Şam'daki Avrupa diplomatik hareketliliği ve yetkililerle toplantılar sürüyor

Devlet Başkanı Beşşar Esed rejiminin devrilmesi ve Heyetu Tahriru’ş-Şam (HTŞ) liderliğindeki yeni yönetimin işbaşına gelmesinin ardından Suriye'nin başkenti Şam, on yılı aşkın bir süredir görülmeyen Avrupa diplomatik hareketliliğine sahne oluyor.

Bir Fransız heyeti bugün erken saatlerde Şam'a ulaşırken Berlin de Alman diplomatların bugün Suriye'deki yeni yetkililerle bir toplantı yapacağını duyurdu. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de ülkesinin yeni yetkililerle görüşmeye hazır olduğunu açıkladı.

Fransa, Almanya ve İtalya, Suriye eski Devlet Başkanı Beşşar Esed'in devrilmesine öncülük eden HTŞ ile temas kurma konusunda ABD ve İngiltere'ye katılıyor.

Fransa: Suriyelilerin yanındayız

Fransa'nın Suriye Özel Temsilcisi Jean-François Guillaume Şam'a varışının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, geçiş döneminde ‘Fransa'nın Suriyelilerin yanında olmaya hazırlandığını’ ifade etti.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Fransız heyeti, ‘Şam'daki yeni yetkililerle temas kurmak üzere’ geldiklerini söylerken, 2012'den beri kapalı olan Şam'daki Fransız Büyükelçiliği'nde Fransız bayrağı göndere çekildi.

Heyet günün erken saatlerinde el-Muhacirin mahallesindeki büyükelçiliğe ulaşırken, AFP fotoğrafçıları güvenlik görevlilerinin heyet içeri girmeden önce büyükelçilik kapısını açtığını görüntüledi.

Suriye’nin başkenti Şam'da bulunan Fransız Büyükelçiliği binası önündeki Fransız güvenlik personeli (AFP)

Diğer yandan Almanya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Alman diplomatların bugün Suriye'deki yeni yetkililerle görüşmelerde bulunacağı belirtildi. Bakanlık, görüşmelerin ‘Suriye'de kapsayıcı bir geçiş süreci ve azınlıkların korunması’ ile ‘Şam'da diplomatik varlık gösterme olanakları’ üzerine odaklanacağını belirtti.

Açıklamanın devamında, “Suriye sivil toplumu ve Hıristiyan toplulukların temsilcileriyle de toplantılar planlanmaktadır” denildi. HTŞ'nin eylemlerine bakılarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Bakanlık, örgütün şu ana kadar ‘ihtiyatlı’ davrandığını vurguladı. Bakanlık, HTŞ ile her türlü iş birliğinin ‘etnik ve dini azınlıkların korunmasını ve kadın haklarına saygı gösterilmesini gerektirdiğini’ vurguladı.

Bakanlık, Esed'in devrilmesiyle Suriye'deki 13 yıllık savaşı sona erdiren HTŞ için “Mevcut bilgiler ışığında, şu ana kadar akıllıca davrandıkları söylenebilir” dedi.

Suriye'deki çatışma yaklaşık bir milyon Suriyelinin Almanya'ya sığınmasına yol açtı. Çatışmanın sona ermesi Almanya'da, ülkelerindeki durum değerlendirilinceye kadar Suriyeliler için askıya alınan iltica prosedürleriyle ilgili bir tartışma başlattı.

Bir Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Almanya'nın ‘Suriye konusunda ABD, Fransa, İngiltere ve Arap ülkeleri de dâhil olmak üzere ortaklarıyla yakın temas halinde olduğunu’ söyledi.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise bugün parlamentoda yaptığı konuşmada, İtalya'nın Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esed rejiminin devrilmesini memnuniyetle karşıladığını ve ülkenin yeni yöneticileriyle görüşmeye hazır olduğunu bildirdi.

“İlk göstergeler cesaret verici, ancak son derece dikkatli olunması gerekiyor” diyen Meloni, İtalya'nın Esed'in devrilmesinden aylar önce Şam'daki büyükelçiliğini yeniden açan tek G7 ülkesi olduğunu kaydetti.

İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy dün ülkesinin yeni Suriyeli yetkililerle görüşmek üzere Şam'a üst düzey yetkililer gönderdiğini duyurdu.

Şarku’l Avsat’ın Reuters'tan aktardığına göre İngiltere pazar günü, muhalefetin geçen hafta Devlet Başkanı Beşşar Esed'i devirmesinin ardından desteğe ihtiyaç duyan Suriyelilere yardım etmek üzere 50 milyon sterlinlik (63 milyon dolar) bir yardım paketi açıkladı.

Milyonlarca Suriyeli, ülkenin altyapısının büyük bölümünü tahrip eden ve milyonlarca kişiyi yerinden eden 13 yıllık iç savaşın ardından insani yardıma ihtiyaç duyuyor. Bazı mülteciler şu anda komşu ülkelerden geri dönüyor. İngiltere yaptığı açıklamada, 30 milyon sterlinin ‘bir milyondan fazla insana gıda, barınma, acil sağlık hizmetleri ve koruma dâhil olmak üzere acil yardım’ sağlayacağını vurguladı.

Çoğunlukla Birleşmiş Milletler (BM) kanalıyla dağıtılacak olan fonlar, ‘su, hastane ve okul gibi temel hizmetlerin rehabilitasyonu da dâhil olmak üzere ortaya çıkan ihtiyaçları’ destekleyecek. Lübnan'daki Dünya Gıda Programı’na (WFP) 10 milyon sterlin, Ürdün'e ise WFP ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) aracılığıyla 10 milyon sterlin daha tahsis edilecek.

Lammy, “Korkunç Esed rejiminin yıkılması Suriye halkına büyük bir fırsat sunuyor. Yeni bir rota çizen Suriye halkını desteklemeye kararlıyız” ifadelerini kullandı.