ABD Başkanı Donald Trump, salı günü, Beyaz Saray'da Irak Başbakanı Ali Zeydi'yi kabul ederken (AP)
Irak'ta dün bir tartışma patlak verdi. Tartışmanın fitilini, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Washington'da Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi ile gerçekleştirdiği görüşme sırasında, İran Devrim Muhafızlaır Ordusu’nun (DMO) yurtdışı kolu Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ile eski Halk Seferberlik Güçleri (Haşdi Şabi) Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis'in öldürülmesine ilişkin yönelttiği bir soru ateşledi.
Trump, Zeydi'yi övdükten sonra Süleymani ve Mühendis’e yönelik suikastla övünerek, söz konusu operasyonun 2020 yılının ocak ayında gerçekleştirilmesi emrini vermesinin Irak'a bir iyilik olup olmadığını sordu. Zeydi ise, o dönemde siyasetin içinde olmadığını ve ziyaretinin geleceğe yönelik olduğunu belirterek yanıt verdi.
Gözlemciler bu yanıtı, kendisini birçok tarafla yaşanabilecek mahcubiyetten koruyan diplomatik bir cevap olarak değerlendirdi. Öte yandan Mühendis'in ailesi, ‘Zeydi'nin ülkesinin ABD ile geçmişinden kaçma girişimini’ eleştirerek, ‘direnişin dağıtılması ve silahın teslim edilmesi gerektiğine dair öne sürülen görüşler’ konusunda uyardı.
Nucaba Hareketi Genel Sekreteri Ekrem el-Kâbi de Trump'ın açıklamalarını eleştirerek, bu açıklamaların ‘Süleymani ve Mühendis'i hedef aldığını’ belirtti ve onları ‘direnişin simgeleri’ olarak nitelendirdi.
Deneme bölgesi, Hizbullah'ın Litani Nehri'nin güneyinden çekilme taahhüdünü test ediyor
Lübnan sınırındaki Metula bölgesinde zırhlı bir aracın üzerinde İsrail askerleri (Arşiv - Reuters)
Lübnan'ın güneyinde belirlenecek deneme bölgesine ilişkin öneri, altı köy olarak netleşti. Bu köylerden birinin bazı bölümleri İsrail’in işgali altındayken, diğer beşi İsrail’in ateş menzilinde yer alıyor. Bunlar da biri Litani Nehri'nin kuzeyinde bulunan Zavtar eş-Şarkiye, diğeri ise Litani Nehri’nin güneyinde olmak üzere iki bölgeye ayrılıyor.
Salı ve çarşamba günleri İtalya'nın başkenti Roma'da düzenlenen Lübnan-İsrail müzakerelerinin altıncı turunda önerilen deneme bölgesi, Zavtar el-Garbiye, Farun, El-Ganduriye, Kefer Kila (Kalaviye), Burc Kalaviye ve Sarifa beldelerini kapsıyor. Sarifa'nın, İsrail güçlerinin sahada bulunduğu en yakın noktaya, Vadi el-Hucayr'a yaklaşık beş kilometre uzaklıkta olduğu ve İsrail güçlerinin 1985 yılında Lübnan'ın güneyindeki sınır kuşağına çekilmesinden bu yana, 2000 yılındaki tam çekilmeden önce de dahil olmak üzere bu köye hiçbir zaman girmediği belirtiliyor.
Geçtiğimiz mayıs ayında Lübnan'ın güneyindeki sınır bölgesini hedef alan İsrail topları (arşiv - Reuters)
Görüşmeleri yakından takip eden Lübnanlı kaynaklara göre deneme bölgesi hâlâ önerilen bir bölge niteliğinde. Şarku’l Avsat’a konuşan kaynaklar, Lübnan ordusunun ‘müzakere turunun sonuçlarından henüz haberdar edilmediğini, zira temsilcilerinden hiçbirinin müzakere masasında bulunmadığını’ belirtti.
Çekilme karşılığında çekilme
Müzakereler, bölgeleri biri eteklerinde İsrail'in bulunduğu, diğeri ise Hizbullah'ın bulunduğu bölgeler olmak üzere iki kısma ayırmış gibi görünüyor. Bu doğrultuda önerilen deneme bölgesi haritası, ‘çekilme karşılığında çekilme’ ilkesini dayatıyor. Buna göre, iki bölge İsrail ordusundan ve Hizbullah savaşçılarından boşaldıktan sonra Lübnan ordusu her iki bölgeye eş zamanlı olarak girecek.
Litani Nehri, Zavtar, Farun ve Sarifa'nın eteklerinden geçiyor. İsrail ordusu, birbirine bağlı bu derin vadilerin Hizbullah'ın füze mevzilerini barındırdığına inanıyor. Ne var ki son savaş sırasında bu bölgeleri yoğun şekilde hedef aldığı ve geçtiğimiz ay kara birliklerinin Farun’a sızma girişimleri gerçekleştirdiği bu görüşü destekliyor. El-Ganduriye, Kefer Kila ve Burc Kalaviye beldeleri ise, yüksek kesimlerinin Vadi el-Hucayr'ın doğusunda yer alan ve İsrail ordusu tarafından işgal edilen köylere hakim olması nedeniyle stratejik bir coğrafi konuma sahip; bu köyler Lübnan'ın İsrail ile sınırından on kilometreden daha uzak bir mesafede bulunuyor.
Hizbullah tarafından anlaşmanın sonuçlarına ilişkin yeni bir açıklama gelmedi. Örgütün Genel Sekreteri Naim Kasım, geçen ay, ‘egemenlik çıtasının, yalnızca Litani Nehri'nin güneyi ilkesi üzerine kurulu 27 Kasım 2024 anlaşmasının sonuçları çerçevesinde kalınarak sağlanabileceğini’ vurgulamış, İsrail'in ‘kayıtsız ve şartsız’ çekilmesi çağrısında bulunmuş ve ‘İsrail'in çekilmesinin ardından gelecek dönem için kapsamlı bir ulusal güvenlik stratejisinin incelenmesi’ gerektiğini belirtmişti.
Lübnan ordusunun sahadaki adımları
ABD’nin arabuluculuğu ve kolaylaştırıcılığında Lübnan ve İsrail orduları arasında cuma günü düzenlenmesi öngörülen, İsrail ordusunun çekilmesi ve Lübnan ordusunun bölgeye konuşlanması gibi anlaşmanın uygulama mekanizmalarının ele alınacağı teknik görüşmeler öncesinde, Lübnan ordusu deneme bölgesi kapsamındaki köylerden birinde sahadaki adımlarına başladı. Yerel medya organları, ordunun Sarifa beldesinin Deyr Kifa köyüne açılan kavşağında büyük bir kontrol noktası kurduğunu ve kasabaya geçiş yapan araç ve motosikletlerin sıkı bir şekilde denetlendiğini bildirdi.
Lübnan'ın güneyindeki batı kesimde İsrail'in işgal ettiği tepelerin arka planda göründüğü, Sur kentinin sahilindeki Lübnan bayrakları (DPA)
Öte yandan İsrail ordusu, Beyt Yahun, Bint Cubeyl, El-Hıyam ve Kunine beldelerinde imha operasyonları gerçekleştirdi ve Bint Cubeyl'den sınır kasabası Marun er-Ras'a uzanan yolları düzleştirdi. İsrail askerleri ayrıca, Mecdel Zun ve El-Mansuri beldeleri yakınlarındaki bahçeleri kontrol etmeye çalışan bazı sakinlerin üzerine ateş açtı. Bir İsrail dronu Tel Debin'e, başka bir dron ise El-Mansuri'ye ses bombası attı. Bunun yanı sıra İsrail güçleri, Zavtar beldesine doğru makineli tüfeklerle ateş açtı. Ayrıca zırhlı bir birlik, Haddasa beldesinin Hariss beldesine bakan eteklerine doğru sızma girişiminde bulundu.
Lübnan ile İsrail arasında "verimli" müzakerelerhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5296601-l%C3%BCbnan-ile-i%CC%87srail-aras%C4%B1nda-verimli-m%C3%BCzakereler
Lübnan'ın güneyinde hasar görmüş bir evin önünde duran İsrail askerleri (Reuters)
Lübnan ile İsrail arasında ABD arabuluculuğunda İtalya'nın başkenti Roma'da düzenlenen müzakerelerin altıncı turu, imzalanan çerçeve anlaşmanın uygulama mekanizmalarının, özellikle de ilk aşama ile İsrail'in ‘deneme bölgeleri’ olarak adlandırılan bölgelerden çekilmesine ilişkin hususların ele alınmasıyla verimli sonuçlarla tamamlandı. Uygulamanın birkaç gün içinde başlaması bekleniyor.
ABD'nin Beyrut Büyükelçiliği, Roma müzakerelerini ‘verimli ve olumlu’ olarak nitelendirerek, ‘katılımcıların deneme bölgesinin yapısı ve çalışma yönergeleri konusunda mutabık kaldıklarını, nihai prosedürlerin tamamlanarak önümüzdeki günlerde uygulamaya geçileceğini’ açıkladı. Büyükelçilik ayrıca, ‘önümüzdeki aşamada, Lübnan ile İsrail arasında kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla üçlü çerçevenin tüm maddelerinin uygulanmasına odaklanan geniş kapsamlı teknik görüşmelerin başlayacağını’ belirtti. ABD Başkanı Donald Trump ise, ‘İsrail'in, büyük mesele olan İran'a odaklanmak için Lübnan'da yeniden konuşlanmasının iyi olacağını’ söyledi.
Deneme bölgesinin başarısı, Hizbullah üyelerini Litani Nehri'nin güneyinden kuzeyine çekme taahhüdüne bağlı bir sınav niteliği taşıyor. Bu bölge, biri işgal altında diğeri İsrail ateş kontrolü altında bulunan altı beldeyi kapsıyor. Bu altı beldeden dördü Litani Nehri'nin güneyindeki bölgede yer alıyor.
Libya açıklarında göçmen teknesi battı: En az 50 kişi öldü veya kaybolduhttps://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/5296567-libya-a%C3%A7%C4%B1klar%C4%B1nda-g%C3%B6%C3%A7men-teknesi-batt%C4%B1-en-az-50-ki%C5%9Fi-%C3%B6ld%C3%BC-veya-kayboldu
Libya sahil güvenlik ekipleri Akdeniz'de, Libya kıyıları açıklarında, bir lastik botta bulunan göçmenleri kurtarmak için olay yerine gelirken (Reuters- Arşiv)
Libya açıklarında göçmen teknesi battı: En az 50 kişi öldü veya kayboldu
Libya sahil güvenlik ekipleri Akdeniz'de, Libya kıyıları açıklarında, bir lastik botta bulunan göçmenleri kurtarmak için olay yerine gelirken (Reuters- Arşiv)
Avrupa kıyılarına ulaşmaya çalışan, aralarında kadınlar ve çocukların da bulunduğu yaklaşık 60 göçmeni taşıyan bir tekne, Libya'nın doğu kıyıları açıklarında battı. Şarku’l Avsat’ın AP’den aktardığına göre olayda en az 50 kişinin hayatını kaybettiği veya kaybolduğu bildirildi.
Doğu Libya Sahil Güvenlik yetkilileri, kazanın salı günü kıyı kenti Tobruk açıklarındaki el-Burda Adası yakınlarında meydana geldiğini belirtti. Yetkililer, 10 kişinin yüzerek adaya ulaştığını ve kurtulduğunu, kayıp kişileri arama çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
Bu olay, Akdeniz'i geçerek Avrupa kıyılarına ulaşmaya çalışan göçmenlerin başlıca çıkış noktalarından biri olan Libya açıklarında yaşanan son deniz faciası oldu. Geçtiğimiz ay da Libya'nın doğu kıyıları açıklarında bir teknenin batması sonucu 51 göçmen hayatını kaybetmiş veya kaybolmuştu.
Uluslararası Göç Örgütü (IOM), bu yıl 1 Ocak ile 16 Mayıs tarihleri arasında Orta Akdeniz rotasında 800'den fazla göçmenin öldüğünü veya kaybolduğunu açıkladı. Örgüt, geçen yıl aynı güzergahta ölen veya kaybolan göçmen sayısının bin 300'den fazla olduğunu bildirdi.
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
