Mahir Esed'e yakın bir uyuşturucu satıcısı ve Tedamun katliamına karışan kişiler gözaltına alındı

İdlib kırsalındaki Cisr eş-Şuğur'da geniş çaplı güvenlik operasyonu… Esed rejiminin kalıntılarından 15 aranan kişi gözaltına alındı

Genel Güvenlik Dairesi güçleri, İdlib kırsalındaki Cisr eş-Şuğur’da devrik rejimin kalıntılarından 15 kişiyi gözaltına aldı. (İdlib Valiliği)
Genel Güvenlik Dairesi güçleri, İdlib kırsalındaki Cisr eş-Şuğur’da devrik rejimin kalıntılarından 15 kişiyi gözaltına aldı. (İdlib Valiliği)
TT

Mahir Esed'e yakın bir uyuşturucu satıcısı ve Tedamun katliamına karışan kişiler gözaltına alındı

Genel Güvenlik Dairesi güçleri, İdlib kırsalındaki Cisr eş-Şuğur’da devrik rejimin kalıntılarından 15 kişiyi gözaltına aldı. (İdlib Valiliği)
Genel Güvenlik Dairesi güçleri, İdlib kırsalındaki Cisr eş-Şuğur’da devrik rejimin kalıntılarından 15 kişiyi gözaltına aldı. (İdlib Valiliği)

Şam Kırsalı Emniyet Müdürlüğü, son dönemde kıyı bölgesinde faaliyet gösteren güvenlik güçlerinin hedef alınması olayına karışanlardan biri olan ve devrik rejim döneminde Askeri İstihbarat Dairesi 277. Şube'de çalışan, Askeri Güvenlik Dairesi'ne eleman temininden sorumlu olan Şadi Adil Mahfuz'un gözaltına alındığını duyurdu. Ayrıca 2013 yılında Şam'ın et-Tedamun mahallesinde meydana gelen katliama karıştığından şüphelenilen iki kişinin de gözaltına alındığını bildirdi: Kâmil Şerif Abbas ve Suriyeli sivillere karşı savaş suçları işlemekle suçlanan Ulusal Savunma Milisleri üyesi Mahir Hadid. Hadid'in Tedamun katliamının ilk şüphelisi Emced Yusuf ile ilişkisi olduğundan şüpheleniliyor.

Söz konusu gözaltılar, Suriye güvenlik güçlerinin Tedamun mahallesindeki katliama karışan üç kişinin gözaltına alındığını duyurmasından yaklaşık bir ay sonra gerçekleşti. Bu kişilerden biri, eski rejime karşı devrimin başlangıcında Tedamun mahallesinde 500'den fazla kişiyi öldürdüğünü itiraf etti.

Suriye'nin başkenti Şam'daki Yermuk Filistin Mülteci Kampı’na yakın Tedamun mahallesindeki Nisrin caddesinde meydana gelen katliam, İngiliz The Guardian gazetesinin Nisan 2022'de yayınladığı ve aralarında 7 kadın ve çok sayıda çocuğun da bulunduğu 41 sivilin Suriye rejimine bağlı silahlı kişiler tarafından infaz edildiğini gösteren bir video sayesinde olaydan yaklaşık 9 yıl sonra ortaya çıktı.

derg
Mahir Esed'in yakın arkadaşı Muhanned Numan, Şam'da ve Suriye kıyılarında Captagon üretimini denetleyen isimdi (Sosyal medya)

Şarku’l Avsat’ın yerel medya kaynaklarından aktardığına göre Mahir Esed'e ve 4. Tümen'deki üst düzey subaylara yakın olan Muhanned Numan gözaltına alındı. Şam kırsalındaki Harasta kentinden olan Numan, Şam kırsalındaki ve Suriye kıyılarındaki en önemli Captagon üretim tesislerinden birini, özellikle de Suriye kıyılarında demirli bir gemiyi işletmekle suçlanıyor.

scdfvgrt
Genel Güvenlik Dairesi güçleri, İdlib kırsalındaki Cisr eş-Şuğur’da devrik rejimin kalıntılarından 15 kişiyi gözaltına aldı. (İdlib Valiliği)

Suriye güvenlik güçleri rejim kalıntılarını yakalama operasyonlarına devam ediyor. İdlib vilayetinin batı kırsalındaki Cisr eş-Şuğur bölgesinde aranan yaklaşık 15 kişi gözaltına alınırken, Halep ve İdlib vilayetlerinin kuzeybatı kırsalında uzlaşmayı ve silahlarını yetkililere teslim etmeyi reddeden rejim kalıntılarını yakalamak için başlatılan geniş çaplı operasyon kapsamında bu kişilerin ellerinde çeşitli silah ve mühimmat ele geçirildi.

İdlib Valiliği, sosyal medya hesaplarından operasyonun fotoğraflarını paylaşarak, “Operasyon sonucunda adaletten kaçan ve silahlarını teslim etmeyi reddeden çok sayıda kişi gözaltına alındı” dedi. Halep'in güney kırsalında, aralarında Hava Kuvvetleri İstihbaratı'na yakın bir isim olan ve ‘Ebu Leheb’ olarak da bilinen Muhammed Hamidi el-Hüseyin'in de bulunduğu bir dizi eski rejim kalıntısı gözaltına alındı.

cfvgthy
Esed rejimi altında Askeri İstihbarat Dairesi için çalışan Şadi Adil Mahfuz, Suriye kıyılarında güvenlik güçlerinin hedef alındığı son saldırılara rejim kalıntılarıyla birlikte katıldı. (Suriye İçişleri Bakanlığı)

Halep ve İdlib kırsalındaki güvenlik operasyonları, Genel Güvenlik Dairesi’nin bir dizi mahkûmun firar etmesinin ardından er-Rai Cezaevi’nin kontrolünü yeniden ele geçirmesinden iki gün sonra gerçekleşti. Halep vilayeti Genel Güvenlik Dairesi Müdürü Yarbay Muhammed Abdulgani cumartesi günü yaptığı açıklamada, Halep'in kuzey kırsalındaki bir hapishanede bazı mahkumların hapishane duvarlarını aşarak bir süreliğine kontrolü ele geçirdiğine dair bir rapor aldıklarını söyledi.

Bu süreçte silahları ele geçirdiler ve hapishanedeki bazı görevlileri rehin aldılar. Cezaevinin İçişleri Bakanlığı Cezaevleri Dairesi'ne bağlı olmadığını belirten yetkili, Genel Güvenlik Dairesi'nden bir gücün derhal cezaevine gittiğini kaydetti. Cezaevinin kontrolü yeniden sağlandı ve bazı mahkumlar yakalandı, geri kalanlar ise firar etti ve firarileri arama çalışmaları devam ediyor.



Suikastlar Hamas'ın karar alma mekanizmasını nasıl değiştirdi?

TT

Suikastlar Hamas'ın karar alma mekanizmasını nasıl değiştirdi?

Suikastlar Hamas'ın karar alma mekanizmasını nasıl değiştirdi?

Hamas hareketi, İsrail'in siyasi, askeri ve hükümet çalışmalarından sorumlu yetkilileri hedef almasının yanı sıra Gazze içinde ve dışında siyasi bürosunun önde gelen liderlerine suikast düzenlemesinden bu yana durumunu yeniden yapılandırmaya çalışırken büyük engellerle karşılaşıyor.

Yaklaşık 58 gün süren ateşkes döneminde (Mart ayında sona erdi) Gazze Şeridi'ndeki Hamas, bazı birimlerin başına yeni liderler atayarak örgütsel yapısını yeniden inşa etmeye çalışıyordu.

Ekim 2024'te Refah'ta İsrail güçleriyle girdiği çatışmada öldürülen eski büro başkanı Yahya el-Sinvar'ın yardımcısı olan Halil el- Hayya'nın Gazze Şeridi'ndeki siyasi büronun başına geçmesini onaylamak için hızlı bir iç seçim yapılması yönünde bir eğilim vardı.

“İdari boşluk”

Katar'da bulunan ve ateşkes müzakerelerinde Hamas heyetine liderlik etmek üzere Mısır, Türkiye ve diğer ülkeler arasında seyahat eden Hayya, Muhammed el-Cemasi ve Yaser Harb gibi siyasi büro üyeleri de dahil olmak üzere Gazze'deki liderlerle işbirliği yapmaya çalıştı: Muhammed el-Cemasi, Yaser Harb, İsmail Berhum ve İssam el-Dalis gibi siyasi büro üyeleri de dahil olmak üzere Gazze'deki liderlerle temas kurmaya ve örgütün Gazze Şeridi'ndeki çalışmalarını yeniden yapılandırmaya çalıştı. Ancak önceki isimler İsrail'in savaşa yeniden başlamasının ardından suikasta kurban gitmişti.

sdfvgthy
Filistinliler Hamas'ın siyasi büro üyesi İsmail Berhum'un tabutunu 24 Mart 2025 tarihinde Gazze Şeridi'nde taşırken (AP)

Hamas, en azından İsrail'in liderleri ve sahadaki aktif aktivistleri takip etmeye devam ettiği bir aşamada, idari liderlik düzeyinde yine zor bir gerçeklikle karşı karşıya.

Kovuşturmalar ve Gazze'deki idari boşluk Hamas'ın hükümet çalışanlarının maaşlarını ödemeyi geciktirmesine neden olurken, örgütün siyasi ve askeri unsurlarının maaşları Ramazan Bayramı'nın ikinci günü en fazla yüzde 60 oranında ödendi.

Şarku'l Avsat'a konuşan Hamas kaynakları maaşların ödenmesindeki gecikmenin, maaşların ödenmesini ve Gazze'deki durumun yönetimini denetleyen Hamas liderlerinin İsrail tarafından takip edilmesi nedeniyle oluşan idari boşluk ve karar alma güçlüğünden kaynaklandığını söyledi.

Kaynaklar, savaşın yeniden başlamasından bu yana yaşanan bir dizi suikastın, özellikle Gazze Şeridi içinde hareketin dosyalarının yönetimini büyük ölçüde etkilediğini vurguluyor.

Hamas nasıl yönetiliyor?

Gazze'deki Hamas liderliği, en önemli yönetim ve merkezi dosyaları hareketin siyasi bürosunda ele alıyor, bu da Gazze Şeridi'ndeki liderlerine yönelik suikastların genel büro üzerinde etkili olduğu anlamına geliyor.

Hareket şu anda, siyasi büro başkanı İsmail Haniye'nin geçtiğimiz Temmuz ayında Tahran'da öldürülmesi ve halefi Yahya el Sinvar'ın yaklaşık üç ay sonra Gazze'de öldürülmesiyle ortaya çıkan boşluğun ardından kurulan “Liderlik Konseyi” tarafından yönetiliyor.

xscdfrg
Yahya Sinvar (sağda) ve İsmail Haniye (solda) 26 Haziran 2019 tarihinde Gazze Şeridi'nde (AP)

Yeni büro başkanı ve yardımcısını belirlemek için iç seçim yapamayan Hamas, “liderlik konseyi” formülüne başvurdu.

Suikastlar ve savaştan önce Hamas içinde kararlar Siyasi Büro'nun oybirliğiyle alınıyor, büro başkanı ve yardımcısı ile benim ofisimin başkanı tercih ediliyordu: Batı Şeria ve yurt dışı.

Şu anda, bölge başkanları da dahil olmak üzere çok sayıda üyeden oluşan Liderlik Konseyi, hareket içindeki kararları kendi aralarında uzlaşarak alıyor ve gerektiğinde Politbüro'nun geri kalanına danışıyor.

“Liderlik Konseyi” Gazze Şeridi, Batı Şeria ve yurtdışından Politbüro üyelerini kapsamakta ve hareketin yönetimi kapsamındaki her türlü karar, Gazze Şeridi'ndeki herkesle iletişim kurmanın zorlukları ışığında temas kurulabilen tüm Politbüro üyeleriyle fikir birliği içinde alınmaktadır.

Liderlik Konseyi, İsrail'in Ekim 2023'te Gazze Şehri'nin güneyindeki Tel el-Hava mahallesinde bir apartman dairesine düzenlediği hava saldırısında öldürülen Usame el-Müzeyni'nin öldürülmesinden sonra Hamas Şura Konseyi'nin başkanı olan Muhammed Derviş tarafından fiilen yönetilmektedir.

frgthy
Sağdan, Hamas Liderlik Konseyi üyeleri: Muhammed Derviş, Halil el- Hayya ve Nizar Avadallah geçtiğimiz Şubat ayında Tahran'da (AFP)

Liderlik konseyinin üye sayısı tam olarak bilinmemekle birlikte, kaynaklar beş ila yedi kişiden oluştuğunu, politbüroda ise 20'den fazla pozisyon bulunduğunu öne sürüyor.

İsrail,Haniye ve Salih el-Aruri yurtdışında olmak üzere Gazze'deki Hamas politbürosunun yaklaşık 15 üyesine suikast düzenlendi.

Karar alma süreci

Şarku'l Avsat'a konuşan Hamas kaynakları içinde bulunulan koşullar ve devam eden İsrail zulmü nedeniyle güvenlik gerekçesiyle hareketin liderliğinin, acil durumlar dışında Gazze'deki hareket liderliğine başvurmadan Liderlik Konseyi aracılığıyla karar almaya geri döndüğünü belirtti.

Kaynaklara göre liderlik konseyinin ya da müzakereleri yürüten kişinin, hareketin askeri kanadı Kassam Tugayları'nın askeri konseyinin konumu da dahil olmak üzere, özellikle Gazze Şeridi'nde kalan siyasi büronun tüm üyelerine geri dönmeden alamayacağı açık kırmızı çizgiler var.

Kaynaklara göre kritik konular arasında Gazze Şeridi liderliğinin, özellikle de İsrail'in Muhammed el-Deif ve yardımcısı Mervan İsa'yı öldürmeyi başarmasının ardından bu aşamada tugayları fiilen yöneten Muhammed el-Sinvar (eski hareket lideri Yahya el-Sinvar'ın kardeşi) başkanlığındaki Kassam Tugayları'nın askeri liderliğinin katılacağı ateşkes müzakereleri konusu yer alıyor.

cvfgthy
İsrail ordusu tarafından 17 Aralık'ta dağıtılan ve Yahya'nın kardeşi Muhammed el-Sinvar'ı Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Erez geçidi yakınlarında Hamas'a ait bir tünelin içinde bir arabada gösteren fotoğraf (İsrail ordusu - Reuters)

Kaynaklar, Muhammed el Sinvar'ın Hamas içinde, özellikle Kassam Tugayları'nın çalışmaları ve İsrailli mahkumların dosyasıyla ilgili önemli kararların alındığı sistemin bir parçası olduğunu vurguluyor.

Kaynaklar ayrıca Sinvar, Hayya ve hatta Derviş'in kader belirleyici konularda tek taraflı karar alamayacağını; bunun Liderlik Konseyi, siyasi büro üyeleri ve Kassam askeri konseyi ile koordinasyon içinde yapıldığını belirtti.

Kaynaklar, Gazze Şeridi'nin iç ve dış arasındaki iletişimin zorluğu, güvenlik koşulları ve Gazze Şeridi liderlerinin sürekli takip edilmesinin mesajların kendilerine ulaşmasını geciktirdiğini kabul ediyor. Bu zorlukların bir sonucu olarak, bazen arabuluculara cevapların verilmesindeki gecikme nedeniyle müzakerelerin seyrinin etkilendiği belirtiliyor.

Kaynaklar, İsrail'in arabulucular tarafından sunulan önerilere olumlu yaklaşmamakta ısrar etmesi nedeniyle bu engelin son zamanlarda pek bir etkisi olmadığını ifade ediyorlar.