İsrail'in Gazze şehrine saldırısı için üç aşamalı bir plan

İşgal ordusu, şehir sakinlerini tahliye etmek için geçici koridor açtı

Sahil yolunu kullanarak Gazze Şeridi'nin kuzeyinden güneye doğru giden Filistinliler, 17 Eylül 2025 (Reuters)
Sahil yolunu kullanarak Gazze Şeridi'nin kuzeyinden güneye doğru giden Filistinliler, 17 Eylül 2025 (Reuters)
TT

İsrail'in Gazze şehrine saldırısı için üç aşamalı bir plan

Sahil yolunu kullanarak Gazze Şeridi'nin kuzeyinden güneye doğru giden Filistinliler, 17 Eylül 2025 (Reuters)
Sahil yolunu kullanarak Gazze Şeridi'nin kuzeyinden güneye doğru giden Filistinliler, 17 Eylül 2025 (Reuters)

Gazze şehrine yönelik harekâtın ikinci gününe girilmesiyle, İsrail ordusunun Güney Cephesi Komutanı Tümgeneral Yaniv Asor tarafından hazırlanan üç aşamalı bir plan ortaya çıktı. İsrail'in Walla internet sitesi, bu planın ‘benzeri görülmemiş ve Gazze Şeridi'ndeki çatışmalarda bir emsal teşkil edecek’ olduğunu belirtti.

İnternet sitesine göre bir kaynak, ‘Asor'un Gazze şehrini kontrol altına almak için uzun süredir üzerinde çalıştığı ve üç aşamaya ayırdığı bir plan olduğunu’ söyledi. ‘Ateş aşaması’ olarak adlandırılan ilk aşama, yer üstü ve yer altı robotları da dahil olmak üzere çeşitli araçlar kullanılarak terör altyapısının (çoğunlukla geceleri) kapsamlı bir şekilde yok edilmesine odaklanıyor.

Kaynak, ‘operasyonun kapsamının eşi benzeri görülmemiş’ olduğunu ifade ederek, “Gazze daha önce hiç böyle bombalanmamıştı… Ve bu sadece ikinci gece” dedi. İkinci aşama, ‘hızlı ateş, işgalin kendisi ise daha yavaş olacak’ ilkesine dayanan kara operasyonu ile ilgili. Üçüncü aşama ise şu anda ‘İsrail savaşları tarihinde eşi benzeri görülmemiş askeri yeteneklerin toplanması yoluyla yüksek güvenlikli’ olarak sınıflandırılıyor.

vfdbg
Gazze şehrinde İsrail bombardımanı sonucu yıkılan bir binanın enkazını inceleyen Filistinliler (AP)

Şarku’l Avsat’ın Walla internet sitesinden aktardığına göre, aşamalar son iki ay boyunca istihbarat servisleri ve Rehineler ve Kayıp Kişiler Komutanlığı ile koordineli olarak, İsrail askerleri ve rehineler için riskleri en aza indirme ihtiyacını göz önünde bulundurarak dikkatlice planlandı.

İsrail, geçtiğimiz salı günü Gazze şehrini tamamen kontrol altına almak amacıyla, İzzeddin el-Haddad'ın liderliğindeki Kassam Tugayları'nın şehirdeki taburunu yenilgiye uğratmak hedefiyle Gazze şehrine şiddetli bir kara saldırısı başlattı. İsrail ordusu, önümüzdeki yılın başına kadar sürecek operasyonda 2 bin 500 savaşçıyla karşı karşıya kalacağını tahmin ediyor.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordunun bir dizi ateş hattıyla şehre saldırısını yoğunlaştırdığı ve Batı Şeria ile İsrail'de şiddetli patlamaların duyulduğu bir gecenin ardından Gazze şehrine yönelik kara harekatının başladığını duyurdu.

İsrail Ordu Sözcüsü, 98., 162. ve 36. tümenlerden gelen düzenli ve yedek kuvvetlerin, Gideon'un Savaş Arabaları 2 Operasyonu kapsamında Gazze şehri genelinde büyük çaplı bir kara operasyonu başlattığını duyurdu. Kuvvetler, operasyon planına uygun olarak faaliyetlerine başladı ve durumun değerlendirilmesine bağlı olarak genişlemeye hazırlanıyor.

Geçici koridor

İsrail dün Gazze şehrine yönelik saldırılarını yoğunlaştırarak bölge sakinlerini güneye doğru kaçmaya zorladı. On binlerce kişinin er-Reşid Caddesi'nde toplanmasıyla hareketin son derece yavaşlaması üzerine ordu, Filistinlilerin tahliyesi için ikinci bir geçici koridor açmak zorunda kaldı.

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'ndeki çeşitli mahalleler ve hayati bölgelere yönelik devam eden operasyonunun bir parçası olarak, salı gecesi ve çarşamba günü Gazze şehrinde yaklaşık 50 hedefi vurduğunu, son 24 saatte ise Gazze şehrinde 140 hedefi vurduğunu açıkladı.

İsrail ordusu dün, kara harekâtını genişletip Gazze Şeridi'nin en büyük şehrine yönelik bombardımanı yoğunlaştırmasının ardından, Gazze şehrinde yaşayanların ayrılması için ‘geçici bir geçiş yolu (koridor)’ belirlediğini duyurdu.

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, “Güneye hareketin kolaylaştırılması için Selahaddin Caddesi üzerinden geçici bir koridor açılıyor” dedi. Adraee, koridorun bugün öğlen saatlerinden cuma günü öğlen saatlerine kadar ‘48 saat’ boyunca açık olacağını belirtti.

Selahaddin Caddesi, kuzeyden güneye kıyı şeridine paralel uzanır. Son haftalarda ordu, Gazze Şeridi'nin kuzeyinde bulunan Gazze şehri sakinlerine, şehri ele geçirmeyi amaçlayan bir saldırı başlatmaya hazırlanırken, şehri terk edip Gazze Şeridi'nin güneyinde kurduğu ‘insani yardım bölgesine’ taşınmaları gerektiği konusunda uyarılarını yoğunlaştırdı.

fghyju
İsrail'in askeri operasyonu nedeniyle Gazze'nin kuzeyinden ayrılmak zorunda kalan Filistinliler güneye doğru ilerliyor, 17 Eylül 2025 (Reuters)

İsrail ordusu dün, Gazze şehrini terk etmek zorunda kalanların sayısının 350 bini aştığını belirterek, birçok Filistinlinin orada kalmaya direndiğini, ancak bölgede sığınacak güvenli bir yer olmadığını vurguladı.

Gazze şehrinden henüz ayrılmamış yaklaşık 800 bin Filistinli bulunuyor. İsrail, Hamas'ı teslim olmaya zorlamayı umuyor.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, operasyonun başlangıcında yaptığı açıklamada, “Hamas'tan iki şey istiyoruz ve onlar bunları istediğimiz için vermeyecekler: tüm rehinelerin serbest bırakılması ve Hamas'ın silahsızlandırılması. Buradaki saldırı ne kadar yoğun olursa, Hamas o kadar yorulur ve rehinelerin serbest bırakılma şansı o kadar artar” ifadelerini kullandı.

Yoğun hava bombardımanının yanı sıra ordu, ilave kuvvetlerin girişine hazırlık olarak, şehrin dış mahallelerindeki binaları ve altyapıyı yok etmek için patlayıcı yüklü zırhlı personel taşıyıcıları kullandı.

İsrail ordusu ayrıca, halihazırda yedek görevde olan 70 bin askere ilave olarak, operasyon için yaklaşık 60 bin yedek askeri çağırdığını duyurdu.

Yorgunluk haberlerine rağmen, İsrail ordusu yedek askerlerin katılım oranının yüksek olduğunu ve çoğu birimde yüzde 75 ile yüzde 85 arasında değiştiğini vurguladı. Yedek kuvvetler arasında üç tugay ve birkaç tabur ile istihbarat ve lojistik personeli de dahil olmak üzere birçok muharebe destek askeri bulunuyor.

Farklı eksenler

Gazze şehrine yapılan saldırının yanı sıra, İsrail ordusu 99. Tümen'in Gazze'nin kuzeyindeki İsrail tampon bölgesinde savunma operasyonları yürüttüğünü, Gazze Tümeni'nin ise Gazze Şeridi'nin güneyinde operasyonlar gerçekleştirdiğini duyurdu.

İsrail ordusu, Gazze şehrinin yüzde 40'ını kontrol ettiğini ve tam kontrolü ele geçirene kadar operasyonlara devam edeceğini belirterek, planın durdurulabilecek şekilde tasarlandığını iddia ediyor.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Gazze şehri, başta Şucaiye, ez-Zeytun, et-Tuffah, ed-Derac, Tel el-Heva, Şeyh Rıdvan, es-Sabra, en-Nasr, eş-Şati Mülteci Kampı ve Şeyh Aclin olmak üzere bir dizi önemli mahalle ve kampı içeriyor. İsrail, dün erken saatlerde çoğu Gazze şehrinde olmak üzere 57 Filistinliyi öldürdü.

knk
Gazze sınırına yakın bir bölgede konuşlandırılan İsrail mobil topçu birlikleri, 17 Eylül 2025 (AFP)

Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), İsrail'in Gazze şehri ve kuzey bölgelerine yönelik bombardımanlarının yoğunlaşmasıyla Gazze sakinlerinin giderek artan bir korku içinde yaşadıklarını belirterek, Gazze Şeridi'nde insani acıların daha da kötüye gideceği uyarısında bulundu.

Zayıf tepkiler

Filistin Dışişleri Bakanlığı, uluslararası toplumun soykırım, yerinden edilme ve ilhak suçlarını ve Filistin halkının maruz kaldığı tarihi adaletsizliği, acıyı ve eşi görülmemiş ıstırabı, her gün tekrarlanan ve sıradanlaşan, alışılmış meseleler olarak ele almasına karşı bir kez daha uyarıda bulundu.

Bakanlık dün yaptığı açıklamada, Filistinlilerin maruz kaldığı durumlara karşı uluslararası toplumun ve devletlerin düşük düzeyli tepkilerini eleştirdi. Bu tepkilerin, özellikle Gazze şehrinin şu anda yaşadıkları göz önüne alındığında, soykırım suçlarının artışına karşı uluslararası toplumun yasal ve ahlaki sorumluluklarına uygun olmadığını belirtti.

n mb nm
İsrail'in askeri operasyonu nedeniyle Gazze'nin kuzeyinden ayrılmak zorunda kalan Filistinlileri izleyen bir kadın, 17 Eylül 2025 (Reuters)

Bakanlık, Filistin halkına yönelik saldırıları durdurmada başarısız olması, uluslararası hukuku ve Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) aldığı ihtiyati tedbirleri uygulayamaması ve işgalci gücün Filistinli sivillere karşı en önemli yükümlülüklerinden biri olan uluslararası insani hukukun güvence altına aldığı temel insani ihtiyaçlara erişimi sağlamadaki başarısızlığı nedeniyle uluslararası toplumu doğrudan sorumlu tuttu. Bakanlık, halkımıza dayatılan ölüm veya yerinden edilme seçeneklerine sessiz kalmanın veya rıza göstermenin, sadece önemli meselelerin siyasi olarak ele alınmasında değil, aynı zamanda en temel insan hakları ve ilkeleri alanında da suç ortaklığı ve çifte standart oluşturduğunu vurguladı.

Bakanlık, işgalin Filistinli sivillerin yaşamları üzerindeki tekelini ve şiddetli hakimiyetini kırmak için pratik uluslararası cesaret gösterilmesi ve çok geç olmadan onlara uluslararası insani koruma sağlanması çağrısında bulundu.



Koalisyon, Hudeyde'deki tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek için kapsamlı operasyon düzenledi

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu tarafından düzenlenecek operasyonun hedef alacağı Hudeyde Limanı bölgesi işaretleniyor. (Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu)
Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu tarafından düzenlenecek operasyonun hedef alacağı Hudeyde Limanı bölgesi işaretleniyor. (Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu)
TT

Koalisyon, Hudeyde'deki tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek için kapsamlı operasyon düzenledi

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu tarafından düzenlenecek operasyonun hedef alacağı Hudeyde Limanı bölgesi işaretleniyor. (Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu)
Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu tarafından düzenlenecek operasyonun hedef alacağı Hudeyde Limanı bölgesi işaretleniyor. (Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu)

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu, cuma günü yaptığı açıklamada, Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan'daki sivillere yönelik saldırılarını desteklemek amacıyla kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek için kapsamlı bir operasyon düzenlediğini duyurdu.

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki, Yemen'in Hudeyde Limanı'nda silah ve balistik füze kaçakçılığını ve sevkiyatını kolaylaştıran operasyonel kabiliyetlerin hedef alındığını bildirdi.

El-Maliki, Sana, Saada ve Taiz vilayetlerinde askerî hedefler ile balistik füze kapasitesini imha etmeye yönelik operasyonun sürdüğünü belirtti.

Cuma günü şafak vakti Sana'da balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) kapasitesini hedef alan bir askerî operasyon gerçekleştirildiğini aktaran el-Maliki, Husilerin askerî faaliyetlerini desteklemek amacıyla kullandığı ve askerî amaçlarla tahsis edilmiş 7 meşru askerî hedefin imha edildiğini kaydetti.

Operasyon kapsamında balistik füze fırlatma sistemlerinin gövdelerinin ve İHA'ların üretiminde ve montajında kullanılan 6 atölyenin de imha edildiğini belirten el-Maliki, Husilerin Sana'daki başlıca ikmal depolarından birinin de etkisiz hale getirildiğini ifade etti.

Koalisyon, operasyon öncesinde cuma günü erken saatlerde sivillere Hudeyde Limanı'ndan uzaklaşmaları çağrısında bulunmuştu.

El-Maliki ayrıca Husiler tarafından Suudi Arabistan'ın Güney Bölgesi'ne fırlatılan bir balistik füze ve 4 İHA'nın yanı sıra Riyad Bölgesi'ne gönderilen bir İHA'nın da imha edildiğini açıkladı.


Irak'ta kadın öğrencilerden erkek akademisyen yasağına tepki

Öğrenciler, erkek akademisyenlerin başka fakültelere nakledilmesine karşı ders boykotuna da başladı (Guardian/Jummar)
Öğrenciler, erkek akademisyenlerin başka fakültelere nakledilmesine karşı ders boykotuna da başladı (Guardian/Jummar)
TT

Irak'ta kadın öğrencilerden erkek akademisyen yasağına tepki

Öğrenciler, erkek akademisyenlerin başka fakültelere nakledilmesine karşı ders boykotuna da başladı (Guardian/Jummar)
Öğrenciler, erkek akademisyenlerin başka fakültelere nakledilmesine karşı ders boykotuna da başladı (Guardian/Jummar)

Irak'ın Divaniye kentindeki El-Kadisiye Üniversitesi'nde, Kadınlar Eğitim Fakültesi'nin erkek akademisyenlerinin başka fakültelere nakledilerek yerlerine kadın öğretim üyelerinin atanması tartışma yarattı.

Guardian'ın Iraklı medya platformu Jummar'la hazırladığı ortak habere göre üniversite yönetimi, kararın kadın ve erkeklerin "bir arada bulunmasını önlemek" amacıyla alındığını belirtti. Ayrıca kararda kadın öğrencilerin ailelerinin talebinin de dikkate alındığı ifade edildi.

Ancak öğrenciler, ailelerinin üniversiteye kaydolmadan önce erkek akademisyenlerin ders verdiğini bildiğini söylüyor.

Arap ülkelerindeki kadın hareketlerini takip eden haber platformu Sharika wa Laken'in aktardığına göre eylemler 4 Kasım'da başladı. Üniversitenin Kadınlar Eğitim Fakültesi'ne bağlı Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Bölümü'ndeki erkek öğretim üyelerinin başka fakültelere nakledildiği, öğrencilerin protestolarına bazı ebeveynlerin de destek verdiği ifade ediliyor.   

Habere göre yaklaşık 400 kadın öğrenci, iki haftadır akademisyenlerinin geri dönmesi için protesto gösterisi düzenliyor. Öğrenciler dersleri de boykot ediyor.

22 yaşındaki öğrenci Hüda, üniversite yönetiminin protestocuları yıldırmaya çalıştığını söylüyor. Üniversite Rektörü Rahi el-Yasiri'nin korumalarıyla birlikte yollarını kestiğini, kendileriyle alay edildiğini ve daha sonra cezalandırılmaları amacıyla fotoğraflarının çekilmesi talimatı verildiğini anlatıyor.

Erkek ve kadınların Irak toplumunda birçok alanda birlikte çalıştığını belirten öğrenci şunları söylüyor:

Hem erkekleri hem de kadınları tedavi eden doktorlar yok mu? O halde erkek akademisyenlerin bize ders vermesini neden engelliyorsunuz?

Hüda'ya göre rektör, eylemcilere "Başınızı duvara da vursanız akademisyenleri geri getirmeyeceğim" demiş.

Görevden alınan akademisyenlerle mezuniyet projeleri ve çeşitli araştırmalar yürüten çok sayıdaki öğrencinin zor durumda kaldığı aktarılıyor.

Galler'deki Cardiff Üniversitesi'nden feminizm araştırmacısı Irak asıllı Balsam Mustafa, erkek akademisyenlerin görevden alınmasını Irak'ta kadın haklarına yönelik endişe yaratan bir eğilimin parçası olarak değerlendiriyor.

Iraklı avukat İsra Selman da kadınlara yönelik kısıtlamaları "toplumsal bir felaket" diye niteleyerek şunları söylüyor:  

Kadınların yeteneklerini göstermesini engellemeye çalışıyorlar. Kadınların pek çok alanda öncü roller üstlendiği, olağanüstü zihinler ve uzmanlar ortaya çıkarmış Irak toplumunu, Taliban yönetimi altındaki Kabil'e benzeyen bir yapıya dönüştürmeye yönelik girişimler var.

İnsan hakları savunucusu Selman, üniversitenin kararının Irak Anayasası'na aykırı olduğunu da vurguluyor.

Independent Türkçe, Guardian, Sharika wa Laken


Irak güçleri, 12 yıl sonra Curf es-Sahr'da konuşlanmaya başladı

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 20 Kasım 2026'da Bağdat'tan telsiz aracılığıyla Curf es-Sahr'da konuşlanan Irak güvenlik güçlerine hitap ediyor (Reuters)
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 20 Kasım 2026'da Bağdat'tan telsiz aracılığıyla Curf es-Sahr'da konuşlanan Irak güvenlik güçlerine hitap ediyor (Reuters)
TT

Irak güçleri, 12 yıl sonra Curf es-Sahr'da konuşlanmaya başladı

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 20 Kasım 2026'da Bağdat'tan telsiz aracılığıyla Curf es-Sahr'da konuşlanan Irak güvenlik güçlerine hitap ediyor (Reuters)
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 20 Kasım 2026'da Bağdat'tan telsiz aracılığıyla Curf es-Sahr'da konuşlanan Irak güvenlik güçlerine hitap ediyor (Reuters)

Irak güvenlik güçleri, Hizbullah Tugayları'nın (Ketâib Hizbullah) yaklaşık 12 yıldır kontrolünde tuttuğu Bağdat'ın güneyindeki Curf es-Sahr bölgesinde konuşlanmaya başladı. Hükümetin hazırladığı yeni düzenlemeler kapsamında başlatılan konuşlanmayla güvenlik sorumluluklarının yeniden yapılandırılması ve bölgenin, silahlı kuvvetler başkomutanına bağlı bir askerî karargâhın yönetimine alınması hedefleniyor.

Başbakan Ali ez-Zeydi, dün (Cuma) bölgedeki birliklere hitap ederek devlet otoritesinin Irak topraklarının tamamında tesis edilmesine yönelik sürecin Curf es-Sahr'dan başladığını söyledi. Zeydi, hükümetin bu konudaki tutumunun değişmediğini vurgulayarak, “Devletin otoritesi dışında silah olmayacak, Irak'ın silahından başka silah bulunmayacak ve Irak bayrağının üzerinde hiçbir bayrak dalgalanmayacak” dedi.

Zeydi'nin ofisinden yapılan açıklamada, başbakanın Babil vilayetindeki Curf en-Nasr bölgesinde görev yapan askerî birliklerin değiştirilmesine yönelik operasyonları ve hareketliliği, Silahlı Kuvvetler Başkomutanlığı Ofisi'nden takip ettiği belirtildi.

Hizbullah Tugayları çekiliyor mu?

Hükümet, bölgede güvenlik güçlerinin konuşlandığını ve devlet otoritesinin tesis edildiğini açıklarken Hizbullah Tugayları bölgeden çekildiği yönündeki haberleri yalanladı.

Bağdat'tan bir siyasi kaynak, tarafların kendi kamuoylarına yönelik açıklamalarının yaşananları farklı biçimlerde yansıttığını belirtti. Kaynağa göre sahadaki duruma en yakın değerlendirme, Hizbullah Tugayları'na bağlı sınırlı sayıda gücün önem verdikleri bazı noktalarda kalmaya devam etmesi, buna karşılık bölgenin genel sorumluluğunun askerî karargâha devredilmesi.

Buna rağmen güvenlik ve askerî kaynaklar, Hizbullah Tugayları'na bağlı üç tugayın Curf es-Sahr'daki mevzilerinden ayrılarak Bağdat'ın güneyi ve batısındaki noktalara geçtiğini bildirdi.

Üst düzey bir Iraklı güvenlik ve siyaset yetkilisi, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada yaşananları bölgedeki kontrol dengelerinde değişim olarak nitelendirdi. Yetkili, “Bu bölgede dengeler değişti. Irak'ın her yerinde devlet otoritesini sağlamlaştırmak amacıyla başka adımlar da atılacak” dedi.

scdvfg
Irak güvenlik güçleri, 20 Kasım 2026'da Curf es-Sahr'da yürütülen güvenlik konuşlanmasına katılıyor (Reuters)

Yetkili, devlet kurumları ile karşı taraf arasında, ülke içinden ve bölgesel aktörlerin arabuluculuğuyla varılan mutabakatın, Hizbullah Tugayları mensuplarının kademeli olarak gruplar halinde çekilmesini öngördüğünü söyledi. Buna göre cuma günü, yani güvenlik güçlerinin bölgeye girişinin ilk gününden itibaren her gün iki grubun çekilmesi planlandı. Bölgenin tamamen güvenli hale getirilmesi amacıyla sürecin bir ay sürmesi bekleniyor.

Ancak söz konusu mutabakatın ayrıntıları ve açıklanan takvimin uygulanıp uygulanmadığı bağımsız olarak doğrulanamadı.

Güvenlik güçleri cuma sabahı bölgede konuşlanmaya başlarken, güvenlik ve askerî operasyonların yönetimini üstlenecek askerî karargâh da faaliyete açıldı.

Bölge sakinlerinin kayıtları incelenecek

Iraklı bir güvenlik kaynağı, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada karargâhın lojistik ve hizmet düzenlemelerini de yürüteceğini, bölgede yaşayan kişilerin bilgilerinin inceleneceğini ve yerinden edilmiş sakinlerin kayıtlarının gözden geçirileceğini söyledi. Bu çalışmalarla adli makamlarca aranan kişiler ile evlerini zorla terk etmek zorunda kalan sivillerin birbirinden ayrılması amaçlanıyor.

Kaynak, hükümetin planının yerinden edilenlerin geri dönüşü için gerekli koşulların hazırlanmasını da içerdiğini belirtti. Bu kapsamda oturulabilir durumdaki evlerin yanı sıra su ve elektrik hizmetlerinin sağlanması öngörülüyor. Ancak kaynak, çalışmaların tamamlanmasının zaman alacağını, henüz kesin bir takvim bulunmadığını kaydetti.

Kaynak, hükümet güçlerinin bölgeye girişini kasıtlı olarak engelleyen herhangi bir durum olmadığını da söyledi. Konuşlanmanın yavaş ilerlemesini ise çok sayıda güvenlik biriminin sürece katılmasına, bazı tali yolların henüz hazır olmamasına ve yolların bir bölümünün hasar görmesine bağladı.

Plan kapsamında ana kavşaklara güvenlik kontrol noktaları kurulması, bölgenin çevresiyle bağlantısının yeniden sağlanması ve Müseyyib-Bahbahanî-Fazıliye Kavşağı-Amiriye Felluce güzergâhının trafiğe açılması yer alıyor. Ayrıca Garnizon Kampı'nda bulunan terörle mücadele taburunun, acil durumlarda kullanılmak üzere başkomutanın emrinde yedek güç olarak tutulması kararlaştırıldı.

 xcfbrgn
Irak güvenlik güçleri, 20 Kasım 2026'da Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'da konuşlanma çalışmaları sırasında (AFP)

Başbakan Ali ez-Zeydi de daha önce Curf es-Sahr'da kapalı yolların açılması talimatı vermiş, ordunun ve güvenlik güçlerinin anayasa ve yasalar çerçevesinde ülkenin her yerinde devlet otoritesini tesis edeceğini vurgulamıştı.

Uzun yıllara yayılan yerinden edilme

Son gelişmeler, nüfusunun çoğunluğu Sünnilerden oluşan Curf es-Sahr'daki durumu yeniden gündeme taşıdı. Bölge, 2014'te terör örgütü DEAŞ'a karşı yürütülen askerî operasyonların ardından silahlı grupların kontrolüne geçmişti.

Daha önce güvenlik teşkilatında görev yapmış Sünni bir Iraklı siyasetçi, hükümetin silahlı grupların bölgedeki hâkimiyetini sona erdirmeye yönelik adımlarının ciddi göründüğünü söyledi. Siyasetçi, geniş çaplı nüfus göçünün yanı sıra bölgede silahlı grupların güvenlik ve askerî nüfuzunun da değiştiğini; bu grupların silah, füze ve insansız hava araçlarına sahip olduğunu belirtti.

Siyasetçi, meselenin çözümünde bölge sakinlerinin yaşananlardan sorumlu tutulması yerine güvenlik soruşturmalarının yürütülmesi ve terör eylemlerine karışanların takibinin esas alınması gerektiğini ifade etti.

El-Uveysat da yeni düzenlemelere dahil edildi

Öte yandan Enbar vilayetine bağlı Amiriye Felluce ilçesindeki El-Uveysat köyüne de polis birlikleri konuşlanmaya başladı. Curf es-Sahr'a komşu olan köy, 2014'ün sonlarından bu yana Hizbullah Tugayları'nın nüfuzu altındaydı.

İdari açıdan Enbar vilayetine bağlı köyün güvenliğinden vilayet polis komutanlığı sorumlu.

Bölge sakinlerinden biri, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada köyün yakınlarında askerî üretimle bağlantılı tesislerin yanı sıra ABD güçlerinin silahlı gruplara karşı yürüttüğü operasyonlar sırasında inşa ettiği bir helikopter pistinin bulunduğunu söyledi.

zcdvfbg
Haşdi Şabi mensubu bir güvenlik görevlisi (sağda), 20 Kasım 2026'da Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'da Irak güvenlik güçlerinin konuşlanması sırasında nöbet tutuyor (AFP)

Sakin, bölgede önce El Kaide, ardından DEAŞ ile çatışmalar yaşandığını belirterek, köyün 2014'ün başlarında DEAŞ'ın kontrolüne geçtiğini ve Amiriye Felluce başta olmak üzere çevredeki bölgelere yönelik saldırılarda üs olarak kullanıldığını anlattı.

El-Uveysat'ta uygulanacak yeni güvenlik düzenlemelerinin ayrıntıları henüz netleşmedi. Köyde de Curf es-Sahr'daki modelin uygulanıp uygulanmayacağı bilinmiyor.

Siyasi ziyaretlere kısıtlama

Geçiş sürecinin düzenlenmesi kapsamında Iraklı bir kaynak, Zeydi'nin güvenlik güçlerinin konuşlanma, inceleme ve idari-lojistik düzenlemeleri tamamlayabilmesi için şimdilik siyasetçilerin Curf es-Sahr'a girişini yasakladığını bildirdi. Kararın, güvenlik çalışmalarının siyasi ve medya kaynaklı hareketlilikten uzak yürütülmesini amaçladığı belirtildi.

Şarku’l Avsat'ın edindiği bilgilere göre hükümet, Curf es-Sahr'daki durumu yeniden düzenlemek amacıyla başka dosyaları da gündemine almayı planlıyor. Bunlar arasında silahlı gruplarla bağlantılı finansman kaynaklarının ve ekonomik faaliyetlerin incelenmesi, petrol kaynaklarının kullanımı ile Irak içinde ve dışında ham petrol taşımacılığından elde edilen gelirlerin araştırılması bulunuyor.

Gündemdeki diğer konular arasında bölgede kripto para madenciliği yapan tesislerin çalıştırılması için elektrik enerjisinin kullanıldığına ilişkin geçmişte ortaya atılan iddialar da yer alıyor. Bu iddialara ilişkin soruşturmaların sonuçları henüz açıklanmadı.

xs dvfbg
Iraklı bir polis memuru, 20 Kasım 2026'da Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'ın dış kesimlerinde yürütülen güvenlik konuşlanmasına katılıyor (Reuters)

Hükümetin ayrıca El Kaide ve DEAŞ'ın, ardından silahlı grupların bölgeyi kontrol ettiği dönemlerde yaşanan ihlalleri incelemeyi planladığı belirtiliyor. Bu kapsamda söz konusu dönemlerde kaybolan kişilerin akıbetinin araştırılması, 2016 ve 2019'daki protestolara katılan göstericilerin durumunun aydınlatılması da gündemde.

Aynı bilgilere göre incelemeye alınması beklenen diğer konular arasında kısa ve orta menzilli füze geliştirme atölyeleri ile insansız hava aracı üretim tesisleri de bulunuyor.

Ancak bu dosyalar, hükümetin değerlendirdiği olası adımlara ilişkin bilgilerden ibaret. Söz konusu konularda hangi işlemlerin yapılacağı ve soruşturmaları hangi kurumların yürüteceği henüz netlik kazanmadı.