Abbas: Filistin Yönetimi, Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze'de tam yetki kullanmalı

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, uluslararası topluma İsrail'e yönelik silah tedariğini durdurma çağrısında bulundu.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsünde (Reuters)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsünde (Reuters)
TT

Abbas: Filistin Yönetimi, Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze'de tam yetki kullanmalı

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsünde (Reuters)
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kürsüsünde (Reuters)

Birleşmiş Milletler (BM) 79. Genel Kurulu'nun üçüncü gününe Gazze savaşı, Filistin sorunu ve bazı Arap ülkelerindeki çeşitli krizler damgasını vurdu. Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas kürsüye çıkarak, İsrail'e silah tedarikinin durdurulması, ülkenin BM üyeliğinin dondurulması ve BM Güvenlik Konseyi kararlarını uygulamaya zorlanması çağrısında bulundu.

Filistin Devlet Başkanı dün (Perşembe) uluslararası topluma Gazze Şeridi ve işgal altındaki Batı Şeria'da kan dökülmesini önlemek için İsrail'e silah tedariğini durdurma çağrısında bulundu.

Abbas BM Genel Kurulu kürsüsünden şunları söyledi: “Bu suçu durdurun, hemen durdurun, çocukların ve kadınların öldürülmesini durdurun, yok etme savaşını durdurun, İsrail'e silah göndermeyi durdurun. İsrail Gazze Şeridi'ni neredeyse tamamen yok etti ve orası artık yaşanabilir değil. Bu çılgınlık devam edemez. Halkımızın başına gelenlerden tüm dünya sorumludur.”

Abbas, Gazze Şeridi'ndeki savaşı sona erdirmek için Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) otoritesinin Gazze Şeridi dahil tüm Filistin topraklarına yayılmasını içeren bir vizyon sundu. Filistin Devlet Başkanı, kapsamlı bir planın parçası olarak Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze'de Filistinli yetkililerin tam yetki kullanmasını talep etti.

Abbas ayrıca, İsrail'in BM üyeliğine ‘layık olmadığını’ söyledi ve Yahudi devletinin uluslararası örgütün çatışmayla ilgili kararlarına karşı geldiğini vurguladı.

“BM kararlarını uygulamayı reddeden İsrail, bu uluslararası örgüte üye olmaya layık değildir” diyen Abbas, ABD'nin Filistin'e BM Güvenlik Konseyi'nde tam üyelik verilmesini veto etmesinden üzüntü duyduğunu belirtti.

Abbas sözlerini şöyle sürdürdü: “ABD yönetiminin veto hakkını kullanarak İsrail'i ateşkese çağıran üç BM Güvenlik Konseyi kararını engellemesinden ve binlerce masum çocuk, kadın ve yaşlıyı öldüren ölümcül silahlar sağlayarak İsrail'i saldırganlığını sürdürmeye teşvik etmesinden üzüntü duyuyoruz… Filistin özgürlüğüne kavuşacaktır.”

Diğer taraftan İsrail dün 8,7 milyar dolarlık ABD askeri yardımını açıkladı.

Filistin Devlet Başkanı ayrıca, BM Genel Kurulu'na Gazze'deki savaşı sona erdirmek için FKÖ’nün otoritesinin Gazze dahil tüm Filistin topraklarına yayılmasını içeren bir vizyon sundu.

Abbas, kapsamlı bir plan çerçevesinde Refah Sınır Kapısı da dahil olmak üzere Gazze Şeridi'nde Filistinli yetkililerin tam yetki kullanmasını talep ederken, Filistinlilerin İsrail'in tampon bölgeler oluşturmasını reddettiğini vurguladı. Abbas, “İsrail'in Gazze Şeridi'nden bir santimetre bile almasına izin vermeyeceğiz” dedi.

Yemen ve İran'ın vekil güçleri

BM Genel Kurulu’nda söz alan Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad Muhammed el-Alimi ilk olarak ülkesindeki durum hakkında konuştu. El-Alimi, “Yemen'in toparlanması sadece ulusal bir mesele değil, bölgesel ve küresel bir ihtiyaçtır. Çünkü Yemen'in istikrarı bölgede barış ve güvenliğin, Kızıldeniz ve Arap Denizi'ndeki ticaret yollarının ve çevredeki su yollarının korunması için hayati önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.

El-Alimi sözlerini şöyle sürdürdü: “Yemen hükümeti kapsamlı ve adil bir barış yaklaşımına bağlılığını sürdürmektedir. Ancak Husilerin yerel ve bölgesel düzeyde gerilimi artırmaya devam etmesi ve uluslararası seyrüsefere yönelik tehdit göz önüne alındığında, Yemen hükümetinin diğer seçeneklerle yüzleşmek için konumunu güçlendirmesi gerekmektedir. Husilerin Kızıldeniz ve çevresindeki su yollarında uluslararası ticarete yönelik devam eden saldırıları, sadece Yemen'in içi için değil, aynı zamanda tüm bölgenin istikrarı için de büyüyen bir tehdit oluşturduklarını gösteriyor.”

El-Alimi, Ortadoğu'nun geri kalanındaki durumla ilgili olarak ise “İsrail'in Filistin halkına karşı yürüttüğü acımasız savaş derhal durdurulmalıdır. Çünkü bu, arzulanan barışın anahtarıdır ve İran ile vekil güçlerinin bölgedeki durumu daha da kötüleştirmek için kullandıkları bahanelerin üstündeki örtüyü kaldırmanın bir yoludur” dedi.

Son olarak Lübnan'daki durumu ele alan el-Alimi şunları söyledi: “İsrail'in Lübnan'a yönelik acımasız saldırganlığını caydırmanın tek yolu, uluslararası toplumun kararlı duruşu, Lübnanlıların kendi aralarında birlik olmaları, kararlarının bağımsızlığı, içişlerine karışılmaması ve Lübnan devletine barış ve savaş kararını alabilme imkanının yeniden verilmesidir.”

Libya seçimine doğru

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, Libyalıların kendi kaderlerine ‘adil referandumlar ve her türlü siyasi çıkmazı sona erdirecek kapsamlı seçimler’ yoluyla karar verebileceklerini belirtti. El-Menfi, “Ulusal uzlaşma yolunun yanı sıra mali, ekonomik ve güvenlik alanlarında kapsamlı bir siyasi çözüm, kurumları birleştirmenin ve seçimlere giden istikrarı sağlamanın, tüm kurumlar için meşruiyetin yenilenmesinin ve Libya halkının kendi kaderini belirlemesinin tek yoludur” dedi.

El-Menfi, “İsrail işgalinin Filistin ve Lübnan halkına karşı işlediği soykırım ve etnik temizlik suçları uluslararası yasaların açık bir ihlalini teşkil etmektedir” ifadesini kullandı.

El-Menfi ayrıca, Gazze Şeridi'ndeki durumun ele alınması ve Filistin'deki ‘ağır ihlal ve saldırıların’ durdurulmasıyla bölgedeki ‘bölgesel savaş hayaletinin’ önlenebileceğini vurguladı.



İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
TT

İsrail, Lübnan'da “önleyici” saldırılarını yoğunlaştırdı

İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)
İsrail’in dün Lübnan'ın doğusundaki Bekaa Vadisi'ndeki Bednayel Köyü’ne düzenlediği saldırının ardından geride kalan yıkımı inceleyen köy sakinleri (EPA)

ABD’nin İran'a yakında saldırı düzenleyeceği yönündeki söylentilerin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte İsrail, Lübnan'daki saldırılarını yoğunlaştırdı. Uzmanlar ve gözlemcilere göre bu saldırılar, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım'ın İran ile yeni bir savaşın patlak vermesi halinde Hizbullah’ın tarafsız kalmayacağını açıklamasının ardından, Hizbullah'ı askeri ‘destek’ eylemlerinden caydırmak için önleyici bir hamle.

Şarku’l Avsat’a konuşan bakanlık kaynakları, son iki gün içinde iç ve dış temasların yapıldığını, ancak net bir cevap alınamadığını ve Lübnan'ın savaşın tırmanması halinde daha geniş bir çatışmaya sürüklenmeyeceğine dair herhangi bir garanti almadığını bildirdi. Hizbullah'ın tutumu ile ilgili olarak kaynaklar, Meclis Başkanı Nebih Berri'nin verdiği mesajın ‘Hizbullah’ın İran'a saldırı olması durumunda herhangi bir eylemde bulunmayacağı’ yönünde olduğunu belirtti.


Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşmasının ikinci aşaması, yaşanan aksaklıkların üstesinden gelmek için ‘kontrollü bir geçiş’ hedefliyor

Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)
Gazze şehrinde yıkılan binaların enkazı arasında kurulan çadırların arasından geçen Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’ndeki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması, ABD’li yetkililerin teorik olarak başlatıldığını duyurmasından bu yana yaklaşık bir aydır ilerleme kaydedemiyor. Sürecin, istikrarın sağlanması ve çatışmaların yeniden başlamasının önlenmesi için düzenli bir geçişle sürdürülmesi yönünde çağrılar yapılıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, ikinci aşamaya geçişin eş zamanlı ve kademeli şekilde yürütülmesi gerektiğini, Hamas ile İsrail’in yükümlülüklerini paralel biçimde yerine getirmesinin mevcut tıkanıklığı aşabileceğini belirtti. Uzmanlar, savaşın yeniden patlak verme ihtimali ve anlaşmanın uygulanmasındaki gecikmelere ilişkin kaygılara dikkat çekerken, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü hedefi doğrultusunda kişisel bir başarı elde etmek için baskı yapabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Mısır resmi haber ajansı MENA dün yaptığı açıklamada, Mısır Kızılayı’nın 15’inci yaralı, hasta ve engelli Filistinli grubunun karşılanması, uğurlanması ve geçiş işlemlerinin tamamlanmasına refakat edilmesine yönelik insani çabalarını sürdürdüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi’ne dönmeyi bekleyen bu kişilerin umutları, Washington’ın 15 Ocak’ta başladığını duyurduğu ikinci aşamasında aksaklıklar yaşanan ateşkes anlaşmasına bağlanmış durumda. Uluslararası toplum ise anlaşmayı tehdit eden risklere dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Ortadoğu’da kalıcı barış ve güvenliğe ulaşmak için şiddet ve acı döngüsünü kırmaya yönelik önemli bir fırsat bulunduğunu belirtti. Ancak Gazze Şeridi’ndeki ateşkesin kırılganlığını koruduğunu ve her iki taraftan gelen ihlallerin ABD’nin barış planı sürecini zayıflatabileceğini ifade etti.

Cooper, cuma akşamı yaptığı açıklamada, ikinci aşamaya düzenli bir geçiş çağrısında bulunarak, İsrail ordusunun çekilmesiyle eş zamanlı olarak uluslararası bir istikrar gücünün konuşlandırılması ve insani krizin ele alınması gerektiğini vurguladı. Ayrıca Hamas’ın silahsızlandırılması ve gelecekte Gazze Şeridi’nin yönetiminde herhangi bir rol üstlenmemesi şartına dikkat çekti.

dfvgth
Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nuseyrat Mülteci Kampı’nda yıkılmış evler (AFP)

El-Ahram Siyasi ve Stratejik Araştırmalar Merkezi uzmanlarından Dr. Amr el-Şobaki, ikinci aşamanın esas olarak eş zamanlı bir geçiş gerektirdiğini belirterek, “Trump planı Hamas’ın silahsızlandırılmasını öngörürken, aynı zamanda İsrail’in Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesini de içeriyor. Bu nedenle Gazze’ye tek bir perspektiften bakılmalı ve yükümlülükler bir taraf üzerinde yoğunlaşmadan herkese hatırlatılmalı” dedi.

El-Şobaki, ikinci aşamanın Hamas’ın askeri varlığının sona erdirilmesini kapsadığını ifade ederek, bunun ancak İsrail’in de Gazze Şeridi’nden çekilme, Filistinlileri hedef almama, siyasi bir ufka yönelme, Filistinli bir polis gücüne izin verme ve Gazze’de bir teknokrat komitenin çalışmasına olanak tanıma gibi yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde mümkün olacağını söyledi.

Filistinli siyasi analist Eymen er-Rakab ise ikinci aşamanın yalnızca düzenli değil, aynı zamanda sorunsuz bir geçişe ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Ancak er-Rakab, bu hususların büyük ölçüde şeklî olduğunu, zira anlaşmanın silahsızlanma, İsrail’in çekilmesi, uluslararası istikrar gücünün konuşlandırılması ve diğer maddeler konusunda mutabakat eksikliği nedeniyle uygulama aşamasında çok sayıda engelle karşı karşıya bulunduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelerin gölgesinde AFP, cuma günü Hamas’ın Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun çekildiği bir bölgenin kontrolünü yeniden sağladığını, yerel bir polis gücü konuşlandırdığını ve kamu kurumlarını yeniden faaliyete geçirmeye çalıştığını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından Gazze’de savaş sonrası koordinasyonu denetlemek üzere görevlendirilen Nikolay Mladenov, Barış Konseyi toplantısında yaptığı açıklamada, başvuruların açılmasının ardından ilk saatlerde yaklaşık 2 bin Filistinlinin polis teşkilatına kaydolduğunu söyledi.

Gazze Şeridi’ndeki çok uluslu barış gücünün komutanı olarak atanan ABD’li Tümgeneral Jasper Jeffers ise aynı toplantıda, uzun vadeli planın bölgede görev yapacak yaklaşık 12 bin polisi eğitmek olduğunu ifade etti.

scdfgh
Gazze şehrindeki Meçhul Asker Meydanı yakınlarında bulunan bir mülteci kampındaki çadırlar ve barınaklar (AFP)

Er-Rakab, 12 bin polisin eğitileceğine ilişkin açıklamaların Gazze Şeridi’nin güvenliğini sağlamaya yeterli olmayacağını belirterek, Hamas’a bağlı polis gücünün sahadan çekilmesinin yerine bir alternatif oluşturulmadan gerçekleşmesi halinde güvenlik boşluğu doğacağını söyledi. Er-Rakab, Hamas’ın böyle bir durumu kabul etmeyeceğini ve aylar sürebilecek bir geçiş döneminde kısmi bir yetki devri önereceğini ifade etti. Bu nedenle düzenli ve sorunsuz bir geçişin mutabakatlarla hızlandırılması gerektiğini vurgulayan er-Rakab, mevcut durgunluk ortamında Washington’ın İsrail’in kontrolü altındaki bölgelerde yeniden imar sürecini başlatabileceği ve Tel Aviv’e harekete karşı askeri operasyonlara izin verebileceği uyarısında bulundu.

Er-Rakab, en uygun geçiş yolunun Hamas ile güvenlik görevlerinin devrinde kademeli bir anlayışa dayalı mutabakatlardan geçtiğini belirterek, “Sahada gördüklerimiz çatışmayı sona erdirecek bir çözüm değil; krizi uzatmaktan başka sonuç doğurmayan geçici pansuman tedbirlerdir” değerlendirmesinde bulundu.

El-Şobaki ise İsrail’in yalnızca Hamas’ın bedel ödemesinde ısrarcı olduğunu savundu. Buna karşın el-Şobaki, ABD Başkanı Donald Trump’ın kendisini bir barış adamı olarak konumlandırdığına ve Nobel Barış Ödülü dahil çeşitli uluslararası kazanımlar elde etme arayışında olduğuna dikkat çekerek, planın başarısızlığa uğramaması için hâlâ fırsat bulunduğunu ve Trump’ın karmaşık ayrıntılar ile çok sayıdaki zorluğa rağmen daha fazla baskı uygulayabileceğini ifade etti.


Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
TT

Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı: Prefabrik evler Gazze Şeridi'ne ulaşmadı

Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkılmış evlerin arasında iftar için bir araya gelen Filistinliler (EPA)

Filistinli sivil toplum kuruluşlarının çatı kuruluşu Filistin Sivil Toplum Kuruluşları Ağı (PNGO) Başkanı Emced eş-Şeva dün yaptığı açıklamada, yerinden edilmiş kişilerin insani ihtiyaçlarının çok büyük olmasına rağmen, şimdiye kadar hiçbir prefabrik evin Gazze Şeridi'ne girmediğini söyledi. Şeva, İsrail ordusunu, ‘Gazze Şeridi'nin geniş alanlarını kontrol etmeye devam etmekle ve sarı hat olarak bilinen alanı yerleşim bölgelerine doğru genişletmekle’ suçladı.

Şeva, Alman Haber Ajansı DPA’nın aktardığı basın açıklamasında, gerçek konut çözümlerinin bulunmaması ve insani yardım anlaşmalarında öngörülen prefabrik evlerin girişine izin verilmemesi nedeniyle binlerce ailenin halen harap haldeki çadırlarda veya açıkta yaşadığını söyledi.

vfvfd
Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki yıkıntılar arasında yapılan toplu iftar (EPA)

İsrail ordusunun ‘Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 60'ını fiilen kontrol ettiğini’ belirten Şeva, ‘sarı hattın’ genişletilmesinin, özellikle Gazze Şeridi'nin doğu ve kuzey kesimlerinde, sakinlerin kullanabileceği alanları azalttığını kaydetti.

Bu hamlelerin devam etmesinin yardım çalışmalarını zorlaştırdığını ve yerel ve uluslararası kuruluşların en çok etkilenen gruplara ulaşma kabiliyetini sınırladığını söyleyen Şeva, ‘barınak malzemeleri, yeniden inşa malzemeleri ve insani yardımın girişine izin vermek için sınır geçişlerinin tamamen ve düzenli olarak açılması’ çağrısında bulundu.

Sınır geçişlerinin hareketliliği ile ilgili olarak Şeva, yardımların girişinin ‘ihtiyaç duyulanın altında’ kaldığını açıkladı. PNGO Başkanı, inşaat malzemeleri ve prefabrik evlerin girişine getirilen kısıtlamaların, aylardır kötüleşen konut krizini çözme çabalarını engellediğini belirtti. İsrail tarafı bu açıklamalara ilişkin herhangi bir yorumda bulunmadı.

Bu durum, 7 Ekim 2023'te İsrail ile Hamas arasında patlak veren savaşın ardından Gazze Şeridi'nde yaşanan zorlu insani koşullar ve altyapı ile evlerin yaygın olarak tahrip olmasıyla ortaya çıktı.

dsvds
Binlerce Filistinli aile, Gazze Şeridi'nde yıkık evlerinin enkazı arasında, harap çadırlarda veya açık havada yaşamaya devam ediyor (AFP)

Geçtiğimiz ekim ayında bir ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi, ancak Gazze'deki yerel kuruluşlar, hareket ve geçiş kısıtlamalarının bölgeye giren yardım ve yeniden inşa malzemelerinin hızını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

“Sarı hat” terimi, İsrail ordusunun konuşlandırıldığı ve Gazze Şeridi sınırı yakınlarında tampon bölge olarak sınıflandırılan, Gazzelilerin erişiminin kısıtlandığı ve konut ve tarım faaliyetleri için kullanılabilir alanın azaldığı bölgeleri ifade etmek için kullanılıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ve yerel kuruluşlar, yüzbinlerce Filistinlinin halen geçici veya kalıcı barınma çözümlerine ihtiyaç duyduğunu tahmin ederken, uluslararası toplum Gazze Şeridi'ne giden sınır kapılarından insani yardım ve yeniden inşa çalışmalarının kolaylaştırılması için çağrılar yapmaya devam ediyor.