ABD arabuluculuğunda İsrail ile yürütülen müzakerelerle doğrudan ilgilenen Lübnanlı bir bakanlık kaynağı, Hizbullah yönetimine doğrudan veya dolaylı yoldan çeşitli yerel ve uluslararası tavsiyelerde bulunulduğunu açıkladı. Kaynak, İran ile ABD arasında geniş çaplı bir askeri çatışmanın yeniden başlaması durumunda, Hizbullah’ın İran’a destek vermekten kaçınmasının istendiğini belirtti. Buna gerekçe olarak ise 27 Ekim’de yapılacak genel seçimlere hazırlanan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Güney Lübnan dışındaki bölgelere ağır ve yıkıcı darbeler indirebilecek bir misillemede bulunma ihtimali gösterildi.
Hizbullah’ın bu tavsiyeleri dikkate alıp almayacağının belirsizliğini koruduğunu vurgulayan bakanlık kaynağı, örgütün daha önce benzer bir tutum sergilediğine dikkat çekti. Kaynağın belirttiğine göre Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, Meclis Başkanı Nebih Berri’ye İran’a destek vermeyeceği yönünde verdiği sözü tutmadı. Örgüt, güvenlik birimlerine roket fırlatılmasıyla bir ilgisinin olmadığını bildirmesine rağmen, bunu teyit eden ve sorumluluğu reddeden resmi bir açıklama yapmaktan kaçındı. Ardından tutumunu değiştiren Hizbullah, yayınladığı bildiriyle İran Dini Lideri Ali Hamaney’in suikastına misilleme olarak roketlerin kendisi tarafından fırlatıldığını ifade etti. Kaynak, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, üst düzey bir yetkiliye iletildiği üzere, bu tablonun ABD’nin misillemeyi önlemek amacıyla Netanyahu’ya baskı yapmasının önüne geçtiğini belirtti.
Berri üzerine bahis
Kaynak, Netanyahu’nun Hizbullah’ın İran’a yeniden destek vermesi karşısında eli kolu bağlı kalmayacağına dikkat çekti. İsrail Başbakanı’na Güney Lübnan dışındaki bölgelere muhtemelen emsalsiz ve ağır darbeler indirmesi için gerekçe sunulmaması gerektiğini belirten kaynak, Netanyahu’nun Güney Lübnan kartını elinde tutarak bunu rakiplerine karşı kullandığını, olası bir saldırıya yanıt vermemesinin ise seçimlerde rakiplerine olan desteği artıracağını ifade etti.
Lübnanlı kaynak, Hizbullah yönetimini İran’a destek vermekten vazgeçirme ve örgütün tutumunu dizginleme konusunda en muktedir isim olarak görülen Meclis Başkanı Nebih Berri’ye yönelik beklentinin sürdüğünü söyledi. Kaynak, Berri’nin bu hedefi gerçekleştirememesi halinde kararın Beyrut’ta değil, Tahran’da alındığının anlaşılacağını belirtti.
Cumhurbaşkanı Joseph Avn’ın da Berri’nin üstlendiği role tam güven duyduğunu belirten kaynak, Hizbullah’ın bu tavsiyeleri reddetmesi durumunda Lübnan ve İsrail arasında ABD arabuluculuğunda varılan ‘çerçeve anlaşması’ sonrası Güney Lübnan ve Dahiye’ye dönen yüz binlerce yerinden edilmiş kişinin yeni bir göç dalgasıyla karşı karşıya kalacağını ve ülkenin yeniden başa döneceğini kaydetti.
Kaynak, Cumhurbaşkanı Avn için şu aşamada öncelikli konunun bir yandan iç cepheyi tahkim etmek, diğer yandan da ABD’nin destek vaatleri doğrultusunda ordunun pilot bölgelerdeki varlığını güçlendirmek olduğunu vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’daki zirvede Avn’a ordunun ihtiyaçlarını tespit etmek üzere askeri bir heyet gönderme sözü verdiğini hatırlatan kaynak, iç cephenin güçlendirilmesi konusunun Avn ile Berri arasındaki görüşmenin ana gündem maddesi olduğunu, iki liderin aralarındaki havayı yumuşatmanın ötesinde mevcut dönemin siyasi ve güvenlik parametrelerini ele aldıklarını belirtti.
Roma’da düzenlenen askeri toplantı
Kaynak Şarku’l Avsat’a, Roma-2 toplantısının, çerçeve anlaşmasına taraf üç ülkeden siyasetçilerin katılımını gerektirecek olağanüstü bir gelişme yaşanmadığı takdirde, 4 Ağustos’ta yalnızca askeri düzeyde gerçekleşmesinin beklendiğini belirtti. Pilot bölgelerin coğrafi olarak genişletilmesi fikrinin daha önce Avn tarafından Trump ile yapılan görüşmede gündeme getirildiğini açıklayan kaynak, bu konunun Roma-2 toplantısında yeniden masaya yatırılabileceğini kaydetti. Genişlemenin, Şii çoğunluğun yanı sıra Hristiyan nüfusa da ev sahipliği yapan el-Hıyam şehri gibi halen işgal altındaki büyük güney kentlerini kapsayabileceğine işaret edildi. Fikrin daha önce İsrail tarafından reddedildiği, Hizbullah kanadında ise isteksizlikle karşılandığı ifade edilirken; Hizbullah’ın el-Hıyam’ın pilot bölgelere dahil edilmesine onay vermesinin Ali et-Tahir tepelerinin boşaltılması talebiyle şartlandırılacağı değerlendirildi.
Bu bağlamda kaynak, Netanyahu’nun pilot bölgeleri genişletmeye yanaşmayacağını ve konuyu seçim sonrasına kadar askıda tutacağını vurguladı. Bununla birlikte konunun, ordunun İsrail’in çerçeve anlaşmasının uygulanmasını engellemesine yönelik uyarıları, Lübnan tarafının düşmanca eylemlerin durdurulmasını da kapsayan kalıcı bir ateşkes talebi ve İsrail’in kurtarılan bazı kasabalarda konuşlu ordu birliklerini hedef almaktan kaçınması gerekliliği ile birlikte Roma-2 gündeminde yer alacağı belirtildi.
Hizbullah’ın, Ali et-Tahir tepelerini ordunun konuşlanması amacıyla boşaltmayı reddetmeyi sürdürdüğünü aktaran kaynak, Washington’ın tepelere çıkan giriş ve çıkışları ateş kontrolü altında tutan ve bu tepelerin altındaki tünelden çıkmaya çalışan bir Hizbullah grubunu hedef aldığını açıklayan Tel Aviv nezdinde girişimde bulunmaya hazır olduğunu belirtti.
Hizbullah’ın bu tepeleri boşaltarak ordunun girişini kolaylaştırmasının, İsrail ordusunun Zavter el-Garbiye çevresindeki kasabalardan çekilmesi ile Nebatiye el-Fevka ve Nebatiye’deki ateş kontrolünü sonlandırmasının önünü açacağı vurgulandı. Kaynak ayrıca, İsrail’in bu bölgelerden çekilmesinin, Nebatiye ve çevresini Mercayun ile Hasbaya kazalarındaki kasabalara bağlayan Hardali Köprüsü’nün yeniden açılması şartıyla, koşullar elverdiğinde el-Hıyam’ın da pilot bölgelere dahil edilmesine yardımcı olabileceğini belirtti.
Lübnan’dan pilot bölgelerin genişletilmesi yönünde baskı
Bu nedenle Lübnan, işgal altındaki kasabaları dahil ederek pilot bölgeleri genişletmek için baskı yapmayı sürdürüyor; ancak en azından seçimler öncesinde İsrail’in bu bölgelerden çekilmeme direnciyle karşılaşıyor. Bu durum, yalnızca Avn’ın talebi üzerine gerçekleşecek bir ABD müdahalesinin Netanyahu’yu reddedici tutumunu gözden geçirmeye ikna etmesi ve işgal altındaki kasabaların bu bölgelere katılmasına izin vermesiyle aşılabilir. Avn, iç durumu sağlamlaştırmaya yalnızca Berri ile ortak bir payda oluşturan toplumsal barışı korumak için değil, aynı zamanda İsrail seçimlerine kadar olan süreci en az hasarla atlatabilmek adına büyük önem veriyor. Bu süreç ise Hizbullah’ın, Netanyahu’ya Güney Lübnan dışındaki bölgeleri kapsayan emsalsiz saldırılarını meşrulaştıracağı maliyetsiz bir gerekçe sunmamak adına İran’a yeniden destek vermeme yönündeki tavsiyelere ne derece uyacağına bağlı bulunuyor. Hizbullah masayı devirecek mi, yoksa tavsiyeleri dikkate mi alacak?
