عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Filistinli tutukluların serbest bırakılması anlaşması... Kimler serbest bırakılacak? Barguti İsrail hapishanelerinde kalacak mı?

Mervan Barguti, Kudüs'teki Sulh Ceza Mahkemesi'nde bir duruşmaya katılıyor (Arşiv- Reuters)
Mervan Barguti, Kudüs'teki Sulh Ceza Mahkemesi'nde bir duruşmaya katılıyor (Arşiv- Reuters)
TT
TT

Filistinli tutukluların serbest bırakılması anlaşması... Kimler serbest bırakılacak? Barguti İsrail hapishanelerinde kalacak mı?

Mervan Barguti, Kudüs'teki Sulh Ceza Mahkemesi'nde bir duruşmaya katılıyor (Arşiv- Reuters)
Mervan Barguti, Kudüs'teki Sulh Ceza Mahkemesi'nde bir duruşmaya katılıyor (Arşiv- Reuters)

İsrail ile Hamas arasındaki esir değişim anlaşması, ABD Başkanı Donald Trump'ın himayesinde ABD'nin arabuluculuğunda yürütülen daha geniş kapsamlı bir planın parçası olarak bu sabah yürürlüğe girdi.

Anlaşma, Gazze Şeridi'nde ateşkes ve İsrail güçlerinin kısmi geri çekilmesini, karşılığında da yüzlercesi müebbet hapis cezasına çarptırılmış binlerce Filistinli tutuklunun serbest bırakılmasını içeriyor.

Associated Press'e (AP) göre, İsrail ordusu, İsrail hükümetinin perşembe gecesi anlaşmanın "taslağını" onaylamasının ardından ateşkesin başladığını doğruladı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada, hükümetin "kaçırılan askerlerin iadesi" anlaşmasını onayladığı belirtilirken, Filistinli tutukluların serbest bırakılmasının ayrıntılarına girilmedi.

Aynı bağlamda, İbranice yayın yapan i24 News web sitesi tarafından yayınlanan bir raporda, İsrail Savunma Bakanlığı'nın anlaşmaya dahil olan bazı tutukluların gerçekleştirdiği operasyonlarda hayatını kaybeden İsraillilerin ailelerine kişisel mektuplar göndermeye başladığı ve yakınlarının ölümüne karışanların isimlerinin serbest bırakma listelerinde yer aldığı bildirildi.

İsrailli bakanlar ayrıca, orijinal listedeki tutukluların değişimini onaylamaları için telefonla davet edildi ve bu değişiklikle Fetih hareketinden tutukluların Hamas hareketinden tutuklularla değiştirilmesi de sağlandı.

Anlaşmaya Dahil Edilen Mahkumlar

i24 Haber'e göre, anlaşma kapsamında serbest bırakılacak Filistinli mahkumlar arasında, birçoğu İsraillilere yönelik saldırılar düzenlemekten hüküm giymiş önemli isimler de yer alıyor.

Şarku’l Avsat’ın i24 Haber'den aktardığına göre bunlar arasında şu isimler yer alıyor:

 Mahir Ebu Sur: 1993 yılında bir Şin Bet görevlisini öldürmekten suçlu bulundu.

Cihad Kerim Aziz-Rom: 2001 yılında Ramallah'ta bir çocuğu öldürmekten ve Ekim 2000'deki Linç olayına katılmaktan suçlu bulunarak müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

Muhammed İmran: El Halil'deki "Müminler Yolu"na düzenlenen ve 12 İsraillinin ölümüne yol açan saldırıya katıldı.

Muhammed Ebu Tabikh: 17 kişinin ölümüne yol açan "Megiddo Kavşağı"na düzenlenen saldırıdan sorumlu.

Bahir Bedir: 2004 yılında Tzrifin'de intihar saldırısı ve Tel Aviv'e patlayıcı yerleştirme gibi operasyonlar gerçekleştirdi. 11 kez müebbet hapis cezasına çarptırıldı.

Riyad el-Amur: Dokuz İsrailli ve üç Filistinliyi öldürmekten suçlu bulundu.

Eyham Kamamci: 2006 yılında Ramallah'ta bir yerleşimciyi kaçırıp öldürmekten hüküm giymiş.

İbrahim Alkam, Nebil Ebu Hudeyr, Iyad Ebu el-Rub ve diğer grup liderleri veya cinayet ve bombalamalardan hüküm giymiş kişiler.

İnternet sitesine göre, İsrail Cezaevi Hizmetleri'nde tutuklu bulunan 270, müebbet hapis cezasına çarptırılan 250 tutuklunun yanı sıra, 7 Ekim saldırılarına katılmayan Gazze Şeridi'nden bin 700 tutuklu da serbest bırakılacak. Anlaşma ayrıca 360 Filistinlinin cenazelerinin Filistin tarafına iade edilmesini de içeriyor.

Öte yandan, Hamas'tan bir kaynak AFP’ye yaptığı açıklamada, İsrail'in anlaşmanın ilk aşaması kapsamında 2 binden fazla Filistinli tutukluyu İsrail hapishanelerinden serbest bırakacağını söyledi.

Barguti anlaşmanın dışında

Öte yandan AP, İsrail tarafından yayınlanan serbest bırakılan mahkumlar listesinde, daha önce listeye dahil edileceği yönündeki spekülasyonlara rağmen, önde gelen Filistinli lider Mervan Barguti'nin adının yer almadığını doğruladı. 2002'den bu yana birden fazla müebbet hapis cezasına çarptırılan Barguti, İsrail hapishanelerinde çürüyen en önde gelen Filistinli liderlerden biri.

Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığına göre Hamas, İsrail ile dolaylı müzakerelerinin bir parçası olarak Barguti'nin takas anlaşmasına dahil edilmesini talep etti. Ancak İsrail hükümeti tarafından yayınlanan listelerde Barguti'nin ismi yer almıyordu. Bu durum, özellikle Barguti'nin hem Fetih hem de Hamas içinde yaygın olarak kabul gören az sayıdaki isimden biri olarak görülmesi nedeniyle Filistin çevrelerinde hayal kırıklığına yol açtı.

Birçok kişi tarafından "Filistin'in Mandela'sı" olarak görülen Barguti, Filistinliler arasında oldukça popüler olmaya devam ediyor ve adı, gelecekteki seçimlerde Filistin Yönetimi'ne liderlik edebilecek potansiyel adaylar arasında anılıyor.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Suriye: "Dera suçlusu" Atıf Necib'in davası yarın devam edecek

Suriye rejiminde eski bir yetkili olan Tuğgeneral Atıf Necib, pazar günü Şam'daki Ceza Mahkemesi'nde yargılanmasının ilk oturumunda (EPA)
Suriye rejiminde eski bir yetkili olan Tuğgeneral Atıf Necib, pazar günü Şam'daki Ceza Mahkemesi'nde yargılanmasının ilk oturumunda (EPA)
TT
TT

Suriye: "Dera suçlusu" Atıf Necib'in davası yarın devam edecek

Suriye rejiminde eski bir yetkili olan Tuğgeneral Atıf Necib, pazar günü Şam'daki Ceza Mahkemesi'nde yargılanmasının ilk oturumunda (EPA)
Suriye rejiminde eski bir yetkili olan Tuğgeneral Atıf Necib, pazar günü Şam'daki Ceza Mahkemesi'nde yargılanmasının ilk oturumunda (EPA)

Eski Suriye rejimi döneminde işlenen ağır ihlaller nedeniyle adaletin sağlanması, hesap verebilirliğin tesisi ve cezasızlığın önlenmesi süreci kapsamında, eski güvenlik yetkilisi ve “Dera’nın suçlusu” olarak anılan Atıf Necib’in yargılaması yarın (Pazar) yeniden başlayacak. Savcılık heyeti, Necib’i suçlayan “çok sayıda delile” sahip olduklarını belirtti.

Yarınki duruşmanın, devrik lider Beşşar Esed’in akrabası olan Necib’in sorgulanmasına ayrılacağı ifade edildi. Necib, 2011 yılında halk protestolarının başladığı Dera’da Siyasi Güvenlik Şubesi’nin başkanlığını yürütmüş, kentteki geniş çaplı baskı ve tutuklama kampanyalarının sorumlularından biri olarak gösteriliyor.

Duruşmanın Şam Adalet Sarayı’nda yapılacağı, çok sayıda medya kuruluşunun yanı sıra, devrimin ilk dönemlerinde can kayıpları veren bölgelerden biri olan Dera’dan çok sayıda davacının da katılım göstermesinin beklendiği ifade edildi. Güneydeki Dera vilayetinde ve ülke genelinde halk arasında davaya ilişkin yoğun bir beklenti ve ilgi yaşanıyor.

Protestocular, 26 Nisan 2026'da Şam'daki Adalet Sarayı'nda Atıf Necib'in yargılandığı gün pankartlar açtı (Reuters).Protestocular, 26 Nisan 2026'da Şam'daki Adalet Sarayı'nda Atıf Necib'in yargılandığı gün pankartlar açtı (Reuters).

Dera’da gözaltına alınan çocuklardan biri konuştu

Genç Yusuf Süveydan, Şubat 2011’de Dera’da gözaltına alınan yaklaşık 20 çocuktan biri. Çocuklar, okul duvarlarına “Sıra sana geldi doktor” sloganı yazmakla suçlanmış; bu olay, 18 Mart 2011’de kentte başlayan protestoların fitilini ateşlemişti.

Süveydan, yaptığı açıklamada gözaltı sırasında ağır işkence gördüğünü ve gerçeğe aykırı ifadeler vermeye zorlandığını söyledi. Gerçeği söylemekte ısrar ettiği için babasının da gözaltına alındığınıı belirten Süveydan, ailesinin bugün hâlâ babasından haber alamadığını ifade etti.

Süveydan, “Atıf Necib bir savaş suçlusudur. Onu idam sehpasında görmekten başka hiçbir şey içimi soğutmaz. Dera halkının çoğu da bunu istiyor. Çocukların parmaklarına demir çekiçlerle vurup ezdiler; bunun izleri bugün hâlâ ellerinde duruyor” dedi.

Onlarca kişisel davacı

Davada görev yapan ve beş avukattan oluşan savunma komitesinin üyelerinden Avukat Neha el-Mısri, şu ana kadar yaklaşık 46 kişinin şahsi davacı olarak dosyaya katıldığını söyledi. Mısri’nin kardeşinin de devrimin ilk dönemlerinde hayatını kaybettiği belirtildi.

Mısri, davanın ceza mahkemesine taşınmasının ardından mağdur ailelerinin, çocukları ve yakınları adına bireysel dava açmaya başladığını ifade ederek, halk arasında suç işleyenlerin hesap vereceğine ve cezasızlığın sona ereceğine dair umut oluştuğunu söyledi.

Komitede Mısri’nin yanı sıra Avukat Meram Ebazid, Dera Barosu Başkanı Fadl eş-Şevamire ile avukatlar Süleyman el-Karfan ve Adnan el-Mesalime yer alıyor.

26 Nisan 2026'da Şam'daki Adalet Sarayı'nda Atıf Necib'in ilk duruşması sırasında mahkeme salonunda bulunan Suriyeliler (AP)26 Nisan 2026'da Şam'daki Adalet Sarayı'nda Atıf Necib'in ilk duruşması sırasında mahkeme salonunda bulunan Suriyeliler (AP)

Necib’i suçlayan çok sayıda delil var

Mısri, Necib aleyhindeki delillerin olaylara tanıklık eden kişilerin ifadeleri, polis tutanakları, medya kayıtları ve sosyal medya içeriklerinden toplandığını söyledi.

Olayların başlangıcında bazı kişilerin resmi polis tutanakları düzenlediğini belirten Mısri, bu belgelerin dava dosyasına eklendiğini, ayrıca uluslararası medya kuruluşlarında yayımlanan görüntü ve tanıklıkların da dosyaya dahil edildiğini kaydetti.

Komitenin ayrıca, olaylar sırasında bölgede görev yapan bazı güvenlik mensuplarının ifadelerine ulaştığını aktaran Mısri, bu kişilerin silahsız sivillere ateş açıldığını doğruladığını belirtti.

26 Nisan 2026'da Atıf Necib'in yargılamasında, Hamza el-Hatib'in ve 2011'de Dara'da ölen başka bir çocuğun fotoğrafı gösterildi (SANA)26 Nisan 2026'da Atıf Necib'in yargılamasında, Hamza el-Hatib'in ve 2011'de Dara'da ölen başka bir çocuğun fotoğrafı gösterildi (SANA)

Dava dosyasındaki başlıca olaylar

Mısri’ye göre dava dosyasında, okul duvarlarına yazı yazdığı gerekçesiyle çocukların tutuklanması ile “kulübe” olarak adlandırılan prefabrik güvenlik noktalarının yakılması olayları da yer alıyor. Bu gelişmelerin ardından 18 Mart 2011’de protestolar başlamış, Mahmud Cevabra ve Hüsam Ayyaş adlı iki genç hayatını kaybetmişti. Aileleri şahsi davacı olarak dosyaya katıldı.

Dosyada ayrıca, 22-23 Mart gecesi El-Ömeri Camii’ne düzenlenen baskında yaklaşık dokuz kişinin öldürüldüğü “El-Ömeri Camii Katliamı” ile cenaze törenlerinde açılan ateş sonucu yaşanan ölümler de bulunuyor.

Bunun yanı sıra yaklaşık 30 kişinin hayatını kaybettiği “Akaryakıt İstasyonu Katliamı”, 25 Nisan 2011’de Dera el-Beled mahallesine yönelik operasyon sırasında yaşanan ihlaller ve Ebazid ailesine yönelik saldırılar da dava kapsamında ele alınıyor. Söz konusu saldırılar, ülkedeki ilk toplu mezar vakalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Suriye'nin güneyindeki Dara vilayetinin eski siyasi güvenlik başkanı Atıf Necib, 26 Nisan'da Şam'daki Adalet Sarayı'nda görülen davasının ilk oturumunda (AFP)Suriye'nin güneyindeki Dara vilayetinin eski siyasi güvenlik başkanı Atıf Necib, 26 Nisan'da Şam'daki Adalet Sarayı'nda görülen davasının ilk oturumunda (AFP)

Dera’daki fiili yönetici oydu

Mısri, “Şu anda tutuklu bulunan kişi Atıf Necib’dir ve tüm savunmalarımız onun mahkûm edilmesine yöneliktir. Herkes biliyor ki, Dera’daki fiili yönetici oydu ve kentteki tüm güvenlik birimlerine emir veren kişiydi. Olayları ilk tırmandıran isim de kendisidir ve buna dair çok sayıda delil mevcut” dedi.

Davalarının yalnızca Necib’e değil, Mart 2011’de Dera’da suç işlediği belirtilen tüm güvenlik kurumlarına karşı açıldığını vurgulayan Mısri, yarınki oturumun yalnızca sanığın sorgusuna ayrıldığını, sorgu sürecinin birden fazla duruşma sürebileceğini söyledi.

Sorgu aşamasının ardından savcılık heyetinin iddianamesini, delillerini ve tanıklarını mahkemeye sunacağı belirtildi.

İlk duruşma 25 Nisan’da yapılmıştı

25 Nisan’da, devrik lider Beşşar Esed, kardeşi Mahir Esed ve eski rejimin önde gelen isimleri hakkında ilk gıyabi duruşma gerçekleştirilmişti. Duruşmaya katılan isimlerden biri olan Necib, mahkeme salonuna kelepçeli olarak getirildi.

Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Hâkim, söz konusu oturumda Necib’i sorgulamamış, duruşmanın yalnızca “idari ve hukuki hazırlık işlemlerine” ayrıldığını açıklamıştı. İkinci duruşmanın ise 10 Mayıs’ta yapılacağı duyurulmuştu.

Esed, muhalif grupların Aralık 2024’te Şam’a ulaşmasının ardından Rusya’ya kaçtı. Yeni Suriye yönetimi, Esed döneminde işlenen ihlaller konusunda adaletin sağlanması ve sorumluların yargılanması yönünde taahhütte bulunurken, aktivistler ve uluslararası toplum da savaşın parçaladığı ülkede geçiş dönemi adaletinin önemine dikkat çekiyor.

ARAP DÜNYASI

Irak Silahsızlanma Komitesi

Haşdi Şabi Güçleri tugaylarından birine ait devriye (Örgütün internet sitesinden)
Haşdi Şabi Güçleri tugaylarından birine ait devriye (Örgütün internet sitesinden)
TT
TT

Irak Silahsızlanma Komitesi

Haşdi Şabi Güçleri tugaylarından birine ait devriye (Örgütün internet sitesinden)
Haşdi Şabi Güçleri tugaylarından birine ait devriye (Örgütün internet sitesinden)

Irak’ta Başbakan adayı Ali Zeydi, görevi devretmeye hazırlanan Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ve Fetih Koalisyonu lideri Hadi el-Amiri’den oluşan üst düzey bir komite, grupların silahsızlandırılmasına yönelik bir " uygulama planı" hazırlığını tamamlamak üzere. ABD’nin, milis yapıların yeni hükümetten ve devlet kademelerinden uzaklaştırılması yönündeki baskılarının arttığı bir dönemde hazırlanan planın, kısa süre içinde Washington’a sunulması bekleniyor.

Komite daha önce milis liderlerine "silahsızlanma konusunda fikirler" sundu, ancak bilgi sahibi kaynaklara göre bazı toplantılar “pek de sakin geçmedi”.

Plan, Halk Seferberlik Güçleri'nin (Haşdi Şabi), ağır ve orta silahlarından arındırılmasını ve yeniden yapılandırılmasını, ayrıca istihbarat servisi de dahil olmak üzere hassas güvenlik kurumlarında beklenen değişiklikleri içeriyor.

Ancak siyasi kaynaklar Şarku’l Avsat’a, hükümetin planı uygulama yeteneği konusunda şüphelerini dile getirerek, bunun bir oyalama taktiği olabileceğini öne sürdüler. Bu arada, Ketaib Hizbullah ve Nuceba Hareketi gibi üzere önde gelen gruplar, "bedeli ne olursa olsun" silah teslim etmeyeceklerini açıklayarak, hükümetin planını reddettiklerini açıkladılar.

ARAP DÜNYASI

İsrail ordusu, Güney Lübnan’daki 9 kasabanın tahliye edilmesini istedi

İsrail’in Güney Lübnan’a düzenlediği bombardımanın ardından yükselen duman (AFP)
İsrail’in Güney Lübnan’a düzenlediği bombardımanın ardından yükselen duman (AFP)
TT
TT

İsrail ordusu, Güney Lübnan’daki 9 kasabanın tahliye edilmesini istedi

İsrail’in Güney Lübnan’a düzenlediği bombardımanın ardından yükselen duman (AFP)
İsrail’in Güney Lübnan’a düzenlediği bombardımanın ardından yükselen duman (AFP)

İsrail ordusu, Güney Lübnan’daki bazı köy ve beldeler için tahliye uyarısı yayımladı. Uyarının, Hizbullah ile mevcut ateşkese rağmen olası saldırıların öncesinde geldiği bildirildi.

İsrail Ordu Sözcüsü Avichay Adraee, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Hizbullah’ın ateşkes anlaşmasını ihlal etmesi nedeniyle ordu güç kullanmak zorunda kalıyor” ifadesini kullandı. Adraee, 9 köy ve beldenin sakinlerinden bölgeyi derhal boşaltmalarını ve açık alanlara uzaklaşmalarını istedi.

Tahliye çağrısı yapılan yerleşimler arasında Tayr Debba, el-Abbasiye, Burc Rahal, Maarub, Bariş, Arzun, Cennata, ez-Zerariye ve Ayn Baal bulunuyor.

17 Nisan’dan bu yana yürürlükte olan ateşkese rağmen İsrail ordusu ile İran destekli Hizbullah arasında özellikle Güney Lübnan’da karşılıklı saldırıların sürdüğü belirtildi.

İsrail ordusu ayrıca daha önce yaptığı açıklamada, son 24 saat içinde Lübnan genelinde ‘Hizbullah’a ait 85’ten fazla altyapı unsurunu’ hava ve kara operasyonlarıyla hedef aldığını duyurdu.

Açıklamada hedef alınan unsurlar arasında silah depoları, roket fırlatma rampaları ve İsrail’e karşı ‘terör planlarını yürütmekte kullanılan’ tesislerin bulunduğu ifade edildi.

İsrail ordusu ayrıca, Doğu Lübnan’da bulunan Beka Vadisi bölgesinde Hizbullah’a ait yeraltı silah üretim tesisini hedef aldığını açıkladı. Açıklamada, Güney Lübnan’da İsrail askerlerine karşı ‘terör planları yürüttüğü’ iddia edilen unsurların da vurulduğu belirtildi.

Öte yandan Hizbullah dün yaptığı açıklamada, İsrail’e ait askeri üsleri roketler ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldığını duyurdu. Saldırının, çarşamba günü Beyrut’un güney banliyösüne yönelik saldırı ile Güney Lübnan’daki hava operasyonlarına yanıt olarak gerçekleştirildiği ifade edildi.

Şarku'l Avsat'ın Lübnan Sağlık Bakanlığı'ndan aktardığına göre İsrail’in Güney Lübnan’a dün düzenlediği hava saldırılarında 11 kişinin hayatını kaybetti.