Gazze'de Hamas karşıtı silahlı gruplara ne olacak?

İsrail ordusu söz konusu gruplar için koruma sağlamayı reddederken, Hamas teslim olmaları için bir süre verdi

Gazze'de üç yerel silahlı grup ortaya çıktı. İlki, Refah’ın doğusunda bulunuyor ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyor. İkincisi, Han Yunus’un doğusunda bulunuyor ve Hüsam el-Astal tarafından yönetiliyor. Üçüncüsü ise Gazze şehrinin doğusunda bulunuyor ve Rami Halas tarafından yönetiliyor (Sosyal medya)
Gazze'de üç yerel silahlı grup ortaya çıktı. İlki, Refah’ın doğusunda bulunuyor ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyor. İkincisi, Han Yunus’un doğusunda bulunuyor ve Hüsam el-Astal tarafından yönetiliyor. Üçüncüsü ise Gazze şehrinin doğusunda bulunuyor ve Rami Halas tarafından yönetiliyor (Sosyal medya)
TT

Gazze'de Hamas karşıtı silahlı gruplara ne olacak?

Gazze'de üç yerel silahlı grup ortaya çıktı. İlki, Refah’ın doğusunda bulunuyor ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyor. İkincisi, Han Yunus’un doğusunda bulunuyor ve Hüsam el-Astal tarafından yönetiliyor. Üçüncüsü ise Gazze şehrinin doğusunda bulunuyor ve Rami Halas tarafından yönetiliyor (Sosyal medya)
Gazze'de üç yerel silahlı grup ortaya çıktı. İlki, Refah’ın doğusunda bulunuyor ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyor. İkincisi, Han Yunus’un doğusunda bulunuyor ve Hüsam el-Astal tarafından yönetiliyor. Üçüncüsü ise Gazze şehrinin doğusunda bulunuyor ve Rami Halas tarafından yönetiliyor (Sosyal medya)

İzzettin Ebu Ayşe

Hamas ve İsrail’in Gazze’deki savaşı sona erdirme konusunda anlaşmaya varmasının ardından, Gazze Şeridi'ni yöneten harekete açıkça karşı çıkan ve İsrail ordusuyla birlikte savaşan silahlı milislerin akıbeti belirsizliğini koruyor. Peki, Tel Aviv ve Hamas bu gruplarla nasıl davranacak?

Hamas ile İsrail arasında geçtiğimiz mart ayında varılan insani ateşkesin çökmesi ve çatışmaların yeniden başlamasının ardından, Gazze Şeridi'nde İsrail ordusunun kontrolündeki bölgelerde faaliyet gösteren ve Gazzeliler tarafından yönetilen silahlı gruplar ortaya çıktı. Bu grupların iddiasına göre görevleri Hamas ile savaşmak ve halkı Hamas’tan kurtarmaktı.

Görsel kaldırıldı.Ebu Şebab ailesi, Yasir Ebu Şebab’ın eylemlerini ‘vatan hainliği ve işgalci İsrail ile iş birliği’ olarak nitelendirerek onu reddetti (Independent Arabia)

Silahlı milislerin ortaya çıkış öyküsü

Gazze'de üç yerel silahlı grup ortaya çıktı. İlki, Refah’ın doğusunda bulunuyor ve Yasir Ebu Şebab tarafından yönetiliyor. İkincisi, Han Yunus’un doğusunda bulunuyor ve Hüsam el-Astal tarafından yönetiliyor. Üçüncüsü ise Gazze şehrinin doğusunda bulunuyor ve Rami Halas tarafından yönetiliyor. Bu grupların hepsi, İsrail ordusu tarafından kontrol edilen bölgelerde ve onun koruması altında faaliyet gösteriyor.

Bu gruplar, İsrail ordusu tarafından yıkıma uğratılan bölgelerde insani yardım alanları kurdular ve güvenlik kontrollerinden geçtikten sonra aileleri bu bölgelere davet ettiler. Bu çağrıya Az sayıda Gazzeli yanıt verdi. Bu grupların kontrolündeki bölgelere vardıklarında, silah eğitimi aldılar ve silahlarını Hamas'a doğrulttular.

Tüm bu silahlı gruplar birbirleriyle koordineli olarak hareket ederken, Ebu Şebab’ın yönettiği ‘Halk Güçleri’ adıyla anılan grupla da sürekli temas halindeler. Bu gruplar, Hamas'ın Gazze Şeridi’ndeki hakimiyetine son vermek ve İsrail ile iş birliği içinde Gazze'nin kontrolünü ele geçirmek istiyorlar.        

Görsel kaldırıldı.Yasir Ebu Şebab’ın sosyal medya platformlarında dolaşan bir fotoğrafı (Sosyal medya)

İsrail ordusuyla iş birliği

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, hükümetinin Gazze'de bahsi geçen silahlı grupların kurulmasının arkasında olduğunu kendisi de kabul etti. Netanyahu, geçtiğimiz haziran ayında yaptığı bir açıklamada, “Gazze'de Hamas'a karşı çıkan Filistinli aşiretleri silahlandırmaya çalışıyoruz. Gazze Şeridi'ni aşiret bölgelerine ayırmaya çalışıyoruz. Böylece Hamas'a yerel bir alternatif oluşturulacak” dedi.

İsrail'in bu milis gruplarına açıkça destek vermesi, bu grupların kadrolarının Tel Aviv'deki güvenlik ve istihbarat servisleriyle doğrudan bağlantılı olduğu anlamına geliyor. Bu da onları Filistin toplumunda dışlanmış hale getiriyor. Şarku’l Avsat’ın Independent Arabia’dan aktardığı analize göre bir başka deyişle, bu gruplar iş birliği yapmakla suçlanıyor ve bu, Gazze Şeridi'nde ciddi bir suç. İş birliği yapan herkes dışlanıyor ve ‘devrimci yasaya’ göre ölüm cezasına çarptırılıyor.

Söz konusu grupların liderleri Hamas'a düşmanlık ediyor. Bazı videolar yayınlayarak Hamas’ı çatışma ve zulümle tehdit ediyorlar. Bu da yıkıcı bir iç savaşın habercisi olarak görülüyor. Silahlı gruplar, uzun bir hainlik geçmişine ve şüphelerle dolu bir sicile sahip. Bu durum, özellikle görevleri İsrail ordusunun çalışmalarını tamamlayıcı nitelikte olduğundan, Gazze halkı arasında şüpheyle karşılanmalarına neden oluyor.

Toplum üzerindeki etkileri

Suç oluşumlarının en öne çıkanı Ebu Şebab liderliğindeki grup olurken, Gazze'deki varlıkları artık marjinal bir fenomen olarak görülmüyor. Sosyolog Sureyya Zehri, bu oluşumların ‘Filistinli grupların kapasitelerini tüketen bir iç cephe açtığını’ söyledi. Bunun yanında Filistin toplumsal dokusunun parçalanmasına katkıda bulunduklarını belirten Zehri, aşiretler arasındaki anlaşmazlıkları körüklediklerini, sömürü aracı haline geldiklerini, insani yardımları yağmaladıklarını ve Tel Aviv'e İsrail ordusunun kayıplarını azaltan doğru bilgiler sağladıklarını, kısacası, ortadan kaldırılması gereken bir yolsuzluk yuvası haline geldiklerini ve bu yüzden var olmaya devam etmelerinin Gazzeliler için tehlikeli ve yıkıcı bir duruma dönüştüğünü belirtti. Bu oluşumların her zaman başarısızlıkla karşılaşacaklarını vurgulayan Zehri, “Filistinliler bunların oluşturduğu tehlikenin farkında. Kabile yapısı, İsrail ile iş birliğini silinmez bir leke olarak görüyor. Bu da özellikle halkın desteğine sahip olmadıkları için, alternatif liderlerin meşruiyetini kanıtlamasını zorlaştırıyor. Çete liderleri, toplum ve hükümetle ilk ciddi çatışmada hızla izole ediliyor veya ortadan kaldırılıyor” ifadelerini kullandı.

Gazze'de ateşkesin ilan edilmesi ve Hamas ile güvenlik güçlerinin geri dönerek saflarını yeniden düzenlemesi ve Gazze Şeridi'nin yönetimini nispeten yeniden üstlenmesi ile Ebu Şebab ve diğer silahlı gruplar zor bir gelecekle karşı karşıya kaldı. İbranice yayın yapan haber sitesi Israel Hadashot, bir haberinde “Savaş bittikten sonra Hamas Gazze'de serbestçe faaliyet gösterebilecek. Yasir Ebu Şebab ve İsrail ile iş birliği yapan diğer örgütlere iyi şanslar” yazdı.

Hamas kontrolü yeniden ele geçirdi

Ordu, Trump'ın barış planında belirtilen sarı çizgiye çekilir çekilmez, Gazze’deki Hamas Hükümeti’ne bağlı İçişleri Bakanlığı, düzeni sağlamak ve özellikle silahlı milislerle ilgili kaosu kontrol altına almak için güvenlik güçlerine İsrail'in çekildiği bölgelere konuşlanma talimatı verdi.

Halk Güçleri lideri Yasir Ebu Şebab, ateşkes anlaşmasına varılmasını memnuniyetle karşıladı. Ebu Şebab, yaptığı açıklamada, grup üyelerinin İsrail ordusunun koruması altında Refah'taki bölgelerinde kaldıklarını ve Gazze Şeridi'nden kaçmak gibi bir niyetleri olmadan burada varlıklarını sürdürmeye devam edeceklerini söyledi. Ebu Şebab, Gazze'nin silahlı gruplardan ve gereksiz silahlardan arındırılmasını ve savaşsız bir yaşam sürmesini dilediklerini de ifade etti.

Bir diğer silahlı grubun lideri olan Hüsam el-Astal, Hamas'ın medyada Gazze Şeridi'nde otorite sahibiymiş gibi görünmeye çalıştığını ve bunun Gazzelilere zarar vereceğini söyledi.

Astal, şunları söyledi:

“Bu psikolojik bir savaş. Bize zarar vermeyi başaramayacaklar. Onlar, kendilerinden başka kimse olmadığını kanıtlamak için tüm güçlerini kullanacaklar, ancak biz onlara karşı koyacağız ve onlara karşı koymaya hazırız. Bunu yapacak gücümüz var.”

Masumiyet ve soruşturma

İsrail ordusunun kontrolündeki bölgelerde halen silahlı milisler konuşlu, ancak anlaşmada ilerleme kaydedildikçe, bu güçlerin bu bölgelerden çekileceğine şüphe yok. İşte o gün bu gruplar, kaderlerini düşünmek zorunda kalacaklar.

Ebu Şebab’ın ailesi, Yasir’in eylemlerini ‘vatan hainliği ve işgalci İsrail ile iş birliği yapmak’ olarak nitelendirerek onu reddetti. Hamas’a bağlı güvenlik güçleri daha sonra onun adını arananlar listesine ekledi ve ‘casusluk yapmak ve silahlı çete kurmak’ suçlamasıyla hakkında tutuklama emri çıkardı. Ebu Şebab’a teslim olması için 10 gün süre verildi.

Yasir Ebu Şebab ise “Ben ne ajan ne de gangsterim. Hamas'ın hedefindeyim, bu yüzden uluslararası toplum bana koruma sağlamalı. Hamas, her türlü ateşkesi muhalefeti ortadan kaldırmak için kullanıyor” açıklamasında bulundu.

Kendileri teslim olsun

Ebu Şebab örgütü üyeleri arasında büyük bir anlaşmazlık çıktı. Gelen haberlere göre milislerin bir kısmı, yasalar ve aşiretler nezdinde statülerini düzenlemek ve önümüzdeki dönemde haklarında arama emri çıkarılmayacağını garanti altına almak amacıyla Gazze’deki İçişleri Bakanlığı ile dolaylı iletişim kanalları kurmak için birkaç aile ve aşiret lideriyle temasa geçmeye başladı.

İçişleri Bakanlığı, teslim olmaları için verilen süre dolmadan teslim olan herkes hakkında af çıkarırken ‘savaş boyunca işgalci İsrail ile iş birliği yapmakla ve iç güvenliği tehlikeye atmakla’ suçlanan milislerin saklandıkları yerleri hedef alan geniş çaplı bir güvenlik operasyonu düzenleyeceği tehdidinde bulundu. Şimdi Ebu Şebab ve diğer silahlı gruplar, tahliye planlarının kendilerinin de güvenli bölgelere nakledilmesini öngören bir madde içereceğini umuduyla İsrail ordusundan adım atmasını bekliyorlar. İsrail devlet televizyonu KAN'a göre Tel Aviv, söz konusu milisleri korumak ve güvenlik kontrolünü sağlamak için geçici bir önlem olarak onları Gazze çevresindeki kapalı kamplara nakletmeyi düşünüyor.

Görsel kaldırıldı.Hamas ve İsrail'in Gazze'deki savaşı sona erdirme konusunda anlaşmaya varmasının ardından, Hamas’a açıkça muhalefetini ilan eden silahlı örgütlerin akıbeti belirsizliğini koruyor (Independent Arabia)

Askeri araçlarla taşınmayacaklar

Öte yandan İsrail ordusu eski Sözcüsü Tümgeneral Avraham Benayahu, “Gazze'de iş birliği yapan milisler İsrail'e girmeyecek ve kaderleriyle tek başlarına yüzleşmek zorunda kalacaklar. Ordumuz kimseyi Hamas'la savaşmaya zorlamadı. Kendi kararlarının sonuçlarına katlanmak zorundalar” dedi.

İsrail ordusu, milisler için bir güvenlik bölgesi kurulması önerisini reddetti. İsrail Ordusu Güney Bölgesi Komutanı Tümgeneral Yaron Finkelman, söz konusu silahlı grupların İsrailli yerleşimciler için oluşturabileceği tehlikenin, onları koruma yükümlülüğünden daha ağır bastığını söyledi. Finkelman, “Askeri istihbarat, bir dizi milis üyesinin Hamas'tan af sözü aldıktan sonra kaçtığına dair işaretler tespit etti ve bazı milis üyeleri af elde etmek için Hamas ile dolaylı arabuluculuğa başvurmaya başladı” diye ekledi. İsrailli yetkili, “İsrail askeri araçları onları taşımayacak. Bu grupların üyeleri, işlevsel rol oynayan işbirlikçilerden başka bir şey değil ve ordu onları korumak için tek bir askerini bile feda etmez” şeklinde konuştu.

*Bu analiz Şarku’l Avsat tarafından Independent Arabia’dan çevrilmiştir.



Koalisyon, Hudeyde'deki tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek için kapsamlı operasyon düzenledi

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu tarafından düzenlenecek operasyonun hedef alacağı Hudeyde Limanı bölgesi işaretleniyor. (Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu)
Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu tarafından düzenlenecek operasyonun hedef alacağı Hudeyde Limanı bölgesi işaretleniyor. (Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu)
TT

Koalisyon, Hudeyde'deki tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek için kapsamlı operasyon düzenledi

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu tarafından düzenlenecek operasyonun hedef alacağı Hudeyde Limanı bölgesi işaretleniyor. (Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu)
Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu tarafından düzenlenecek operasyonun hedef alacağı Hudeyde Limanı bölgesi işaretleniyor. (Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu)

Yemen'de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu, cuma günü yaptığı açıklamada, Husilerin Yemen ve Suudi Arabistan'daki sivillere yönelik saldırılarını desteklemek amacıyla kullandığı tehdit unsurlarını etkisiz hale getirmek için kapsamlı bir operasyon düzenlediğini duyurdu.

Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki, Yemen'in Hudeyde Limanı'nda silah ve balistik füze kaçakçılığını ve sevkiyatını kolaylaştıran operasyonel kabiliyetlerin hedef alındığını bildirdi.

El-Maliki, Sana, Saada ve Taiz vilayetlerinde askerî hedefler ile balistik füze kapasitesini imha etmeye yönelik operasyonun sürdüğünü belirtti.

Cuma günü şafak vakti Sana'da balistik füze ve insansız hava aracı (İHA) kapasitesini hedef alan bir askerî operasyon gerçekleştirildiğini aktaran el-Maliki, Husilerin askerî faaliyetlerini desteklemek amacıyla kullandığı ve askerî amaçlarla tahsis edilmiş 7 meşru askerî hedefin imha edildiğini kaydetti.

Operasyon kapsamında balistik füze fırlatma sistemlerinin gövdelerinin ve İHA'ların üretiminde ve montajında kullanılan 6 atölyenin de imha edildiğini belirten el-Maliki, Husilerin Sana'daki başlıca ikmal depolarından birinin de etkisiz hale getirildiğini ifade etti.

Koalisyon, operasyon öncesinde cuma günü erken saatlerde sivillere Hudeyde Limanı'ndan uzaklaşmaları çağrısında bulunmuştu.

El-Maliki ayrıca Husiler tarafından Suudi Arabistan'ın Güney Bölgesi'ne fırlatılan bir balistik füze ve 4 İHA'nın yanı sıra Riyad Bölgesi'ne gönderilen bir İHA'nın da imha edildiğini açıkladı.


Irak'ta kadın öğrencilerden erkek akademisyen yasağına tepki

Öğrenciler, erkek akademisyenlerin başka fakültelere nakledilmesine karşı ders boykotuna da başladı (Guardian/Jummar)
Öğrenciler, erkek akademisyenlerin başka fakültelere nakledilmesine karşı ders boykotuna da başladı (Guardian/Jummar)
TT

Irak'ta kadın öğrencilerden erkek akademisyen yasağına tepki

Öğrenciler, erkek akademisyenlerin başka fakültelere nakledilmesine karşı ders boykotuna da başladı (Guardian/Jummar)
Öğrenciler, erkek akademisyenlerin başka fakültelere nakledilmesine karşı ders boykotuna da başladı (Guardian/Jummar)

Irak'ın Divaniye kentindeki El-Kadisiye Üniversitesi'nde, Kadınlar Eğitim Fakültesi'nin erkek akademisyenlerinin başka fakültelere nakledilerek yerlerine kadın öğretim üyelerinin atanması tartışma yarattı.

Guardian'ın Iraklı medya platformu Jummar'la hazırladığı ortak habere göre üniversite yönetimi, kararın kadın ve erkeklerin "bir arada bulunmasını önlemek" amacıyla alındığını belirtti. Ayrıca kararda kadın öğrencilerin ailelerinin talebinin de dikkate alındığı ifade edildi.

Ancak öğrenciler, ailelerinin üniversiteye kaydolmadan önce erkek akademisyenlerin ders verdiğini bildiğini söylüyor.

Arap ülkelerindeki kadın hareketlerini takip eden haber platformu Sharika wa Laken'in aktardığına göre eylemler 4 Kasım'da başladı. Üniversitenin Kadınlar Eğitim Fakültesi'ne bağlı Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Bölümü'ndeki erkek öğretim üyelerinin başka fakültelere nakledildiği, öğrencilerin protestolarına bazı ebeveynlerin de destek verdiği ifade ediliyor.   

Habere göre yaklaşık 400 kadın öğrenci, iki haftadır akademisyenlerinin geri dönmesi için protesto gösterisi düzenliyor. Öğrenciler dersleri de boykot ediyor.

22 yaşındaki öğrenci Hüda, üniversite yönetiminin protestocuları yıldırmaya çalıştığını söylüyor. Üniversite Rektörü Rahi el-Yasiri'nin korumalarıyla birlikte yollarını kestiğini, kendileriyle alay edildiğini ve daha sonra cezalandırılmaları amacıyla fotoğraflarının çekilmesi talimatı verildiğini anlatıyor.

Erkek ve kadınların Irak toplumunda birçok alanda birlikte çalıştığını belirten öğrenci şunları söylüyor:

Hem erkekleri hem de kadınları tedavi eden doktorlar yok mu? O halde erkek akademisyenlerin bize ders vermesini neden engelliyorsunuz?

Hüda'ya göre rektör, eylemcilere "Başınızı duvara da vursanız akademisyenleri geri getirmeyeceğim" demiş.

Görevden alınan akademisyenlerle mezuniyet projeleri ve çeşitli araştırmalar yürüten çok sayıdaki öğrencinin zor durumda kaldığı aktarılıyor.

Galler'deki Cardiff Üniversitesi'nden feminizm araştırmacısı Irak asıllı Balsam Mustafa, erkek akademisyenlerin görevden alınmasını Irak'ta kadın haklarına yönelik endişe yaratan bir eğilimin parçası olarak değerlendiriyor.

Iraklı avukat İsra Selman da kadınlara yönelik kısıtlamaları "toplumsal bir felaket" diye niteleyerek şunları söylüyor:  

Kadınların yeteneklerini göstermesini engellemeye çalışıyorlar. Kadınların pek çok alanda öncü roller üstlendiği, olağanüstü zihinler ve uzmanlar ortaya çıkarmış Irak toplumunu, Taliban yönetimi altındaki Kabil'e benzeyen bir yapıya dönüştürmeye yönelik girişimler var.

İnsan hakları savunucusu Selman, üniversitenin kararının Irak Anayasası'na aykırı olduğunu da vurguluyor.

Independent Türkçe, Guardian, Sharika wa Laken


Irak güçleri, 12 yıl sonra Curf es-Sahr'da konuşlanmaya başladı

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 20 Kasım 2026'da Bağdat'tan telsiz aracılığıyla Curf es-Sahr'da konuşlanan Irak güvenlik güçlerine hitap ediyor (Reuters)
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 20 Kasım 2026'da Bağdat'tan telsiz aracılığıyla Curf es-Sahr'da konuşlanan Irak güvenlik güçlerine hitap ediyor (Reuters)
TT

Irak güçleri, 12 yıl sonra Curf es-Sahr'da konuşlanmaya başladı

Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 20 Kasım 2026'da Bağdat'tan telsiz aracılığıyla Curf es-Sahr'da konuşlanan Irak güvenlik güçlerine hitap ediyor (Reuters)
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, 20 Kasım 2026'da Bağdat'tan telsiz aracılığıyla Curf es-Sahr'da konuşlanan Irak güvenlik güçlerine hitap ediyor (Reuters)

Irak güvenlik güçleri, Hizbullah Tugayları'nın (Ketâib Hizbullah) yaklaşık 12 yıldır kontrolünde tuttuğu Bağdat'ın güneyindeki Curf es-Sahr bölgesinde konuşlanmaya başladı. Hükümetin hazırladığı yeni düzenlemeler kapsamında başlatılan konuşlanmayla güvenlik sorumluluklarının yeniden yapılandırılması ve bölgenin, silahlı kuvvetler başkomutanına bağlı bir askerî karargâhın yönetimine alınması hedefleniyor.

Başbakan Ali ez-Zeydi, dün (Cuma) bölgedeki birliklere hitap ederek devlet otoritesinin Irak topraklarının tamamında tesis edilmesine yönelik sürecin Curf es-Sahr'dan başladığını söyledi. Zeydi, hükümetin bu konudaki tutumunun değişmediğini vurgulayarak, “Devletin otoritesi dışında silah olmayacak, Irak'ın silahından başka silah bulunmayacak ve Irak bayrağının üzerinde hiçbir bayrak dalgalanmayacak” dedi.

Zeydi'nin ofisinden yapılan açıklamada, başbakanın Babil vilayetindeki Curf en-Nasr bölgesinde görev yapan askerî birliklerin değiştirilmesine yönelik operasyonları ve hareketliliği, Silahlı Kuvvetler Başkomutanlığı Ofisi'nden takip ettiği belirtildi.

Hizbullah Tugayları çekiliyor mu?

Hükümet, bölgede güvenlik güçlerinin konuşlandığını ve devlet otoritesinin tesis edildiğini açıklarken Hizbullah Tugayları bölgeden çekildiği yönündeki haberleri yalanladı.

Bağdat'tan bir siyasi kaynak, tarafların kendi kamuoylarına yönelik açıklamalarının yaşananları farklı biçimlerde yansıttığını belirtti. Kaynağa göre sahadaki duruma en yakın değerlendirme, Hizbullah Tugayları'na bağlı sınırlı sayıda gücün önem verdikleri bazı noktalarda kalmaya devam etmesi, buna karşılık bölgenin genel sorumluluğunun askerî karargâha devredilmesi.

Buna rağmen güvenlik ve askerî kaynaklar, Hizbullah Tugayları'na bağlı üç tugayın Curf es-Sahr'daki mevzilerinden ayrılarak Bağdat'ın güneyi ve batısındaki noktalara geçtiğini bildirdi.

Üst düzey bir Iraklı güvenlik ve siyaset yetkilisi, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada yaşananları bölgedeki kontrol dengelerinde değişim olarak nitelendirdi. Yetkili, “Bu bölgede dengeler değişti. Irak'ın her yerinde devlet otoritesini sağlamlaştırmak amacıyla başka adımlar da atılacak” dedi.

scdvfg
Irak güvenlik güçleri, 20 Kasım 2026'da Curf es-Sahr'da yürütülen güvenlik konuşlanmasına katılıyor (Reuters)

Yetkili, devlet kurumları ile karşı taraf arasında, ülke içinden ve bölgesel aktörlerin arabuluculuğuyla varılan mutabakatın, Hizbullah Tugayları mensuplarının kademeli olarak gruplar halinde çekilmesini öngördüğünü söyledi. Buna göre cuma günü, yani güvenlik güçlerinin bölgeye girişinin ilk gününden itibaren her gün iki grubun çekilmesi planlandı. Bölgenin tamamen güvenli hale getirilmesi amacıyla sürecin bir ay sürmesi bekleniyor.

Ancak söz konusu mutabakatın ayrıntıları ve açıklanan takvimin uygulanıp uygulanmadığı bağımsız olarak doğrulanamadı.

Güvenlik güçleri cuma sabahı bölgede konuşlanmaya başlarken, güvenlik ve askerî operasyonların yönetimini üstlenecek askerî karargâh da faaliyete açıldı.

Bölge sakinlerinin kayıtları incelenecek

Iraklı bir güvenlik kaynağı, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada karargâhın lojistik ve hizmet düzenlemelerini de yürüteceğini, bölgede yaşayan kişilerin bilgilerinin inceleneceğini ve yerinden edilmiş sakinlerin kayıtlarının gözden geçirileceğini söyledi. Bu çalışmalarla adli makamlarca aranan kişiler ile evlerini zorla terk etmek zorunda kalan sivillerin birbirinden ayrılması amaçlanıyor.

Kaynak, hükümetin planının yerinden edilenlerin geri dönüşü için gerekli koşulların hazırlanmasını da içerdiğini belirtti. Bu kapsamda oturulabilir durumdaki evlerin yanı sıra su ve elektrik hizmetlerinin sağlanması öngörülüyor. Ancak kaynak, çalışmaların tamamlanmasının zaman alacağını, henüz kesin bir takvim bulunmadığını kaydetti.

Kaynak, hükümet güçlerinin bölgeye girişini kasıtlı olarak engelleyen herhangi bir durum olmadığını da söyledi. Konuşlanmanın yavaş ilerlemesini ise çok sayıda güvenlik biriminin sürece katılmasına, bazı tali yolların henüz hazır olmamasına ve yolların bir bölümünün hasar görmesine bağladı.

Plan kapsamında ana kavşaklara güvenlik kontrol noktaları kurulması, bölgenin çevresiyle bağlantısının yeniden sağlanması ve Müseyyib-Bahbahanî-Fazıliye Kavşağı-Amiriye Felluce güzergâhının trafiğe açılması yer alıyor. Ayrıca Garnizon Kampı'nda bulunan terörle mücadele taburunun, acil durumlarda kullanılmak üzere başkomutanın emrinde yedek güç olarak tutulması kararlaştırıldı.

 xcfbrgn
Irak güvenlik güçleri, 20 Kasım 2026'da Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'da konuşlanma çalışmaları sırasında (AFP)

Başbakan Ali ez-Zeydi de daha önce Curf es-Sahr'da kapalı yolların açılması talimatı vermiş, ordunun ve güvenlik güçlerinin anayasa ve yasalar çerçevesinde ülkenin her yerinde devlet otoritesini tesis edeceğini vurgulamıştı.

Uzun yıllara yayılan yerinden edilme

Son gelişmeler, nüfusunun çoğunluğu Sünnilerden oluşan Curf es-Sahr'daki durumu yeniden gündeme taşıdı. Bölge, 2014'te terör örgütü DEAŞ'a karşı yürütülen askerî operasyonların ardından silahlı grupların kontrolüne geçmişti.

Daha önce güvenlik teşkilatında görev yapmış Sünni bir Iraklı siyasetçi, hükümetin silahlı grupların bölgedeki hâkimiyetini sona erdirmeye yönelik adımlarının ciddi göründüğünü söyledi. Siyasetçi, geniş çaplı nüfus göçünün yanı sıra bölgede silahlı grupların güvenlik ve askerî nüfuzunun da değiştiğini; bu grupların silah, füze ve insansız hava araçlarına sahip olduğunu belirtti.

Siyasetçi, meselenin çözümünde bölge sakinlerinin yaşananlardan sorumlu tutulması yerine güvenlik soruşturmalarının yürütülmesi ve terör eylemlerine karışanların takibinin esas alınması gerektiğini ifade etti.

El-Uveysat da yeni düzenlemelere dahil edildi

Öte yandan Enbar vilayetine bağlı Amiriye Felluce ilçesindeki El-Uveysat köyüne de polis birlikleri konuşlanmaya başladı. Curf es-Sahr'a komşu olan köy, 2014'ün sonlarından bu yana Hizbullah Tugayları'nın nüfuzu altındaydı.

İdari açıdan Enbar vilayetine bağlı köyün güvenliğinden vilayet polis komutanlığı sorumlu.

Bölge sakinlerinden biri, Şarku’l Avsat'a yaptığı açıklamada köyün yakınlarında askerî üretimle bağlantılı tesislerin yanı sıra ABD güçlerinin silahlı gruplara karşı yürüttüğü operasyonlar sırasında inşa ettiği bir helikopter pistinin bulunduğunu söyledi.

zcdvfbg
Haşdi Şabi mensubu bir güvenlik görevlisi (sağda), 20 Kasım 2026'da Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'da Irak güvenlik güçlerinin konuşlanması sırasında nöbet tutuyor (AFP)

Sakin, bölgede önce El Kaide, ardından DEAŞ ile çatışmalar yaşandığını belirterek, köyün 2014'ün başlarında DEAŞ'ın kontrolüne geçtiğini ve Amiriye Felluce başta olmak üzere çevredeki bölgelere yönelik saldırılarda üs olarak kullanıldığını anlattı.

El-Uveysat'ta uygulanacak yeni güvenlik düzenlemelerinin ayrıntıları henüz netleşmedi. Köyde de Curf es-Sahr'daki modelin uygulanıp uygulanmayacağı bilinmiyor.

Siyasi ziyaretlere kısıtlama

Geçiş sürecinin düzenlenmesi kapsamında Iraklı bir kaynak, Zeydi'nin güvenlik güçlerinin konuşlanma, inceleme ve idari-lojistik düzenlemeleri tamamlayabilmesi için şimdilik siyasetçilerin Curf es-Sahr'a girişini yasakladığını bildirdi. Kararın, güvenlik çalışmalarının siyasi ve medya kaynaklı hareketlilikten uzak yürütülmesini amaçladığı belirtildi.

Şarku’l Avsat'ın edindiği bilgilere göre hükümet, Curf es-Sahr'daki durumu yeniden düzenlemek amacıyla başka dosyaları da gündemine almayı planlıyor. Bunlar arasında silahlı gruplarla bağlantılı finansman kaynaklarının ve ekonomik faaliyetlerin incelenmesi, petrol kaynaklarının kullanımı ile Irak içinde ve dışında ham petrol taşımacılığından elde edilen gelirlerin araştırılması bulunuyor.

Gündemdeki diğer konular arasında bölgede kripto para madenciliği yapan tesislerin çalıştırılması için elektrik enerjisinin kullanıldığına ilişkin geçmişte ortaya atılan iddialar da yer alıyor. Bu iddialara ilişkin soruşturmaların sonuçları henüz açıklanmadı.

xs dvfbg
Iraklı bir polis memuru, 20 Kasım 2026'da Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'ın dış kesimlerinde yürütülen güvenlik konuşlanmasına katılıyor (Reuters)

Hükümetin ayrıca El Kaide ve DEAŞ'ın, ardından silahlı grupların bölgeyi kontrol ettiği dönemlerde yaşanan ihlalleri incelemeyi planladığı belirtiliyor. Bu kapsamda söz konusu dönemlerde kaybolan kişilerin akıbetinin araştırılması, 2016 ve 2019'daki protestolara katılan göstericilerin durumunun aydınlatılması da gündemde.

Aynı bilgilere göre incelemeye alınması beklenen diğer konular arasında kısa ve orta menzilli füze geliştirme atölyeleri ile insansız hava aracı üretim tesisleri de bulunuyor.

Ancak bu dosyalar, hükümetin değerlendirdiği olası adımlara ilişkin bilgilerden ibaret. Söz konusu konularda hangi işlemlerin yapılacağı ve soruşturmaları hangi kurumların yürüteceği henüz netlik kazanmadı.