Mısır ile Suriye arasında doğrudan uçuşların yeniden başlamasına yaklaştıran bir adım daha

İki ülke arasındaki ilişkilerde kademeli bir gelişim yaşanıyor

Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Başkanı Ömer el-Husri, Şam’daki Mısır Büyükelçiliği Vekili Muhammed el-Faki ile bir araya geldi (Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Facebook sayfası)
Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Başkanı Ömer el-Husri, Şam’daki Mısır Büyükelçiliği Vekili Muhammed el-Faki ile bir araya geldi (Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Facebook sayfası)
TT

Mısır ile Suriye arasında doğrudan uçuşların yeniden başlamasına yaklaştıran bir adım daha

Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Başkanı Ömer el-Husri, Şam’daki Mısır Büyükelçiliği Vekili Muhammed el-Faki ile bir araya geldi (Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Facebook sayfası)
Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Başkanı Ömer el-Husri, Şam’daki Mısır Büyükelçiliği Vekili Muhammed el-Faki ile bir araya geldi (Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Facebook sayfası)

Kahire ile Şam ilişkilerde kademeli bir gelişim yaşandığı bir dönemde, on yılı aşkın bir aradan sonra iki başkent arasında doğrudan uçuşların yeniden başlatılmasına yönelik prosedürler sürüyor.

Mısır ve Suriye'de Şarku’l Avsat gazetesine konuşan gözlemcilere göre Mısırlı bir bakanın ‘yakında’ olduğunu belirttiği uçuşların yeniden başlamasına yönelik adımlar, iki ülke arasındaki yakınlaşmayı güçlendiriyor. Gözlemciler, orta vadede ekonomik iş birliğinin sürekli iletişim kanalı olacağını, tam diplomatik temsilin yeniden başlatılmasının ise sürekli istişarelere konu olmaya devam edeceğini öngörüyor.

Beşşar Esed rejiminin 2024 yılının aralık ayında düşmesinden bu yana, Mısır-Suriye ilişkileri, Kahire'nin silahlı unsurlar dosyasına ilişkin endişeleri nedeniyle temkinli ikili temaslar yönünde ilerlerken, bu süreç kademeli olarak ekonomik iş birliğine doğru yöneldi.

Birkaç gün önce, Suriyeli diplomat Yahya Diyab, Mısır makamlarınca akredite edilmesinin ardından resmen görevine başlayarak Kahire'deki Suriye temsilciliğinde geçici işlerden sorumlu yetkili oldu. Şarku’l Avsat’a konuşan Suriyeli bir diplomatik kaynak, Kahire'nin ‘Suriye hükümeti tarafından adaylığı gösterilen Diyab'ın, Mısır'daki temsil görevi için belgelerini onayladığını’ ve kendisinin ‘Mısır başkentinden fiilen göreve başladığını’ belirtti.

Yakında beklenen uçuşların yeniden başlaması

CNBC Arabia dün, Mısır Sivil Havacılık Bakanı Sameh el-Hafni'ye dayandırdığı haberinde, Mısır ile Suriye arasında doğrudan uçuşların yeniden başlatılmasının ‘yakında’ gerçekleşeceğini, Suriye makamlarıyla hâlihazırda görüşmelerin sürdüğünü aktardı.

Bu gelişme, bu ayın 12'sinde Suriye'nin başkenti Şam'da Diyab, Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Otoritesi Başkanı Ömer el-Hasri ve Mısır'ın Şam Büyükelçiliği Geçici İşler Sorumlusu Muhammed el-Faki'nin katılımıyla gerçekleşen görüşmeden yaklaşık iki hafta sonra gerçekleşti.

Suriye Sivil Havacılık Otoritesi'nin açıklamasına göre iki taraf, sivil havacılık alanında ortak iş birliğinin güçlendirilmesi yollarını, özellikle iki ülke arasındaki hava taşımacılığı hareketliliğini canlandırmaya, yolcu hareketliliğini kolaylaştırmaya ve ikili ilişkileri güçlendirmeye katkı sağlayacak hava bağlantısının yeniden kurulmasını ele aldı.

scfgthyjd
Mısır ile Suriye arasında, iki ülke arasındaki direkt uçuşların yeniden başlatılmasına yönelik görüşmeler (Suriye Sivil Havacılık ve Hava Taşımacılığı Genel Kurumu Facebook sayfası)

Eski Mısır Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Muhammed Hicazi, Mısır ile Suriye arasında doğrudan uçuşların yakında yeniden başlayacağına dair haberlerin, hava taşımacılığıyla ilgili bir prosedürden öte, siyasi ve stratejik boyutlar taşıdığını değerlendiriyor.

Hicazi, Şarku’l Avsat gazetesine yaptığı açıklamada, ‘doğrudan uçuşları yeniden başlatma yönelimi, Suriye devletinin birliğini destekleme ve ulusal kurumlarının korunmasına dayanan istikrarlı bir Mısır vizyonu çerçevesinde Mısır-Suriye ilişkilerinin seyrinde bir gelişimin açık bir göstergesidir. Bu vizyon, Suriye'nin istikrarının Bilâdu'ş-Şam bölgesinin istikrarı ve Arap ulusal güvenliği için temel bir dayanak teşkil ettiği inancından hareket ediyor" dedi.

Hicazi, uçuşların yeniden başlatılmasının ancak iki ülkenin sivil havacılık makamları arasında yüksek düzeyde güvenlik ve teknik koordinasyon sağlanmasının ardından mümkün olabileceğini vurgulayarak, bunun karşılıklı bir güven ve ikili ilişkileri daha geniş ufuklara taşıma yönünde bir siyasi irade bulunduğunu yansıttığını belirtti.

Mısır ile Suriye arasındaki iş birliği, son aylarda dikkat çekici bir ivme kazandı. Geçen haziran ayında, Mısır Petrol ve Mineral Kaynaklar Bakanı Kerim Bedevi, Suriye Enerji Bakanı Muhammed el-Beşir ile bir araya gelerek ortak iş birliğinin güçlendirilmesi yollarını görüştü.

Geçen nisan ayının sonlarında Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Kıbrıs'ta düzenlenen ‘Arap-Avrupa İstişare Zirvesi’ kapsamında Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi. Kahire ve Şam'daki medya organları o dönemde, iki cumhurbaşkanı arasında bölgedeki gelişmeleri ele almak ve iş birliğini güçlendirmek amacıyla ‘samimi bir görüşme’ gerçekleştiğini bildirmişti.

Bunu, Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani'nin 3 Mayıs'ta Kahire'ye gerçekleştirdiği ziyaret izledi. Bu ziyaret, iki ülke arasında ortak bir iş konseyi kurulması ve ticari ile ekonomik iş birliği alanlarının genişletilmesi kararının duyurulmasıyla sonuçlandı; bölgedeki gelişmelere ilişkin tutumların koordine edilmesinin önemi de vurgulandı.

Şam Üniversitesi'nden ekonomi profesörü Abdülkadir Azzuz'a göre doğrudan uçuşların beklenen dönüşü, iki ülke arasındaki yakınlaşma sürecini güçlendiriyor. Özellikle ilişkilerin normal seyrine dönmesi, Arap ulusal güvenliği açısından büyük önem taşıyor.

Şarku’l Avsat’a konuşan Azzuz, bu sürecin, Mısır'daki Suriyeli topluluğun büyük bir bölümünün aracı ülkelere başvurmak yerine doğrudan Şam'a dönmesini kolaylaştıracağını, bunun maliyetleri azaltacağını, ayrıca iki ülke arasındaki ticari değişimi güçlendirip nakliye maliyetlerini düşüreceğini ekledi.

Azzuz, doğrudan uçuşların yeniden başlamasının ‘teknik bir mesele olmaktan öte, ilişkilerin iyileşmesinin ve bunları daha iyi bir aşamaya taşıma, iş birliği ve ortaklıkta yeni bir düzeye geçme yönünde siyasi bir isteğin göstergesi olduğunu’ vurguladı.

Gelişen iş birliği

Şam, geçtiğimiz ocak ayında, Mısır ticaret odaları ve iş dünyasından 26 üst düzey ismin katılımıyla ilk Mısır-Suriye ‘ekonomik ve yatırım forumuna’ ev sahipliği yaptı. Forumun amacı, iki ülkenin ticaret odaları arasında etkin ortaklıklar kurmak ve ticaret, sanayi, hizmetler, altyapı ve yeniden inşa alanlarında iş birliği fırsatlarını keşfetmekti.

O dönemde Suriye Cumhurbaşkanı Şara, Mısırlı iş insanları heyetiyle bir araya gelerek, iki ülke arasındaki ilişkiler hakkında olumlu bir söylem geliştirdi ve Mısırlı iş dünyası ile şirketleri, Suriye'nin yeniden inşa projelerine ve tarım, enerji gibi diğer ekonomik sektörlere katılmaya davet etti.

Bu yakınlaşmayla birlikte, gelecekte diplomatik temsilin tam olarak yeniden başlatılması ve büyükelçilerin geri dönüşüyle sonuçlanacak ek adımların atılabileceğini öngören Azzuz, ekonomik kapının, ilişkilerin daha büyük düzeylere taşınması için iki ülke arasındaki sürekli iletişim kanalı olacağını değerlendirdi.

Öte yandan Hicazi, Kahire ile Şam arasındaki uçuşların yeniden başlamasının, diyalog, iş birliği ve angajmanın bölgenin krizlerinin çözümünde artık daha etkili araçlar haline geldiği ve Mısır'ın ulusal devleti destekleme, devletlerin egemenliğine saygı gösterme, bölgede güvenlik ve istikrarı güçlendirme temelli dengeli politikasını sürdürdüğü mesajını taşıdığını vurguladı.



İsrail tankları Gazze Şeridi’nin orta kesimlerine ilerliyor

İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
TT

İsrail tankları Gazze Şeridi’nin orta kesimlerine ilerliyor

İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)
İsrail ordusuna mensup askerler, Gazze Şeridi sınırı yakınlarında, İsrail’in güneyinde konuşlu bir tankın kulesi üzerinde duruyor (AFP)

İsrail tankları ve askeri buldozerleri, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki üç bölgede askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından bölgeye ilerledi. Filistin yerel basınında bugün yer alan haberlere göre, İsrail güçlerinin bölgedeki hareketliliği sürüyor.

Filistin merkezli Kudüs Ağı’nın internet sitesinde yayımlanan haberde, “İşgal güçlerine ait tanklar ve askeri buldozerler, Gazze Şeridi’nin orta kesiminde, Bureyc Mülteci Kampı’nın doğusundaki Atlet el-Reis bölgesine, yoğun topçu atışı ve aralıksız silah sesleri eşliğinde ilerledi” ifadelerine yer verildi.

Şarku’l Avsat’ın Kudüs Ağı’ndan aktardığına göre bu gelişme İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin orta kesiminde, “Sarı Hat” olarak bilinen hattın çevresindeki üç bölgede askeri operasyon başlattığını duyurmasının ardından yaşandı. Operasyonun Bureyc ve Nuseyrat mülteci kampları çevresindeki üç alanı kapsadığı belirtildi.

İsrail tankı, Gazze Şeridi sınırında (AFP)
İsrail tankı, Gazze Şeridi sınırında (AFP)

İsrail ordusu yaptığı açıklamada, operasyonun 660, 661 ve 666 numaralı bölgeleri kapsadığını bildirdi. Ayrıca bu bölgelerde Selahaddin Caddesi’nin araç trafiğine kapatıldığını duyurdu.

Kudüs Ağı’nın aktardığına göre 660 numaralı bölge, Bureyc Mülteci Kampı’nın kuzeyinde ve kuzeybatısında yer alırken, 661 numaralı bölge kampın bitişiğinde bulunuyor. 666 numaralı bölge ise Nuseyrat Mülteci Kampı’nın kuzeyinde yer alıyor ve Davet bölgesi ile güneydeki Gazze Vadisi çevresini kapsıyor.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de savaşı sona erdirmeye yönelik planını denetleyen kurul, İsrail ve Hamas’ı çatışmaları sona erdirme konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçladı. Kurul, tarafların yükümlülüklerini yerine getirmemesinin Gazze halkının hayat şartlarını daha da kötüleştirdiğini ve ateşkesin çökme riskini artırdığını bildirdi.

Reuters’ın incelediği 12 sayfalık Barış Konseyi raporu, ABD’nin desteklediği ateşkesin 13 ay önce yürürlüğe girmesinden bu yana Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne sunulan ikinci rapor olma özelliğini taşıyor. Raporda, söz konusu dönemde kaydedilen ilerlemeye ilişkin sahadaki gelişmeleri esas alan bir değerlendirme yapılıyor.

Trump’ın kurduğu ve başkanlığını yürüttüğü Barış Konseyi’nin, raporun sonuçlarını kasım ayının sonunda New York’ta düzenlenecek BM Güvenlik Konseyi toplantısında sunması bekleniyor.

Raporda, “Üzerinde anlaşmaya varılan hususlarla sahada yaşananlar arasındaki uçurum, sürecin karşı karşıya olduğu en büyük risk olmaya devam ediyor” denildi. Raporda ayrıca, “Somut sonuçlar üretmeyen hiçbir ateşkes sonsuza kadar sürdürülemez” uyarısında bulunuldu.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi ile Hamas Siyasi Büro Sözcüsü, rapora ilişkin yorum taleplerine henüz cevap vermedi.


Washington, Sudanlı Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oluyor

ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
TT

Washington, Sudanlı Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oluyor

ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)
ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos (AFP)

ABD, Sudan'da feshedilen “Ulusal Kongre Partisi”nin eski lideri Ahmed Harun'un tutuklanması sürecine müdahil oldu. ABD Başkanı'nın Arap ve Afrika İşlerinden Sorumlu Kıdemli Danışmanı Massad Boulos, Washington'un Harun'un gözaltına alınmasından “haberdar olduğunu” belirterek, Darfur'da sivillere yönelik vahşet olaylarındaki rolü nedeniyle kendisine uygulanan yaptırımları hatırlattı.

Feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'nin eski lideri Ahmed Harun’un son görüntüsü (Ulusal Kongre Partisi)
Feshedilmiş Ulusal Kongre Partisi'nin eski lideri Ahmed Harun’un son görüntüsü (Ulusal Kongre Partisi)

Boulos, Sudan'da şiddetin devam etmesinden sorumlu kişilerin hesap vermesi ve aşırılık yanlısı şiddet ağları ile Müslüman Kardeşler bağlantılı grupların savaşı körükleyen faaliyetleriyle mücadele edilmesi çağrısında bulundu. Ancak Harun'un Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne teslim edilmesi yönündeki talebini açıkça yinelemedi. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Harun, mahkemede savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan 42 ayrı suçlamayla karşı karşıya bulunuyor.

ABD'den gelen açıklama, Harun'un tutuklandığına ilişkin haberlerin ortaya çıkmasından 9 gün sonra yapıldı. Açıklama, Washington'un yakalanmasına, teslim edilmesine veya mahkûm edilmesine yol açacak bilgiler için 5 milyon dolara kadar ödül koyduğu Harun'un geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Bu gelişmeler, Ulusal Kongre Partisi içinde liderliğin meşruiyetine ilişkin görüş ayrılıklarının yaşandığı ve İslamcı çevrelerin Harun'un tutuklanmasına farklı yaklaştığı bir dönemde meydana geldi. Bazı kesimler tutuklamayı uluslararası kamuoyuna güven verme mesajı olarak değerlendirirken, bazıları bunun orduya destek veren cepheyi zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.


Waltz: “Hizbullah kanseri” sona erdirilmeli

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
TT

Waltz: “Hizbullah kanseri” sona erdirilmeli

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)
Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD'nin Lübnan Özel Temsilcisi Mike Waltz ve ABD'nin Beyrut Büyükelçisi Michel Issa ile Beyrut'ta gerçekleştirdiği görüşmede (Lübnan Meclis Başkanlığı)

ABD, Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda tutumunu sertleştirdi. ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilcisi Mike Waltz, Lübnanlı yetkililerle gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Hizbullah'ı “kanser” olarak nitelendirerek, bütün silahların devletin denetimine alınması gerektiğini vurguladı. Waltz, “Amerika'nın mesajı açık: Tek devlet, tek ordu” ifadelerini kullandı.

Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri ile yaptığı görüşmeyi açık ve samimi olarak tanımlayan Waltz, silahların devletin elinde toplanmasının “isteğe bağlı olmadığını, ilerlemenin tek yolu olduğunu” ifade etti. Waltz, “Büyük Lübnan ulusunu etkisi altına alan Hizbullah kanseri devam etmemeli” dedi.

Waltz, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ile yaptığı görüşmeye de değinerek, ekonomik reformlar ve güvenlik konularının ele alındığını söyledi. Lübnan'ın yatırımları çekebilmesi ve krizler döngüsünü kırabilmesi için gerçek reformlara ve devlet otoritesinin ülke genelinde tesis edilmesine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Öte yandan Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, Fransa'nın Beyrut Büyükelçisi Patrick Durel ile görüşmesinde 1701 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararına bağlılığını yineledi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Berri, kararın hükümlerini uygulayacak herhangi bir gücün Birleşmiş Milletler yetkisi altında faaliyet göstermesi, İsrail işgalinin sona erdirilmesi ve bölge sakinlerinin köylerine geri dönmesi gerektiğini belirtti.