On yıl süren savaş ve yerinden edilmenin ardından pek çok Suriyeli evlerine döndüğünde, evlerinin ya yağmalanmış ya da çatısız olduğunu görüyor. Kuzey Suriye'deki Maarat el-Numan ve Kafr Nabl gibi kasabalarda, yıllar önce kaçan sakinler, eski Cumhurbaşkanı Beşşar Esed'in devrilmesinden bu yana geri döndüler, ancak şimdi yaygın hırsızlık ve yıkımın sert gerçeğiyle karşı karşıyalar.
Halep ile Şam arasındaki yol üzerinde stratejik bir konuma sahip olan Maarat el-Numan, 14 yıl boyunca Suriye iç savaşının odak noktası haline geldi.
Esed güçleri 2020 yılında bölgenin kontrolünü muhalif güçlerden geri aldı. İnsan hakları gruplarına göre, bunun ardından Esed'e bağlı gruplar evleri yağmaladı ve bazılarını yıkarak değerli eşya ve mobilyalar elde etti.
Bölgenin AP tarafından yayınlanan havadan çekilen görüntülerinde, hala ayakta duran ancak çatıları eksik olan sıra sıra evler görülüyor. Maarat el-Numan'ı 2019'da terk eden bölge sakinlerinden Anmar Zatur, kısa süre önce döndüğünde evinin yerle bir olduğunu gördüğünü söyledi. “Çocuklarımızı koyacak yerimiz yoktu” diyen Zatur, yıkımın bombardımandan değil, ordunun eylemlerinden kaynaklandığını belirtti. Zatur, “sadece ben değil, komşularım ve arkadaşlarım da bu durumda” dedi.
Zekeriya el-Avad, “ilk vurulanlardan biri” olan evinin yıkıldığı Maarat el-Numan'a döndüğünde sevinç ve üzüntü gözyaşlarına boğuldu. Şöyle dedi: “Ev gibisi yok, bir parça kumaş giymek zorunda kalsam bile bu her şeyden daha iyi. Artık özgürlüğümüz var ve bu paha biçilemez.” Diğerleri ise gelecek konusunda daha temkinli. Geri dönen sakinlerden biri olan Hasan Barbeş şunları söyledi: “Sorun şu ki, bir çatı olmadan hayata devam etmek mümkün değil. Maarat el-Numan yoksul bir kasaba. Sıfırdan başlamak çok zor bir iş.”
Irak ordusuna ait, Suriye ile 600 kilometrelik sınırda bulunan bir gözlem kulesi (AFP)