistinli sakinlerin mülklerine erişimini engellemiş ve yerleşimcilerin yeni saldırılar düzenleyebileceğine ilişkin endişelere yol açmıştı.