ABD'li ve Rus diplomatlar dün (Pazartesi), muhaliflerin başkent Şam'ı ele geçirmesi ve Devlet Başkanı Beşşar Esed'i devirmesine ilişkin yapılan kapalı toplantının ardından, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi üyelerinin önümüzdeki günlerde Suriye'ye ilişkin bir açıklama üzerinde çalışacaklarını söyledi.
Rusya'nın BM Daimî Temsilcisi Vasiliy Nebenzia 15 üyeli BM Güvenlik Konseyi toplantısının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Konseyin Suriye'nin toprak bütünlüğü ve birliğinin korunması, sivillerin korunması ve ihtiyaç duyan nüfusa insani erişimin sağlanması gerektiği konusunda oldukça birleştiğini düşünüyorum” dedi. ABD'nin BM Daimî Temsilci Yardımcısı Robert Wood ise üyelerin çoğunun bu konularda konuştuğunu doğruladı ve gazetecilere konseyin bir açıklama üzerinde çalışacağını söyledi. Wood, “Bu Suriye halkı için inanılmaz bir an. Şimdi durumun nereye doğru gittiğini anlamaya odaklanmış durumdayız. Suriye'de, Suriye halkının haklarına ve onuruna saygı duyan bir yönetim olabilir mi?” ifadelerini kullandı.
Suriye'nin BM Daimî Temsilcisi Kusay ed-Dahhak gazetecilere yaptığı açıklamada, kendi misyonuna ve Suriye'nin yurtdışındaki tüm büyükelçiliklerine geçiş döneminde işlerini yapmaya devam etmeleri ve devlet kurumlarını korumaları talimatı verildiğini söyledi. Esed tarafından atanan Suriye Dışişleri Bakanı Bessam Sabbağ'ın Şam'da kalmaya devam ettiğini de belirten Dahhak sözlerini şöyle sürdürdü: “Şimdi yeni hükümeti bekliyoruz ama aynı zamanda mevcut hükümet ve mevcut yönetimle çalışmaya devam ediyoruz. Biz Suriye halkının yanındayız. Suriye halkını savunmaya ve onlar için çalışmaya devam edeceğiz. Bu nedenle ikinci bir emre kadar çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Suriyeliler özgürlük, eşitlik, hukukun üstünlüğü ve demokrasinin olduğu bir devlet arzuluyor. Bizler yıkılanları yeniden inşa etmek ve Suriye'nin geleceğini şekillendirmek için bir araya geleceğiz.”
Nebenzia ve Wood Suriye'de bu hafta yaşanan olayların ne kadar beklenmedik olduğunu anlattı. Nebenzia, “BM Güvenlik Konseyi üyeleri de dahil olmak üzere herkes şaşırdı. Bu yüzden beklemek, görmek ve gözlemlemek zorundayız... Durumun nasıl gelişeceğini değerlendirmeliyiz” şeklinde konuştu. Rusya savaş sırasında müttefiki Esed'e diplomatik koruma sağladı ve BM Güvenlik Konseyi'nde 12'den fazla kez vetosunu kullandı, çoğu zaman da Çin'in desteğini aldı. Konsey savaş boyunca Suriye'deki siyasi ve insani durumu ve kimyasal silahları görüşmek üzere ayda birkaç kez toplandı.
Çin'in BM Daimî Temsilcisi Fu Cong BM Güvenlik Konseyi toplantısının ardından yaptığı açıklamada, “Durum istikrara kavuşturulmalı, kapsamlı bir siyasi süreç başlatılmalı ve terörist güçler geri dönmemeli” dedi. Esed'i deviren saldırıyı Heyetu Tahriru’ş-Şam (HTŞ) başlatmıştı. Daha önce Nusra Cephesi olarak bilinen örgüt, 2016 yılında örgütle bağlarını koparana kadar El Kaide'nin Suriye'deki resmi kanadıydı. HTŞ’ye BM Güvenlik Konseyi tarafından yaptırım uygulanıyor. Diplomatlar HTŞ'nin yaptırım listesinden çıkarılması konusunda herhangi bir görüşme yapılmadığını söyledi.
