Ayrılıkçı Somaliland bölgesinde bir İsrail askeri üssü kurulması ihtimaline dair sızıntılar devam ediyor. Bu durum, ayrılıkçı yönetimin hamlelerine yönelik Arap dünyası ve bölge ülkelerinin tepkisini çekerken; Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz bölgesindeki gerilimi artıracak jeopolitik ve güvenlik risklerine dair uyarıları da beraberinde getiriyor.
Son sızıntı, Somaliland'da bir İsrail askeri gücünün bulunduğu iddiası oldu. Ayrılıkçı bölge yönetimi ve İsrail Dışişleri Bakanlığı bu iddiaları yalanlasa da Şarku’l Avsat’a konuşan uzmanlar, mevcut gelişmelerin Afrika Boynuzu'nda askeri bir konuşlanmaya işaret ettiğini ve diğer bölgesel aktörlerin nabzının yoklandığını ifade ediyor.
İsrail merkezli i24News kanalı, internet sitesinde yayımladığı haberlerde, Somaliland’ın İsrail’e uzun menzilli uçuşlar yapan askeri uçaklar için lojistik bir istasyon olarak kullanılabilecek ilave bir askeri tesise erişim hakkı verdiğini öne sürdü.
Middle East Eye (MEE) internet sitesi ise iki taraf arasında artan güvenlik iş birliğinin devamı olarak, İsrail’in bu yılın başlarında Somaliland’a küçük bir askeri güç konuşlandırdığını yazdı. Siteye konuşan bir yetkiliye göre, İsrail’in bölgenin bağımsızlığını tanımasının ardından varılan güvenlik anlaşmaları uyarınca, yaklaşık 50 İsrail askeri şu anda Somaliland'da konuşlanmış durumda.
Buna karşılık İsrail Dışişleri Bakanlığı, pazartesi günü X platformundaki resmi hesabından yaptığı kısa paylaşımda, haberin "doğru olmadığını" belirtmekle yetindi.
Yalanlamalara rağmen resmî açıklamalar çelişiyor
İsrail’in bu yalanlaması, özellikle bölgede yıllardır yürütülen faaliyetlere işaret eden resmî açıklamalar göz önüne alındığında tartışmalara yol açtı. Fransız Haber Ajansı'nın (AFP) haberine göre, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, geçen hafta ayrılıkçı bölgenin lideri Abdirahman Abdullahi'yi (Irro) kabul ettiği sırada bakanlık ofisinden yapılan açıklamada, İsrail'in Somaliland ile yıllardır bir dizi "gizli faaliyet" yürüttüğünü ifade etmişti.
İsrail ziyareti sırasında i24News kanalına mülakat veren Irro ise "gelecekte Somaliland topraklarında bir İsrail askeri üssü kurulması ihtimalini göz ardı edemeyeceğini" belirterek, bunun "yakında gerçekleşebileceğini" dile getirdi.
Somaliland Bölgesi Başkanı, İsrail ziyareti sırasında düzenlediği basın toplantısında (Başkanın "X" sayfası)
Bu açıklamalarla eş zamanlı olarak Somaliland Savunma Bakanı Muhammed Yusuf Ali, Reuters’a verdiği demeçte, bölgede herhangi bir İsrail askeri varlığının bulunmadığını ve üs kurulmasına yönelik görüşme yapılmadığını vurgulayarak, iddiaları "söylenti" olarak nitelendirdi.
Yalanlamalar sadece nabız yoklama stratejisi
Somalilandlı siyasi analist Abdülkerim Salih’e göre, bölge yönetimi ile İsrail arasında askeri üs kurulmasına yönelik resmi bir anlaşma henüz imzalanmadı; ancak Irro'nun açıklamaları doğrultusunda yakın gelecekte böyle bir imzanın atılması göz ardı edilemez. Salih, mevcut anlaşmanın güvenlik konularının yanı sıra teknoloji, ekonomi ve sağlık gibi birçok alanda iş birliğini kapsadığını belirtti.
Buna karşılık Somalili siyasi analist Abdülveli Cami Berri, Somaliland’da bir İsrail askeri üssü kurulması ihtimaline dair sızıntıların ve çelişkili açıklamaların bölgesel tartışmaları alevlendirdiğini ve endişeleri haklı çıkardığını söylüyor.
Berri, açıklamaların kesin bir dille yalanlanmadığına, Somaliland liderliğinin gelecekteki olasılıklara kapıyı açık bıraktığına dikkat çekiyor. Ayrıca, ayrılıkçı bölgedeki güvenlik ve askeri güçlerin İsrail tarafından eğitildiğinin resmen kabul edilmesiyle birlikte güvenlik iş birliğinin giderek arttığını vurguluyor.
Somaliland’ın Aden Körfezi’nde, Babülmendep Boğazı’na yakın konumunun uluslararası askeri varlıklar, özellikle de İsrail için son derece stratejik olduğunu belirten Berri, şu değerlendirmede bulundu:
"Yapılan yalanlamalar gerçeği değiştirmez. Bu yalanlamalar, istihbarat servislerinin sahayı hazırlama ve rakip tarafların nabzını yoklama stratejisinden başka bir şey değildir."
